Tr n Thi u Đầ ế ế
Tr n Thi u Đầ ế ế là vua th 12 và là vua cu i cùng c a ứ ố ủ nhà Tr nầ trong l ch s Vi t Namị ử ệ , tên húy là An
ng i h ng T c M c, Thiên Tr ng, ườ ươ ứ ặ ườ Nam Đ nhị, Vi t Namệ.
Thân thế
Tr n Thi u Đ là con tr ng c a vua ầ ế ế ưở ủ Tr n Thu n Tôngầ ậ , m là Thánh Ng u (con gái c a ẹ ẫ ủ H Quý Lyồ).
Tr n Thi u Đ sinh năm 1396, lên ngôi tháng 3 năm M u D n (1398) lúc m i ch có 2 tuôi, th m chí cònầ ế ế ậ ầ ớ ỉ ậ
ch a bi t l y.ư ế ạ
H Quý Ly thao túng tri u đình nhà Tr n, sau khi ph tru t Thu n Tông, đ a Thi u Đ lên ngôi nh mồ ề ầ ế ấ ậ ư ế ế ằ
t ng b c đo t ngôi c a nhà Tr n. Thi u Đ tuy g i là vua nh ng ch là h v .ừ ướ ạ ủ ầ ế ế ọ ư ỉ ư ị
S l ng hành c a H Quý Lyự ộ ủ ồ
Bà Thánh Ng u, m c a vua Thi u Đ , là con gái H Quý Ly, vì th Quý Ly là ông ngo i c a Thi u Đ .ẫ ẹ ủ ế ế ồ ế ạ ủ ế ế
Sau khi Thi u Đ lên ngôi, Quý Ly t x ng là Khâm Đ c H ng Li t Đ i v ng. Quý Ly cũng đem gi tế ế ự ư ứ ư ệ ạ ươ ế
ch t 370 ng i đã m u mô gi t Quý Ly, trong đó có thái b o ế ườ ư ế ả Tr n Nguyên Hãngầ và th ng t ng ượ ướ Tr nầ
Khát Chân.
Ngay trong khi Thi u Đ đang ngôi, năm 1399, Quý Ly t x ng là Qu c t Ch ng hoàng đ ra vàoế ế ở ự ư ố ổ ươ ế
dùng 12 l ng vàng; con th là Hán Th ng x ng Nhi p Thái phó, con c là ọ ứ ươ ư ế ả H Nguyên Tr ngồ ừ làm t đ .ư ồ
Tình hình Đ i Vi tạ ệ lúc này càng thêm h n đ n, gi c c p Nguy n Nh Cái n i lên có hàng v n ng i,ỗ ộ ặ ướ ễ ữ ổ ạ ườ
c p boc b a bãi, khi n tri u đình bó tay, mãi 4 tháng sau An ph s Đông l ướ ừ ế ề ủ ứ ộ Nguy n B ng Cễ ằ ử ra quân
đánh d p m i yên.ẹ ớ
Ngày 28 tháng 2 năm Canh Thìn (1400), vua Thi u Đ b ép nh ng ngôi. H Quý Ly sai tông th t nhàế ế ị ườ ồ ấ
Tr n và qu n th n ph i 3 l n dâng bi u khuyên m i ch u nh n làm vua. Quý Ly lên ngôi đ t niên hi uầ ầ ầ ả ầ ể ớ ị ậ ặ ệ
Thánh Nguyên, qu c hi u ố ệ Đ i Nguạ, l i đ i l i h cũ c a mình là h Lê thành h H (xem chú thích trongạ ổ ạ ọ ủ ọ ọ ồ
Tr n Thu n Tôngầ ậ ).
Thi u Đ b ph nh ng vì là cháu c a H Quý Ly nên không b gi t, ch b giáng xu ng làm B o Ninhế ế ị ế ư ủ ồ ị ế ỉ ị ố ả
Đ i v ng. Tri u Tr n m t.ạ ươ ề ầ ấ
Bách khoa toàn th m Wikipediaư ở