Tiếp cận mô hình tích hợp kiến thức, phương pháp và công nghệ nhằm đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt thực hành trong bối cảnh chuyển đổi số

Bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong giáo dục đại học Việt Nam, đòi hỏi sự điều chỉnh toàn diện về mô hình đào tạo và phương thức tổ chức dạy học. Các trường đại học đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và phát triển giảng dạy trực tuyến để bắt kịp tốc độ phát triển công nghệ. Trong bối cảnh này, việc đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt cho học phần tiếng Việt thực hành, trở nên cấp thiết. Mô hình TPACK (Tích hợp Kiến thức, Phương pháp, Công nghệ) được đề xuất là một hướng tiếp cận phù hợp để phát triển năng lực số cho sinh viên, đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số. Nghiên cứu này nhằm phân tích cơ sở lý luận và đưa ra đề xuất mô hình TPACK cho học phần tiếng Việt thực hành.

Giảng viên, nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục đại học, đặc biệt trong lĩnh vực giảng dạy ngôn ngữ và ứng dụng công nghệ trong giáo dục, tại Việt Nam.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đổi mới phương pháp dạy học cho học phần tiếng Việt thực hành trong bối cảnh chuyển đổi số của giáo dục đại học Việt Nam. Bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp công nghệ, bài viết đề xuất mô hình TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge) như một khung lý thuyết hiệu quả. Mô hình này kết hợp ba lĩnh vực kiến thức cốt lõi: kiến thức nội dung (CK), kiến thức sư phạm (PK) và kiến thức công nghệ (TK), tạo nên sự giao thoa cần thiết để tối ưu hóa quá trình dạy và học.
Về phương pháp luận, nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định lượng nhằm hệ thống hóa cơ sở lý thuyết của khung TPACK, trong khi phương pháp định tính được thực hiện thông qua khảo sát 200 sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường Đại học Mở Hà Nội. Khảo sát sử dụng Google Form với thang đo Likert để đánh giá mức độ tích hợp công nghệ trong học phần tiếng Việt thực hành.
Kết quả khảo sát cho thấy sự đồng thuận cao từ phía sinh viên về vai trò quan trọng của công nghệ (83% rất quan trọng) và sự cần thiết phải tích hợp công nghệ vào học phần (100% cần thiết). Sinh viên cũng thể hiện khả năng sử dụng tốt các ứng dụng công nghệ cơ bản và trí tuệ nhân tạo. Những kết quả này củng cố luận điểm rằng mô hình TPACK giúp giảng viên tổ chức hoạt động dạy học hiệu quả, phát huy vai trò trung tâm của người học, và định hướng ứng dụng công nghệ như một công cụ hữu ích. Nghiên cứu đề xuất một mô hình dạy học tiếng Việt thực hành dựa trên TPACK, góp phần hình thành năng lực số toàn diện cho sinh viên, nâng cao chất lượng đào tạo và ứng phó với yêu cầu của kỷ nguyên số.