Tọa đàm ‘tìm phong cách riêng trong nhiếp ảnh’: Gai góc cũng l
à
nét riêng
Nương tựa- Ảnh: Phạm Dực
“Tìm phong cách riêng trong nhiếp ảnh nghệ thuật” là buổi tọa đ
àm,
nhưng cũng có thể xem là cu
ộc trao đổi nghề nghiệp cởi mở, cần thiết
do Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 25/10/2007.
Trong các bộ môn nghệ thuật, nhiếp ảnh là môn có nhi
ều cuộc thi nhất,
mỗi năm có hàng chục cuộc thi từ cấp địa phương đến cấp Trung
ương.
Số lượng các tác phẩm gởi về dự thi cũng rất nhiều. Tuy nhiên, mu
ốn
tìm ra một tác giả có phong cách riêng thật sự độc đáo thì vẫn như m
ò
kim đáy biển. Nếu không báo động tình trạng này ngay t
ừ bây giờ, e
rằng sẽ muộn”- ông Đồng Đức Thành, Phó Chủ tịch Thư
Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, đã mở đầu buổi tọa đàm b
ằng
cách nêu lên thực trạng đáng lo ngại như vậy
Bắt chước ý tưởng, chạy theo giải thưởng
Nhiếp ảnh gia Lê Minh Trường cũng đồng tình với ý kiến trên b
ằng
cách nêu lên dẫn chứng cụ thể. Theo ông, h
ơn 20 năm qua, phong cách
nhiếp ảnh của ta đã đi vào lối mòn, hiện tượng bắt chước trở nên ph
ổ
biến. Hễ cứ thấy một tác phẩm vừa đoạt giải thưởng lớn trong nư
ớc
hay giải quốc tế là lập tức sau đó thấy xuất hiện nhan nh
ản các tác
phẩm na ná như vậy. Cách đây hơn chục năm, bức ảnh Hai bà cháu c
ủa
tác giả Đỗ Ngọc - chụp cảnh hai bà cháu người dân tộc - đoạt đư
ợc giải
thưởng lớn, lập tức đi đâu cũng thấy tràn ngập những hình
ảnh các cụ
bà mặt nhăn nheo, ánh nhìn xa xăm bên cạnh các em bé hồn nhi
ên,
trong sáng... Bên cạnh đó, các tác giả còn đổ xô đi sáng tác ở một v
ài
địa phương đến nỗi xem ảnh nào cũng thấy cảnh đua bò
ở An Giang,
cảnh đồi cát ở Mũi Né, cảnh rừng cao su...
Ngoài nguyên nhân chủ quan là thiếu sự sáng tạo trong tư duy đề t
ài,
còn có một nguyên nhân nữa khá quan trọng. Đã đam mê chụp ảnh th
ì
hầu như ai cũng muốn khả năng của mình đư
ợc thừa nhận bằng các
giải thưởng ở các cuộc thi. Nhưng có một điều mà những tay máy d
ày
dạn kinh nghiệm trong việc “săn” giải thưởng thuộc nằm lòng là m
ỗi
khi đưa tác phẩm đi tham gia cuộc thi nào, thì trước tiên phải nh
ìn vào
ban giám kh
ảo của cuộc thi đó. Ban giám khảo gồm có những ai,
những người đó có “gu” là gì thì ph
ải gởi ảnh theo “gu” của họ mới
mong đoạt giải. Và có một thực tế là, trong h
ầu hết các cuộc thi ảnh
được tổ chức hiện nay, có một số tên tu
ổi nằm “bất di bất dịch” trong
thành phần giám khảo. Chính điều này làm cho các tác phẩm thư
ờng
quanh quẩn trong một vài đề tài “t
ủ”, phong cách cũng chạy theo ý
thích của những người chấm giải cố định kia. Những ngư
ời không hợp
“gu” với ban giám khảo thì nắm chắc phần rớt nên thà không g
ởi tác
phẩm còn hơn là gởi rồi bị rớt thì ê mặt. Và như một lẽ hiển nhiên, s
ự
hạn hẹp trong đề tài và luẩn quẩn trong cách sáng tạo là không th
ể
tránh khỏi. Thêm vào đó, sự đề cao quá mức các tác phẩm đoạt giải m
à
không chú trọng đến cá tính của từng tác giả, đã t
ạo điều kiện cho danh
và lợi dần thủ tiêu phong cách riêng của những ngư
ời cầm máy dám
đột phá nhưng không được khuyến khích kịp thời.
Hội hỗ trợ, cá nhân cũng phải tự bứt phá
Trước khi bàn đến chuyện tìm ra giải pháp, có người còn c
ẩn thận tra
lại định nghĩa của từ “phong cách” trong từ điển, có người c
òn phân
tích phong cách có phải theo đuổi một đề tài nhất định hay phong c
ách