intTypePromotion=1

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Hoạt động áp dụng pháp luật hình sự của các Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án Việt Nam

Chia sẻ: Truong Tien | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
45
lượt xem
3
download

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Hoạt động áp dụng pháp luật hình sự của các Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích nghiên cứu của luận văn nhằm đề xuất các giải pháp cơ bản đảm bảo hiệu quả hoạt động áp dụng luật hình sự của các Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Hoạt động áp dụng pháp luật hình sự của các Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án Việt Nam

®¹i häc quèc gia hµ néi<br /> khoa luËt<br /> <br /> Chu thÞ trang v©n<br /> <br /> ho¹t ®éng ¸p dông ph¸p luËt h×nh sù<br /> cña c¸c c¬ quan ®iÒu tra, viÖn kiÓm s¸t<br /> vµ tßa ¸n viÖt nam<br /> Chuyªn ngµnh : Lý luËn vµ lÞch sö nhµ n­íc vµ ph¸p luËt<br /> M· sè<br /> <br /> : 62 38 01 01<br /> <br /> luËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc<br /> <br /> Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS.TSKH Lª V¨n C¶m<br /> <br /> Hµ néi - 2009<br /> <br /> 1<br /> <br /> më ®Çu<br /> <br /> 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi<br /> C¸c §¹i héi gÇn ®©y cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ®· ®Ò ra chñ tr-¬ng<br /> ®æi míi trªn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi n-íc ta. §¹i héi X ®· cô thÓ hãa<br /> vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn ®-êng lèi ®æi míi ®ã. Trong lÜnh vùc nhµ n-íc vµ ph¸p<br /> luËt, §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ®· chó träng x©y dùng vµ hoµn thiÖn mét hÖ thèng<br /> ph¸p luËt sao cho xøng ®¸ng lµ c«ng cô qu¶n lý x· héi cña Nhµ n-íc. Nh-ng<br /> nÕu chØ dõng l¹i ë ®ã th× ch-a ®ñ, cho dï chóng ta cã mét hÖ thèng ph¸p luËt<br /> tèt, thÓ chÕ hãa ®-êng lèi, chñ tr-¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng còng nh- ph¶n<br /> ¸nh ®-îc nh÷ng nhu cÇu kh¸ch quan cña ®êi sèng x· héi th× ph¸p luËt ®ã vÉn<br /> chØ n»m trªn giÊy, ch-a ph¸t huy hÕt ®-îc t¸c dông trong viÖc ®iÒu chØnh hµnh<br /> vi cña con ng-êi. Môc ®Ých ®iÒu chØnh cña ph¸p luËt chØ cã thÓ ®¹t ®-îc khi<br /> ph¸p luËt ®-îc c¸c chñ thÓ thùc hiÖn nghiªm chØnh trªn thùc tÕ. Nãi c¸ch<br /> kh¸c, ph¸p luËt "trªn giÊy" ph¶i ®-îc chuyÓn hãa vµo ®êi sèng thùc tÕ b»ng<br /> hµnh vi cña con ng-êi - khi ®ã ph¸p luËt ®-îc thùc hiÖn.<br /> Trong sè c¸c h×nh thøc thùc hiÖn ph¸p luËt, ADPL lµ h×nh thøc thùc<br /> hiÖn ph¸p luËt ®Æc biÖt, lµ ho¹t ®éng phæ biÕn cña c¸c c¬ quan nhµ n-íc trong<br /> viÖc thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng cña m×nh. §©y lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa to lín vÒ mÆt<br /> lý luËn vµ thùc tiÔn. Trong ®iÒu kiÖn x©y dùng mét NNPQ XHCN, tÊt c¶<br /> nh÷ng ho¹t ®éng nh»m b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®-îc thùc hiÖn, trong ®ã bao<br /> gåm c¶ ADPL cã tÇm quan träng ®Æc biÖt. "Suy cho cïng, ph¸p luËt chØ ph¸t<br /> huy ®-îc hiÖu lùc, chÝnh s¸ch vµ ®-êng lèi cña §¶ng vµ Nhµ n-íc chØ cã thÓ<br /> ®-îc thùc hiÖn khi mµ ph¸p luËt, ®-êng lèi vµ chÝnh s¸ch ®ã ®-îc thÓ hiÖn<br /> trong ho¹t ®éng thùc tÕ cña bé m¸y nhµ n-íc, trong ®êi sèng hµng ngµy, hµng<br /> giê cña mäi c«ng d©n" [186, tr. 108]. Lµ mét h×nh thøc thùc hiÖn ph¸p luËt<br /> ®Æc biÖt mang tÝnh tæ chøc vµ quyÒn lùc nhµ n-íc, ADPL do c¸c c¬ quan nhµ<br /> n-íc thùc hiÖn ®Ó b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®-îc thi hµnh mµ kh«ng phô thuéc<br /> vµo tÝnh tù gi¸c, tù thùc hiÖn cña c¸c chñ thÓ kh¸c trong x· héi. Th«ng qua<br /> <br /> 2<br /> <br /> ho¹t ®éng ADPL, c¸c quy ph¹m ph¸p luËt t×m thÊy sù liªn kÕt v÷ng ch¾c víi<br /> ®êi sèng x· héi ®Ó chuyÓn hãa nh÷ng yªu cÇu chung vµo nh÷ng quan hÖ x·<br /> héi cô thÓ. ChÝnh v× vËy, ho¹t ®éng ADPL nãi chung cã nh÷ng ¶nh h-ëng vµ t¸c<br /> ®éng s©u s¾c ®Õn mäi mÆt cña ®êi sèng x· héi. §èi víi x· héi, h×nh ¶nh thùc tÕ<br /> cña ph¸p luËt ®-îc nh×n thÊy th«ng qua chÝnh c¸c ho¹t ®éng ADPL cô thÓ.<br /> Trong sè c¸c ho¹t ®éng ADPL, ho¹t ®éng ¸p dông PLHS cña c¸c<br /> CQ§T, VKS vµ Tßa ¸n cã vÞ trÝ vµ ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng. Kh«ng gièng<br /> nh- trong c¸c lÜnh vùc kh¸c cña ®êi sèng x· héi, ho¹t ®éng ¸p dông PLHS<br /> tho¹t nh×n d-êng nh- kh«ng cã nh÷ng t¸c ®éng x· héi réng lín bëi nã chØ liªn<br /> quan tõng c¸ nh©n cô thÓ. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i mäi gi¸ trÞ ®Òu ®-îc b¶o vÖ<br /> b»ng PLHS. PLHS chØ b¶o vÖ nh÷ng gi¸ trÞ mµ nhµ n-íc coi lµ quan träng<br /> nhÊt ®èi víi sù ph¸t triÓn chung cña x· héi. ChÝnh v× vËy, lµ ho¹t ®éng chuyÓn<br /> hãa c¸c quy ®Þnh cña PLHS, ho¹t ®éng ¸p dông PLHS thùc sù l¹i cã nh÷ng t¸c<br /> ®éng x· héi s©u s¾c. ViÖc ¸p dông PLHS ®óng ®¾n mét mÆt b¶o ®¶m viÖc<br /> trõng trÞ ®óng ng-êi, ®óng téi, ®óng ph¸p luËt, b¶o ®¶m cho tÝnh toµn vÑn cña<br /> nh÷ng gi¸ trÞ lín lao mµ PLHS b¶o vÖ, mÆt kh¸c, cã ý nghÜa gi¸o dôc vµ r¨n ®e<br /> chung ®èi víi toµn x· héi. Ng-îc l¹i, viÖc ¸p dông PLHS kh«ng ®óng ®¾n<br /> kh«ng chØ ¶nh h-ëng trùc tiÕp ®Õn nh÷ng quyÒn c¬ b¶n nhÊt cña c«ng d©n, cña<br /> con ng-êi mµ cßn lµm xãi mßn niÒm tin cña mçi ng-êi d©n vµo tÝnh nghiªm<br /> minh vµ c«ng b»ng cña ph¸p luËt. Còng chÝnh v× vËy mµ trong sè c¸c ho¹t<br /> ®éng ADPL, ¸p dông PLHS lu«n ®-îc ®Æt trong nh÷ng giíi h¹n kh¾t khe nhÊt<br /> vÒ néi dung vµ thñ tôc.<br /> Trong nh÷ng n¨m qua, ho¹t ®éng ¸p dông PLHS ®· cã nh÷ng ®ãng gãp<br /> quan träng trong viÖc b¶o vÖ sù ph¸t triÓn b×nh th-êng cña x· héi tr-íc sù tÊn<br /> c«ng cña c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt. Tuy nhiªn, bªn c¹nh kÕt qu¶ ®¹t ®-îc,<br /> nhiÒu h¹n chÕ vÉn cßn tån t¹i vµ chËm ®-îc kh¾c phôc. Nçi lo l¾ng tr-íc thùc tÕ<br /> vÉn cßn nh÷ng kÎ ph¹m téi ch-a bÞ trõng trÞ vµ c©u chuyÖn cña nh÷ng ng-êi bÞ<br /> oan sai lµ sù nh¾c nhë th-êng trùc vÒ tr¸ch nhiÖm ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao<br /> hiÖu qu¶ ho¹t ®éng ¸p dông PLHS cña c¸c CQ§T, VKS vµ Tßa ¸n. Trong giai<br /> <br /> 3<br /> <br /> ®o¹n hiÖn nay, yªu cÇu ®ã lµ mét trong nh÷ng néi dung ®-îc thÓ hiÖn rÊt râ<br /> nÐt trong NghÞ quyÕt 08-NQ/TW ngµy 02 th¸ng 01 n¨m 2002 cña Bé ChÝnh trÞ<br /> vÒ mét sè nhiÖm vô träng t©m cña c«ng t¸c t- ph¸p trong thêi gian tíi vµ NghÞ<br /> quyÕt sè 49-NQ/TW ngµy 02 th¸ng 06 n¨m 2005 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ chiÕn<br /> l-îc CCTP ®Õn n¨m 2020. XuÊt ph¸t tõ lý do nªu trªn mµ viÖc ®¶m b¶o cho<br /> ho¹t ®éng ¸p dông PLHS cã hiÖu qu¶ lu«n lµ mét yªu cÇu mang tÝnh thêi sù,<br /> ®ßi hái ph¶i th-êng xuyªn ®-îc nghiªn cøu s©u s¾c c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn.<br /> HiÖn nay, nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu chuyªn kh¶o vÒ lý luËn còng<br /> nh- thùc tiÔn vÒ ho¹t ®éng ¸p dông PLHS cña CQ§T, VKS vµ Tßa ¸n cßn h¹n<br /> chÕ, nhÊt lµ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cã tÝnh chÊt tæng hîp tõ gãc ®é<br /> nghiªn cøu lý luËn liªn ngµnh lý luËn, lÞch sö nhµ n-íc vµ ph¸p luËt vµ luËt<br /> h×nh sù cho nªn c¸ch ®Æt vÊn ®Ò nghiªn cøu cña luËn ¸n lµ hÕt søc cÇn thiÕt.<br /> Víi lý do ®ã, t«i chän ®Ò tµi "Ho¹t ®éng ¸p dông ph¸p luËt h×nh sù cña c¸c<br /> C¬ quan ®iÒu tra, ViÖn kiÓm s¸t vµ Tßa ¸n ViÖt Nam" lµm ®Ò tµi luËn ¸n tiÕn<br /> sÜ luËt häc cña m×nh.<br /> 2. T×nh h×nh nghiªn cøu<br /> §©y lµ mét ®Ò tµi mµ néi dung cã tÝnh liªn ngµnh, qu¸ tr×nh nghiªn cøu<br /> cho thÊy ®Ò tµi nµy kh«ng trïng lÆp víi bÊt cø ®Ò tµi nµo do c¸ nh©n thùc hiÖn<br /> tõ tr-íc ®Õn nay, còng nh- do c¸c c¬ quan, tæ chøc thùc hiÖn ë c¸c cÊp ®é<br /> kh¸c nhau. Tuy nhiªn, ®Ò tµi cã thÓ tham kh¶o ®-îc nhiÒu c«ng tr×nh khoa häc<br /> cã liªn quan, ®· ®-îc c«ng bè. §ã lµ nh÷ng c«ng tr×nh dï trùc tiÕp hay gi¸n<br /> tiÕp còng ®· ®Ò cËp ®Õn ho¹t ®éng ¸p dông PLHS cña c¸c CQ§T, VKS vµ Tßa<br /> ¸n ë nh÷ng khÝa c¹nh kh¸c nhau.<br /> Tõ khÝa c¹nh lý luËn vÒ ho¹t ®éng ADPL nãi chung vµ ¸p dông PLHS<br /> nãi riªng cã c¸c c«ng tr×nh khoa häc nh- bµi viÕt cña t¸c gi¶ NguyÔn Minh<br /> §oan (2002) "¸p dông ph¸p luËt - Mét sè vÊn ®Ò cÇn quan t©m" trªn T¹p chÝ<br /> LuËt häc, LuËn ¸n tiÕn sÜ "C¬ chÕ ®iÒu chØnh ph¸p luËt ViÖt Nam"cña NguyÔn<br /> Quèc Hoµn b¶o vÖ t¹i Tr-êng §¹i häc LuËt Hµ Néi (2002), LuËn ¸n tiÕn sÜ<br /> "¸p dông ph¸p luËt trong ho¹t ®éng xÐt xö cña Tßa ¸n nh©n d©n ë ViÖt Nam<br /> <br /> 4<br /> <br /> hiÖn nay" cña t¸c gi¶ Lª Xu©n Th©n, b¶o vÖ t¹i Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia<br /> Hå ChÝ Minh (2004); Tõ gãc ®é liªn quan ®Õn tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬<br /> quan TPHS nh»m thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö cã c¸c c«ng<br /> tr×nh nh- t¸c gi¶ TrÇn Huy LiÖu víi luËn ¸n "§æi víi tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña<br /> c¸c c¬ quan t- ph¸p theo h-íng x©y dùng Nhµ n-íc ph¸p quyÒn ViÖt Nam",<br /> b¶o vÖ t¹i Tr-êng §¹i häc LuËt Hµ Néi (2003), cuèn s¸ch chuyªn kh¶o cña<br /> TSKH §µo TrÝ óc chñ biªn n¨m 2002 "HÖ thèng t- ph¸p vµ c¶i c¸ch t- ph¸p<br /> ë ViÖt Nam hiÖn nay", §Ò tµi KX.04.06 thuéc Ch-¬ng tr×nh khoa häc cÊp nhµ<br /> n-íc do TS. U«ng Chung L-u lµm chñ nhiÖm (2006) vÒ "C¶i c¸ch c¸c c¬ quan<br /> t- ph¸p, hoµn thiÖn hÖ thèng thñ tôc t- ph¸p, n©ng cao hiÖu qu¶ vµ hiÖu lùc<br /> xÐt xö cña Tµo ¸n trong NNPQ XHCN cña d©n, do d©n vµ v× d©n". Bªn c¹nh<br /> ®ã lµ c¸c c«ng tr×nh khoa tiÕp cËn tõng néi dung cô thÓ cña ®Ò tµi tõ gãc ®é<br /> luËt h×nh sù nh- Gi¸o tr×nh lý luËn chung vÒ ®Þnh téi danh cña t¸c gi¶ Vâ Kh¸nh<br /> Vinh do Nxb C«ng an nh©n d©n xuÊt b¶n n¨m 2003, t¸c gi¶ D-¬ng TuyÕt<br /> Miªn (2004) víi cuèn s¸ch "§Þnh téi danh vµ quyÕt ®Þnh h×nh ph¹t" cña Nxb<br /> C«ng an nh©n d©n, bµi viÕt "Mét sè vÊn ®Ò vÒ quyÕt ®Þnh h×nh ph¹t quy ®Þnh<br /> trong Bé luËt h×nh sù 1999" cña T¸c gi¶ §inh V¨n QuÕ trong T¹p chÝ TAND<br /> n¨m 2005, s¸ch "Téi ph¹m vµ cÊu thµnh téi ph¹m" cña t¸c gi¶ NguyÔn Ngäc<br /> Hßa do Nxb C«ng an nh©n d©n xuÊt b¶n n¨m 2006. Mét sè c«ng tr×nh khoa<br /> häc kh¸c l¹i tËp trung nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò vÒ TTHS nh»m t×m kiÕm nh÷ng<br /> gi¶i ph¸p hoµn thiÖn nh÷ng tr×nh tù, thñ tôc cña viÖc ¸p dông PLHS nh- gÇn<br /> ®©y (2008) t¸c gi¶ NguyÔn §øc Mai cã bµi viÕt "Hoµn thiÖn thñ tôc rót gän<br /> ®¸p øng yªu cÇu c¶i c¸ch t- ph¸p" trong T¹p chÝ TAND sè 15, bµi "VÊn ®Ò<br /> tranh tông vµ t¨ng c-êng tranh tông trong tè tông h×nh sù theo yªu cÇu c¶i<br /> c¸ch t- ph¸p" cña TS. NguyÔn Th¸i Phóc trong T¹p chÝ Nhµ n-íc vµ ph¸p luËt<br /> sè 244… Ngoµi ra cßn cã c¸c gi¸o tr×nh Lý luËn chung vÒ nhµ n-íc vµ ph¸p<br /> luËt, Gi¸o tr×nh LuËt h×nh sù, Gi¸o tr×nh LuËt TTHS cña c¸c c¬ së ®µo t¹o nhKhoa LuËt thuéc §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, Tr-êng §¹i häc LuËt Hµ Néi, Häc<br /> viÖn C¶nh s¸t nh©n d©n… mµ trong néi dung ®· ®Ò cËp nghiªn cøu tõng m¶ng,<br /> tõng vÊn ®Ò cô thÓ liªn quan ®Õn ADPL nãi chung vµ ¸p dông PLHS nãi riªng<br /> <br /> 5<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2