Tiểu luận
Lý luận địa tô của
Mác và sự vận dụng
vào chính sách đất
đai ở VN hiện nay
1
Phần mở đầu
1.Lý do chọn đề tài:
Đất nước ta đã trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ
nước trải qua nhiều giai đoạn ,nhiều thời kì ,mỗi thời kì tồn tại
những hình thức tư hữu khác nhau .Và cho đến ngày nay, khi
đất nước đang trên đà phát triển để trở thành con rồng của châu
á, thì những quan hệ sản xuất đã dần được hoàn thiện. Nhưng để
có những quan hệ sản xuất và nền kinh tế như ngày nay là do
Đảng và Nhà nước ta đã kế thừa , phát huy những gì đã có mà
chính tư tưởng của Mác đã làm kim chỉ nam dẫn đường cho
những bước phát triển . Là những sinh viên kinh tế , những
người sẽ góp phần xây dựng kinh tế trong tương lai,chúng ta
thường quan tâm đến những vấn đề của kinh tế phát triển như cổ
phần hoá doanh nghiệp,như kinh tế thị trường ... mà mấy ai
quan tâm đến vấn đề thuế đất. Mới chỉ nghe về đất thì ta tưởng
chừng như đây là vấn đề của nông nghiệp nhưng thực tế hoàn
toàn khác đây là một trong những vấn đề quan trọng trong dự án
phát triển kinh tế sau này,thuê đất ở đâu để kinh doanh, tiền
thuê đất như thế nào, hay khi kinh doanh nông nghiệp thì tiền
thuê đất là bao nhiêu , nghĩa vụ như thế nào ? chúng ta phải tìm
hiểu. Để hiểu rõ vấn đề này chúng ta phải phân tích những lí
luận về địa tô của MAC , từ đó tìm hiểu xem Nhà nước ta đã
vận dụng ra sao và đề ra những qui định , hạn mức gì ? Chính vì
vậy mà em chọn đề tài :"Lý luận về địa tô của CácMac và sự
vận dụng vào chính sách đất đai ở Việt Nam hiện nay"
2. Phương pháp nghiên cứu :
2
Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng , kết hợp phân
tích , tổng hợp , so sánh để làm rõ những nội dung nghiên cứu
của đề tài . Đề tài sử dụng có chọn lọc thành quả nghiên cứu của
các tác giả khác về chính sách ruộng đất hiện nay.
Chương 1
Lí luận về địa tô của C.MARX
Nông nghiệp cũng là một lĩnh vực sản xuất của xã hội .Nhà
tư bản nông nghiệp tiến hành kinh doanh nông nghiệp cũng
chiếm đoạt một số giá trị thặng dư do công nhân nông nghiệp
mà họ thuê mướn tạo ra.Tất nhiên họ không thể chiếm đoạt
toàn bộ giá trị thặng dư đó mà phải cắt một phần để nộp tô cho
địa chủ .Là nhà tư bản kinh doanh trước hết họ phải đảm bảo
thu được lợi nhuận bình quân cho tư bản của họ bỏ ra.Và do đó
để nộp tô cho địa chủ, họ còn phải bảo đảm thu được một số
giá trị thặng dư vượt ra ngoài lợi nhuận bình quân đó, một lợi
nhuận siêu ngạch,khoản lợi nhuận siêu ngạch này phải được
bảo đảm thường xuyên và tương đối ổn định .Và bộ phận siêu
ngạch này là do công nhân nông ngiệp tạo ra,nộp cho địa chủ
với tư cách là kẻ sở hữu ruộng đất .Có khi địa chủ không cho
thuê ruộng đất mà tự mình thuê công nhân để khai thác ruộng
đất của mình.Trong trường hợp này địa chủ hưởng cả địa tô lẫn
lợi nhuận.
3
Để làm rõ được bản chất của địa tô tư bản chủ nghĩa hơn
,Mác đã so sánh giữa địa tô tư bản chủ nghĩa với địa tô phong
kiến .
1.1.So sánh địa Tô tư bản chủ nghĩa với địa tô phong kiến
1.1.1.Sự giống nhau:
Trước hết là quyền sở hữu ruộng đất được thực hiện về
mặt kinh tế đồng thời cả hai loại địa tô này đều là kết quả của
sự bóc lột đối với những người lao động .
1.1.2.Sự khác nhau:
Hai loại địa tô này cũng khác nhau về mặt lượng và
chất .
Địa tô phong kiến gồm toàn bộ sản phẩm thặng dư do
nông dân tạo ra,có khi còn lan sang cả sản phẩm cần thiết.
a.Về mặt lượng :
Còn địa tô tư bản chủ nghĩa chỉ là một phần giá trị thặng
dư ngoài lợi nhuận bình quân của nhà tư bản kinh doanh ruộng
đất .
- Địa tô phong kiến phản ánh mối quan hệ giữa hai giai cấp
:
b. Về mặt chất:
+Địa chủ
+ Nông dân
Trong đó giai cấp địa chủ trực tiếp bóc lột nông dân.
- Còn địa tô tư bản chủ nghĩa phản ánh mối quan hệ giữa 3
giai cấp
4
+Giai cấp địa chủ
+Giai cấp tư bản kinh doanh ruộng đất
+ Công nhân nông nghiệp làm thuê
Trong đó đ ịa chủ gián tiếp bóc lột công nhân thông qua tư bản
hoạt động.
Nhưng cuối cùng Mac cũng kết luận rằng :”Dù hình thái
đặc thù của địa tô như thế nào thì tất cả những loại hình của nó
đều có một điểm chung là sự chiếm hữu địa tô là hình thái kinh
tế dưới đó quyền sở hữu ruộng đất được thực hiện”
Với kết luận này Mac đã khẳng định địa tô chính là
phương tiện, là công cụ để bọn địa chủ bóc lột nông dân, ai có
ruộng , ai có đất thì được quyền thu địa tô tức là có quyền bóc lột
sức lao động của người làm thuê.
Nếu nhìn vào bề ngoài ,ta không thể thấy được sự bóc lột
của địa chủ đối với nông dân ,thực chất là giúp chúng gián tiếp
bóc lột thông qua những nhà tư bản kinh doanh ruộng đất, thuê
đất của địa chủ để cho nông dân làm. Vấn đề đặt ra ở đây là tại
sao nhà tư bản lại có thể thu được phần giá trị thặng dư dôi ra
ngoài lợi nhuận bình quân để trả cho chủ ruộng đất .Việc
nghiên cứu địa tô chênh lệch và địa tô tuyệt đối sẽ giải thích
điều đó.
1.2.Các hình thức địa tô tư bản chủ nghĩa .
1.2.1.Địa tô chênh lệch.
Trong nông nghiệp cũng như trong công nghiệp cũng đều
phải có lợi nhuận siêu ngạch .Nhưng trong công nghiệp lợi
nhuận siêu ngạch chỉ là một hiện tượng tạm thời đối với nhà tư
bản nào có được điều kiện sản xuất tốt hơn. Còn trong nông