Chương III
TĨNH HỌC VẬT RẮN
Bài 26. CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA HAI
LỰC. TRỌNG TÂM
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Biết định nghĩa giá của lực, phân biệt giá với phương.
- Biết định nghĩa trọng tâm của vật rắn.
- Nắm vững điều kiện cân bẳng của một vật rắn dưới tác dụng của hai lực,
biết vận dụng điều kiện ấy để tìm phương pháp xác định đường thẳng đứng,
xác định trọng tâm vật rắn, xác định điều kiện cân bằng của một vật trên giá
đỡ nằm ngang.
2.Kỹ năng:
- Vận dụng giải thích một số hiện tượng cân bằng và giải một số bài toán
đơn giản về cân bằng.
- Suy luận lôgic, vẽ hình.
- Biểu diễn và trình bày kết quả.
B.CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Biên soạn các câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm cho phần củng cố bài giảng
theo nội dung câu hỏi 1-5 SGK.
- Chuẩn bị các thí nghiệm H 26.1, H 26.3, H 26.5,H 26.6.
2.Học sinh
- Ôn tập điều kiện cân bằng của hệ lực tác dụng lên chất điểm.
3.Gợi ý ứng dụng CNTT
- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và
củng cố bài giảng.
- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật.
- Mô phỏng các lực cân bằng, mô phỏng cách xác định trọng tâm của vật…
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động1 (…phút):
Kiểm tra bài cũ :cân
bằng của chất điểm.
- Đặt câu hỏi cho
HS.
- Yêu cầu HS lên
bảng vẽ.
- Nhận xét các câu
hỏi trả lời.
Hoạt động 2
(…phút):Khảo sát
điều kiện cân bằng
của vật rắn dưới tác
dụng của hai
lực.Trọng tâm của
vật rắn.
- Cho HS tìm
hiểu các khái niệm:
vật rắn, giá của lực
- Làm thí
nghiệm, yêu cầu HS
- Nêu điều kiện cân
bằng của hệ lực tác
dụng lên chất điểm?
- Biểu diễn lực cân
bằng trên hình vẽ?
- Tìm hiểu khái niệm
vật rắn, giá của lực?
- Quan sát thí nghiệm
H 26.1.
- Trả lời câu hỏi:
- Vật chịu tác dụng
của những lực nào? So
sánh giá, phương,
- Vật rắn là vật mà khoảng
cách giữa hai điểm bất kì
của vật không đổi.
- Giá của lực: đường thẳng
mang vectơ lực.
1. Khảo sát thực nghiệm
cân bằng:
a) Bố trí thí nghiệm: Hình
26.1
b) Quan sát:
- Hai sợi dây móc vào A và
C nằm trên cùng một
quan sát thí nghiệm.
- Nêu các câu
hỏi .
- Nhận xét các
câu trả lời.
- Giúp HS rút ra
kết luận : điều kiện
cân bằng của vật rắn,
hai lực trực đối.
- Làm thí
nghiệm, yêu cầu HS
quan sát thí nghiệm.
Nêu câu hỏi.
chiều, độ lớn?
- Vẽ hình minh họa.
- Lấy các ví dụ thực
tiễn?
- Nêu điều kiện cân
bằng?
- Tìm hiểu khái niệm
hai lực trực đối.
- Phân biệt với hai lực
cân bằng.
- Quan sát thí nghiệm
H 26.3, nhận xét về tác
dụng của lực lên vật
rắnkhi trượt vectơ lực
đường thẳng.
- Độ lớn của 2 lực 1
F và
2
F bằng nhau.
2. Điều kiện cân bằng của
vật rắn dưới tác dụng của
hai lực:
Muốn cho một vật rắn
chịu tác dụng của hai lực ở
trạng thái cân bằng thì hai
lực phải trực đối.
0
21 FF
Chú ý:
-Hai lực trực đối là hai lực
cùng giá, ngược chiều và
có độ lớn bằng nhau.
- Hai lực cân bằng: là hai
lực trực đối cùng taùc
duïng vaøo moät vaät.
- Tác dụng của một lực lên
- Hướng dẫn HS
tìm hiểu khái niệm
trọng tâm.
Hoạt động 3
(…phút): Tìm hiểu
cân bằng của vật rắn
treo ở đầu dây. Cách
xác định trọng tâm
trên giá của lực?
- Đọc SGK phần 3, trả
lời câu hỏi: trọng tâm
của vật là gì?
- Quan sát H 26.4. Trả
lời câu hỏi C1,C2
- Đọc SGK phần 4,
trình bày kết luận.
một vật rắn không thay đổi
khi điểm đặt của lực đó dời
chỗ trên giá của nó.
- Vectơ trượt: vectơ biểu
diễn lực tác dụng lên một
vật rắn.
3. Trọng tâm của vật rắn:
Trọng tâm của vật rắn là
điểm đặt của trọng lực tác
dụng lên vật.
4. Cân bằng của vật rắn
treo ở đầu dây:
Hình 26.4
Khi vật cân bằng, lực
căng
T
của sợi dây và
trọng lực
P
của vật rắn là
hai lực trực đối.
a) Dây treo trùng với
đường thẳng đứng đi qua