1
LỜI MỞ ĐẦU
ng cuộc xây dựng xã hội mi phải được tiến hành toàn diện trên c
mặt: quan hệ sản xuất, lực lượng sản xuất, nền văn hoá và những con người
của xã hội đó. ng nghiệp hoá chính con đường ớc đi tất yếu đtạo
ra cơ sở vật chất - là thut cho nền sản xuất lớn hiện đại.
Xây dựng sở vật chất - thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại là mt
quy luật chung, phổ biến đối với tất cả các nước. Tuy nhiên, tutừng nước
khác nhau, do điểm xuất phát tiến lên kng ging nhau nên ch thức tiến
hành xây dựng cơ sở vật chất - là thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại sẽ không
ging nhau.
Đối với những ớc nền kinh tế kém phát triển như nước ta, nền sản
xuất nhỏ, là thuật thủ công là ch yếu... ng nghiệp hoá là q trình ch
mang tính quy luật đtạo rasở vật chất - là thuật cho nền sản xuất lớn hiện
đại.
Chính vậy tại đại hội VIII Đảng ta khẳng định: tiếp tục sự nghiệp đổi
mi, đẩy mạnh ng nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng văn minh, vững bước đi lên CNXH - là nhiệm vụ sắp
tới của dân tộc ta.
Những thành tựu sau 10 năm đổi mới, đặc biệt là kết quả thực hiện vượt
mc những mục tiêu chủ yếu của kế hoch 5 năm1991 - 1995 đã đưa nền kinh
tế nước ta khỏi khủng hoảng và tạo được nhứng tiền đcho phép chuyển sang
giai đoạn của sự phát triển đất nước.
Cũng tại đại hội lần thứ VIII của Đảng công sản Việt Nam xuất phát từ
nguyện vọng và ý chí của nhân n. Từ điều kiện và kh năng thực tế của đất
ớc trong bối cảnh và xu thế của thời đại ngày nay đã khẳng đnh quyết tâm
2
phấn đấu đưa ớc Việt Nam trở thành một nước công nghiệp vào khong
năm 2020.
Tdo trên em quyết định chọn đề tài "Công nghip hoá, hiện đại
hoá nền kinh tế quốc dân là nhim vụ trung tâm trong suốt thời kỳ q
độ đi lên ch nghĩa xã hội ở nước ta". Cho bài tiểu luận này.
Với chút hiểu biết ít ỏi của mình, em mạnh dạn xin được trình bày một
sý kiến nhân mình với hy vọng p phần nhỏ làm phong pthêm h
thng luận trong ng cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nước ta. Em
rất mong được sự góp ý của thầy cô và các bn quan tâm đến đề tài này để bài
viết hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cm ơn và trân trng ý kiến đóng góp.
3
PHN NỘI DUNG
I. Những vấn đề lý luận về công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta.
1. Khái nim về công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
ng nghip hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đi căn bản, toàn diện
các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản kinh tế, xã hi từ sử
dụng lao động thủ công là chính, sang s dụng một cách phổ biến sức lao
động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pp tiên tiến, hiện đại, dựa
trên s phát triển của công nghiệp và tiến đ khoa học - ng nghệ, tạo ra
năng suất lao động xã hội cao.
2. Tình tt yếu khách quan của công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
sở vật chất - kthuật của một xã hội toàn bhệ thống các yếu tố vật
chất của lực lượng sản xuất xã hi phù hợp với trình đkỹ thuật tương ng
lựcợng lao động xã hi s dụng, tác động vào để sản xuất ra của cải vật
chất đáp ứng nhu cầu xã hi.
Ch dựa để xem xét sự biến đổi của sở - vt chất - kthuật của một
hội là: s biến đi và phát triển của lực lượng sản xuất, sự phát triển khoa
hc - kthuật, tính chất và trình độ của c quan hxã hi, đặc biệt là quan
hệ sản xuất thống trị.
i cơ sở vật chất kỹ thuật là mt pơng thức sản xuất nào đó là nói cơ
s vật chất kỹ thuật đó đạt đến một trình đ nhất định làm đặc trưng cho
phương thức sản xuât đó được khẳng định sự thay thế pơng thức sản xuất
được khẳng định sự thay thế phương thức sản xuất cũ đưc phát triển
trên cơ sở bản thân đó.
Đặc trưng của cơ sở vật chất - kthuật của các phương thức sản xuất
trước chủ nghĩa bản là dựa vào ng c thủ ng, nhbé, lạc hậu. sở
4
vật chất - k thuật của chủ nghĩa bản, đặc trưng của là nền đại công
nghiệp cơ khí hoá vàchỉ đến khi xây dựng xong sở đó, pơng thức sản
xuất tư bản chủ nghĩa mới trở thành phương thức sản xuất thống trị.
Ch nghĩa xã hi - giai đoạn phương thức sản xuất mới cao hơn chủ
nghĩa bản - đòi hi một cơ s vật chất - kthuật cao n trên chai mặt:
trình độ, kỹ thuật cấu sản xuất, gắn với thành tựu của cách mạng khoa
hc - k thuật hiện đại.
Do vậy thể hiểu: sở vật chất - kthuật của chnghĩa xã sẽ là
nền công nghiệp lớn hiện đại được hình thành mt ch kế hoạch và thng
trị trong toàn bnền kinh tế quốc dân.
Tchủ nghĩa bản hay từ trước chủ nghĩa bản qđộ lên chnghĩa
hội, xây dựng cơ sở vật chất - kthuật cho chủ nghĩa xã hội là một tất yếu
khách quan được thực hiện thông qua công nghiệp hoá , hiện đại hoá. Đố
vì, cơ sở vật chất - kthật điều kiện trọng yếu nhất, quyết định nhất
liên quan đến sự phát triển về chất đổi mới với lực lượng sản xuất ng
suất lao động, đối với việc đáp ng nhu cầu ngày càng ng của mọi thành
viên trong xã hội và đối với sự thắng lợi cuối cùng của chủ nghĩa xã hi.
3. Mc tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
"Xây dựng nước ta thành mt nước ng nghiệp sở vật chất k
thuật hiện đại, cấu kinh tế hợp lý, quan hsản xuất tiến bộ, phù hp với
quá trình tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, n giàu, nước
mạnh, xã hi công bằng văn minh".
Mục tiêu của công nghiệp hoá, hiện đi hoá ý nghĩa lớn lao, như vậy
phải được thực hiện triệt để, sâu rộng trong toàn nhân dân. nghĩa
phải tập trung mọi lực lượng trong nhân dân, khuyến khích phát triển nhiều
thành phần kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích mọi doanh nghiệp,
các nhân trong ngoài nước cùng tham gia vào snghiệp chung góp phần
5
tăng trưởng kinh tế -xã hi của đất nước như lời: tổng bí thư Khả Phiêu
phát biểu tại hội nghị lần thứ VI ban chấp hành trung ương Đảng VIII:" Tiếp
tục sự nghiệp đổi mi, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất c,
nắng vững lợi thế so sánh, dựa vào sức mạnh nôi lực, phát huy cao độ nỗ lực
của mọi người, mọi cấp, mọi ngành, mi thành phần kinh tế, nắm thời cơ,
tranh thnguồn từ n ngoài vượt qua khó khăn thách thức, giữ vững ổn đinh
và phát triển kinh tế xã hội, từng bước tạo điều kiện để cần thiết cho phát triển
nhanhbền vững khi có điều kiện".
Điều kiện quan trọng đây là:" phát huy mọi nguồn lực trong nhân dân,
phát triên nhiều thành phn kinh tế nhưng trong đó kinh tế N nước giữ vai
trò chủ đạo vận hành theochế thị trường cơ squản lý của nhà nước". Đây
chính mt bài học quan trọng mà Đảng t ra sau 10 năm đi mới. Sở dĩ
chúng ta giành được những thắng lợi khả quan sau 10 đổi mới, ngoài nhng
i học khác thì mt phần nhờ vào việc Đảng ta xác định chính sách kinh tế
đúng đắn. Xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiu thành phn, vận hành theo
chế thị trường đi đôi với tăng cường vai trò quản của Nớc theo định
ớng XHCN.
Kinh tế thị trường tuy có nhiều ưu thế, tác động tích cực tới sự phát ytiển
kinh tế -xã hi nhưng đồng thời nó cũng những mặt tiêu cực, khuyết tật
ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế- xã hội như hiện tượng cạnh tranh thiếu
lành mạnh, chèn ép lẫn nhau, phân hoá giàu nghèo dần đến khủng hoảng hoặc
gây ri loạn xã hội, làm cho kinh tế phát triển không n định, gẵn liền với
hiện tiêu cực và tnạn xã hi... Vì thế nền kinh tế nhiều thành phần nước ta
nền kinh tế phát triển theo định hướng XHCN. Do đó Nnước phải ng
cao ng lưc quản nhằm phát huy tính tích tích cực đi đôi với ngăn
nga và hạn chế, khắc phục những mặt tiêu cc của kinh tế thị trường tạo ra
mt môi trường cạnh tranh lành mạnh, hợp pháp văn minh. Cạnh tranh vì lợi