Nhập môn Tài chính – Tiền tệ GVHD: T rương Minh Tuấn
Nhóm 3 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
----------
NHẬP MÔN TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
BÀI TIỂU LUẬN
Tóm lược lý thuyết về mối quan hệ giữa
lạm phát và tăng trưởng kinh tế
GVHD: TRƯƠNG MINH TUẤN
NHÓM 3:
Lê Thị Mỹ Duyên
Nguyễn Thị Như Hòa
Phạm Thị Minh Phương
Trần Thị Sim
Trịnh Thị Thanh Thủy
Nhập môn Tài chính – Tiền tệ GVHD: T rương Minh Tuấn
Nhóm 3 2
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ..................................................................................................................................4
PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.....................5
I. Lạm phát .....................................................................................................................................5
1. Các quan điểm về lạm phát .........................................................................................................5
2. Phân loại .......................................................................................................................................7
3. Nguyên nhân gây ra lạm phát ......................................................................................................8
4. Những hậu quả của lạm phát .......................................................................................................11
5. Biện pháp giải quyết vấn đề lạm phát..........................................................................................12
II. Tăng trưởng kinh tế ..................................................................................................................13
1. Tăng trưởng kinh tế là gì ..............................................................................................................13
2. Bản chất của tăng trưởng kinh tế .................................................................................................13
3. Quan điểm về tăng trưởng kinh tế................................................................................................14
4. Các nhân tố của tăng trưởng kinh tế ............................................................................................17
5. Hạn chế của chi tiêu tăng trưởng kinh tế .....................................................................................18
6. Các công cụ phản ánh ..................................................................................................................19
PHẦN II: MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ....................20
I. Các quan điểm về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế ...............................20
II. Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam..........................................22
PHẦN III: TÌNH HÌNH NỀN KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY .............................................26
PHẦN IV: LỜI KẾT ........................................................................................................................30
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................................................31
Nhập môn Tài chính – Tiền tệ GVHD: T rương Minh Tuấn
Nhóm 3 3
LỜI NÓI ĐẦU
Hiện nay, nền kinh tế của toàn thế giới có nhiều sự thay đổi, các quốc gia
dần chuyển mình để hoà nhập với xu thế toàn cầu hoá. Cùng với sự phát triển của
nền kinh tế có nhiều vấn đề bất cập xảy ra luôn song hành với nền kinh tế, đặc biệt
là với thị trường tài chính tiền tệ. Đó chính là lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
Nói đến tăng trưởng là nói đến việc tăng năng lực sản xuất lành mạnh nhằm
nâng cao mức sống của các tầng lớp dân cư trong xã hội. Tăng trưởng là một khái
niệm mang tính chất dài hạn có liên quan đến việc tăng sản lượng tiềm năng - sản
lượng cao nhất mà một nền kinh tế có thể đạt được trong điều kiện toàn dụng nhân
công và sử dụng hợp lực các nguồn lực kinh tế khác. Còn lạm phát là sự tăng lên
liên tục mặt bằng chung chi phí hoặc kết quả của những mất cân đối vĩ mô cơ bản
như: cân đối giữa sản xuất và chi tiêu, giữa tiền và hàng, giữa thu và chi, xuất
nhập... Đây là khái niệm mang tính ngắn hạn biểu hiện của một trạng thái thiếu ổn
định khi nền kinh tế nằm chệch khỏi trạng thái tiềm năng.
Lạm phát và tăng trưởng kinh tế là hai vấn đề cơ bản và cốt lõi trong kinh tế
vĩ mô. Sự tác động qua lại của tăng trưởng kinh tế và lạm phát hết sức phức tạp và
không phải lúc nào cũng tuân theo những nguyên tắc kinh tế.
Do đó, việc xác định mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế đã và
đang thu hút sự chú ý của nhiều nhà kinh tế. Đă có nhiều học thuyết kinh tế đề cập
những góc độ khác nhau liên quan đến lạm phát giải quyết mối quan hệ giữa tăng
trưởng kinh tế và lạm phát. Vậy, giữa tăng trưởng và lạm phát có mối quan hệ với
nhau như thế nào và mối quan hệ đó được thể hiện ra sao?
Nhập môn Tài chính – Tiền tệ GVHD: T rương Minh Tuấn
Nhóm 3 4
PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ LẠM PHÁT VÀ TĂNG
TRƯỞNG KINH TẾ
I/ Lạm phát
1. Các quan điểm về lạm phát
Lạm phát là một phạm trù kinh tế khách quan phát sinh từ chế độ lưu thông
tiền giấy. Điều này xuất phát từ chỗ tiền giấy chỉ thực hiện vai trò trung gian trao
đổi. Do đó, khi có hiện tượng thừa tiền giấy trong lưu thông thì người ta không có
xu hướng giữ lại những đồng tiền bị mất giá và lượng tiền thừa sẽ ảnh hưởng trực
tiếp đến sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Lạm phát đã được đề cập rất nhiều trong các công trình nghiên cứu của các
nhà kinh tế. Các nhà kinh tế đã nghiên cứu để tìm ra một định nghĩa đúng cho thuật
ngữ lạm phát, nhưng nói chung chưa có một sự thống nhất hoàn toàn.
Quan điểm cổ điển cho rằng lạm phát xảy ra khi số tiền lưu hành vượt quá
dự trữ vàng làm đảm bảo của ngân hàng phát hành. Quan điểm này coi trọng
cơ sở đảm bảo của tiền.
Quan điểm khác cho rằng lạm phát là sự mất cân đối giữa tiền và hàng
trong nền kinh tế.
Lại có quan điểm cho rằng lạm phát là sự tăng giá của các loại hàng hóa
(tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất và hàng hóa sức lao động).
Nhưng hiểu chính xác lạm phát là gì không phải dễ, ngay cả các nhà kinh tế
học cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau về lạm phát. Để hiểu rõ hơn, chúng ta
xem các quan điểm của các trường phái kinh tế.
(1) Trường phái của Karl Marx:
Theo Marx, lạm phát là do ý chí chủ quan của Nhà nước. Nhà nước chủ động
tạo ra lạm phát là nhằm hai mục đích: bù đắp bội chi ngân sách và đảm bảo lợi
ích cho Nhà nước. Cơ sở để Marx coi lạm phát là hành động chủ quan của
Nhà nước xuất phát từ 2 lý do:
Thứ nhất, Marx khẳng định lạm phát là bạn đường của chủ nghĩa tư
bản. Dưới chủ nghĩa xã hội không có lạm phát hoặc chỉ có lạm phát
lành mạnh mà thôi.
Thứ hai, bản chất của chủ nghĩa tư bản là bóc lột, giai cấp tư sản là
người nắm chính quyền. Chính giai cấp này đã bóc lột nhân dân lao
Nhập môn Tài chính – Tiền tệ GVHD: T rương Minh Tuấn
Nhóm 3 5
động lần thứ nhất bằng sản xuất giá trị thặng dư và lần thứ hai bằng lạm
phát.
(2) Trường phái kinh tế học thị trường:
Milton Friedman cho rằng lạm phát là một hiện tượng xã hội của tất cả các
nước có sử dụng tiền tệ hiện đại. Ông đã đưa ra một câu nói nổi tiếng: “Lạm phát
bao giờ và ở đâu cũng là một hiện tượng tiền tệ”. Friedman ước định rằng nguồn
gốc của mọi lạm phát là một tỷ lệ tăng trưởng cao của cung tiền tệ đơn giản bằng
cách giảm tỷ lệ tăng trưởng cung tiền tệ đến mức thấp nhất thì có thể ngăn chặn
được lạm phát.
(3) Phái tiền tệ:
Phái tiền tệ tin rằng một mức giá cả tăng kéo dài không thể là do bất kỳ
nguyên nhân nào khác ngoài việc tăng cung tiền tệ gây nên. Trong cách phân tích
của phái tiền tệ, cung tiền tệ được coi là nguyên nhân duy nhất làm dịch chuyển
đường tổng cầu, cũng chính là nguyên nhân làm nền kinh tế chuyển dịch.
(4) Quan điểm của phái Keynes:
Giống như kết luận của phái tiền tệ, phái Keynes cho rằng việc tăng nhanh
cung tiền tệ sẽ làm mức giá cả tăng kéo dài với tỷ lệ cao nên gây ra lạm phát. Cách
phân tích của phái Keynes chỉ ra rằng cung tiền tệ kéo dài sẽ có ảnh hưởng như
nhau đối với đường tổng cầu và tổng cung. Phái Keynes cũng không cho rằng có
nhân tố nào khác ngoài tiền tệ có thể gây nên lạm phát, mặc dù Keynes cho phép
những nhân tố khác ngoài những thay đổi trong cung tiền tệ ảnh hưởng đến đường
tổng cầu và tổng cung như chính sách tài chính và các cú sốc cung tiền tệ. Trong
cách phân tích của Keynes, chính sách tài chính tự nó không thể gây nên lạm phát.
Mặt khác của chính sách tài chính: đó là thuế. Việc kéo dài cắt giảm thuế cũng
không thể đưa đến lạm phát. Tương tự như trên sẽ có sự tăng duy nhất một lần
trong mức giá cả nhưng sự tăng lên trong tỷ lệ lạm phát sẽ chỉ là tạm thời. Ta có
thể tăng mức giá cả bằng cách cắt giảm thuế, nhưng quá trình này phải dừng lại khi
thuế ở mức số không, khi đó không thể giảm thuế được nữa. Hiện tượng về phía
cung tự nó cũng không thể gây ra lạm phát.
Như vậy việc phân tích tổng cung và tổng cầu cho thấy các quan điểm của
phái Keynes và phái tiền tệ về quá trình lạm phát không khác nhau lắm.
(5) Theo L.V.chandeler, D.C cliner:
Với trường phái lạm phát giá cả thì khẳng định: lạm phát là sự tăng giá hàng
bất kể dài hạn hay ngắn hạn, theo chu kỳ hay đột xuất.