Tình báo giá rẻ? Dễ thôi!
Giới báo chí và các doanh nghiệp thường ngại đề cập đến cụm từ “tình báo
kinh tế”, vì nó có vẻ phức tạp, bí hiểm và không hợp pháp cho lắm. Tuy nhiên trong
thực tế, hoạt động này đã và đang diễn ra hàng ngày tại mọi công ty lớn và nhỏ. Thật
ra, tình báo kinh tế chỉ đơn thuần là những hoạt động thăm dò không công khai để thu
thập những thông tin kinh doanh của đối thủ. Hoạt động tình báo kinh tế như vậy được
thừa nhận, nếu doanh nghiệp không sử dụng nó để lừa lọc, xuyên tạc, bóp méo thông
tin về đối thủ - những biểu hiện của cạnh tranh không lành mạnh.
Hoạt động tình báo kinh tế vốn cần nhiều chất xám và tiền bạc. Nhưng bạn
không nhất thiết phải thuê dịch vụ của các công ty lớn vốn đã ôm đồm rất nhiều việc,
mà có thể ký kết hợp đồng với các công ty nhỏ, năng động với chi phí rẻ hơn nhiều,
nhưng cách tiết kiệm nhất là bạn tự mình trở thành “thám tử”.
Internet len lỏi đến mọi nơi
Trong kỷ nguyên bùng nổ công nghệ thông tin và mạng Internet kết nối toàn
cầu, bạn có thể thu thập được rất nhiều thông tin hữu ích, cũng như có thể nhắm trúng
đối tượng mục tiêu, nếu bạn biết cách khai thác thông tin, dữ liệu từ Internet. Bằng
cách truy cập các website tìm kiếm miễn phí như Google.com hay Altavista.com và gõ
một vài từ khoá, bạn sẽ nhận được một lượng lớn thông tin về các công ty, doanh
nghiệp có mối quan hệ làm ăn thân mật, hoặc đang chuẩn bị hợp tác với đối thủ của
công ty bạn. Bạn cũng có thể tìm kiếm và mua lại từ mạng Internet các báo cáo, không
nhất thiết phải mua toàn bộ mà chỉ mua những trang báo cáo liên quan đến tình hình
kinh doanh, hoạt động của công ty đối thủ. Việc tận dụng tối đa những thông tin này sẽ
giúp bạn rất nhiều trong cạnh tranh. Biết đâu bạn lại tìm được những thông tin đắt giá
về tình hình tài chính, một vài dự án của đối thủ hay nhanh chân hơn trong việc giành
được những cơ hội làm ăn. Bạn cũng có thể đăng ký sử dụng dịch vụ của các website
để mua lại các báo cáo nghiên cứu thị trường, phân tích kinh tế và tình hình tài chính
của rất nhiều công ty.
Thông tin từ các cá nhân
Đúng là bạn có thể thu thập được rất nhiều thông tin có giá trị từ Internet, tuy
nhiên, phương thức tốt nhất vẫn là thông qua hoạt động giao tiếp với những người mà
bạn quen biết. Hãy biến mỗi nhân viên của bạn thành những “con mắt tinh tường”,
những “đôi tai nhạy thính” của công ty không chỉ trên thị trường mà còn trong toàn
lĩnh vực công nghiệp. Thậm chí, bàn tiếp tân cũng có thể sử dụng như một khu vực
hoạt động tình báo. Các nhân viên lễ tân chính là những “gián điệp ngoại hạng”, họ có
thể dễ dàng khai thác những thông tin vô cùng quý báu. Chẳng hạn vào một ngày đẹp
trời nào đó, một nhóm khách theo đúng hẹn sẽ đến văn phòng để gặp và đàm phán hợp
đồng làm ăn với bạn. Bạn sẽ tiếp họ ngay? Không nên! Hãy để cho họ chờ đợi trong
phòng lễ tân, khoảng 10 -15 phút (điều đó không làm họ phiền lòng lắm đâu). Trong
khoảng thời gian chờ đợi ấy, khi các vị khách trò chuyện với nhau, nhóm nhân viên lễ
tân sẽ kín đáo quan sát hành vi của họ, đồng thời trổ tài ...tốc ký lại mọi lời nói mà
những vị khách này trao đổi nhằm đảm bảo không bỏ sót những vấn đề liên quan đến
bản hợp đồng tương lai. Ngay lập tức những thông tin này sẽ được gửi cho bạn đang
ngồi ung dung mỉm cười ở phòng trong. Hãy thử xem, liệu những thông tin này có
giúp bạn ghi được “bàn thắng vàng” nào không?
Không chỉ có vậy, bạn cũng nên khai thác mối quan hệ của nhân viên công ty
mình, đây là một trong những cách thức tốt nhất để thu thập thông tin. Mỗi nhân viên
có một mạng lưới quan hệ không nhỏ, và nhiều nhân viên gộp lại sẽ tạo nên rất nhiều
mối quan hệ có giá trị to lớn. Bạn cần khuyến khích mối quan hệ của nhân viên công
ty mình với các đồng nghiệp trong ngành. Đặc biệt bạn nên nhắm vào các đối tượng
như kế toán hay quản lý chất lượng sản phẩm. Điều quan trọng là bạn phải định
hướng, điều chỉnh các mối quan hệ đó vào đối tượng mục tiêu và các nội dung bạn
quan tâm. Bạn cũng nên khoanh vùng những mảng thông tin hữu ích, hoặc lập một
danh sách các yếu tố đóng góp vào sự thành công của công ty.
Nhiều ý kiến cho rằng việc tận dụng nguồn tin từ nhân viên và khách hàng sẽ
đem lại nhiều lợi ích thiết thực hơn việc nghiên cứu và thu thập thông tin trong thế giới
ảo. Lý do ở đây là nếu mọi người biết càng nhiều về vấn đề mà bạn quan tâm, thì họ sẽ
cung cấp cho bạn nhiều thông tin hơn.
“Bắt tay” với các chuyên gia
Điều trước tiên là bạn cần xác định được nhóm chuyên gia nào giữ vị trí quan
trọng trong ngành để tạo dựng mối quan hệ với họ. Thông tin cá nhân về những người
này có thể được khai thác từ Internet, tuy nhiên, các website lại không thể thay thế bạn
trong việc tiếp cận những con người thật. Bạn phải vận động thôi.
Việc quan hệ với các chuyên gia này có lợi ở chỗ, họ sẽ giúp bạn có được thông
tin hữu ích nhằm xây dựng những bản báo cáo cho công ty bạn. Nếu bạn nhận được
những thông tin quý giá, thì đổi lại các chuyên gia ấy cũng sẽ khai thác từ bạn một
lượng thông tin nhất định. Do đó bạn nên vạch sẵn cho mình giới hạn trong việc tiết lộ
thông tin về công ty bạn. Như vậy, trong hoạt động giao tiếp và trò chuyện, bạn phải là
một “diễn viên” nhập vai thật tài tình và phải được chuẩn bị kỹ lưỡng về tình huống và
đối đáp.
Sau đây là danh sách các chuyên gia trên những lĩnh vực nhiều triển vọng trong
việc khai thác thông tin:
- Các chuyên gia phân tích chứng khoán. Những người này sẽ giúp bạn
thuận lợi hơn khi thăm dò các công ty có cổ phiếu niêm yết, bởi họ nắm rất rõ tình
hình tài chính của các công ty mà bạn đang quan tâm. Tuy vậy, họ vẫn có xu hướng
tham gia vào các công ty tư nhân, nếu những công ty này đóng vai trò mạnh hơn trong
ngành.
- Chuyên gia trong các hội và hiệp hội nghề nghiệp. Đây là nơi quy tụ
những chuyên gia đầu ngành nên thực sự là một nguồn thông tin quý giá khi bạn muốn
nghiên cứu về một lĩnh vực công nghiệp nào đó. Hãy tham gia vào các Hội và Hiệp
hội mang tính chất giao lưu và trao đổi nghề nghiệp này, bạn sẽ thuận lợi hơn để làm
quen, chuyện trò, quảng bá…tóm lại là tiến hành mọi hoạt động khai thác thông tin.
- Các nhà báo, đặc biệt là nhà báo địa phương. Nếu bạn nắm được nguồn
thông tin phù hợp thì công ty bạn chẳng khác nào “con cá to trong ao nước nhỏ”.
Chẳng hạn như khi có một dự án tại một địa phương nào đó, báo chí sẽ đăng tải các
cuộc phỏng vấn chi tiết, còn người dân thì không ngừng bàn tán xôn xao về vấn đề
này. Ngoài việc tiếp cận với nhân dân nơi đây, bạn hãy gặp gỡ nhà báo để khai thác
nhiều hơn các chi tiết bên ngoài bài phỏng vấn về công ty mà bạn muốn thăm dò, bởi
họ nắm rất rõ những điều đó. Thậm chí nếu trong bài báo có xuất hiện các bức ảnh,
đặc biệt là ảnh được chụp trong phân xưởng sản xuất, bạn hãy gặp ngay phóng viên
chụp bức ảnh ấy và khai thác họ để có thêm thông tin.
Những hoạt động thăm dò, khai thác thông tin cạnh tranh không công khai như
vậy, đều được gọi chung là hoạt động tình báo kinh tế. Tuy vậy, các chuyên gia cung
cấp thông tin tình báo kinh tế đưa ra một ý kiến rất đáng lưu ý: đừng quá chú trọng thu
thập thông tin mà chậm trễ trong quyết sách hành động. Ngay khi công ty bạn bắt đầu