intTypePromotion=1
ADSENSE

Tư vấn chuẩn bị cho cuộc đẻ tại hai xã thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

Chia sẻ: Nữ Nữ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

23
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nghiên cứu việc truyền thông thay đổi hành vi chuẩn bị cho cuộc đẻ (CBCCĐ) làm cho phụ nữ, gia đình và cộng đồng chuẩn bị tốt hơn cho cấp cứu bà mẹ và trẻ sơ sinh tại gia đình và cộng đồng. Việc tư vấn dựa vào cộng đồng để truyền đạt chính xác các thông điệp chính về CBCCĐ là có giá trị. Phụ nữ mang thai và gia đình chủ yếu chỉ chuẩn bị cho một ca đẻ thường. Việc vận chuyển một thai phụ đến trạm y tế xã để sinh nở hoặc để cấp cứu không phải là một rào cản lớn. Tư vấn viên (TVV) đã nâng cao được hiểu biết của phụ nữ có thai, chồng và gia đình về việc các tai biến là không thể tiên đoán được, việc CBCCĐ và việc được chăm sóc y tế là cần thiết. Đặc biệt TTV đã thành công trong việc huy động nam giới tham gia vào việc ra quyết định chuẩn bị đẻ. Kinh nghiệm của họ và những nhà lãnh đạo trong việc huy động cộng đồng tham gia vào có thể được áp dụng trong hoạt động cộng đồng ở nhiều lĩnh vực khác.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tư vấn chuẩn bị cho cuộc đẻ tại hai xã thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

| TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Tö vaán chuaån bò cho cuoäc ñeû taïi hai xaõ thuoäc<br /> huyeän Quaûng Xöông, tænh Thanh Hoùa<br /> Ths.<br /> Phҥm<br /> Thanh,<br /> ThS. NguyӉn<br /> NguyeãnHoàng<br /> HoaøngYӃn,<br /> YeánVNJ<br /> , Vuõ<br /> PhaïNguyên<br /> m Nguyeâ<br /> n Thanh,<br /> Catharine Pownall, Nazo Kureshy, NguyӉn<br /> NguyeãnThanh<br /> ThanhBình<br /> Bình.<br /> <br /> Nghieân cöùu vieäc truyeàn thoâng thay ñoåi haønh vi chuaån bò cho cuoäc ñeû (CBCCÑ) laøm cho phuï nöõ, gia<br /> ñình vaø coäng ñoàng chuaån bò toát hôn cho caáp cöùu baø meï vaø treû sô sinh taïi gia ñình vaø coäng ñoàng.<br /> Vieäc tö vaán döïa vaøo coäng ñoàng ñeå truyeàn ñaït chính xaùc caùc thoâng ñieäp chính veà CBCCÑ laø coù giaù<br /> trò. Phuï nöõ mang thai vaø gia ñình chuû yeáu chæ chuaån bò cho moät ca ñeû thöôøng. Vieäc vaän chuyeån moät<br /> thai phuï ñeán traïm y teá xaõ ñeå sinh nôû hoaëc ñeå caáp cöùu khoâng phaûi laø moät raøo caûn lôùn. Tö vaán vieân<br /> (TVV) ñaõ naâng cao ñöôïc hieåu bieát cuûa phuï nöõ coù thai, choàng vaø gia ñình veà vieäc caùc tai bieán laø khoâng<br /> theå tieân ñoaùn ñöôïc, vieäc CBCCÑ vaø vieäc ñöôïc chaêm soùc y teá laø caàn thieát. Ñaëc bieät TVV ñaõ thaønh<br /> coâng trong vieäc huy ñoäng nam giôùi tham gia vaøo vieäc ra quyeát ñònh chuaån bò ñeû. Kinh nghieäm cuûa<br /> hoï vaø nhöõng nhaø laõnh ñaïo trong vieäc huy ñoäng coäng ñoàng tham gia vaøo coù theå ñöôïc aùp duïng trong<br /> hoaït ñoäng coäng ñoàng ôû nhieàu lónh vöïc khaùc.<br /> Study findings show that the Birth Preparedness Package behaviour change communication has<br /> helped women, their families and the community prepare better for an obstetrical emergency at<br /> household and community levels. Community-based counseling proved to be invaluable in accurately<br /> disseminating key messages of the Birth Preparedness Package. Pregnant women and their families<br /> were mainly able to prepare for normal deliveries. Transportation was not viewed as a major barrier to transferring a pregnant woman to the commune health station for delivery or in case of an<br /> emergency. Community-based counselors were able to improve the knowledge of pregnant women,<br /> their spouse and family members about the unpredictability of complications, birth preparedness, and<br /> the need for medical care. Counselors proved particularly effective in engaging men in decision-making around birth preparedness. Lessons learned from counselors and community leaders in mobilising community involvement could be applied to community activities in other areas.<br /> <br /> 1. Ñaët vaán ñeà<br /> Laøm meï an toaøn (LMAT) laø moät vaán ñeà öu tieân<br /> ôû Vieät Nam. Tæ suaát töû vong meï trung bình ôû Vieät<br /> Nam laø 165/100.000 ca treû ñeû ra soáng1. Moät trong<br /> nhöõng nguyeân nhaân chính gaây töû vong meï laø do caùc<br /> baø meï chaäm ñeán caùc cô sôû y teá, gia ñình khoâng<br /> chuaån bò tröôùc cho caáp cöùu tai bieán vaø thieáu thoán<br /> taøi chính.<br /> Thaùng 10 naêm 2001, döï aùn laøm meï an toaøn ñaõ<br /> phaùt trieån can thieäp truyeàn thoâng thay ñoåi haønh vi<br /> chuaån bò cho cuoäc ñeû (CBCCÑ) taïi 17 xaõ taäp trung<br /> vaøo phuï nöõ coù thai, gia ñình vaø nhöõng hoaït ñoäng<br /> coäng ñoàng khaùc nhaèm thay ñoåi thaùi ñoä tìm kieám,<br /> naâng cao vieäc söû duïng dòch vuï chaêm soùc saûn khoa<br /> vaø giaûm chaäm treã trong tröôøng hôïp caáp cöùu. Ñoái taùc<br /> cuûa döï aùn laø Trung taâm Y teá (TTYT), Hoäi Phuï nöõ,<br /> <br /> Ñoaøn thanh nieân, Phoøng Thoâng tin Vaên hoaù huyeän<br /> Quaûng Xöông vaø hai toå chöùc phi chính phuû quoác teá<br /> PATH vaø Cöùu trôï treû em Myõ.<br /> Nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän ñeå ñaùnh giaù xem<br /> caùc hoaït ñoäng tö vaán coäng ñoàng coù truyeàn ñaït moät<br /> caùch hieäu quaû kieán thöùc veà tai bieán saûn khoa vaø treû<br /> sô sinh cho ngöôøi ñöôïc tö vaán vaø cho gia ñình hay<br /> khoâng; vaø ñaùnh giaù xem coâng taùc tö vaán coäng ñoàng<br /> aûnh höôûng nhö theá naøo tôùi gia ñình trong vieäc chuaån<br /> bò vaø vieäc quyeát ñònh cho caùc tröôøng hôïp caáp cöùu<br /> baø meï vaø treû sô sinh.<br /> <br /> 2. Phöông phaùp nghieân cöùu<br /> Caùc döõ lieäu ñöôïc thu thaäp tröôùc, trong vaø sau<br /> can thieäp CBCCÑ taïi hai xaõ töø thaùng 4 ñeán thaùng<br /> 11 naêm 2002. Nghieân cöùu söû duïng thaûo luaän nhoùm,<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2004, Soá 2 (2)<br /> <br /> 38<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> phoûng vaán saâu vaø quan saùt vôùi phuï nöõ mang thai,<br /> phuï nöõ môùi sinh vaø nhöõng ngöôøi coù lieân quan nhö<br /> choàng, boá meï choàng, caùn boä y teá xaõ (YTX), laõnh<br /> ñaïo chính quyeàn vaø tö vaán vieân. Caùc caâu chuyeän veà<br /> caùc ca tai bieán meï cuõng ñöôïc ghi cheùp.<br /> 4 tö vaán vieân (TVV), 4 phuï nöõ mang thai, 2<br /> ngöôøi choàng vaø 3 phuï nöõ ñaõ bò tai bieán ñöôïc phoûng<br /> vaán. 12 buoåi thaûo luaän ñöôïc toå chöùc vôùi caùc tö vaán<br /> vieân, giaûng vieân, choàng, boá meï choàng, nöõ hoä sinh<br /> xaõ (NHS), tröôûng traïm y teá xaõ (TYTX) vaø laõnh ñaïo<br /> ñòa phöông.<br /> Nghieân cöùu vieân ñaõ tieáp xuùc ba laàn vôùi nhoùm<br /> phuï nöõ mang thai: (1) tröôùc khi ñöôïc tö vaán khi coù<br /> thai 5 - 6 thaùng, ñeå xaùc ñònh hieåu bieát cuûa hoï veà thai<br /> ngheùn vaø caùc daáu hieäu nguy hieåm; (2) coù thai 7<br /> thaùng, ñeå tìm hieåu döï ñònh vaø söï chuaån bò cho caáp<br /> cöùu vaø nhöõng thöû thaùch maø hoï seõ gaëp phaûi; (3) khi<br /> thai 9 thaùng, ñeå ñaùnh gía xem moãi phuï nöõ ñaõ chuaån<br /> bò cho vieäc caáp cöùu hay chöa.<br /> <br /> 3. Keát quaû nghieân cöùu<br /> 3.1. Naâng cao hieåu bieát cuûa tö vaán vieân veà caùc<br /> daáu hieäu nguy hieåm<br /> Kieán thöùc cuûa TVV veà tai bieán saûn khoa vaø treû<br /> sô sinh ñaõ ñöôïc caûi thieän song khoâng ñöôïc nhö<br /> mong ñôïi vaø raát khaùc nhau. Haàu heát caùc TVV ñeàu<br /> bieát caùc trieäu chöùng cuûa tieàn saûn giaät, phuø vaø chaûy<br /> maùu laø daáu hieäu nguy hieåm khi mang thai vaø sau<br /> ñeû. Hoï cuõng bieát daáu hieäu nguy hieåm cuûa treû sô<br /> sinh laø treû khoâng buù hoaëc vieâm roán. Moät TVV neâu<br /> ñöôïc nguyeân nhaân tai bieán, nhö rau tieàn ñaïo gaây<br /> chaûy maùu, coøn ngöôøi khaùc phaân bieät ñöôïc söï nguy<br /> hieåm cuûa ñau ñaàu vaø hoa maét khaùc so vôùi söï choùng<br /> maët thoâng thöôøng. Moät soá TVV khoâng thaáy ñöôïc söï<br /> nguy hieåm cuûa chaûy maùu nhieàu sau sinh.<br /> Theo caùc TVV, cung caáp thoâng tin veà daáu hieäu<br /> nguy hieåm ñaõ laøm thay ñoåi nhöõng quan nieäm tröôùc<br /> ñaây cuûa phuï nöõ cho raèng xuoáng maùu (phuø) vaø chaûy<br /> maùu khi mang thai vaø sau sinh laø bình thöôøng. Töø<br /> ñoù hoï khoâng nhaän bieát kòp thôøi caùc daáu hieäu nguy<br /> hieåm khi mang thai vaø sinh ñeû. Ña soá TVV chæ nhaán<br /> maïnh vaøo vieäc chuaån bò cho caùc ca ñeû thöôøng hôn<br /> laø vaøo caùc tai bieán coù theå xaûy ra baát cöù luùc naøo khi<br /> mang thai, trong vaø sau sinh.<br /> “Nhöõng chuû ñeà maø chuùng toâi chia seû phuï thuoäc<br /> vaøo thôøi kyø mang thai. Vôùi moät phuï nöõ coù thai 3<br /> thaùng chuùng toâi tö vaán ñi khaùm thai. Vôùi moät phuï<br /> nöõ coù thai thaùng thöù 6, chuùng toâi baûo coâ aáy phaûi aên<br /> <br /> cho hai ngöôøi, nghæ ngôi vaø traùnh nhöõng thöù coù haïi.<br /> Vôùi tröôøng hôïp coù thai töø 8 ñeán 9 thaùng, chuùng toâi<br /> noùi veà vieäc chuaån bò sinh nhö phöông tieän ñi laïi,<br /> tieàn baïc...”.<br /> Maëc duø TVV coù tieáp xuùc sôùm vôùi phuï nöõ mang<br /> thai trong ba thaùng ñaàu nhö ñaõ ñöôïc khuyeán khích<br /> trong taäp huaán nhöng ña soá cho bieát hoï chæ baét ñaàu<br /> vaän ñoäng cho CBCCÑ töø thaùng thöù 6 hoaëc muoän<br /> hôn. Moät soá TVV vaãn chæ taäp trung tö vaán vieäc töï<br /> chaêm soùc, khaùm thai vaø khuyeân phuï nöõ neân ñeû taïi<br /> TYTX maø khoâng tö vaán vieäc chuaån bò döï phoøng<br /> caùc tai bieán khoù coù theå tieân ñoaùn khi mang thai vaø<br /> sinh ñeû.<br /> Trong thôøi gian mang thai vaø sau khi sinh, TVV<br /> ñaõ tieáp xuùc vôùi phuï nöõ mang thai vaø gia ñình hoï vaøi<br /> laàn (coù theå leân tôùi 10 laàn). Hoï ñaõ huy ñoäng ñöôïc söï<br /> tham gia cuûa caùc thaønh vieân gia ñình vaø tieáp caän<br /> laõnh ñaïo ñòa phöông vaø caùc toå chöùc ñeå hoã trôï<br /> CBCCÑ. Hoï ñaõ khoâng gaëp caûn trôû naøo vì moïi ngöôøi<br /> raát quan taâm vaø uûng hoä vieäc LMAT.<br /> “Moät phuï nöõ treû coù thai 2 thaùng thöôøng khoâng<br /> ñi khaùm thai. Nhöng khi chuùng toâi ñeán noùi chuyeän<br /> nhieàu laàn vaø cuøng vôùi gia ñình ñöa chò ñeán traïm y<br /> teá thì chò aáy caûm thaáy thoaûi maùi hôn. Phuï nöõ coù<br /> mang thöôøng hay ngöôïng khi chuùng toâi ñeán laàn ñaàu,<br /> vì vaäy ñoøi hoûi phaûi coù loøng kieân nhaãn”.<br /> 3.2. Naâng cao hieåu bieát cuûa phuï nöõ mang thai vaø<br /> thaønh vieân gia ñình veà caùc daáu hieäu nguy hieåm.<br /> Boán phuï nöõ mang thai tuoåi töø 22 ñeán 33, ñaõ coù<br /> thai töø moät ñeán boán laàn ñöôïc phoûng vaán. Hoï coù kinh<br /> nghieäm khaùc nhau khi mang thai, sinh ñeû vaø nuoâi<br /> con. Taát caû ñeàu hoïc heát caáp II vaø tröôùc ñoù ít ñöôïc tö<br /> vaán veà LMAT vaø keá hoaïch hoaù gia ñình. Hoï raát<br /> quan taâm ñeán vaán ñeà naøy, neân vôùi söï giuùp ñôõ cuûa<br /> TVV, hoï ñaõ haêng haùi tìm hieåu taøi lieäu truyeàn thoâng<br /> vaø ñieàn ñöôïc phieáu chuaån bò ñeû. Moät phuï nöõ noùi:<br /> “Laàn mang thai tröôùc ñaây toâi khoâng ñöôïc TVV<br /> tôùi thaêm. Laàn naøy hoï tôùi thaêm vaø cho toâi raát nhieàu<br /> lôøi khuyeân. Toâi ñaõ hieåu nhieàu hôn veà vieäc sinh con.<br /> Toâi caàn nhôù ñi khaùm thai haøng thaùng vaø hoï ñaõ ñeán<br /> ñeå nhaéc toâi. Dó nhieân toâi khoâng hieåu ñöôïc taát caû<br /> moïi thöù nhöng toâi bieát nhieàu hôn tröôùc ñaây”.<br /> Trong laàn mang thai naøy caû boán phuï nöõ ñeàu<br /> ñöôïc khaùm thai, trong ñoù coù hai ngöôøi khoâng ñöôïc<br /> khaùm thai trong laàn mang thai tröôùc. Trong ba phuï<br /> nöõ ñaõ sinh con, moät ngöôøi sinh taïi TYTX, hai ngöôøi<br /> sinh taïi nhaø.<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 39<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Kieán thöùc tröôùc ñaây cuûa hoï veà tai bieán saûn khoa<br /> vaø treû sô sinh laø raát sô saøi hoaëc khoâng ñaày ñuû. Hoï<br /> ñaõ goïi nhöõng daáu hieäu khi coù thai nhö noân, meät<br /> moûi, aên khoâng ngon vaø choùng maët laø nhöõng tai<br /> bieán. Hoï thöôøng noùi nhieàu hôn veà söï nghæ ngôi vaø<br /> cheá ñoä aên. Phuï nöõ treû khoâng ñöôïc chæ daãn ñaày ñuû<br /> veà nhöõng daáu hieäu nguy hieåm hay nhöõng tai bieán<br /> coù theå xaûy ra khi chuyeån daï vì gia ñình khoâng muoán<br /> laøm hoï sôï haõi.<br /> “Toâi nghó ñeû thöôøng thì seõ khoâng bò ñau buïng<br /> vaø ñeû nhanh. Toâi chöa bao giôø troâng thaáy ngöôøi ta<br /> ñeû neân toâi cuõng khoâng bieát nhöõng daáu hieäu hay<br /> trieäu chöùng naøo chöùng toû hoï ñang chuyeån daï”.<br /> Tröôùc can thieäp, coù moät soá hieåu bieát vaø quan<br /> nieäm sai aûnh höôûng ñeán möùc ñoä nhaän bieát nhöõng<br /> daáu hieäu nguy hieåm. Ngay caû caùn boä ñòa phöông vaø<br /> moät soá meï choàng cuõng ñaõ cho raèng phuø maét caù chaân<br /> laø bình thöôøng vaø raèng cöù sau 3 laàn xuoáng maùu<br /> chaân (phuø) thì phuï nöõ seõ sinh con.<br /> Coâng taùc tö vaán ñaõ naâng cao kieán thöùc veà tai<br /> bieán saûn khoa vaø treû sô sinh cho phuï nöõ mang thai<br /> vaø thaønh vieân gia ñình nhö choàng vaø boá meï choàng,<br /> ñaëc bieät veà giai ñoaïn sau sinh. Tuy kieán thöùc cuûa<br /> hoï chöa ñöôïc toaøn dieän nhöng haàu heát phuï nöõ vaø<br /> gia ñình ñeàu bieát veà söï nguy hieåm cuûa chaûy maùu khi<br /> mang thai vaø baêng huyeát sau sinh. Ña soá ñeàu noùi veà<br /> daáu hieäu phuø chaân tay nhöng khoâng neâu ñöôïc cuï<br /> theå laø bò phuø taïi maët vaø tay laø nguy hieåm. Moät soá<br /> ngöôøi bieát daáu hieäu ñau buïng laø nguy hieåm, nhöng<br /> khoâng ai ñeà caäp ñeán vieäc ra saûn dòch coù muøi hoâi laø<br /> nguy hieåm sau sinh.<br /> Phuï nöõ vaø gia ñình bieát ít hôn veà nhöõng daáu hieäu<br /> nguy hieåm ôû treû sô sinh so vôùi bieát veà daáu hieäu nguy<br /> hieåm ôû baø meï. Nhöõng daáu hieäu nguy hieåm ôû treû sô<br /> sinh hoï thöôøng nhaéc tôùi laø cuoáng roán ñoû vaø chaûy<br /> nöôùc, maét söng ñoû coù gæ, thôû nhanh, soát hoaëc bò haï<br /> thaân nhieät, boû buù. Hoï ít nhaéc ñeán söï co cöùng, co<br /> giaät, noân keùo daøi, buïng chöôùng; vaø khoâng heà nhaéc<br /> tôùi maát khaû naêng vaän ñoäng hoaëc söï bí tieåu tieän.<br /> Moïi phuï nöõ ñeàu bieát baêng huyeát laø coù theå daãn<br /> ñeán töû vong. Hoï thöôøng noùi ñeán vieäc phaûi ñöa ngay<br /> phuï nöõ hoaëc treû sô sinh khi coù daáu hieäu nguy hieåm<br /> ñeán TYTX nhöng hoï khoâng bao giôø nhaéc ñeán vieäc<br /> sô cöùu taïi nhaø trong khi chuaån bò ñöa phuï nöõ hoaëc<br /> treû sô sinh ñeán TYTX.<br /> 3.3. Taùc ñoäng ñeán vieäc chuaån bò cuûa gia ñình vaø<br /> vieäc ra quyeát ñònh trong tröôøng hôïp caáp cöùu.<br /> Tröôùc khi coù can thieäp, phuï nöõ thöôøng chuaån bò<br /> 40<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> khoâng ñaày ñuû cho cuoäc ñeû, hoï chæ chuaån bò quaàn aùo,<br /> taõ loùt, gaïo. Vì sôï saåy thai hoaëc sinh non neân hoï chæ<br /> chuaån bò khi thai nhi ñöôïc 7 thaùng. Coù raát ít hoaëc<br /> khoâng coù söï chuaån bò naøo cho tröôøng hôïp caáp cöùu.<br /> “Thöôøng thì ôû thaùng thöù 8 chuùng toâi chuaån bò<br /> moät caùi chieáu, taõ loùt, xaø phoøng vaø than cho con<br /> chuùng toâi”.<br /> Coù moät soá quan nieäm aûnh höôûng tôùi vieäc gia<br /> ñình CBCCÑ. Ñoù laø söï thieáu hieåu bieát vaø khoâng<br /> chuù troïng vaøo nhöõng tai bieán cuûa saûn phuï vaø treû sô<br /> sinh. Moät soá phuï nöõ quaù tin töôûng vaøo hieäu quaû cuûa<br /> khaùm thai trong döï ñoaùn tai bieán saûn khoa. Caùn boä<br /> YTX cuõng goùp phaàn taïo neân tình traïng naøy vì hoï<br /> khoâng daønh ñuû thôøi gian tö vaán cho moãi phuï nöõ<br /> mang thai. Thaäm chí hoï coøn muoán phuï nöõ mang thai<br /> tin raèng neáu ñöôïc khaùm thai thöôøng xuyeân thì hoï seõ<br /> khoûe maïnh.<br /> Trong hoaøn caûnh nhö vaäy, chieán löôïc truyeàn<br /> thoâng CBCCÑ ñaõ taïo ra söï thay ñoåi lôùn laø giuùp<br /> nhöõng phuï nöõ mang thai vaø gia ñình hoï nhaän thöùc<br /> ñöôïc söï nguy hieåm coù theå xaûy trong thôøi gian mang<br /> thai vaø sinh ñeû; hoï coù theå chuaån bò sôùm hôn vaø laøm<br /> moïi vieäc caàn thieát ñeå ñaûm baûo keát quaû toát nhaát cho<br /> caû meï vaø con.<br /> Ngay caû khi gia ñình khoâng coù moät loaïi xe coä<br /> naøo, thì phöông tieän cuõng khoâng phaûi laø moät caûn<br /> trôû chính trong vieäc ñöa phuï nöõ ñi ñeû hoaëc ñi caáp<br /> cöùu. Tinh thaàn "hoã trôï laãn nhau" raát toát ôû vuøng<br /> noâng thoân khieán ngöôøi ta tin raèng haøng xoùm, baïn<br /> beø, ngöôøi thaân seõ saün saøng giuùp ñôõ veà phöông tieän<br /> ñi laïi vaø tieàn baïc khi caàn thieát. Vì vaäy "vieäc chuaån<br /> bò" chæ laø noùi tröôùc vôùi haøng xoùm ñeå möôïn xe maùy<br /> hoaëc bieát soá ñieän thoaïi ñeå goïi xe caáp cöùu ôû trung<br /> taâm y teá huyeän.<br /> Phuï nöõ chöa nghó ñeán vieäc tieát kieäm tieàn cho<br /> cuoäc ñeû vaø caáp cöùu. Phuï nöõ mang thai vaø gia ñình<br /> chæ tieát kieäm tieàn cho moät ca ñeû thöôøng. Do keát quaû<br /> tö vaán, 3 trong soá 4 phuï nöõ ñaõ tieát kieäm ñöôïc<br /> khoaûng moät trieäu ñoàng hoaëc nhieàu hôn coøn moät phuï<br /> nöõ ñaõ chæ ñeå daønh ñöôïc döôùi 100.000 ñoàng. Trong<br /> tröôøng hôïp caáp cöùu ñoøi hoûi phaûi coù nhieàu tieàn hôn<br /> thì taát caû caùc phuï nöõ naøy ñeàu phaûi vay theâm gia ñình<br /> hoaëc haøng xoùm. Quyõ chuyeån tuyeán cho caáp cöùu ñaõ<br /> ñöôïc thaønh laäp taïi laøng hoaëc xaõ vôùi khoaûng vaøi<br /> trieäu ñoàng, nhöng khoâng phaûi phuï nöõ naøo cuõng bieát<br /> veà quyõ naøy vaø ñöôïc taïo ñieàu kieän ñeå vay. Coù ba phuï<br /> nöõ bò tai bieán trong nghieân cöùu ñaõ phaûi traû cho vieäc<br /> chöõa trò töø moät ñeán hai trieäu ñoàng. Trong ñoù, hai<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> tröôøng hôïp phaûi möôïn tieàn töø haøng xoùm vaø anh chò<br /> em.<br /> Moät muïc tieâu cuûa boä truyeàn thoâng CBCCÑ laø<br /> huy ñoäng söï tham gia cuûa nhöõng ngöôøi ra quyeát<br /> ñònh trong quaù trình chuaån bò. Nhöõng phuï nöõ mang<br /> thai ñeàu khaúng ñònh ngöôøi choàng coù vai troø quan<br /> troïng trong vieäc quyeát ñònh nôi ñeû vaø nhöõng vieäc<br /> laøm caàn thieát cho caáp cöùu.<br /> “Choàng toâi ôû nhaø khi TVV tôùi. Anh aáy thöïc söï<br /> quan taâm ñeán nhöõng vaán ñeà sinh ñeû vaø nhaân vieân<br /> y teá raát khen anh aáy. Baây giôø khi ñöôïc bieát thoâng<br /> tin toát hôn, anh aáy luoân ñoäng vieân toâi”.<br /> Tö vaán taïi nhaø ñaõ goùp phaàn khôi daäy söï trao ñoåi<br /> thoâng tin giöõa phuï nöõ mang thai vaø gia ñình. Ngöôøi<br /> choàng ñaõ baøn baïc vôùi gia ñình veà nhöõng vieäc nhö<br /> möôïn xe, vay tieàn, vaø nhöõng vieäc khaùc neáu phaûi ñi<br /> caáp cöùu. Boá meï choàng cuõng ñaõ tham gia chuaån bò<br /> quaàn aùo, thöùc aên vaø phöông tieän ñi laïi.<br /> Nôi ñeû cuõng laø moät noäi dung quan troïng trong<br /> vieäc tö vaán. Caû 4 phuï nöõ treân ñeàu ñöôïc tö vaán veà<br /> nhöõng lôïi ích cuûa vieäc ñeû taïi TYTX. Ba trong soá hoï<br /> döï ñònh ñeû taïi traïm vaø 2 ngöôøi ñaõ ñeû taïi traïm. Coù<br /> hai phuï nöõ ñeû ôû nhaø thì moät ngöôøi coù hoï haøng laø<br /> nhaân vieân YTX veà höu ñôõ, coøn ngöôøi kia ñaõ quyeát<br /> ñònh ñeû ôû nhaø vì nhöõng laàn sinh tröôùc ñaây chò khoâng<br /> bò tai bieán.<br /> Choàng vaø boá meï choàng ñaõ hieåu raèng ñeû taïi<br /> TYTX laø an toaøn vaø saïch seõ hôn, baø meï vaø treû sô<br /> sinh seõ ñöôïc tieâm chuûng. Hôn nöõa, trong tröôøng hôïp<br /> tai bieán, hoï seõ ñöôïc chuyeån ngay leân tuyeán treân. Boá<br /> meï choàng cuõng noùi veà vieäc tö vaán ñaõ laøm thay ñoåi<br /> quan nieäm cuûa coäng ñoàng veà nôi ñeû nhö theá naøo:<br /> “Baây giôø moïi ngöôøi coù quan ñieåm khaùc khoâng<br /> nhö ngöôøi giaø ngaøy xöa noùi : "ÖØ, ñeû ôû nhaø cuõng<br /> ñöôïc" hoaëc " Neáu môøi ñöôïc baø ñôõ laøng thì cuõng<br /> toát". Hoï noùi theá vì ôû thôøi ñoù, hoï khoâng bieát caùc<br /> nguy hieåm coù theå xaûy ra trong khi ñeû vaø sau ñeû”.<br /> Maëc duø döï aùn ñaõ khuyeán khích NHS xaõ ñôõ ñeû<br /> cho phuï nöõ taïi nhaø neáu ngöôøi ñoù muoán ñeû taïi nhaø,<br /> song NHS xaõ khoâng thöïc hieän dòch vuï naøy vì aùp löïc<br /> muïc tieâu cuûa chöông trình y teá quoác gia vaø vì hoï coøn<br /> coù nhöõng nhieäm vuï khaùc ôû traïm. Khi keát thuùc döï aùn<br /> tæ leä caùc ca ñeû taïi cô sôû y teá trong toaøn huyeän ñaõ<br /> taêng töø 75,8% (tröôùc khi can thieäp) tôùi 93,7% (sau<br /> khi coù can thieäp), ñoù laø moät söï thay ñoåi ñaùng keå4,5.<br /> 3.4. Nhöõng thaùch thöùc<br /> Maëc duø khoâng quan saùt ñöôïc quaù trình tö vaán<br /> <br /> song thoâng tin töø nhöõng giaûng vieân, caùn boä YTX,<br /> phuï nöõ mang thai vaø gia ñình ñaõ cho thaáy roõ veà chaát<br /> löôïng tö vaán. Thôøi gian tö vaán trung bình khoaûng 30<br /> phuùt. Caùc thaønh vieân gia ñình ñaõ ñöôïc höôùng daãn,<br /> baøn baïc veà vieäc chaêm soùc söùc khoûe vaø CBCCÑ. Hoï<br /> khaúng ñònh raèng vieäc TVV söû duïng taøi lieäu truyeàn<br /> thoâng laø raát deã hieåu vaø coù ích ñoái vôùi hoï.<br /> Moät soá giaûng vieân vaø thaønh vieân gia ñình nhaán<br /> maïnh raèng TVV coù xu höôùng thuyeát trình hôn laø söû<br /> duïng caùc kó naêng giao tieáp caù nhaân ñaõ ñöôïc hoïc<br /> trong taäp huaán. Hoï coù xu höôùng moâ taû cöùng nhaéc<br /> nhöõng thoâng tin kyõ thuaät thay vì ñöa ra nhöõng ví duï<br /> hay nhöõng caâu chuyeän thöïc teá. Hoï cuõng chöa xaùc<br /> ñònh ñöôïc möùc ñoä hieåu cuûa ngöôøi ñöôïc tö vaán neân<br /> hoï thöôøng laäp laïi thoâng tin, gaây nhaøm chaùn.<br /> Vôùi söï giuùp ñôõ cuûa TVV, coù 2 trong 4 phuï nöõ<br /> ñaõ ñieàn vaøo phieáu "Chuaån bò ñeû" nhöng khoâng ñaày<br /> ñuû. Baûng kieåm sau sinh ñöôïc phaùt cho phuï nöõ nhöng<br /> khoâng ñöôïc giaûi thích caùch ñieàn, caùch giöõ vaø khoâng<br /> ñöôïc theo doõi. Maët khaùc phuï nöõ vaø gia ñình cuõng<br /> khoâng hieåu heát ñöôïc ích lôïi cuûa vieäc ñieàn vaø giöõ<br /> phieáu. TVV khoâng phaûi luùc naøo cuõng taïo ñöôïc moâi<br /> tröôøng toát ñeå phuï nöõ coù thai vaø gia ñình ñaët caâu hoûi<br /> vaø ñoâi khi ñöôïc hoûi thì hoï ñaõ khoâng coù caâu traû lôøi<br /> thích hôïp.<br /> Caû TVV vaø giaûng vieân huyeän ñeàu cho raèng chæ<br /> taäp huaán khoâng laø chöa ñuû, hoï nhaán maïnh ñeán thôøi<br /> gian taäp huaán vaø vieäc ñöôïc tieáp tuïc giaùm saùt vaø hoã<br /> trôï. Theo caùc giaûng vieân thì taäp huaán boán ngaøy veà<br /> kó naêng giao tieáp vaø kieán thöùc LMAT laø khoâng ñuû<br /> cho phaàn thöïc haønh, trong khi moät soá kyõ naêng giao<br /> tieáp laïi raát khoù nhö kyõ naêng giaûi quyeát vaán ñeà vaø<br /> thöông löôïng.<br /> Moãi giaûng vieân tuyeán huyeän coù traùch nhieäm<br /> giaùm saùt vaø keøm caëp khoaûng töø 15 ñeán 25 TVV ôû<br /> ba hoaëc boán xaõ. Do nhöõng thay ñoåi veà nhaân söï vaø<br /> do khoái löôïng coâng vieäc quaù nhieàu neân haøng thaùng<br /> hoï khoâng theå giaùm saùt heát ñöôïc toaøn boä TVV.<br /> Ngoaøi ra, TVV cuõng muoán nhaän ñöôïc hoã trôï qua<br /> caùc buoåi hoïp giao ban xaõ haøng thaùng, song nhöõng<br /> cuoäc hoïp naøy chuû yeáu chæ taäp trung vaøo vieäc thu<br /> thaäp soá lieäu, coù ít thôøi gian ñeå thaûo luaän vaø giaûi<br /> quyeát caùc vaán ñeà lieân quan ñeán tö vaán.<br /> <br /> 4. Keát luaän vaø khuyeán nghò<br /> Can thieäp CBCCÑ maø PATH phoái hôïp thöïc<br /> hieän ôû hoä gia ñình taïi Quaûng Xöông, Thanh Hoùa töø<br /> thaùng 4 ñeán thaùng 11 naêm 2002 laø phuø hôïp vaø ñaït<br /> ñöôïc moät soá keát quaû tích cöïc. Tö vaán taïi coäng ñoàng<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 41<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> ñaõ xaùc nhaän ñöôïc vieäc truyeàn ñaït chính xaùc caùc<br /> thoâng ñieäp chính cuûa taäp taøi lieäu CBCCÑ laø raát coù<br /> giaù trò vaø cuõng xaùc nhaän taàm quan troïng cuûa vieäc<br /> chuaån bò cho caáp cöùu tai bieán hôn laø vieäc khaùm thai<br /> coù theå phoøng ngöøa caùc tai bieán.<br /> Tuy nhieân, caàn löu yù nhöõng ñieåm sau ñaây:<br /> - TVV ñaõ naâng cao hieåu bieát cuûa phuï nöõ coù<br /> thai, choàng vaø gia ñình hoï veà caùc tai bieán laø khoâng<br /> theå tieán ñoaùn ñöôïc, lôïi ích cuûa CBCCÑ vôùi söï hoã<br /> trôï cuûa caùn boä y teá ñaõ ñöôïc ñaøo taïo veà chuaån bò cho<br /> cuoäc ñeû an toaøn.<br /> - Neân boå sung caùc khoaù boài döôõng vaø taäp huaán<br /> taïi choã cho giaûng vieân vaø hoïc vieân veà kieán thöùc, kyõ<br /> naêng veà LMAT vaø kyõ naêng giaûi quyeát vaán ñeà.<br /> <br /> - Caàn söû duïng nhieàu hôn phöông phaùp keå<br /> chuyeän thöïc teá hoaëc duøng tranh minh hoaï trong tö<br /> vaán ñeå khuyeán khích gia ñình baøn baïc vaø laäp keá<br /> hoaïch chaêm soùc baø meï vaø treû sô sinh toát hôn.<br /> - TVV caàn ñeà caäp ñeán caùc ca tai bieán cuûa meï<br /> hoaëc treû, chia seû thoâng tin thích hôïp vaø kòp thôøi veà<br /> caùc tai bieán chính.<br /> - TVV trong thaûo luaän vôùi gia ñình veà vieäc tieát<br /> kieäm, neân höôùng daãn hoï caùch tieáp caän vaø lieân keát<br /> hoï vôùi nguoàn hoã trôï taïi coäng ñoàng. Caàn coù thoâng tin<br /> minh baïch cho coäng ñoàng veà quyõ chuyeån tuyeán vaø<br /> ñaûm baûo raèng noù chæ daønh cho phuï nöõ mang thai khi<br /> caàn thieát. Ngoaøi ra, heä thoáng taøi chính cuõng phaûi<br /> ñaûm baûo ñeå quyõ naøy ñöôïc boå sung thöôøng xuyeân.<br /> <br /> Taùc giaû:<br /> Ths. Nguyeãn Hoaøng Yeán. Thaïc só veà khoa hoïc haønh vi öùng<br /> xöû - Caùn boä chöông trình cao caáp - Toå chöùc PATH - Ñòa chæ:<br /> phoøng 201, taàng 2, Thaùp Haø Noäi, 49 Hai Baø Tröng. Haø Noäi,<br /> Vieät Nam. E-mail: ynguyen@path.org.<br /> Taøi lieäu tham khaûo<br /> 1. Boä Y teá, Vuï söùc khoûe sinh saûn. Nghieân cöùu veà töû vong<br /> meï taïi Vieät Nam, naêm 2001-2002, Haø Noäi, Vieät Nam, 2003.<br /> 2. Bale B. Laøm meï an toaøn: Höôùng tôùi ñeû an toaøn. Toå chöùc<br /> cöùu trôï treû em/Myõ, 1999.<br /> <br /> 42<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 4.2005, Soá 3 (3)<br /> <br /> 3. Maïng löôùi caùc toå chöùc phi chính phuû veà Y teá. Nghieân cöùu<br /> ñònh tính haønh vi vaø thöïc haønh trong mang thai vaø sinh ñeû<br /> taïi huyeän Quaûng Xöông, tænh Thanh Hoùa, 2000.<br /> 4. John Stock, Hoaøng Thò Baèng vaø Haø Xuaân Huy. Baùo caùo<br /> ñaùnh giaù döï aùn laøm meï an toaøn vaø Chaêm soùc treû sô sinh taïi<br /> huyeän Quaûng Xöông, tænh Thanh Hoùa vaø huyeän Ñakroâng,<br /> tænh Quaûng Trò. Toå chöùc Cöùu trôï treû em/Myõ, 2003.<br /> 5. Traàn Huøng Minh. Ñieàu tra veà döï aùn laøm meï an toaøn sau<br /> hoaït ñoäng can thieäp taïi huyeän Quaûng Xöông, tænh Thanh<br /> Hoaù, 2003.<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2