intTypePromotion=1
ADSENSE

Truyền thông và phát triển nông thôn - Mai Quỳnh Nam

Chia sẻ: Huynh Thi Thuy | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:0

51
lượt xem
7
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Truyền thông là một dạng căn bản của hành vi con người trong xã hội đó là cơ chế để liên hệ của con người tồn tại và phát triển, vấn đề phát triển trong sự quan tâm của khoa học xã hội, trong thời đại ngày nay không có chiều cạnh nào của phát triển tách rời hoạt động truyền thông là những nội dung chính trong bài viết "Truyền thông và phát triển nông thôn". Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Truyền thông và phát triển nông thôn - Mai Quỳnh Nam

X· héi häc sè 3 (83), 2003 9<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> TruyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n<br /> <br /> Mai Quúnh Nam<br /> <br /> I. TruyÒn th«ng lµ mét d¹ng c¨n b¶n cña hµnh vi con ng−êi trong x·<br /> héi “§ã lµ c¬ chÕ ®Ó c¸c liªn hÖ cña con ng−êi tån t¹i vµ ph¸t triÓn” (Cooley)<br /> TruyÒn th«ng tån t¹i tõ khi cã con ng−êi, nh−ng chØ gÇn ®©y míi ®−îc nghiªn<br /> cøu vÒ mÆt khoa häc. Lý luËn th«ng tin ®ãng vai trß quan träng trong nghiªn cøu<br /> truyÒn th«ng. TruyÒn th«ng ®−îc nghiªn cøu theo lý luËn ng«n ng÷ häc t©m lý, viÖc<br /> hiÓu ng«n ng÷ g¾n liÒn víi c¬ chÕ tri gi¸c. X· héi häc quan t©m tíi t¸c ®éng cña cÊu<br /> tróc x· héi, quan hÖ x· héi trong qu¸ tr×nh truyÒn ®¹t, tiÕp nhËn th«ng tin.<br /> Kh¸i niÖm truyÒn th«ng ®−îc sö dông ë nhiÒu lÜnh vùc. Theo nghÜa réng<br /> nhÊt, nã lµ sù t¹o ra mèi liªn hÖ gi÷a c¸c ®èi t−îng cã thÓ mang b¶n chÊt sù sèng hay<br /> kh«ng. Kh¸i niÖm nµy kh«ng chØ øng dông cho c¸c quy tr×nh hãa häc, c¸c tr−êng lùc<br /> vËt lý, c¸c qu¸ tr×nh t©m lý mµ cßn cho c¸c ph−¬ng thøc hµnh vi trong x· héi.<br /> Qu¸ tr×nh truyÒn th«ng nh»m thùc hiÖn sù trao ®æi qua l¹i vÒ kinh nghiÖm,<br /> tri thøc, t− t−ëng, ý kiÕn, t×nh c¶m. Ng−êi ta cã thÓ sö dông c¸c hÖ thèng ký hiÖu<br /> kh¸c nhau theo d¹ng phi ng«n tõ hoÆc ng«n tõ ®Ó th«ng b¸o.<br /> M.Weber cho r»ng cã thÓ hiÓu truyÒn th«ng nh− lµ ph−¬ng tiÖn cña t−¬ng t¸c<br /> x· héi, lµm s¸ng tá c¸c ý nghÜa chñ quan cña mét bªn lµ hµnh ®éng x· héi vµ bªn kia<br /> lµ ®Þnh h−íng x· héi.<br /> Ng−êi ta thèng kª ®−îc cã kho¶ng 160 ®Þnh nghÜa khoa häc x· héi cho thuËt<br /> ng÷ truyÒn th«ng (Merton) vµ ®· ph©n chia truyÒn th«ng theo chuÈn cÊu tróc: lo¹i cã<br /> cÊu tróc mét chiÒu, truyÒn th«ng nh− lµ truyÒn dÉn, nh− lµ hµnh ®éng kÝch thÝch ph¶n<br /> øng, lo¹i cã qu¸ tr×nh cÊu tróc ®èi xøng, truyÒn th«ng nh− lµ th«ng hiÓu, nh− lµ trao<br /> ®æi, nh− lµ tham gia, nh− lµ quan hÖ. ë ®©y, vÊn ®Ò t−¬ng t¸c rÊt ®−îc coi träng.<br /> Ng−êi ta nhÊt trÝ r»ng: truyÒn th«ng lµ mét ph¹m trï c¬ b¶n, qua ®ã c¸c hÖ<br /> thèng x· héi ®−îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Do cã truyÒn th«ng mµ c¸c thµnh tè x·<br /> héi, hÖ thèng con ng−êi, c¸c hÖ thèng x· héi bao gåm c¶ hÖ thèng con, hÖ thèng lín<br /> liªn tiÕp ®−îc c¶i biÕn vµ ph©n hãa.<br /> Sù ph¸t triÓn cña x· héi häc cho thÊy, ngay tõ ®Çu, hiÖn t−îng truyÒn th«ng<br /> ®· ë vÞ trÝ trung t©m. Nã ®−îc xem lµ kh¸i niÖm c¬ b¶n cña x· héi häc. Ng−êi ta nhËn<br /> râ ý nghÜa quan träng cña truyÒn th«ng ®èi víi qu¸ tr×nh x· héi hãa con ng−êi còng<br /> nh− viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c céng ®ång ng−êi. §Æc biÖt, ngµy nay, c¸c<br /> ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng cã vai trß hÕt søc to lín trong ®êi sèng x· héi, nã<br /> tham gia ngµy cµng tÝch cùc vµo ho¹t ®éng tæ chøc, qu¶n lý x· héi.<br /> <br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.org.vn<br /> 10 TruyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n<br /> <br /> <br /> II. VÊn ®Ò ph¸t triÓn trong sù quan t©m cña khoa häc x· héi:<br /> C¸c nhµ x· héi häc tiÒn bèi: A.Comte, H.Spencer ®· cã sù quan t©m tíi ph¸t<br /> triÓn. Khi ®ã, ng−êi ta ®· ý thøc ®−îc cÇn ph¶i x©y dùng lý thuyÕt vÒ c¸c giai ®o¹n<br /> ph¸t triÓn vµ nhÊn m¹nh tíi yÕu tè tiÕn hãa trong ph¸t triÓn. Nh÷ng nç lùc cña<br /> A.Comte trong thuyÕt ba giai ®o¹n, hay c¸ch nh×n x· héi theo kiÓu sinh häc cña<br /> H.Spencer cho thÊy ®iÒu nµy.<br /> Víi t− c¸ch lµ mét kh¸i niÖm c¬ b¶n kh«ng chØ trong x· héi häc ph¸t triÓn,<br /> kh¸i niÖm ph¸t triÓn ®· më réng ph¹m vi ¶nh h−ëng trong ®êi sèng x· héi. Nã<br /> cho phÐp nghiªn cøu kh¶ n¨ng thay ®æi, sù thay ®æi tõ hoµn c¶nh xuÊt ph¸t còng<br /> nh− ph¹m vi t¸c ®éng cña nã, qua ®ã cã thÓ gi¶i thÝch vÒ c¸c nguyªn nh©n vµ hiÖu<br /> qu¶ cña ph¸t triÓn nh»m phôc vô ho¹t ®éng tæ chøc, qu¶n lý c¸c qu¸ tr×nh x· héi<br /> theo c¸c ®Þnh h−íng x· héi nhÊt ®Þnh.<br /> Kh¸i niÖm ph¸t triÓn ®· t¹o ra nh÷ng cuéc tranh luËn trong c¸c nhµ chuyªn<br /> m«n. Mét sè nhµ nghiªn cøu xuÊt ph¸t tõ tr¹ng th¸i kÐm ph¸t triÓn tËp trung vµo<br /> sù nghÌo khæ, coi ®©y lµ ®Æc tr−ng chñ yÕu ®Ó nh×n nhËn ph¸t triÓn. Nh÷ng ng−êi<br /> kh¸c l¹i coi sù h¹n hÑp cña thÞ tr−êng vµ t¨ng tr−ëng d©n sè qu¸ cao lµ nguyªn<br /> nh©n dÉn ®Õn tr× trÖ. Mét sè häc gi¶ th−êng cã xu h−íng g¾n ph¸t triÓn víi t¨ng<br /> tr−ëng kinh tÕ, thËm chÝ ®ãng khung sù ph¸t triÓn x· héi vµo t¨ng tr−ëng kinh tÕ.<br /> HiÖn nay, trong mét sè giíi nghiªn cøu vÒ ph¸t triÓn vµ kÐm ph¸t triÓn lÊy<br /> néi dung do Liªn hiÖp quèc ®−a ra lµm c¨n cø, ph¸t triÓn ®−îc hiÓu lµ mét qu¸<br /> tr×nh trong ®ã toµn thÓ loµi ng−êi ¸p dông nh÷ng c«ng cô hiÖn ®¹i cña khoa häc vµ<br /> c«ng nghÖ vµo nh÷ng môc tiªu cña m×nh qua nh÷ng thêi kú kh¸c nhau víi tÝnh<br /> hoµn toµn kh«ng ®¶o ng−îc cña qu¸ tr×nh ®ã.<br /> Mét tµi liÖu kh¸c cña ñy ban m«i tr−êng vµ ph¸t triÓn thÕ giíi cho r»ng:<br /> "Ph¸t triÓn bao hµm mét sù biÕn ®æi kinh tÕ vµ x· héi kh«ng ngõng... ngay c¶ kh¸i<br /> niÖm hÑp vÒ sù bÒn v÷ng vËt chÊt còng hµm chøa mèi quan t©m víi b×nh ®¼ng x·<br /> héi, gi÷a c¸c thÕ hÖ, mèi quan t©m cÇn ®−îc më réng mét c¸ch hîp lý tíi sù b×nh<br /> ®¼ng trong c¸c thÕ hÖ"1<br /> ë ViÖt Nam, ph−¬ng thøc ph¸t triÓn ®−îc x¸c ®Þnh lµ thùc hiÖn cã hiÖu qu¶<br /> c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi. Chóng ta kh«ng ®èi lËp gi÷a t¨ng tr−ëng kinh tÕ víi<br /> viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu x· héi.<br /> Môc tiªu x· héi ®−îc ®−a lªn hµng ®Çu trong sù ph¸t triÓn, v× nÕu con ng−êi<br /> võa lµ môc tiªu, võa lµ ®éng lùc cña ph¸t triÓn th× kh«ng thÓ hy sinh con ng−êi cho<br /> ph¸t triÓn "Chóng ta chän ph−¬ng thøc ph¸t triÓn mµ c¸i kinh tÕ vµ c¸i x· héi sÏ hßa<br /> nhËp vµo nhau. Sù ph¸t triÓn kh¸c víi sù t¨ng tr−ëng. T¨ng tr−ëng vÒ sè l−îng, cßn<br /> ph¸t triÓn cã tÝnh chÊt l−îng. T¨ng tr−ëng lµ sù tiÕn bé côc bé vÒ kinh tÕ. Ph¸t triÓn<br /> <br /> 1<br /> DÉn theo: Jean-Guyuaillan Court: Ph¸t triÓn bÒn v÷ng: nguån gèc vµ kh¸i niÖm. T¹p chÝ X· héi häc sè 2<br /> (70).2000. tr.88.<br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.ac.vn<br /> Mai Quúnh Nam 11<br /> <br /> <br /> lµ sù tiÕn bé toµn diÖn vÒ c¸c mÆt kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi, v¨n hãa, m«i sinh"2.<br /> Quan ®iÓm ph¸t triÓn toµn diÖn nh− vËy dùa trªn phÐp biÖn chøng M¸c xÝt.<br /> PhÐp biÖn chøng M¸c xÝt chØ ra r»ng b¶n chÊt cña ph¸t triÓn lµ sù vËn ®éng theo<br /> h−íng ®i lªn cña b¶n th©n sù vËt, hiÖn t−îng, giíi tù nhiªn, con ng−êi vµ x· héi.<br /> Theo quan ®iÓm duy vËt biÖn chøng, duy vËt lÞch sö th× x· héi ®−îc cÊu thµnh<br /> bëi c¸c quan hÖ x· héi chÆt chÏ vµ phøc hîp: quan hÖ con ng−êi - con ng−êi, con<br /> ng−êi - x· héi, con ng−êi - tù nhiªn. Sù ph¸t triÓn cña mét x· héi diÔn ra bëi c¸c m©u<br /> thuÉn c¬ b¶n tr−íc hÕt lµ m©u thuÉn s¶n xuÊt vµ tiªu dïng, gi÷a lùc l−îng s¶n xuÊt<br /> vµ quan hÖ s¶n xuÊt, gi÷a nhu cÇu, lîi Ých vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng c¸c nhu cÇu, lîi Ých.<br /> V× vËy, sù thóc ®Èy x· héi ®i lªn lµ do c¸c yÕu tè lîi Ých con ng−êi, ho¹t ®éng x· héi,<br /> c¶i t¹o x· héi, kh¾c phôc c¸c bÊt b×nh ®¼ng x· héi, t¹o nªn c¸c quan hÖ tÝch cùc trong<br /> c¬ cÊu x· héi vµ trong hµnh vi x· héi.<br /> NÒn t¶ng ph¸t triÓn tr−íc hÕt chÝnh lµ s¶n xuÊt vËt chÊt, sù tiÕn bé cña khoa<br /> häc, kü thuËt, nÒn ®¹i c«ng nghiÖp, tr×nh ®é qu¶n lý khoa häc, qu¶n lý kinh tÕ, x· héi<br /> lµ nh÷ng nguån lùc vµ ®éng lùc cña ph¸t triÓn.<br /> Bªn c¹nh viÖc xem yÕu tè kinh tÕ lµ chØ sè cã tÝnh quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn x·<br /> héi, c¸c nhµ kinh ®iÓn chñ nghÜa M¸c-Lªnin kh«ng xem nhÑ c¸c yÕu tè tinh thÇn,<br /> v¨n hãa, chÝnh trÞ, ph¸p quyÒn trong ph¸t triÓn.<br /> III. Trong thêi ®¹i ngµy nay, kh«ng cã chiÒu c¹nh nµo cña ph¸t triÓn<br /> t¸ch rêi ho¹t ®éng truyÒn th«ng<br /> Ho¹t ®éng truyÒn th«ng chØ cã ý nghÜa khi nã kÝch thÝch ®−îc lîi Ých cña ®èi<br /> t−îng tiÕp nhËn, thuyÕt phôc hä vÒ mÆt nhËn thøc, t¹o cho hä hµnh ®éng chung. Tõ<br /> ý nghÜa ®ã, ng−êi ta nhËn thÊy kh¶ n¨ng truyÒn b¸ réng lín cña ho¹t ®éng truyÒn<br /> th«ng trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu ph¸t triÓn.<br /> C¸c ph©n tÝch vÒ c¬ chÕ tõ t¸c ®éng truyÒn th«ng ®èi víi hµnh ®éng cña con<br /> ng−êi cho thÊy: b»ng viÖc cung cÊp th«ng tin, kiÕn thøc, th«ng qua c¸c kªnh, hay mét<br /> con ®−êng nµo ®ã ®Õn víi ®èi t−îng tiÕp nhËn, ®èi t−îng tiÕp nhËn hiÓu vµ cã kh¶<br /> n¨ng lµm theo sù chØ dÉn cña th«ng tin ®· t¹o nªn hµnh ®éng cña c¸c c¸ nh©n vµ c¸c<br /> tËp ®oµn ng−êi.<br /> Sù qu¶ng b¸ th«ng tin ®−îc thùc hiÖn trong qu¸ tr×nh truyÒn th«ng lu«n lu«n<br /> g¾n liÒn víi c¸c ®iÒu kiÖn x· héi cô thÓ, trong ®ã diÔn ra c¸c ho¹t ®éng sèng víi c¸c<br /> ph−¬ng thøc sinh ho¹t cña ®èi t−îng tiÕp nhËn th«ng tin.<br /> Gi÷a th«ng ®iÖp truyÒn th«ng vµ ®èi t−îng tiÕp nhËn cã mèi liªn hÖ chÆt chÏ.<br /> Mét sè th«ng ®iÖp cã thÓ qu¶ng b¸ víi nhãm c«ng chóng lín. Mét sè th«ng ®iÖp kh¸c chØ<br /> ®Õn víi mét bé phËn c«ng chóng nhÊt ®Þnh. Do vËy, trong ho¹t ®éng truyÒn th«ng v× c¸c<br /> <br /> 2<br /> NguyÔn Hång Phong: Mét sè vÊn ®Ò vÒ h×nh th¸i kinh tÕ x· héi v¨n hãa vµ ph¸t triÓn. Nxb. Khoa häc x·<br /> héi. Hµ Néi - 2000. Tr. 391.<br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.org.vn<br /> 12 TruyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n<br /> <br /> <br /> môc tiªu ph¸t triÓn kh«ng thÓ chØ quan t©m ®Õn c¸c môc tiªu chung mµ ph¶i xem xÐt<br /> c¸c ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña c¸c nhãm ®èi t−îng tiÕp nhËn ®Ó thiÕt lËp c¸c kªnh truyÒn vµ<br /> c¸c néi dung th«ng ®iÖp sao cho phï hîp víi ®Æc tr−ng x· héi cña c¸c nhãm ng−êi.<br /> C¸c kh¸c biÖt x· héi ®−îc ph¶n ¸nh trong c¬ cÊu x· héi ®· dÉn ®Õn sù lùa<br /> chän c¸c th«ng ®iÖp t¹o nªn sù quan t©m cña c«ng chóng. Dùa vµo tÝnh chÊt nµy, c¸c<br /> thiÕt chÕ truyÒn th«ng x¸c ®Þnh cho m×nh ®èi t−îng truyÒn tin vµ t¹o lËp c¸c kªnh<br /> th«ng tin thÝch hîp. Th«ng ®iÖp cã ý nghÜa rÊt quan träng. Th«ng ®iÖp lµ néi dung<br /> th«ng tin ®−îc truyÒn ®Õn ®èi t−îng tiÕp nhËn. Nã lµ c¸i mµ chñ thÓ truyÒn th«ng<br /> x¸c lËp nªn mèi quan hÖ víi c«ng chóng. Víi vai trß lµ t¸c nh©n cña sù ph¸t triÓn,<br /> ho¹t ®éng truyÒn th«ng thùc chÊt lµ qu¸ tr×nh phª ph¸n c¸i cò, bæ sung, hoµn thiÖn<br /> nh©n réng c¸i míi, c¸i tÝch cùc trong m«i tr−êng x· héi ®Ó c¶i thiÖn c¸c quan hÖ x·<br /> héi. Nh÷ng tÝnh chÊt c¬ b¶n mµ th«ng ®iÖp truyÒn th«ng cÇn ph¶i cã nh− tÝnh kÞp<br /> thêi, trung thùc, cã søc thuyÕt phôc vµ ®Æc biÖt lµ kh¶ n¨ng øng dông réng r·i cÇn<br /> ®−îc c¸c nhµ truyÒn th«ng coi träng trong ho¹t ®éng chuyªn m«n cña hä.<br /> Trªn thÕ giíi ngµy nay, nhu cÇu th«ng tin vµ ®−îc th«ng tin ngµy cµng lín vµ<br /> ®a d¹ng. Quèc gia cµng ph¸t triÓn th× nhu cÇu th«ng tin cµng cao. D©n trÝ cµng më<br /> mang ®ßi hái th«ng tin cµng nhiÒu mÆt. Nh− vËy, ho¹t ®éng cung cÊp th«ng tin réng<br /> r·i vÒ c¸c mÆt cña ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi, v¨n ho¸ võa lµ môc tiªu ®ång<br /> thêi còng lµ ph−¬ng tiÖn cña sù ph¸t triÓn.<br /> VÊn ®Ò nµy xuÊt ph¸t tõ c¬ së lý luËn vÒ ho¹t ®éng vµ qu¸ tr×nh nhËn thøc.<br /> T©m lý häc gi¶i thÝch r»ng ng−êi ta hµnh ®éng theo c¸ch ng−êi ta suy nghÜ. Ng−êi ta<br /> suy nghÜ trªn c¬ së th«ng tin ng−êi ta tiÕp nhËn ®−îc. Kh«ng cã ho¹t ®éng truyÒn<br /> th«ng hoÆc truyÒn th«ng kh«ng ®Çy ®ñ th× kh«ng thÓ cã suy nghÜ ®óng vµ do ®ã còng<br /> kh«ng cã hµnh ®éng ®óng.<br /> Theo chØ dÉn cña M.Weber, ng−êi ta thÊy râ rµng lµ hµnh ®éng x· héi theo<br /> c¸c gi¸ trÞ vµ chuÈn mùc x· héi ®−îc truyÒn b¸ trong qu¸ tr×nh truyÒn th«ng, ®−îc<br /> thùc hiÖn tõ sù thÊu hiÓu cña c¸c c¸ nh©n, c¸c céng ®ång ng−êi. V× thÕ, truyÒn th«ng<br /> ®−îc coi lµ c¸i t¹o nªn khu«n mÉu hµnh ®éng. Nguyªn lý ®ã cã kh¶ n¨ng øng dông<br /> rÊt to lín. Nã cã gi¸ trÞ trong mèi quan hÖ gi÷a truyÒn th«ng víi c¸c nhãm ng−êi, c¸c<br /> tËp ®oµn ng−êi, hay c¸c tæ chøc x· héi. ¶nh h−ëng cña nã cßn réng lín h¬n vµ trë<br /> thµnh mét kh¶ n¨ng cña truyÒn th«ng lµ liªn kÕt vµ héi nhËp c¸c céng ®ång ng−êi<br /> trong ph¹m vi quèc gia, khu vùc vµ quèc tÕ.<br /> IV. TruyÒn th«ng, t¸c nh©n ph¸t triÓn n«ng th«n<br /> Tr−íc hÕt, cÇn xuÊt ph¸t tõ vai trß cña n«ng th«n, n«ng nghiÖp trong ®êi sèng<br /> kinh tÕ - x· héi. TÝnh ®Õn n¨m 2000, n«ng nghiÖp n−íc ta liªn quan ®Õn t¹o viÖc lµm,<br /> thu nhËp ®êi sèng cña 75,4% d©n c−, trªn 60% lao ®éng x· héi, t¹o ra 24% GDP vµ<br /> trªn 30% kim ng¹ch xuÊt khÈu. §iÒu nµy cho thÊy vai trß cña n«ng th«n, n«ng<br /> nghiÖp trong c¬ cÊu kinh tÕ - x· héi.<br /> <br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.ac.vn<br /> Mai Quúnh Nam 13<br /> <br /> <br /> §¶ng vµ Nhµ n−íc ta x¸c ®Þnh tÇm quan träng cña ph¸t triÓn n«ng th«n vµ<br /> n«ng nghiÖp. NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng lÇn thø IX chØ râ: trong 10 n¨m tíi cÇn “T¨ng<br /> c−êng chØ ®¹o vµ huy ®éng c¸c nguån lùc cÇn thiÕt ®Ó ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸,<br /> hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ ®−a n«ng nghiÖp,<br /> n«ng th«n lªn tr×nh ®é míi”, víi c¸c biÖn ph¸p chñ yÕu:<br /> − Ph¸t triÓn thÞ tr−êng, tæ chøc tiªu thô n«ng s¶n, hµng hãa s¶n xuÊt tõ<br /> n«ng th«n.<br /> − Ph¸t triÓn c«ng nghÖ, t¨ng c−êng øng dông khoa häc vµ c«ng nghÖ.<br /> − X©y dùng ®ång bé hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng n«ng nghiÖp, n«ng th«n.<br /> − T¨ng c−êng n¨ng lùc kinh tÕ hé, më réng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ nhµ<br /> n−íc, kinh tÕ hé tËp thÓ vµ c¸c h×nh thøc kinh tÕ kh¸c trong n«ng nghiÖp,<br /> n«ng th«n.<br /> − X©y dùng chÝnh quyÒn c¬ së vµ hÖ thèng chÝnh trÞ, tiÕp tôc hoµn thiÖn<br /> chÝnh s¸ch vµ n©ng cao hiÖu lùc chØ ®¹o cña nhµ n−íc.<br /> C¸c biÖn ph¸p ®ã chØ cã thÓ thùc hiÖn thµnh c«ng b»ng con ®−êng tæ chøc, thuyÕt<br /> phôc quÇn chóng nh©n d©n, trªn c¬ së hoµn thiÖn chÝnh s¸ch vµ n¨ng lùc ®iÒu hµnh cña<br /> hÖ thèng qu¶n lý x· héi. Ho¹t ®éng truyÒn th«ng cÇn t¹o ra kh¶ n¨ng tæ chøc quÇn<br /> chóng v× c¸c môc tiªu cña ph¸t triÓn tõ ®Þnh h−íng x· héi, qu¶ng b¸ c¸c khu«n mÉu,<br /> chuÈn mùc x· héi, chuyÓn giao, øng dông khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ, kiÓm so¸t x·<br /> héi… ViÖc tiÕp cËn th«ng tin cßn cã thÓ t¹o ra søc Ðp kh«ng chÝnh thøc ph¶i thi hµnh c¸c<br /> chuÈn mùc cña céng ®ång víi vai trß lµ vèn x· héi trong ph¸t triÓn.<br /> Thùc tÕ ho¹t ®éng truyÒn th«ng cho thÊy, c¸c ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i<br /> chóng rÊt cã −u thÕ trong viÖc phæ biÕn c¸c chÝnh s¸ch chung, trªn b×nh diÖn chung<br /> cho c¸c bé phËn d©n c−. §©y lµ mét t¸c nh©n ®Ó thùc hiÖn d©n chñ ho¸ c¸c qu¸ tr×nh<br /> x· héi vµ quan hÖ x· héi trong nh÷ng ph¹m vi réng lín, nã v−ît qua khu«n khæ h¹n<br /> hÑp cña nÒn d©n chñ lµng x·. Nh©n tè c«ng khai cña truyÒn th«ng ®¹i chóng lµm<br /> h¹n chÕ kh¶ n¨ng ®éc quyÒn th«ng tin vèn cã trong c¬ chÕ truyÒn th«ng trùc tiÕp, chØ<br /> bã hÑp ë mét vµi tÇng líp x· héi. Th«ng qua c¬ chÕ giao tiÕp ®¹i chóng, kh¶ n¨ng<br /> truyÒn vµ tiÕp nhËn th«ng tin cña quÇn chóng ®−îc më réng h¬n c¬ chÕ giao tiÕp trùc<br /> tiÕp tõng ®−îc phæ biÕn trong c¸c x· héi cæ truyÒn.<br /> Tµi liÖu thèng kª d©n sè, kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam giai ®o¹n 1975 –2001 cho<br /> thÊy: ë ®« thÞ cã 76,73% sè hé cã ti vi, sè hé cã radio lµ 56,04%. ë n«ng th«n, sè hé cã<br /> ti vi lµ 46,45%, cã radio lµ 41,87%3. §iÒu nµy cho thÊy sù bÊt b×nh ®¼ng trong kh¶<br /> n¨ng tiÕp nhËn th«ng tin ë bé phËn c«ng chóng n«ng th«n so víi c«ng chóng ®« thÞ.<br /> Nã còng ph¶n ¸nh c¸c bÊt b×nh ®¼ng vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, ®iÒu kiÖn c− tró cña c¸c<br /> <br /> <br /> 3<br /> Nguån: Sè liÖu thèng kª d©n sè, kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam giai ®o¹n 1975 –2001. Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª.<br /> Hµ Néi – 2002. Tr. 222.<br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.org.vn<br /> 14 TruyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n<br /> <br /> <br /> tÇng líp d©n c− nhÊt lµ ë bé phËn d©n c− cã thu nhËp thÊp ë n«ng th«n so víi bé<br /> phËn d©n c− ®« thÞ. ViÖc kh¾c phôc c¸c bÊt b×nh ®¼ng nãi trªn lµ nh©n tè quan träng<br /> ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c bé phËn d©n c− n«ng th«n, n«ng nghiÖp tham gia vµo dßng<br /> truyÒn th«ng ®¹i chóng v× c¸c môc tiªu ph¸t triÓn.<br /> ë n«ng th«n, vai trß cña c¸c ®éi th«ng tin tuyÒn truyÒn c¬ së cã ¶nh h−ëng<br /> ®¸ng kÓ trong ho¹t ®éng truyÒn th«ng vÒ c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn dµnh cho c¸c nhãm<br /> ng−êi cô thÓ nh− truyÒn th«ng: xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, d©n sè kÕ ho¹ch hãa gia ®×nh,<br /> ch¨m sãc søc khoÎ ban ®Çu… §èi víi mét quèc gia cßn ®Õn 80% d©n sè n«ng th«n, g¾n<br /> víi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, kh¶ n¨ng ®iÖn khÝ ho¸ cßn h¹n chÕ, thu nhËp cña nh©n d©n<br /> cßn thÊp, th× kh«ng thÓ xem nhÑ ho¹t ®éng truyÒn th«ng trùc tiÕp. ¦u thÕ næi bËt cña<br /> c¬ chÕ truyÒn th«ng nµy lµ kh¶ n¨ng phæ biÕn th«ng ®iÖp trùc tiÕp cho c«ng chóng.<br /> B»ng c¸ch Êy mèi liÖn hÖ ng−îc diÔn ra nhanh chãng, c¸c sai sãt trong qu¸ tr×nh hiÓu<br /> vµ hµnh ®éng theo chØ dÉn cña th«ng ®iÖp cã thÓ ®−îc bæ sung kÞp thêi.<br /> Nghiªn cøu truyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn lµ mét vÊn ®Ò míi. Ph¸t triÓn lµ mét<br /> kh¸i niÖm ®éng, v× vËy quan hÖ gi÷a truyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn còng lµ quan hÖ<br /> ®éng. Mét mÆt, quan hÖ nµy phô thuéc vµo bèi c¶nh x· héi, mÆt kh¸c, nã còng phô<br /> thuéc bëi chÝnh qu¸ tr×nh truyÒn th«ng.<br /> Ph¸t triÓn bao hµm nhiÒu lÜnh vùc, do ®ã, nghiªn cøu vÒ truyÒn th«ng vµ ph¸t<br /> triÓn nãi chung vÒ ph¸t triÓn n«ng th«n nãi riªng ®−îc thùc hiÖn ë b×nh diÖn chung<br /> lµ kh«ng ®ñ, cÇn ph¶i ph©n tÝch s©u quan hÖ gi÷a truyÒn th«ng vµ ph¸t triÓn n«ng<br /> th«n trªn c¸c lÜnh vùc cô thÓ vµ ë c¸c ph¹m vi ho¹t ®éng truyÒn th«ng cô thÓ.<br /> <br /> Tµi liÖu tham kh¶o vµ trÝch dÉn<br /> 1. G. Endruweit vµ G. Trommsdorff: Tõ ®iÓn x· héi häc. Nguþ H÷u T©m vµ NguyÔn Hoµi<br /> B·o dÞch. Nxb ThÕ Giíi. Hµ Néi - 2001.<br /> 2. NguyÔn V¨n Huyªn: MÊy vÊn ®Ò triÕt häc vÒ x· héi vµ ph¸t triÓn con ng−êi. Nxb ChÝnh trÞ<br /> Quèc gia. Hµ Néi - 2002.<br /> 3. Jean - Guyuaillan Court: Ph¸t triÓn bÒn v÷ng: nguån gèc vµ kh¸i niÖm. T¹p chÝ X· héi<br /> häc sè 2 (70), 2000.<br /> 4. NguyÔn Hång Phong: Mét sè vÊn ®Ò vÒ h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi, v¨n ho¸ vµ ph¸t triÓn.<br /> Nxb Khoa häc x· héi. Hµ Néi - 2000.<br /> 5. Thèng kª d©n sè, kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam giai ®o¹n 1975 - 2001. Nxb Thèng kª. Hµ Néi - 2002.<br /> 6. Mai Quúnh Nam: VÒ ®Æc ®iÓm vµ tÝnh chÊt cña giao tiÕp ®¹i chóng. T¹p chÝ X· héi häc sè<br /> 2 (70), 2000.<br /> 7. NhiÒu t¸c gi¶: T− duy ph¸t triÓn hiÖn ®¹i - mét sè vÊn ®Ò lý thuyÕt vµ thùc tiÔn. Nxb Khoa<br /> häc x· héi. Hµ Néi - 2003.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Bản quyền thuộc Viện Xã hội học. www.ios.ac.vn<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2