intTypePromotion=1
ADSENSE

triết học chính trị montesquieu với việc xây dựng nhà nước pháp quyền việt nam - phần 1

Chia sẻ: Ro Ong K Loi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:50

195
lượt xem
27
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

nội dung phần 1 của "triết học chính trị montesquieu với việc xây dựng nhà nước pháp quyền việt nam" trình bày về triết học chính trị phương tây đến thời điểm phong trào khai sáng pháp, montesquieu và dấu ấn trong bước phát triển mới của triết học chính trị.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: triết học chính trị montesquieu với việc xây dựng nhà nước pháp quyền việt nam - phần 1

Table of Contents<br /> MỞ ĐẦU 3<br /> CHƯƠNG 1<br /> TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ PHƯƠNG TÂY ĐẾN THỜI ĐIỂM PHONG TRÀO KHAI SÁNG PHÁP<br /> 3<br /> 1.1. Triết học chính trị Phương Tây đến trước Phong trào Khai sáng Pháp - tiến trình và tiền đề của<br /> 1.1.1. Triết học chính trị trong quan hệ với khoa học chính trị và triết học xã hội 3<br /> 1.1.2. Tiến trình triết học chính trị Phương Tây đến trước thời điểm Khai sáng Pháp 3<br /> 1.2. Montesquieu - người khởi phát cuộc vận động Khai sáng như sự chuẩn bị về mặt lý luận cho một<br /> cu<br /> 1.2.1. Những tiền đề lịch sử và tư duy hình thành học thuyết Montesquieu 3<br /> 1.2.2. Montesquieu - nhà khai sáng của thế hệ thứ nhất 3<br /> CHƯƠNG 2<br /> MONTESQUIEU VÀ DẤU ẤN TRONG BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI CỦA TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ<br /> 3<br /> 2.1. Quyền lực nhà nước, chính thể, và các phạm trù về bình đẳng, tự do, dân chủ trong triết học Mon<br /> 2.1.1. Quan niệm của Montesquieu về chính thể và hệ thống tổ chức quyền lực nhà nước 3<br /> 2.1.2. Montesquieu và các phạm trù bình đẳng, tự do, dân chủ 3<br /> 2.2. Quan niệm địa-chính trị và tinh thần khoan dung chính trị trong triết học Montesquieu 3<br /> 2.2.1. Học thuyết địa-chính trị 3<br /> 2.2.2. Tinh thần khoan dung chính trị Montesquieu 3<br /> 2.3. Triết học chính trị Montesquieu - tinh thần cách mạng và giá trị thời đại 3<br /> 2.3.1. Montesquieu - thái độ khách quan biện chứng và phong cách hiện thực của một tinh thần cách<br /> mạ<br /> 2.3.2. Montesquieu - ảnh hưởng lịch sử và giá trị thời đại từ bước ngoặt trong triết học chính trị.<br /> CHƯƠNG 3<br /> 3.1. Các đặc trưng của nhà nước pháp quyền nhìn từ cấu trúc của hệ thống quyền lực 3<br /> 3.1.1. Chủ thể quyền lực dưới nhà nước pháp quyền 3<br /> 3.1.2. Khách thể quyền lực dưới nhà nước pháp quyền 3<br /> 3.1.3. Phương tiện quyền lực dưới nhà nước pháp quyền 3<br /> 3.2. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam – phổ biến và đặc thù 3<br /> 3.2.1. Tiến trình nhận thức về nhà nước pháp quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam 3<br /> 3.2.2. Những điều kiện thuận lợi và bất lợi trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt<br /> 3.2.3. Những nét đặc thù của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam 3<br /> 3.3. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nguyên tắc, cơ chế tổ chức quyền lực 3<br /> 3.3.1. Vai trò của lý luận với việc xây dựng và phát triển nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa 3<br /> 3.3.2. Biện chứng của phân quyền với tư cách cơ chế tổ chức quyền lực nhà nước 3<br /> a. Phân quyền như thể thống nhất của quyền lực nhà nước chứa đựng nhiều bộ phận, nhiều khía cạnh,<br /> nh<br /> b. Phân quyền như một phương thức thực thi quyền lực nhà nước với cơ chế chính trị-xã hội có sự<br /> kiểm<br /> c. Phân quyền như một cơ chế phân công lao động trong bộ máy chính trị 3<br /> <br /> 3.3.3. Phân quyền xã hội chủ nghĩa và tập quyền xã hội chủ nghĩa 3<br /> a. Phân quyền - giá trị nhân loại: thực tế lịch sử và lý luận 3<br /> b. Tập quyền và phân quyền - những ưu điểm và hạn chế 3<br /> c. Về khái niệm “tập quyền xã hội chủ nghĩa” 3<br /> d. Xu hướng phân quyền xã hội chủ nghĩa trong tiến trình cải cách bộ máy nhà nước, cải cách chính tr<br /> 3.3.4. Đảng Cộng sản Việt Nam trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với tư cách người lãnh<br /> đạo<br /> KẾT LUẬN 3<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO 3<br /> [1]<br /> [2]<br /> [3]<br /> [4]<br /> [5]<br /> [6]<br /> Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/<br /> Tham gia cộng đồng chia sẽ sách : Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree<br /> Cộng đồng Google :http://bit.ly/downloadsach<br /> <br /> MỞ ĐẦU<br /> <br /> 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu<br /> <br /> Xã hội với tư cách một cộng đồng mà trong đó các quan hệ được điều tiết trên cơ sở của nhà nước<br /> và các quan hệ chính trị, là đối tượng của nhiều chuyên ngành khoa học, trong đó có triết học chính trị.<br /> Cả ở Phương Đông và Phương Tây, triết học chính trị đã ra đời rất sớm và có những đóng góp lớn lao<br /> cho sự phát triển tri thức cũng như thực tiễn, qua các thời đại khác nhau. Trong tiến trình không có<br /> điểm kết thúc đó, những tư tưởng của Montesquieu đóng một dấu ấn rất riêng, không chỉ hằn sâu lên<br /> thời điểm lịch sử đã qua mà còn lên đời sống chính trị - xã hội ngày nay.<br /> Trong những năm gần đây, Đảng, nhà nước, và các tầng lớp nhân dân ta đã nhận ra rằng cải cách<br /> chính trị, với những bước đi thích hợp, đang trở thành vấn đề ngày càng hết sức bức thiết. Trên tinh<br /> thần đó, khái niệm “nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” đã được nêu lên tại văn kiện Đại hội Đại<br /> biểu Toàn quốc lần thứ IX (04/2001) [18, 131]. Sự cấp thiết này như thế nào còn thể hiện ở sự kiện là<br /> ngay sau Đại hội IX, cùng với việc tiến hành sửa đổi Hiến pháp năm 1992, việc đổi mới tổ chức và<br /> hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị vẫn đang tiếp tục nổi lên như một vấn đề lớn trong đời sống<br /> chính trị, liên quan đến sự sống còn của chính chế độ.<br /> Thật ra, với việc khẳng định về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, ta cũng chỉ mới ở giai đoạn<br /> định hướng phát triển cho nhà nước cách mạng Việt Nam, mà không có nghĩa là đã có được nhà nước<br /> pháp quyền, cũng không có nghĩa là các vấn đề lý luận và thực tiễn về nó đã được giải quyết rốt ráo.<br /> Trạng thái “mắc kẹt” giữa hình mẫu pháp quyền Phương Tây với tư tưởng và mô hình pháp trị lịch sử<br /> và đương đại Phương Đông - mà dường như chưa có lối ra hợp lý - đang là một thực tế lý luận ảnh<br /> hưởng rất lớn lên việc định hình một nhà nước pháp quyền mang tên xã hội chủ nghĩa Việt Nam.<br /> Trong bối cảnh này, về mặt triết học, bên cạnh điều đương nhiên là tiếp tục nghiên cứu triết học<br /> Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thì việc tìm hiểu tư tưởng triết học chính trị của các bậc tiền<br /> bối, cũng như các triết gia hiện đại, đương đại là một việc không thể thiếu. Hơn thế, để hiểu đúng, đủ<br /> và sâu về nhà nước pháp quyền - một điều kiện lý luận không thể bỏ qua trước khi có được nhà nước<br /> pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thì việc tìm về, tìm đến Montesquieu - người đã lần đầu tiên định khung<br /> có hệ thống gần như toàn bộ các vấn đề về nhà nước pháp quyền - lại càng có tầm quan trọng.<br /> Khai thác tư tưởng triết học của Montesquieu trên tinh thần tiếp thu có phê phán tinh hoa tư tưởng<br /> nhân loại, không phải là một vấn đề thuần túy lịch sử triết học, mà chính là thông qua đó góp phần<br /> nhận thức và tìm phương hướng cho những vấn đề thực tiễn chính trị, xã hội, cũng như nhận thức những<br /> vấn đề học thuật của triết học chính trị nói chung.<br /> 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài<br /> <br /> Triết học Montesquieu có sức thu hút rất lớn đối với giới nghiên cứu và bạn đọc triết học. Năm<br /> 1750, chỉ hai năm sau lần xuất bản đầu của L’ esprit des lois (Tinh thần Pháp luật), bản tiếng Anh của<br /> nó, do Thomas Nugent dịch (The Spirit of Laws), đã được ra mắt, và hiện vẫn còn là phiên bản ít<br /> nhiều phổ biến đối với người đọc trên khắp thế giới. Năm 1989, Đại học Cambridge công bố bản dịch<br /> <br /> mới, được cho là gắn với tính học thuật của nguyên bản hơn, của nhóm dịch giả là các giáo sư tại Đại<br /> học Illinois, Chicago, Hoa Kỳ. Từ đó đến nay, đã bảy lần bản dịch này được tái bản.<br /> Trong khoảng vài thập niên qua, một số tác phẩm sau được xem là có giá trị trong việc nghiên cứu<br /> Montesquieu và triết học chính trị của ông. Năm 1973, Thomas L. Pangle xuất bản tác phẩm Triết học<br /> Tự do luận của Montesquieu (Montesquieu’s Philosophy of Liberarism), xem những vấn đề về chủ<br /> nghĩa tự do, về “nền dân chủ nhiều thành phần”, “nền chính trị tuyển cử” trong lý luận Montesquieu là<br /> những quy phạm của đời sống chính trị hiện đại. Năm 1980, Nannerl O. Keohane xuất bản cuốn Triết<br /> học và Nhà nước ở Pháp (Philosophy and the State in France), trong đó xem Montesquieu là một nhà<br /> Hiến pháp luận thuộc thời kỳ đầu của tư tưởng này. Trong Montesquieu và lịch sử pháp luật nước<br /> Pháp (Montesquieu and the History of French Laws), xuất bản năm 1983, Iris Cox đã ghi nhận kỳ<br /> công của Montesquieu trong việc nghiên cứu các nguồn hình thành và phát triển của luật pháp ở Pháp<br /> cho đến những năm trước cách mạng, và sự phát triển của chính nền pháp luật đó sau này dưới ảnh<br /> hưởng của tư tưởng phân quyền, tự do, dân chủ của Montesquieu. Bàn về ảnh hưởng của nền chính trị<br /> Anh quốc đến Montesquieu và sự hoàn thiện của nó sau khi có những tư tưởng của ông, là tác phẩm<br /> Montesquieu và nền chính trị Anh (Montesquieu and English Politics) của F. T. H. Fletcher, xất bản<br /> lần đầu vào năm 1939.<br /> Emile Durkheim (1857-1917) có một tác phẩm mang tên Montesquieu và Rousseau: những ông<br /> tổ của Xã hội học (Montesquieu and Rousseau: Forerunners of Sociology). Tự cái tên của tác phẩm<br /> này đã nói lên sự đánh giá cao như thế nào đối với Montesquieu và Rousseau từ một triết gia và là nhà<br /> xã hội học người Pháp có nhiều ảnh hưởng vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.<br /> Gần đây nhất, năm 2001, cuốn Khoa học chính trị của Montesquieu (Montesquieu’s Science of<br /> Politics) đã được ra mắt. Đây là một công trình có sự đóng góp của những học giả có uy tín trong lĩnh<br /> vực triết học chính trị, đưa ra những nhận định gần như toàn diện về tác phẩm Tinh thần Pháp luật.<br /> Qua đó các tác giả của cuốn sách đã khẳng định giá trị và sức ảnh hưởng của Montesquieu đối với<br /> chính thời đại của chúng ta.<br /> Tại Liên Xô trước đây, một số vấn đề của triết học chính trị đã được “động chạm” đến xen lẫn<br /> trong chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa cộng sản khoa học, ở phần lý luận về nhà nước. Tuy vậy,<br /> do không được định hình như một chuyên ngành triết học riêng, các vấn đề về lịch sử cũng như học<br /> thuật đặc thù của triết học chính trị đã không được phát triển sâu rộng. Do đó, việc nghiên cứu<br /> Montesquieu nói riêng và các nhà triết học chính trị khác nói chung cũng chỉ chủ yếu xoay quanh luận<br /> điểm cho rằng họ duy tâm về mặt lịch sử, mà ít khai thác những nội dung, những giá trị học thuật và<br /> thời đại của các tư tưởng gia này.<br /> Cho đến những năm gần đây, thuật ngữ “triết học chính trị” mới được sử dụng trong giới triết học<br /> Nga. Và cùng với điều đó, nhiều chuyên khảo về chủ đề này cũng được ra mắt, trong đó đáng chú ý<br /> nhất là các tác phẩm sau. Năm 1994, tác giả E. A. Posniakov cho xuất bản cuốn sách có tựa đề Triết<br /> học Chính trị, như bước thâm nhập ban đầu của chuyên ngành này trong một không gian học thuật còn<br /> tỏ ra nhiều xa lạ đối với nó. Năm 1999, tập thể tác giả bao gồm V G. Kuznetsov, I. D. Kuznetsova, V<br /> .<br /> .<br /> V Mironov, K. Ch. Mongian, công bố công trình Triết học, trong đó đưa ra một khái niệm về triết học<br /> .<br /> chính trị, xem nó là sự cụ thể hóa những luận điểm của triết học xã hội. Cũng trong năm này, tác giả<br /> K. S. Gadgiev giới thiệu với người đọc triết học tác phẩm Triết học Chính trị. Nội dung của cuốn<br /> sách này thể hiện sự hòa nhập của dòng triết học Nga vào các vấn đề triết học chính trị chung. Không<br /> kể những lý luận mang tính nền tảng ban đầu như các khái niệm, lý luận nhập môn, tác giả của cuốn<br /> sách đã trực tiếp nói đến những vấn đề học thuật đã và vẫn là đối tượng của công việc viết lách và<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2