Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Mặt cầu

BÀI 20. MẶT CẦU (PHẦN 1) TÀI LIỆU BÀI GIẢNG Giáo viên: LÊ BÁ TRẦN PHƢƠNG Đây là tài liệu tóm lược các kiến thức đi kèm với bài giảng Bài 20. Mặt cầu (phần 1) thuộc khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương tại website Hocmai.vn. Để có thể nắm vững kiến thức phần Bài 20. Mặt cầu (phần 1), Bạn cần kết hợp xem tài liệu cùng với bài giảng này.

A. Lý thuyết 1. Định nghĩa mặt cầu Tập hợp các điểm trong không gian cách điểm O cố định 1 khoảng bằng R không đổi được gọi là mặt cầu tâm O bán kính R. Kí hiệu S(O; R) hoặc (S) 2. Các thuật ngữ * Cho S(O; R) và A là điểm tùy ý trong không gian + Nếu OA > R thì ta nói A nằm ngoài mặt cầu S(O; R) + Nếu OA = R thì ta nói A nằm trên mặt cầu S(O; R) + Nếu OA < R thì nói A nằm phía trong mặt cầu S(O; R) * Cho S(O; R). - C; D là 2 điểm nằm trên S(O; R) khi đó CD được gọi là 1 dây cung. - Nếu CD đi qua O thì CD được gọi là đường kính của mặt cầu. 3. Khối cầu Mặt cầu S(O; R) và phần bên trong của mặt cầu được gọi là khối cầu (hình cầu) tâm O bán kính R. 4. Công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu

- Mặt cầu bán kính R, có diện tích là:

- Khối cầu (hình cầu) bán kính R có thể tích là:

5. Vị trí tương đối giữa mặt cầu và mặt phẳng Cho S(O; R) và mặt phẳng (P). Gọi H là hình chiếu vuông góc của O trên mp(P) (OH = d(O; (P)) + Nếu OH > R thì ta nói (P) không cắt mặt cầu S(O; R) + Nếu OH = R thì (P) tiếp xúc với S(O; R) tại H. Khi đó H gọi là tiếp điểm, mặt phẳng (P) được gọi là mặt phẳng tiếp xúc hay gọi là tiếp diện của mặt cầu.

thì (P) cắt S(O; R) theo đường tròn tâm O, bán kính R. Đường tròn này được gọi là

. Gọi H là hình chiếu vuông góc của O trên (OH = d(O; ))

không cắt mặt cầu tiếp xúc với mặt cầu tại H hay là tiếp tuyến của mặt cầu tại H, H gọi là tiếp

cắt mặt cầu tại 2 điểm phân biệt hay cắt mặt cầu.

- Trang | 1 -

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt

Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12

+ Nếu OH < R thì (P) cắt S(O; R) theo 1 đường tròn tâm H có bán kính + Đặc biệt: đường tròn lớn nhất, lúc đó (P) được gọi là mặt phẳng kính. 6. Vị trí tương đối giữa mặt cầu và đường thẳng Cho S(O; R) và đường thẳng + Nếu OH > R thì ta nói + Nếu OH = R thì ta nói điểm. + Nếu OH < R thì ta nói Chú ý: + mặt phẳng (P) tiếp xúc S(O; R) tại H tại H

Khóa học Toán 12 – Thầy Lê Bá Trần Phương

Mặt cầu

tại H tiếp xúc S(O; R) tại H

+ Đường thẳng + Nếu A là điểm nằm trên mặt cầu S(O; R) thì sẽ có vô số đường thẳng tiếp xúc với mặt cầu tại A (có vô số tiếp tuyến của mặt cầu tại A) tất cả các tiếp tuyến này đều nằm trong mặt phẳng tiếp xúc với mặt cầu tại A. + Nếu A là điểm nằm ngoài S(O; R) thì qua A kẻ được vô số các đường thẳng tiếp xúc với mặt cầu. Độ dài các đoạn thẳng nối A với các tiếp điểm là bằng nhau. Tập hợp các tiếp điểm là 1 đường tròn nằm trên mặt cầu S(O; R).

Giáo viên: Lê Bá Trần Phƣơng

- Trang | 2 -

Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt

Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12

Nguồn: Hocmai.vn