intTypePromotion=1
ADSENSE

Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị và vấn đề nâng cao trình độ lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:12

35
lượt xem
3
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng lý luận và giáo dục lý luận Người đã nêu ra một hệ thống quan điểm khá phong phú, toàn diện về vai trò, nội dung và phương pháp giáo dục lý luận chính trị. Cho đến nay, những quan điểm ấy vẫn giữ nguyên giá trị đúng đắn và có tính thời sự, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác giáo dục lý luận chính trị ở nước ta.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị và vấn đề nâng cao trình độ lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay

  1. 1 CHUYÊN MỤC TRIẾT HỌC - CHÍNH TRỊ HỌC - LUẬT HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ VÀ VẤN ĐỀ NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY NGUYỄN THỊ HIỀN OANH* Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng lý luận và giáo dục lý luận Người đã nêu ra một hệ thống quan điểm khá phong phú, toàn diện về vai trò, nội dung và phương pháp giáo dục lý luận chính trị. Cho đến nay, những quan điểm ấy vẫn giữ nguyên giá trị đúng đắn và có tính thời sự, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác giáo dục lý luận chính trị ở nước ta. Từ khóa: Hồ Chí Minh, giáo dục, lý luận chính trị Nhận bài ngày: 25/11/2021; đưa vào biên tập: 02/12/2021; phản biện: 24/12/2021; duyệt đăng: 10/02/2022 1. DẪN NHẬP chủ nghĩa, là công cụ quan trọng cho Lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Nam xã hội chủ nghĩa. Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho Giáo dục lý luận chính trị là truyền bá hành động được thể hiện qua đường chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối lối, quan điểm của Đảng, chính sách, quan điểm của Đảng, chính sách của pháp luật của Nhà nước, cùng với Nhà nước tới cán bộ, đảng viên và những tinh hoa tư tưởng chính trị của nhân dân, nhằm tạo sự thống nhất về dân tộc và nhân loại. Nó phản ánh tư tưởng, nâng cao nhận thức chính tính quy luật của các quan hệ kinh tế - trị, phẩm chất cách mạng, năng lực chính trị - xã hội, thể hiện lợi ích và hoạt động thực tiễn, và vận dụng thái độ của giai cấp công nhân và những hiểu biết ấy vào cuộc sống. nhân dân lao động đối với việc xây Ngay từ khi ra đời và trong suốt hơn dựng Nhà nước pháp quyền xã hội 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn trung * Trường Đại học Sài Gòn. thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, kiên
  2. 2 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… định với lý tưởng, lập trường, quan nghĩ và hành động không đúng tinh điểm và phương pháp của chủ nghĩa thần của chủ nghĩa Mác - Lênin nên Mác - Lênin. Từ Hội nghị Trung ương đã có giai đoạn rơi vào khủng hoảng tháng 10 năm 1930, Đảng đã xác định kinh tế - xã hội (1975-1985). Từ 1986 chủ nghĩa Mác - Lênin là cái gốc của đến nay, chính nhờ sự vận dụng đúng Đảng. Đến Đại hội lần thứ II của Đảng đắn về vai trò nền tảng của lý luận này (1951), Đảng xác định chủ nghĩa Mác - và vận dụng sáng tạo nó trong thực Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ tiễn mà chúng ta đã đưa đất nước nam cho hành động của Đảng. Đại hội thoát khỏi khủng hoảng và từng bước VII của Đảng lần đầu tiên đã chính phát triển bền vững, tạo vị thế ngày thức khẳng định sự song hành gắn kết càng vững chắc trên trường quốc tế. giữa chủ nghĩa Mác - Lênin và tư Hiện nay, nâng cao trình độ lý luận tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư chính trị giúp mọi người xác định đúng tưởng, kim chỉ nam cho hành động. đắn lý tưởng sống, hoài bão lập thân, Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ lập nghiệp, phục vụ Tổ quốc, phục vụ Chí Minh là hệ thống lý luận không thể nhân dân. Vì giáo dục chính trị tác tách rời, khẳng định bản chất cách động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, mạng và khoa học trong quá trình đạo đức và khả năng thực hành công cách mạng Việt Nam, nhất là trong việc của mỗi người trong thực tiễn quá trình đổi mới vừa qua. Tinh thần cuộc sống, giúp họ khắc phục tư này tiếp tục được khẳng định trong tưởng lạc hậu, nâng cao trình độ các văn kiện Đại hội lần thứ VIII, IX, X, chính trị, tinh thần tự giác và tính tích XI, XII, XIII của Đảng Cộng sản Việt cực trong quá trình xây dựng xã hội Nam. mới. Thực tế cách mạng Việt Nam đã 2. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ chứng minh rằng, khi nào chúng ta GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ vận dụng nhuần nhuyễn và sáng tạo VÀ NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ hệ thống lý luận Mác - Lênin thì gặt LUẬN CHÍNH TRỊ CHO MỌI NGƯỜI hái được nhiều thành quả và ngược Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú ý đến lại. Trong cách mạng dân tộc, dân chủ việc giáo dục, nâng cao trình độ giác nhân dân nhờ vận dụng sáng tạo lý ngộ chính trị cho mọi người. Trong luận Mác - Lênin mà chúng ta đã đánh thư gửi Đại hội Giáo dục toàn quốc bại các thế lực thực dân, đế quốc và tháng 7 năm 1951, Người viết: “Đại bè lũ tay sai; từ một nước thuộc địa, bị hội nên làm thế nào cho việc giáo dục xâm chiếm, bị chia cắt đã trở thành liên hệ với đời sống nhân dân, với một quốc gia độc lập, thống nhất đang công cuộc kháng chiến và kiến quốc trên đà phát triển. Trong thời kỳ cả của dân tộc. Làm thế nào để phối hợp nước đang tiến hành cách mạng xã việc giáo dục của trường học với việc hội chủ nghĩa, đã có lúc chúng ta suy tuyên truyền giáo dục chính trị chung
  3. TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 2 (282) 2022 3 cho nhân dân” (Hồ Chí Minh, 1972: và xã hội; khoa học về cách mạng của 33). Việc giáo dục nâng cao trình độ lý quần chúng bị áp bức và bị bóc lột; luận chính trị cho mọi người có ý khoa học về thắng lợi của chủ nghĩa nghĩa hết sức sâu sắc. Nó là một xã hội ở tất cả các nước; khoa học về trong những động lực quan trọng đối xây dựng chủ nghĩa cộng sản” (Hồ với công cuộc đấu tranh chống kẻ thù. Chí Minh, 2011, tập 8: 497). Được giáo dục chính trị, chúng ta có Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa trình độ giác ngộ cách mạng, nhận xã hội ở miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí thức được quyền lợi, nhiệm vụ, trách Minh nhận định, Đảng ta có “rất nhiều nhiệm của mình. Từ đó, mọi người ưu điểm” nhưng bên cạnh đó “còn có mới thực sự “ghét cay, ghét đắng bọn nhiều nhược điểm”, mà một trong thực dân Pháp, bọn can thiệp Mỹ, bọn những nhược điểm lớn là trình độ lý Việt gian, bọn bù nhìn. Vì chúng nó luận còn thấp kém” (Hồ Chí Minh, mà ta khổ” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 6: 2011, tập 7: 492), cho nên “đòi hỏi 300). Giáo dục chính trị cho mọi người Đảng ta phải tự nâng cao mình lên không chỉ để nâng cao trình độ lý luận nữa, mà muốn tự nâng cao mình thì chống lại ách thống trị của đế quốc, phải tổ chức học tập lý luận trong toàn thực dân mà còn để “cải tạo” và “chiến Đảng, trước hết là trong cán bộ cốt đấu” với chính mình. Chủ tịch Hồ Chí cán của Đảng” (Hồ Chí Minh, 2011, Minh nói rõ: Cách mạng tiến lên mãi, tập 8: 493). Theo đó, “Ra sức học tập Đảng ta tiến lên mãi, cho nên đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, luôn luôn dùng cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự phê bình và phê bình để nâng cao chăm lo trau dồi lý luận chính trị, vì tư tưởng và cải tiến công tác của cán bộ là gốc của mọi công việc, công mình và cùng đồng chí mình tiến bộ” việc thành hay bại đều do cán bộ tốt (Hồ Chí Minh, 2011, tập 11: 603). hay xấu. Sự phát triển của tư duy, Người căn dặn: “Học tập chủ nghĩa nhận thức, học vấn, trình độ văn hóa Mác - Lênin là học tập cái tinh thần xử của cán bộ, đảng viên là quá trình khổ trí mọi việc, đối với mọi người và đối công rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm với bản thân mình” (Hồ Chí Minh, và kiến thức, đó cũng chính là con 2011, tập 9: 292), học để làm việc, đường phát triển tư duy khoa học và học để làm người, học để làm cán bộ. tư duy lý luận chính trị. Như vậy, trong quan điểm Hồ Chí Để nâng cao nhận thức chính trị cho Minh, chủ nghĩa Mác - Lênin không mọi người trong sự nghiệp xây dựng chỉ là vũ khí lý luận để cải tạo thế giới, chủ nghĩa xã hội, một yêu cầu đặt ra mà còn là vũ khí lý luận để cải tạo là phải nâng cao trình độ lý luận về chính bản thân mình. Lý luận Mác - chủ nghĩa Mác - Lênin. Vì lý luận của Lênin là khoa học làm người, góp chủ nghĩa Mác - Lênin là: “Khoa học phần hình thành đạo đức mới, nếp về các quy luật phát triển của tự nhiên sống mới của người cách mạng.
  4. 4 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… Người xem học tập chủ nghĩa Mác - đủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên phải Lênin là đạo đức cách mạng. Cho đến học tập cả đường lối của Đảng, chính ngày sắp đi xa, Người còn căn dặn sách của Nhà nước. Vì đường lối, chúng ta: “Nhân dân ta từ lâu đã sống chính sách của Đảng và Nhà nước là với nhau có tình có nghĩa như thế. Từ sự vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, khi có Đảng ta lãnh đạo và giáo dục, đồng thời phản ánh hiện thực của xã tình nghĩa ấy lại càng cao đẹp hơn, hội ta trong từng thời kỳ lịch sử. Và trở thành tình nghĩa đồng bào, đồng như Người giải thích: “Có nắm vững chí, tình nghĩa năm châu bốn biển một đường lối cách mạng mới thấy rõ nhà. Hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin là phương hướng tiến lên của cách phải sống với nhau có tình có nghĩa. mạng, mới hiểu rõ mình phải làm gì và Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống đi theo phương hướng nào để thực không có tình có nghĩa thì sao gọi là hiện mục đích của Đảng trong giai hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin được” (Hồ đoạn cách mạng hiện nay” (Hồ Chí Chí Minh, 2011, tập 12: 554). Minh, 2011, tập 12: 94). Song song Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đề ra nhiệm với quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, vụ cho Đảng là phải truyền bá lý luận đường lối, chính sách của Đảng và Mác - Lênin vào trong quần chúng Nhà nước, Hồ Chí Minh đòi hỏi cán bộ, nhân dân. Người phân tích, lý luận đảng viên phải học hỏi kinh nghiệm chính trị làm cho quần chúng giác ngộ, của nhân dân, phải tổng kết kinh bày cho quần chúng tổ chức, động nghiệm của phong trào quần chúng để viên quần chúng hành động cách phát triển thành lý luận. Người cho mạng. Có lý luận chính trị Mác - Lênin rằng, bất cứ công việc gì, bất kỳ thành soi đường thì quần chúng mới hành công hay thất bại, chúng ta cần động đúng đắn, mới phát triển được nghiên cứu đến cội rễ, phân tích thật tài năng và lực lượng vô tận của họ. rõ ràng rồi kết luận. Kết luận đó sẽ là Đồng thời, Người cũng chỉ rõ là phải chìa khóa phát triển công việc và để chống thái độ xem nhẹ học tập lý giúp cán bộ tiến tới. luận chính trị. “Vì không học lý luận Trong công tác giáo dục lý luận chính thì chí khí kém kiên quyết, không trị, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn yêu cầu trông xa thấy rộng, trong lúc đấu tranh tuân thủ phương châm lý luận gắn liền dễ lạc phương hướng, kết quả là “mù với thực tiễn. Ở Người, phương châm chính trị”, “thậm chí hủ hóa, xa rời này đã trở thành thói quen, nếp sống cách mạng” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 7: trong hoạt động cách mạng. Ở đâu, 234). việc gì, lời nói và việc làm của Người Giáo dục lý luận chính trị nhằm quán luôn thống nhất và gắn kết với nhau triệt và vận dụng đúng chủ nghĩa Mác - chặt chẽ. Bởi vì, Người đã tiếp thu Lênin, là điều kiện cần thiết để nâng sâu sắc mối quan hệ thống nhất biện cao năng lực trí tuệ, nhưng vẫn chưa chứng giữa lý luận với thực tiễn - một
  5. TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 2 (282) 2022 5 nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Nhưng tư tưởng chưa thật đúng là tư Lênin. Đối với Người, những vấn đề lý tưởng cách mạng thì cần học tập để luận trừu tượng được diễn đạt rất giản sửa chữa cho đúng. Tư tưởng đúng dị, dễ hiểu: “Muốn biết ta tiến lên chủ thì hành động mới khỏi sai lạc và mới nghĩa xã hội như thế nào thì trước hết làm trọn nhiệm vụ cách mạng được; phải biết chủ nghĩa xã hội là gì?” (Hồ + Học để tu dưỡng đạo đức cách Chí Minh, 2011, tập 1: 11), và Người mạng: Có đạo đức cách mạng thì mới giải thích: chủ nghĩa xã hội là “xã hội hy sinh tận tụy với cách mạng, mới càng phát triển, vật chất ngày càng lãnh đạo được quần chúng đưa cách tăng, tinh thần ngày càng tốt”, “là mọi mạng tới thắng lợi hoàn toàn; người được ăn no mặc ấm, sung + Học để tin tưởng: Tin tưởng vào sướng, tự do” (Hồ Chí Minh, 2011, tập đoàn thể. Tin tưởng vào nhân dân. Tin 10: 591). tưởng vào tương lai của dân tộc. Có 3. SỰ CẦN THIẾT, CẤP BÁCH PHẢI tin tưởng thì lúc ra thực hành mới NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN vững chắc, hăng hái, lúc gặp khó CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ, ĐẢNG khăn mới kiên quyết, hy sinh; VIÊN VÀ ĐOÀN VIÊN, THANH NIÊN + Học để hành: Học với hành phải đi TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY đôi. Học mà không hành thì học vô ích, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Làm hành mà không học thì hành không nghề gì cũng phải học, vậy làm cách trôi chảy (Hồ Chí Minh, 2011, tập 6: mạng cũng phải học. Nếu không giáo 50). dục cho đảng viên làm cách mạng mà Vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ cứ yêu cầu họ làm cách mạng thì họ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị không làm tròn được nhiệm vụ” (Hồ là sự cần thiết, cấp bách nhằm nâng Chí Minh, 2011, tập 15: 249). Hơn cao hơn nữa công tác giáo dục lý luận nữa, làm cách mạng cũng là một chính trị cho cán bộ, đảng viên, đoàn “nghề” đặc biệt, đó là phụng sự Tổ viên, thanh niên trong giai đoạn hiện quốc, phục vụ nhân dân, hướng dẫn nay. Giáo dục chính trị, tư tưởng là nhân dân làm cách mạng để cải tạo một trong những nội dung cốt lõi xã hội cũ, xây dựng xã hội mới tốt đẹp, luôn được đặc biệt quan tâm và tiến tiến bộ, văn minh hơn,… nên lực hành thường xuyên trong công tác lượng nòng cốt của sự nghiệp cách xây dựng Đảng. Qua đó nâng cao mạng càng phải học tập, tu dưỡng, chất lượng đội ngũ cán bộ; tuyên rèn luyện một cách bài bản, hệ thống truyền, vận động cán bộ, đảng viên để vừa “hồng”, vừa “chuyên”, đáp ứng thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 05 của yêu cầu ngày càng cao của công việc Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh việc học thực tiễn. Vì theo Người: tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, + Học để sửa chữa tư tưởng: Hăng phong cách Hồ Chí Minh”, thực hiện hái theo cách mạng, điều đó rất hay. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về
  6. 6 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Phú Trọng chỉ rõ: Cũng phải nhìn Đảng, phòng chống những biểu hiện thẳng sự thật mà nói, là có không ít suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, thanh niên ngày nay có biểu hiện phai lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển nhạt chủ nghĩa cách mạng, chạy theo hóa”. lợi ích vật chất, cá nhân. Xu hướng Học tập lý luận chính trị thực tế vẫn hưởng thụ cũng xuất hiện ở một bộ còn hạn chế. Nghị quyết Trung ương phận giới trẻ. Trước những tác động 4 khóa XII chỉ rõ: Công tác giáo dục của mặt trái kinh tế thị trường, xu chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng hướng toàn cầu hóa, nhiều thanh niên viên về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư đã có những biểu hiện suy thoái về tư tưởng Hồ Chí Minh, giảng dạy và học tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự tập nghị quyết của Đảng chưa được diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Phai nhạt coi trọng đúng mức, kém hiệu quả, nội lý tưởng cách mạng, dao động, giảm dung và phương pháp giáo dục, sút niềm tin vào mục tiêu độc lập dân truyền đạt chậm đổi mới; chưa tạo tộc và chủ nghĩa xã hội; nhận thức sai được sự thống nhất cao trong nhận lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý thức về tình trạng suy thoái, những luận và học tập lý luận chính trị, lười biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư hóa” và những hậu quả gây ra (Đảng tưởng Hồ Chí Minh. Đáng chú ý, các Cộng sản Việt Nam, 2018). thế lực thù địch, phản động hiện đang Khi đề cập tới vấn đề xây dựng, chỉnh không ngừng ráo riết triệt để lợi dụng đốn Ðảng theo Nghị quyết Hội nghị các phương tiện công nghệ thông tin, Trung ương 4 khóa XII, Tổng Bí thư truyền thông, đặc biệt là internet, các Nguyễn Phú Trọng cũng đã khẳng trang mạng xã hội để xâm nhập, móc định: Việc thực hiện có hiệu quả Nghị nối, tác động với mục đích làm quyết Trung ương 4 trong đoàn viên, “chuyển hóa” nội bộ, thúc đẩy “tự diễn thanh niên, giới trẻ có ý nghĩa vô cùng biến”, “tự chuyển hóa” trong suy nghĩ quan trọng. Bởi chống suy thoái, “tự và tư tưởng của thanh niên với quan diễn biến”, “tự chuyển hóa” thì phải điểm sai lệch, xuyên tạc đường lối, chống ngay từ đầu, tức là khi mới có chính sách, chủ trương của Đảng, dấu hiệu của mầm bệnh thì chúng ta Nhà nước; kêu gọi các phần tử cùng phải “bốc thuốc” chữa trị dứt điểm đấu tranh, đòi xóa bỏ vai trò lãnh đạo ngay, chứ để “bệnh nặng” rồi thì chữa của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự trị sẽ vô cùng vất vả, phức tạp, tốn quản lý của Nhà nước (dẫn theo Việt kém. Trong Nghị quyết Trung ương 4 Hưng, 2017). khóa XII, lần đầu tiên Ðảng chỉ rõ 27 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính đã đánh giá: “Công tác đào tạo, bồi trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, dưỡng lý luận chính trị được đổi mới “tự chuyển hóa”. Tổng Bí thư Nguyễn cả về nội dung và phương pháp; tăng
  7. TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 2 (282) 2022 7 cường quản lý, kỷ luật trong giảng dạy, phương pháp giáo dục lý luận chính trị học tập; chất lượng đào tạo, bồi theo hướng khoa học, sáng tạo, hiện dưỡng được nâng lên; từng bước đại và gắn lý luận với thực tiễn, đưa khắc phục tình trạng lười học, ngại việc bồi dưỡng lý luận chính trị cập học lý luận chính trị, dạy và học hình nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng thức” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021: viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý 170). Tuy nhiên, Đại hội cũng chỉ ra chủ chốt các cấp đi vào nền nếp, nâng một số hạn chế trong công tác giáo cao chất lượng, hiệu quả và phù hợp dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng với từng đối tượng” (Đảng Cộng sản viên là “việc giáo dục tư tưởng, chính Việt Nam, 2021: 236). Một điểm mới trị cho cán bộ, đảng viên chưa thường quan trọng trong phương hướng nâng xuyên, một bộ phận đảng viên chưa cao hiệu quả công tác giáo dục lý luận nắm được chủ trương, đường lối của chính trị được Đại hội XIII của Đảng Đảng. Việc học tập lý luận chính trị tuy nêu ra là “Kết hợp chặt chẽ, hiệu quả có nhiều cố gắng, nhưng vẫn chưa giữa học tập lý luận với rèn luyện, thử đáp ứng được yêu cầu” (Đảng Cộng thách cán bộ trong thực tiễn để nâng sản Việt Nam, 2021: 172). Những hạn cao bản lĩnh chính trị; khắc phục tình chế, tồn tại trong công tác giáo dục lý trạng ngại học, lười học lý luận chính luận chính trị, là một trong những trị trong cán bộ, đảng viên” (Đảng nguyên nhân làm cho “một bộ phận Cộng sản Việt Nam, 2021: 236). cán bộ, đảng viên bản lĩnh chính trị Để khắc phục những biểu hiện nêu không vững vàng, suy thoái về tư trên, để học lý luận chính trị trở thành tưởng chính trị, còn hoài nghi, mơ hồ nhu cầu tự thân, động lực quan trọng về mục tiêu, lý tưởng của Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, các cấp ủy con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở cần phải chú trọng công tác giáo dục nước ta; một số ít hoang mang, dao lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, động, mất lòng tin; cá biệt còn phủ đảng viên. Thông qua công tác giáo nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng dục lý luận chính trị, nâng cao trình độ Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của lý luận chính trị, khắc phục mọi biểu Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo 2021: 168). đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực chuyển hóa” trong nội bộ, góp phần trạng công tác giáo dục lý luận chính giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định trị của Đảng trong những năm qua, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa Đại hội XIII của Đảng nêu lên nhiệm xã hội, củng cố niềm tin vào mục tiêu, vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lý tưởng cộng sản (Văn Thị Thanh Mai, lượng, hiệu quả của công tác giáo dục, 2019). bồi dưỡng lý luận chính trị: “Đổi mới 4. ĐỐI MỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC căn bản nội dung, chương trình, LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG ĐIỀU
  8. 8 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… KIỆN NỀN GIÁO DỤC VIỆT NAM nước. Như vậy, giáo dục lý luận chính ĐANG ĐẨY MẠNH HỘI NHẬP QUỐC trị là một trong những nội dung quan TẾ trọng của công tác giáo dục toàn diện, Thứ nhất, để giáo dục lý luận chính trị bởi ngoài kiến thức chuyên môn, góp phần to lớn vào sự phát triển tư người học rất cần được trau dồi tư duy lý luận nói chung, qua đó giới tưởng, đạo đức, lối sống, bồi dưỡng thiệu bản sắc Việt Nam trong lĩnh vực lòng yêu nước, sự quan tâm tới cộng này với thế giới đồng,… Từ đó, tạo lập và kiên định Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước lập trường, bản lĩnh chính trị. Đây là trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã tiền đề để đào tạo một thế hệ công hội (Bổ sung, phát triển năm 2011) dân mới vừa giỏi chuyên môn, vừa cũng đã khẳng định: “Con người là vững vàng về lập trường chính trị, có trung tâm của chiến lược phát triển, đạo đức cách mạng, từ đó đưa đất đồng thời là chủ thể phát triển… nước phát triển lên tầm cao mới trong Chăm lo xây dựng con người Việt xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế Nam giàu lòng yêu nước, có ý thức hiện nay. làm chủ, trách nhiệm công dân; có tri Thứ hai, giáo dục lý luận chính trị nên thức, sức khỏe, lao động giỏi; sống có được xác định như thế nào trong thế văn hóa, nghĩa tình; có tinh thần quốc giới mở nhưng hết sức phức tạp; để tế chân chính” (Đảng Cộng sản Việt giáo dục lý luận chính trị phát huy hiệu Nam, 2016: 76-77). Để thực hiện mục quả vai trò định hướng về thế giới tiêu ấy, Đảng ta xác định: cần có sự quan và phương pháp luận cho sinh phối hợp đồng bộ, sự kết hợp chặt viên trong thời đại bùng nổ thông tin chẽ và hiệu quả giữa các giải pháp, đa chiều, khó sàng lọc nhiệm vụ, trong đó, phát huy vai trò Hội nhập quốc tế đang mở ra nhiều của giáo dục và đào tạo là một trong cơ hội tiếp cận nguồn tri thức phong những nhiệm vụ mang tính trọng tâm phú của nhân loại, trong đó có cả và có ý nghĩa chiến lược. Trong đó, những chất liệu tư tưởng cần thiết cho các môn lý luận chính trị có vai trò đặc phát triển tư duy lý luận. Song, có hai biệt quan trọng nhằm hình thành thế vấn đề cần đặt ra: một là, giáo dục lý giới quan khoa học, nhân sinh quan luận chính trị ở Việt Nam có tính đặc cách mạng, phẩm chất đạo đức và thù về nội dung, phương thức tổ chức năng lực hoạt động thực tiễn. Do đó, và quản lý; Hai là, vấn đề tiếp nhận và việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh xử lý thông tin trong thời đại toàn cầu về lý luận chính trị có ý nghĩa thiết hóa, với không ít thông tin bị coi là thực trong việc giáo dục, đào tạo đội ảnh hưởng không tốt đến giáo dục lý ngũ cán bộ có đủ phẩm chất và năng luận chính trị cho người học. Duy trì lực đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp yếu tố đặc thù là cần thiết, nhưng nếu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất chỉ thiên về điều này mà không đặt
  9. TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 2 (282) 2022 9 trong biện chứng cái phổ biến - cái văn hóa nước nhà, Chủ tịch Hồ Chí đặc thù, thì sự tụt hậu về tư duy lý Minh (2011, tập 8: 499) từng nói: “Nếu luận trong thế giới mở như hiện nay là quá nhấn mạnh đến đặc điểm dân tộc khó tránh khỏi. để phủ nhận giá trị phổ biến của Bất kỳ hệ thống chính trị - xã hội nào những kinh nghiệm lớn, cơ bản của cũng có thể thay đổi ở một số lĩnh các nước anh em, thì sẽ mắc sai lầm vực, đồng thời ở những lĩnh vực khác nghiêm trọng”. - gìn giữ, duy trì, kế thừa, chuyển hóa, Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ và từ cái đang được thừa hưởng đó Chí Minh hình thành trên cơ sở tiếp mà tiếp tục phát triển, vận động đi lên thu có chọn lọc tinh hoa nhân loại và theo hướng hoàn thiện, cải biến và sáng tạo ra các giá trị mới từ khối tri sáng tạo. Lịch sử nhân loại từng thức đồ sộ ấy. Trong điều kiện hội chứng kiến quá trình thủ tiêu thế giới nhập hiện nay, dù chúng ta có đề cũ, xác lập thế giới mới trên đống tro cao tính đặc thù trong giáo dục lý luận tàn của nó có thể để lại những hậu chính trị, thì phần cốt lõi của nó - giáo quả đầy bi kịch. Chỉ khi nào diễn ra dục thế giới quan, nhân sinh quan, tác động lẫn nhau và sự đan xen giữa phương pháp luận, giá trị luận - không kế thừa và phát triển, giữa lưu giữ và thể tách ra khỏi những vấn đề mà sáng tạo, thì quá trình lịch sử - xã hội nhân loại quan tâm, và đó chính là mới được hiểu một cách đúng đắn. kênh đối thoại cần thiết để cả người Nền giáo dục nước ta khó “sánh vai dạy và người học vươn ra biển lớn cùng các cường quốc năm châu” như của tri thức nhân loại, làm “mềm tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh hóa” các bộ khung khái niệm trong nếu ở một số lĩnh vực các nhà quản lý giáo trình, đề cương bài giảng, trong quá thiên về cái đặc thù mà không các buổi sinh hoạt học thuật và các vươn ra biển lớn của tri thức, nhất là hoạt động khác gắn với lý luận chính tri thức khoa học xã hội và nhân văn, trị. trong đó có khoa học Mác - Lênin và Ngày 19/10/2014 Bộ Chính trị công bố tư tưởng Hồ Chí Minh. Việc nhấn “Nghị quyết về công tác lý luận và mạnh tính đặc thù ở một số lĩnh vực định hướng nghiên cứu đến năm tri thức vô hình trung đã tạo ra những 2030” (Nghị quyết số 37/NQ-TW), “vùng cấm” đối với nghiên cứu và trong đó nhấn mạnh sự cần thiết đổi giảng dạy (Đinh Ngọc Thạch, 2021: mới nội dung, chương trình giáo dục 255). chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng V.I. Lênin (1979, tập 42: 42) từng Hồ Chí Minh phù hợp với yêu cầu khẳng định “cần phải nhìn bao quát và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nghiên cứu tất cả các mặt, các mối và đào tạo, gắn lý luận với thực tiễn, liên hệ”. Khi bàn về sự cần thiết tiếp khắc phục sự trùng lắp, khép kín… thu tinh hoa nhân loại để phát triển (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2014: mục 1).
  10. 10 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… Thứ ba, hướng học tập lý luận chính người học có được nhận thức đúng trị để khơi dậy khát vọng phát triển đất và có định hướng rõ ràng cho tương nước lai. Trong bối cảnh hiện nay, để tiếp tục - Mỗi năm, có hàng triệu học viên, đưa đất nước tiến lên theo con sinh viên nghiên cứu và học tập. Đây đường mà Đảng ta và Chủ tịch Hồ là lực lượng vô cùng quan trọng bổ Chí Minh lựa chọn thì vấn đề mang sung cho nguồn lực lao động có trình tính chiến lược và trọng yếu hiện nay độ, chuyên môn, họ có mặt ở tất cả là phải khơi dậy được “khát vọng phát các ngành nghề của đất nước. Việc triển đất nước” của mỗi người Việt quán triệt quan điểm của Đảng trong Nam nói chung, cán bộ đảng viên, các kỳ Đại hội nói chung, quan điểm đoàn viên, thanh viên nói riêng, tạo sự “khơi dậy khát vọng phát triển đất trỗi dậy, sáng tạo trong tư duy để từ nước” nói riêng là một sự cần thiết để đó biến thành hành động cụ thể trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh thực tiễn, làm cho đất nước ngày niên có sự nhận thức kịp thời những càng tươi đẹp, sánh vai với các quan điểm chỉ đạo của Đảng trong cường quốc năm châu. Cho nên, với từng giai đoạn. Qua đó, thay đổi nhận chức năng đào tạo ở các trường hiện thức về vai trò của thế hệ trẻ trong xây nay, cần sớm quán triệt quan điểm dựng, bảo vệ Tổ quốc, đồng thời có này vào nội dung giảng dạy lý luận sự chuẩn bị tương đối đầy đủ cho chính trị, để mỗi người học lý luận tương lai tươi đẹp. chính trị mang “khát vọng phát triển - Hiện nay các thế lực thù địch đang đất nước” vào phục vụ cho công cuộc lợi dụng những kẽ hở trong chủ xây dựng chủ nghĩa xã hội, cụ thể như trương, đường lối, chính sách của sau: Đảng, Nhà nước để xuyên tạc bằng - Để nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn nhiều cách thức, hình thức khác nhau quốc lần thứ XIII, cũng như các nghị trên nhiều lĩnh vực và đối với mọi đối quyết khác được hiện thực hóa trong tượng. Trong đó, cán bộ, đảng viên bị thực tiễn, đòi hỏi cấp ủy các cấp mua chuộc bằng quyền lực của đồng phải khẩn trương triển khai, quán tiền đã sa ngã, đã thoái hóa; đoàn triệt đầy đủ đến cán bộ, đảng viên. viên, thanh niên là đối tượng “trẻ lòng, Trong đó, với vai trò là cơ sở giáo non dạ”, chưa thấy được sự phức tạp dục - đào tạo, phải tập trung cụ thể của xã hội, dễ tập hợp (do tính hiếu kỳ hóa các quan điểm chỉ đạo, các mục chủ yếu do tâm lý lứa tuổi) cho nên dễ tiêu thuộc lĩnh vực giáo dục mà nghị bị lôi kéo thực hiện các hoạt động quyết đã nêu. Trên cơ sở đó, bản thân chống phá Đảng, Nhà nước trên diễn mỗi giảng viên sẽ được thấm nhuần đàn mạng xã hội; bị dụ dỗ, mê hoặc, đồng thời truyền cảm hứng, niềm tin kích động tham gia vào các hoạt động đến người học, từng bước giúp ăn chơi, trụy lạc, lối sống buông thả,
  11. TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 2 (282) 2022 11 không có mục tiêu, hoài bão... Vậy người học, “khơi dậy khát vọng phát nên, cần thiết, cấp bách và sáng tạo triển đất nước” Việt Nam ở người học đưa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, trong thời đại mới. nhất là giáo dục hướng “khơi dậy khát 5. KẾT LUẬN vọng phát triển đất nước” đến với Lý luận chính trị là hệ thống tri thức về người học để bên cạnh việc lĩnh hội tri lĩnh vực chính trị, là một bộ phận quan thức khoa học, họ có sự nhận thức trọng về lý luận trong lĩnh vực chính trị; đúng đắn và có niềm tin vào sự lãnh mang tính đảng, tính giai cấp, đồng đạo của Đảng, ra sức học tập nhằm thời có tính khái quát hóa, trừu tượng phục vụ Tổ quốc mai sau. hóa và tính dự báo khoa học cao. Vì - Phát huy vai trò định hướng của các vậy, giáo dục lý luận chính trị, bao môn lý luận chính trị trong giáo dục. gồm nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Các môn lý luận chính trị ở các trường Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, có thời lượng không nhiều (so với các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của chương trình tổng thể) và thường có Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà tâm lý “xem nhẹ” bộ môn này và nảy nước… là yêu cầu đối với mỗi cán bộ, sinh tư tưởng “chán”, “ngán”, học đối đảng viên, đoàn viên, thanh niên. phó, học qua môn để đủ điều kiện tốt Tăng cường giáo dục lý luận chính trị nghiệp chứ chưa nhận thức đầy đủ về hiện nay là cần thiết và cấp bách để vị trí, tầm quan trọng của môn học giáo dục nhận thức đúng đắn và niềm này. Do đó, các trường cần thay đổi tin vững chắc vào lý tưởng cộng sản, quan niệm này ở người học, giúp vào con đường độc lập dân tộc và chủ người học nhận thức đúng đắn, tích nghĩa xã hội. Tăng cường giáo dục lý cực về môn học lý luận chính trị cũng luận chính trị trong giai đoạn hiện nay như vị trí, vai trò của đoàn viên thanh là để bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh niên, của cán bộ đảng viên trong sự chính trị, bảo vệ đường lối của Đảng, nghiệp cách mạng hiện nay. Xây dựng bảo vệ nhân dân, bảo vệ Nhà nước con người có đức, có tài thì chính các pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt môn lý luận chính trị góp phần giáo Nam, bảo vệ công cuộc đổi mới, công dục phẩm chất đạo đức, thế giới quan, nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và phương pháp luận khoa học. Vì vậy, hội nhập quốc tế, bảo vệ lợi ích quốc trong từng bài học lý luận chính trị, gia, dân tộc, giữ gìn môi trường hòa giảng viên phải từng bước đưa quan bình, ổn định để phát triển đất nước.  điểm, đường lối của Đảng đến với TÀI LIỆU TRÍCH DẪN 1. Đảng Cộng sản Việt Nam. 2014. Nghị quyết số 37/NG-TW “về cố tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030. Hà Nội, ngày 9/10/2014.
  12. 12 NGUYỄN THỊ HIỀN OANH – TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC… 2. Đảng Cộng sản Việt Nam. 2016. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. Hà Nội: Nxb. Chính trị Quốc gia. 3. Đảng Cộng sản Việt Nam. 2018. “Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII)”. https://moha.gov.vn/nghi-quyet-tw4/van-ban-chi-dao/toan-van-nghi-quyet-trung-uog-4- khoa-xii-38020.html, truy cập ngày 27/8/2018. 4. Đảng Cộng sản Việt Nam. 2021. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Hà Nội: Nxb. Chính trị Quốc gia. 5. Đinh Ngọc Thạch. 2021. “Mấy suy nghĩ về thực trạng triết lý giáo dục Việt Nam và những vấn đề đặt ra”, trong Về triết lý giáo dục Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại, Trần Ngọc Thêm (chủ biên). TPHCM: Nxb. Đại học Quốc gia. 6. Hồ Chí Minh. 1972. Hồ Chí Minh bàn về công tác giáo dục. Hà Nội: Nxb. Sự thật. 7. Hồ Chí Minh. 2011. Toàn tập – tập 1, 2, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15. Hà Nội: Nxb. Chính trị Quốc gia - Sự thật. 8. Lênin, V.I. 1979. Toàn tập – tập 42. Matxcova: Nxb. Tiến bộ. 9. Văn Thị Thanh Mai. 2019. “Lười học, ngại học lý luận chính trị - căn bệnh nguy hiểm”., https://www.qdnd.vn/phong-chong-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/luoi-hoc-ngai-hoc- ly-luan-chinh-tri-can-benh-nguy-hiem-605603, truy cập ngày 31/12/2019. 10. Việt Hưng. 2017. “Ngăn chặn ‘tự diễn biến’, ‘tự chuyển hóa’ từ giới trẻ”. https://can d.com.vn/Chong-dien-bien-hoa-binh/Ngan-chan-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa-tu-gioi-tre- i424978, truy cập ngày 9/3/2017.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2