Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Chính sách đầu tư và tài trợ của Nhà nước cho văn hóa tại Việt Nam

Bối cảnh kinh tế Việt Nam đã chuyển mình đáng kể từ năm 2001 với việc chính thức áp dụng mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự chuyển đổi này đặt ra những yêu cầu mới cho chính sách văn hóa, đòi hỏi sự cân bằng giữa vai trò quản lý của Nhà nước và các quy luật thị trường. Mặc dù Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản định hướng phát triển, việc đầu tư và tài trợ cho văn hóa từ ngân sách nhà nước vẫn đối mặt với nhiều thách thức, chưa tương xứng với tiềm năng. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống chính sách đầu tư và tài trợ của Nhà nước cho văn hóa, nhằm mục tiêu xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam một cách bền vững trong bối cảnh kinh tế-xã hội hiện đại.

Các nhà hoạch định chính sách về văn hóa ở cấp trung ương và địa phương, các nhà nghiên cứu, giảng viên, và sinh viên trong lĩnh vực quản lý văn hóa, kinh tế học văn hóa và chính sách công.

Luận án này tập trung nghiên cứu sâu về chính sách đầu tư và tài trợ của Nhà nước cho văn hóa tại Việt Nam, đặt trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Mục tiêu chính là hoàn thiện hệ thống chính sách hiện hành, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam bền vững. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ cụ thể: tổng quan cơ sở lý luận và khoa học về đầu tư, tài trợ văn hóa trên thế giới và tại Việt Nam; rà soát và đánh giá chính sách hiện hành; hệ thống hóa và phân tích chính sách ở một số quốc gia tiêu biểu (như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Pháp, Trung Quốc, Singapore, Indonesia); và đề xuất giải pháp đổi mới dựa trên bài học kinh nghiệm quốc tế. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận liên ngành, kết hợp thể chế, thị trường và hệ thống, cùng với các phương pháp nghiên cứu đa dạng như khảo sát tài liệu, nghiên cứu trường hợp, phân tích so sánh, phỏng vấn sâu, và phân tích SWOT. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chính sách ở cả cấp trung ương và địa phương tại Việt Nam, tập trung vào giai đoạn 2016-2023, đồng thời mở rộng ra các quốc gia có mô hình chính sách văn hóa khác nhau. Các lĩnh vực văn hóa cụ thể được xem xét bao gồm nghệ thuật, di sản văn hóa, bảo tàng, thư viện, văn hóa cơ sở, quyền tác giả, và các ngành công nghiệp văn hóa. Luận án đóng góp vào hệ thống lý luận về quản lý văn hóa và chính sách đầu tư, tài trợ của Nhà nước, đồng thời đưa ra những khuyến nghị thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách. Những giải pháp này nhằm đổi mới, cải cách và nâng cao hiệu quả các cơ chế chính sách hiện hành, đảm bảo văn hóa phát triển xứng tầm với tiềm năng, giải quyết bài toán khó về huy động và phân bổ nguồn lực tài chính cho văn hóa, thúc đẩy sự cân bằng giữa kiểm soát của Nhà nước và định hướng thị trường.