
109
ỨNGDỤNGCÔNGCỤAITRONGGIẢNGDẠYKĨNĂNG
VIẾTLUẬNCHOSINHVIÊNNGÀNHNGÔNNGỮ
TRUNGQUỐC:TÁCĐỘNGTCHCỰCVÀHẠNCHẾ
NguyễnThùyLinh
Email:thuylinhTQ@hou.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:26/07/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:12/09/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:15/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.988
Tómtắt:ĐốivớisinhviênngànhNgônngữTrungQuốc,viếtluậnđượcđánhgiálà
mộtkĩnăngtrọngyếu.SựtrỗidậymạnhmẽcủacáccôngcụTrítuệNhântạo(AI)trong
nhữngnămgầnđâyđãtácđộngkhôngnhỏtớigiáodụcbậcđạihọc,đặcbiệtlàtronggiảng
dạyvàhọctậpkỹnăngnày.BàiviếtápdụngPhươngphápnghiêncứulýthuyếttheokhung
phântíchchủđềnhằmlàmrõcáctácđộngtíchcựccũngnhưnhữnghạnchếkhiứngdụng
cáccôngcụAItronggiảngdạykĩnăngviếtluậnchosinhviênngànhNgônngữTrungQuốc.
Từkhóa:côngcụAI,kỹnăngviếtluận,giáodụcbậcđạihọc,ngànhngônngữTrungQuốc
1
TrườngĐạihọcMởHàNội
I.Đặtvấnđề
Viếtluậnluônđượcđánhgiálàmột
trong những kĩ năng trọng điểm trong
đàotạosinhviênngànhNgônngữTrung
Quốc.Bởilẽ,viếtluậnkhôngnhữngphản
ánh được nền tảng ngôn ngữ mà còn
thểhiệnđượctưduylogic,lậpluậnvấn
đề cũng như óc sáng tạo của sinh viên.
Richards
và
Renandya(2002)chỉrarằng
viết là kỹ năng khó thành thạonhất đối
vớingườihọcngoạingữvì2yếutố:một
mặtlàtổchứcvàsắpxếpýtưởng,mộtmặt
là chuyển hóa những ý tưởng đó thành
nhữngtừngữcóthểđọcđược.Chínhvì
vậy,làmthếnàođểcóthểđàotạogiúpđỡ
sinhviênthànhthạokĩnăngviếtluậnluôn
làcâuhỏimànhữngnhàgiáodụcbậcđại
họctrăntrở.
Trong những năm gần đây, trí tuệ
nhântạo(AI)đãnổilênnhưmộtlựclượng
mang tính chuyển đổi mạnh mẽ trong
giảng dạykỹ năngviết. Các côngcụAI
khôngchỉcókhảnănggợiýýtưởngviết
luận,xâydựngdàný,màcòncóthểcung
cấpphảnhồitứcthìvềtừvựng,ngữpháp;
thậmchícảởmứcdiễnngôn.ChatGPT,
mộtchatbot dựa trênmô hìnhngôn ngữ
lớn,cóthểtạophảnhồitổngthể,trảlời
câuhỏivềviếthoặcthậmchícùngngười
họcđồngsángtạovănbản.Nhữngcông
cụ như vậy phản ánh một bước chuyển

110
sang hình thức phản hồi tăng cường
bởi công nghệ và hỗ trợ học tập tự chủ
(Ranalli,2021;Li&Hafner,2023).Ngoài
ra,nhiềunghiêncứucũngchỉracáccông
cụAIcũnggópphần nângcaohiệuquả
họctập,khuyếnkhíchngườihọcthamgia
vào quátrình viếttrong tronggiảngdạy
ngônngữthứhai.
Bêncạnhnhữnglợiíchrõrệt,việc
sử dụng quá mức các công cụ AI cũng
gây ra những hạn chếnhất định đối với
pháttriểnkĩnăngviếtcủasinhviên,vídụ
nhưkhảnăngtựchỉnhsửavàtưduyphản
biện.Hơnnữa,việcsửdụngquámứccác
côngcụAItrongviếthọcthuậtcònđặtra
vấn đề đạo vănvà tínhtrung thựctrong
viếtluận.
Trước những cơ hội và thách thức
nêutrên,bàiviếtnàytậptrungvàohaicâu
hỏinghiêncứuchính:
1.ỨngdụngcôngcụAItronggiảng
dạykĩnăngviếtchosinhviênngànhNgôn
ngữTrungQuốcmanglạinhữngtácđộng
tíchcựcgì?
2.Nhữnglưuýkhiứngdụngcông
cụ AI trong giảng dạy kĩ năng viết cho
sinhviênngànhNgônngữTrungQuốc?
II.Cơsởlýluận
2.1.Đặcđiểmcủaviếtluậntrong
giáodụcngônngữthứhai
Viếtluậntừlâuđãđượccôngnhận
làmộttrongnhữngkỹnăngđòihỏinhận
thứccaonhấttrongquátrìnhtiếpthungôn
ngữthứhai(L2).Theomôhìnhquátrình
nhận thức của Flower và Hayes (1981),
viết bao gồm sự tương tác liên tục giữa
việchìnhthànhýtưởng,xâydựngvănbản
vàchỉnhsửa.ĐốivớingườihọcL2,viết
khôngchỉđòihỏinănglựcngônngữmà
còncảnhậnthứctutừvàtưduyphảnbiện
(Hyland,2019).Trongbốicảnhsinhviên
ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, viết học
thuậtđóngvaitròthiếtyếuđểthểhiệncả
tínhchínhxácvềngônngữlẫnkhảnăng
tổchứcvàdiễnđạtcáclậpluậnphứctạp
một cách mạch lạc. Do đó, việc hướng
dẫnviếthiệuquảphảivượtrangoàiviệc
sửa lỗi ngữ pháp và tập trung vào việc
học tập theo quy trình, xây dựng khung
sườnvàphảnhồiphảnbiện(Richards&
Renandya,2002).
2.2. Trí tuệ nhân tạo trong học
ngônngữ
TrítuệNhântạo(AI)thườngđược
địnhnghĩalàkhảnăngcủamáymócthực
hiện các chức năng nhận thức như lập
luận,họctậpvàgiảiquyếtvấnđề(Russell
&Norvig,2020).Trong giáodục,AIđã
pháttriểntừhệthốngchấmđiểmtựđộng
thànhhệthốnggiasưthôngminhtinhvi,
phântíchnănglựcngônngữcủangườihọc
vàcungcấpphảnhồiđượccánhânhóa.
Trong lĩnhvực họcngôn ngữ, cáccông
cụviếtđượchỗtrợbởiAInhưChatGPT,
Grammarly,WritefullvàWenxinYiyancó
thểhỗtrợngườihọclựachọntừvựng,xây
dựngcâu,cảithiệntínhmạchlạcvàsửa
lỗi(Li&Hafner,2023).
Nhữngcôngcụnàychophépngười
họcnhậnđượcphảnhồitứcthìvàthích
ứng,tạođiềukiệnchoviệctựhọcvàgiảm
sựphụthuộcvàochutrìnhphảnhồicủa
conngười.Tuynhiên,nhưWangvàWang
(2025)nhấnmạnh,phảnhồiAIphảiđược
tíchhợptrongcácbốicảnhđượchướng
dẫnvềmặtsưphạmđểđảmbảongườihọc
pháttriểnnhậnthứcsiêungônngữthayvì
chỉdựavàosửalỗimộtcáchmáymóc
2.3.Họctậpcósựhỗtrợcủamáy
Mộtnềntảnglýthuyếtkháclàmnền
tảngchonghiêncứunàylàLýthuyếtHọc
tậpcósựhỗtrợcủamáy,Theoquanđiểm

111
này,AIđóngvaitròlàmột“côngcụtrung
gian” hỗ trợ người học hoàn thành các
nhiệmvụngônngữvượtquátrìnhđộhiện
tạicủahọmộtchút.HệthốngAIcungcấp
nềntảngkhuyếnkhíchngườihọcthuhẹp
khoảngcáchgiữahiệusuấtthựctếvàtiềm
năng, từ đó thúc đẩy sự phát triển nhận
thứcvàkhảnăngtựđiềuchỉnh(Jaramillo,
Chiappe,&Delgado,2025).
Tronghướngdẫnviết,góc nhìnlý
thuyết này định vị AI không phải là sự
thaythếchohướngdẫncủaconngườimà
là một đối tác hợp tác, giúp tăng cường
sựphảnánh,sángtạovàtínhtựchủcủa
ngườihọc.Dođó,việctíchhợpcáccông
cụAIvàophươngphápsưphạmviếtphải
đượchướngdẫnbởicácnguyêntắctương
táccóýnghĩa,đánhgiáphảnbiệnvànhận
thứcđạođứcđểduytrìbảnchấtlấycon
ngườilàmtrungtâmcủagiáodục.
III.Phươngphápnghiêncứu
Nghiêncứunàyđượcthựchiệntheo
phươngpháptiếpcậnlýthuyết,dựatrên
việctổnghợpvàphântíchtàiliệuBàiviết
thựchiệnhiệntổnghợpcóhệthốngcác
nghiêncứugầnđây,cácbàiviếtlýthuyết
và các báo cáo liên quan đến AI trong
giảng dạy viết luận đối với người học
ngoạingữ. Phântíchđược tổchức xoay
quanhhaichủđềphụ:
3.1. Tác động tíchcực: Những ưu
điểmmàứngdụngcôngcụAItronggiảng
dạykĩnăngviếttiếngTrungQuốc
3.2.Hạnchế:Nhậndiệnnhữnghạn
chếkhitíchhợpcôngnghệAItrongquá
trìnhnày.
Nguồn tài liệu chủ yếu được lấy
từ các bài báo khoa học, công trình lý
thuyếtđược xuất bản trong giai đoạn từ
năm 2020 đếnnăm 2025.Các nguồn để
cơsởdữliệuchínhđểthamkhảobaogồm
GoogleScholar,CNKI.netvớicáctừkhóa
đượctìmkiếmnhưAIinESL/CSLwriting,
Chinese writing pedagogy, ChatGPT in
L2writing.Bằngcáchtổnghợp,sosánh,
đốichiếu cáckết quảtừ các tàiliệuthu
thậpđược,phươngphápnàycungcấpmột
tổnghợpđịnhtínhphongphúvềkiếnthức
hiệntại.Mụcđíchlàvạchracảnhữnglợi
íchnhậnthấyđượcvànhữngbàihọccảnh
báođãđượcghinhậnchođếnnay.
Thôngquaphươngphápnày,nghiên
cứukhôngchỉcungcấpcáinhìntoàndiện
vềtácđộngcủaAIđốivớikỹnăngviết
luậncủasinhviênngànhNgônngữtiếng
Trung,màcòngópphầnđềxuấtgiảipháp
thựctiễntrongtriểnkhaicôngcụAItrong
môitrườnggiáodụcđạihọc.
IV.Kếtquảnghiêncứu
4.1. Tác động tích cực khi ứng
dụngcôngcụAItronggiảngdạykĩnăng
viếtluậntiếngTrungQuốc
Phântíchtàiliệuchothấymộtsốlợi
íchnhậnthấyđượccủaviệctíchhợpcác
côngcụAItronggiảngdạykĩnăngviết
TiếngTrungQuốc:
Nâng cao hiệu suất viết luận:
Nhiềunghiêncứunhấnmạnhnhữnglợi
íchtrựctiếpcủacáccôngcụhỗtrợAI
đốivớihiệusuấtviếttổngthểcủangười
học.Mộtnghiêncứuphươngpháphỗn
hợp tại Đại học Tây Nam và Ma Cao
(VaitròcủaHọctậpHỗtrợAItrongViết
Luận)đãbáocáorằngngườihọcTiếng
TrungQuốcđãđạtđượcnhữngtiếnbộ
đángkểvềngữpháp,cáchthứcsửdụng
từvựngvàcáchtổchứcvănbản.Sinh
viênnhấnmạnhrằngviệcpháthiệnvà
sửalỗingaylậptứcđãthúcđẩyviệcsử
dụngngônngữchínhxáchơn.Tươngtự,
mộtnghiêncứuthựcnghiệmởChâuPhi
với46ngườihọcTiếngTrungQuốcđã

112
chứngminhviệcsửdụngnhữngcấutrúc
ngữphápphứctạp,sựtinhchuẩntrong
việc dùng từ, độ chính xác và sự trôi
chảyđềuđượccảithiệnrõrệtkhisinh
viên sử dụng ChatGPT như một phần
của quá trình luyện viết. Nhìn chung,
nhữngpháthiệnnàychothấycáccông
cụAI có thể đẩy nhanh quá trình phát
triểncáckỹnăngngônngữcốtlõi,đồng
thờicungcấpnềntảnghỗtrợkịpthờivà
dễtiếpcận.
Nâng cao hiệu quả và hỗ trợ quy
trìnhviết:CáccôngcụAIcònđịnhhình
lại quy trình viết bằng cách hợp lý hóa
cáchhọcsinhlậpkếhoạchvàthựchiệnbài
viếtcủamình.TrongnghiêncứucủaĐại
họcTâyNam,họcsinhchobiếtcácchức
nănghỗtrợAI-chẳnghạnnhưtìmkiếmtừ
vựng,gợiýcụmtừvàhoànthànhcâu-đã
giúpquátrìnhviếtdiễnrathuậnlợihơnvà
íttốnthờigianhơn.Họcsinhmôtảnhững
tính năng này hữu ích trong việc giảm
thiểutìnhtrạngbíýtưởngvàgiúpcácem
cấutrúcbàiluậntốthơn.Trongbốicảnh
châu Phi, ChatGPTđược coi làđặc biệt
hiệuquảtrongviệchỗtrợtạonộidungvà
lênýtưởng,chophéphọcsinhhoànthành
bài viếtnhanh hơnvà ít lỗihơn. Những
pháthiệnnàychothấyAIkhôngchỉđóng
vaitròlàmộtcôngcụhiệuchỉnhmàcòn
làmộtđốitácđịnhhướngquytrìnhtrong
quátrìnhpháttriểnbàiviết.
Nhậnthứctíchcựcvàđộnglựccủa
ngườihọc:Mộtchủđềthườnggặpkhác
làtrảinghiệmtíchcựccủangườihọcvà
sựthúcđẩyđộnglựcliênquanđếnviệcsử
dụngAI.CáccôngcụAIcóthểtrởthành
“giasưthôngminh”giúpgiảmcăngthẳng
và khuyến khích việc chấp nhận rủi ro
trongsửdụngngônngữ.Nhữngkếtquả
nàychothấyviệctíchhợpAIcóthểnâng
caosựtựtincủangườihọc,thúcđẩyviệc
thửnghiệmcáccáchdiễnđạtmớivàtạora
mộtmôitrườnghỗtrợtốthơnchosựphát
triểnngônngữ.
Nhữngtiếnbộvềđộtinhvicủatừ
vựng và sựgần gũivới chuẩnmựcbản
địa:Cácnghiêncứucũngchỉraviệcviết
vớisựhỗtrợcủaAIthúcđẩycáclựachọn
từvựngkỹlưỡnghơnvàđưakếtquảcủa
ngườihọcgầnhơnvớichuẩnmựcbảnđịa.
Mộtnghiêncứusosánh(汉语二语者、
母语者及ChatGPT生成记叙文写作质
量和词汇复杂度对比研究)đãphântích
văn bản tường thuật do người học tiếng
Trung Quốc,người bản xứvà ChatGPT
tạora.Kếtquảchỉrarằngcácvănbảndo
AItạorathểhiệncáckiểusửdụngtừvựng
mứcđộtrungbìnhvàthấpcóthểsosánh
vớivănbảncủangườibảnxứ,chứngtỏ
rằngAIcóthểmôhìnhhóađầuvàongôn
ngữtựnhiênhơnvàgiúpngườihọctiếp
cậncácnguồntừvựngphongphúhơn.
Tómlại,trongnhiềubốicảnhkhác
nhau-từChâuÁđếnChâuPhi-cácnghiên
cứuđềuđiđếnkếtluậnrằngviệctíchhợp
AImanglạinhữnglợiíchsưphạmrõràng
trongviệcviếtluậntiếngTrung.Nhữnglợi
íchnàybaogồmcảithiệnngônngữ,nâng
caohiệuquảtrongquátrìnhviết,nângcao
độnglựccủangườihọc.Mặcdùnhữngtác
độngtíchcựcnàykhôngloạibỏvaitròcủa
giáoviêntrongđàotạokĩnăngviếtluận,
nhưngchúngchứngminhtiềmnăngmạnh
mẽcủaAItrongviệcđóngvaitròlàmột
côngcụbổsungđểnângcaocảsảnphẩm
vàquytrìnhpháttriểnviếtluậnTiếngTrung
4.2.Nhữnghạnchếkhiứngdụng
côngcụAItronggiảngdạykĩnăngviết
luậntiếngTrungQuốc
Sựphụthuộcquámứcvàgiảmtính
tự chủ của người học: Đây là một trong
nhữnglongạithườngđượcnêutrongcác
nghiêncứugầnđây.Ngườihọccóthểtiếp

113
cậndễdàngvớicáccôngcụAIvàsửdụng
chúngnhư những trợlý họctập(sửalỗi,
gợiýýtưởng,xâydựngdàný…)cóthể
dẫnđếnsựphụthuộc.Cácnghiêncứunhư
nghiêncứuphươngpháphỗnhợptạiĐại
học Tây Nam cho thấy một số sinh viên
dựaquánhiềuvàocácsửalỗivàgợiýdo
AItạorathayvìtựbiêntập.Sựphụthuộc
nàycónguycơlàmsuyyếucáckỹnăng
viếtthiếtyếu,baogồmtưduyphảnbiện,
chiếnlượcôntậpvàpháthiệnlỗiđộclập.
Vềlâudài,ngườihọccóthểgặpkhókhăn
trongviệcpháttriểngiọngvănchânthực
vànănglựcviếtbềnvữngnếuhọphụthuộc
quánhiềuvàosựhỗtrợtừbênngoài.
Độchínhxácvàtincậycủacáckết
quảdocôngcụAItạora:Tuycáccôngcụ
AIcóthểnhanhchóngđưaraphảnhồiđối
vớiyêucầu,nhưngkhôngphảiphảnhồi
nàochínhxácvàphùhợpvớingữcảnh.
Nghiêncứuthựcnghiệmđượcthựchiệnở
ChâuPhinhấnmạnhrằngmặcdùAIcải
thiệnđộchínhxácngữphápvàđộphức
tạptừvựng,nhưngđôikhinótạoracách
diễn đạt không tự nhiên hoặc nội dung
không liên quan. Những sự không nhất
quánnhưvậylàmdấylênlongạivềviệc
họcsinhvôtìnhtiếpthulỗihoặcsửdụng
cáccáchdiễnđạtkhôngphùhợpvớicách
sửdụngtiếngTrungđíchthực.Điềunày
nhấnmạnhsựcầnthiếtphảicósựgiámsát
củagiáoviênđểđảmbảochấtlượngvàđộ
tincậycủabàiviếtđượchỗtrợbởiAI.
Độ “chuẩn” về ngôn ngữ:Nghiên
cứusosánhgiữangườihọctiếngTrung,
ngườibảnngữvàcácbàitườngthuậtdo
ChatGPTtạorađượcthựchiệntạiĐạihọc
BắcKinhchothấykếtquảđầuracủaAI
thườngthiếuđộtinhtếvềtừvựngnâng
cao. MặcdùChatGPTcóthể môphỏng
các lựa chọn từ vựng ở mức trung bình
gần giống với người học, nhưng nó vẫn
chưathểhiệnđượcsựtinhtếvềtừvựng
vàsựđadạngvềphongcáchthườngthấy
trongvănbảnbảnngữ.Kếtquảlà,những
học sinh dựa vàoAI có thể đạtđược sự
lưuloáttrongthờigianngắnnhưngkhông
tiếnbộlêncáctiêuchuẩnviếthọcthuật
hoặcchuyênnghiệpởtrìnhđộcaohơn.
Tính trung thực và đạo văn: Việc
phụ thuộc quá mức vào AI để tạo văn
bảnlàmnảysinhcácvấnđềvềđạovăn,
tínhxácthựcvàtínhtrungthựctronghọc
thuật.Họcsinhcóthểbịcámdỗnộpnội
dungdoAItạoranhưbàilàmcủamình,
làmsuyyếuquátrìnhgiáodụcvàviphạm
cáctiêuchuẩnvềtínhchínhtrực.Hơnnữa,
vẫncònnhữnglongạivềviệcliệuviệcsử
dụngAIthườngxuyêncóthểlàmxóimòn
khả năng thểhiện quan điểmchân thực
củangườihọctrongbàiviếthaykhông.
Côngnghệvàcơsởhạtầng:Cácvấn
đềthựctếcũnghạnchếhiệuquảcủacác
côngcụAI,đặcbiệtlàởnhữngkhuvựccó
cơsởhạtầngkỹthuậtsốkémpháttriển.
NghiêncứutạichâuPhighinhậnrằngviệc
truy cập internetkhôngổn định,hạn chế
vềthiếtbịvàkhoảngcáchvềtrìnhđộhiểu
biếtkỹthuật sốđãđặtranhữngtrởngại
đángkể.Nhữngràocảnnàylàmgiảmkhả
năngtiếpcậncáccôngcụAIvàlàmdấy
lênlongạivềsựcôngbằngtrongviệchọc
ngônngữđượchỗtrợbởicôngnghệ.Nếu
khônggiảiquyết được những chênhlệch
này,việctíchhợpAIcónguycơlàmgia
tăngkhoảngcáchgiữangườihọcgiàutài
nguyênvàngườihọcnghèotàinguyên.
V.Thảoluận
5.1. Vai trò của giảng viên trong
việcđiềuphốisửdụngAIchohướngdẫn
viếtluận
Việc tích hợp các công cụ AI vào
hướngdẫnviếtluậnchosinhviênchuyên

