U MỀM LÂY
(Molluscum Contagiosum)
Bệnh u mềm lây được mô tả từ năm 1817. Năm 1905, Juliusburg phát hiện
ra virus gây bệnh. Bệnh đặc trưng bởi những sẩn màu da thường lõm giữa, xuất
hiện ở trẻ em và người hoạt động tình dục. Tổn thương nhiều ở mặt ảnh hưởng đến
thẩm mỹ.
Dịch tễ học
Tần số: bệnh có liên quan đến điều kiện vệ sinh và các yếu tố thời tiết;
thường gặp ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Chủng tộc: bệnh gặp ở tất cả các chủng tộc.
Giới: tỷ lệ mắc bệnh ngang nhau giữa nam và nữ.
Tuổi: thường gặp ở hai lứa tuổi trẻ em và người lớn trẻ.
Đường lây: tiếp xúc da – da.
Các yếu tố nguy cơ: viêm da cơ địa, bệnh nhân dùng thuốc corticoid đường
toàn thân, suy giảm miễn dịch.
Nguyên nhân: do molluscum contagiosum virus (MCV). Có 4 typ: MCV
1, 2, 3 và 4. Hai typ thường gặp nhất là MCV 1 và MCV 2.
Lâm sàng
Sẩn (1-2mm), nốt (5-10mm) màu trắng đục hoặc màu da, hình tròn hoặc
oval, bán cầu, nhẵn có thể lõm giữa; sắp xếp đơn độc hoặc tập trung thành những
mảng như khảm trai. Đáp ứng miễn dịch của cơ thể đối với kháng nguyên virus có
thể dẫn đến quầng viêm xung quanh.
Vị trí:
+ Trẻ em: thường bị ở những vùng da hở.
+ Người lớn: thường gặp ở vùng hạ vị, mặt trong đùi, mu và sinh dục.
+ Hiếm gặp ở niêm mạc và gan bàn tay, bàn chân.
Những người suy giảm miễn dịch: số lượng tổn thương nhiều (>30), kích
thước (>5mm, có trường hợp trên 15mm) lớn; ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ.
Triệu chứng cơ năng: thường không có; một số ít trường hợp ngứa hoặc
đau.
Cận lâm sàng
Chẩn đoán bệnh thường dựa vào lâm sàng. Có thể làm một số xét nghiệm:
Nạo tổn thương nhuộm Giemsa hoặc Gram; phát hiện kháng nguyên MVC
bằng miễn dịch huỳnh quang.
Sinh thiết.
Kính hiển vi điện tử.
Các xét nghiệm để phát hiện bệnh lây truyên qua đường tình dục kèm theo.
Điều trị
Bệnh u mềm lây thường tự giới hạn, lành sau vài tháng hoặc vài năm; một
tổn thương thường tồn tại khoảng 2 tháng. Tuy nhiên để tránh tự lây nhiễm hoặc
lây truyền cho người khác, người ta tiến hành điều trị.
Thuốc bôi:
+ Cantharidin: bôi 1 lần, nhắc lại 1-2 lần cứ sau 3-4 tuần.
+ Kem Tretinoin 0,1% hoặc gel 0,025% bôi hàng ngày.
+ Kem Imiquimod 5%: 3 lần/tuần, không quá 16 tuần, lưu trên da 6-10 giờ.
+ Podophyllin.
+ Trichloroacetic acid.
Áp Ni-tơ lỏng.
Nạo tổn thương bằng curet.
Đốt điện hoặc laser CO2.