
1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
TRN NGUYÊN DOÃN
NG DNG THUT TOÁN ĐÀN KIN Đ GII BÀI TOÁN
TÁI CU TRÚC LƯI ĐIN PHÂN PHI QUN LIÊN CHIU
THÀNH PH ĐÀ NNG
Chuyên ngành:
Mng và H thng ñin
Mã s:
60.52.50
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ
K THUT
Đà Nng – Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành
ti
Đ
I
HC ĐÀ
N
N
G
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. TRN VINH TNH
Phn bin 1: PGS.TS. Ngô Văn Dưng.
Phn bin 2: PGS.TS Nguyn Hng Anh
.
Lun văn s ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun văn tt
nghip thc sĩ k t h ut hp ti Đi hc Đà N ng vào ngày 11
tháng 6 năm 2011
Có th! tìm hi!u lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin – Hc liu, Đi hc Đà N ng
- Trung tâm Hc liu, Đi hc Đà N ng

3
M ĐU
1. Lý do ch!n ñ" tài
Trong h thng ñin, t"n tht trên lưi ñin phân phi (LĐPP)
chi#m mt t$ l ñáng k!. Theo thng kê c%a Đin l&c Vit Nam thì
t"ng t"n tht ñin năng khong t' 10-15% sn lưng ñin sn xut,
trong ñó lưi ñin phân phi chi#m 5-7% . Vì vy gim t"n tht ñin
năng ( lưi phân phi có ý nghĩa quy#t ñ)nh trong vic gim t$ l t"n
tht chung c%a toàn b h thng ñin. Có rt nhi*u phương pháp ñ!
làm gim t"n tht ñin năng trên lưi ñin phân phi như: nâng cao
ñin áp vn hành, ci to, thay dây dn, gim truy*n ti công sut
phn kháng trên lưi ñin b,ng cách ñ-t t. bù.....Các bin pháp này
ñòi h/i chi phí ñ0u tư khá ln và phi có thi gian ñ! th&c hin.
Trong lun văn này nghiên c1u gim t"n tht trên lưi phân
phi b,ng thut gii tái cu trúc. Ta bi#t r,ng khi thay ñ"i cu trúc
lưi ñin b,ng cách ñóng m( các c-p thi#t b) ñóng c2t (khóa ñin) thì
dn ñ#n s& phân b dòng, áp trên lưi cũng thay ñ"i, dn ñ#n t"n tht
trên lưi cũng thay ñ"i theo. Tái cu trúc lưi ñin phân phi góp
ph0n ñáng k! trong vic gim t"n tht mà không yêu c0u nhi*u chi
phí ñ0u tư ci to lưi ñin.
Hơn n4a, vic tái cu trúc lưi ñin còn cân b,ng công sut
gi4a các tuy#n ñưng dây, gim s.t áp cui ñưng dây, gim bt kh
năng quá ti các thi#t b) trên lưi, gim thi!u s lưng h tiêu th. b)
mt ñin khi s& c.
Hin nay, có nhi*u thut toán gii bài toán tái cu trúc trên lưi
ñin phân phi ñ! gim ∆P.
* Các thu#t toán d$a trên phương pháp Heuristic
Phương pháp thay ñ"i nhánh ñơn gin
4
Ni dung cơ bn c%a phương pháp thay ñ"i nhánh Heuristic là
tính toán thay ñ"i t"n tht công sut b(i vic ñóng c2t t'ng c-p mt
(ñóng mt nhánh và m( mt nhánh trong cùng mt thi ñi!m).
Mô hình dòng ti ưu
Ni dung cơ bn c%a mô hình dòng công sut ti ưu là m(
nhánh c%a cây mà có giá tr) dòng ñin nh/ nht c%a mch kín .
* Thu#t toán c'a Merlin và Back – k( thu#t vòng kín
Ni dung: Đóng tt c các khoá ñin, to thành lưi ñin kín.
Sau ñó ti#n hành gii bài toán phân b công sut và m( l0n lưt các
khóa ñin có dòng chy qua bé nht cho ñ#n khi không còn mch
vòng to thành lưi ñin phân phi hình tia.
* Các thu#t toán d$a trên trí tu nhân to
Thut toán di truy*n
Thut toán di truy*n là k thut ti ưu hóa và tìm ki#m ngu
nhiên có ñ)nh hưng, d&a vào nh4ng khái nim t' thuy#t ti#n hóa c%a
t& nhiên. Thut toán này ñưc hình thành trên quan ñi!m cho r,ng
quá trình ti#n hóa t& nhiên là quá trình hp lý nht và t& nó ñã mang
tính ti ưu. Quá trình ti#n hóa th! hin tính ti ưu ( ch5 th# h sau
bao gi cũng phát tri!n hơn, hoàn thin hơn th# h trưc b(i quy lut
ñu tranh sinh tn.
Thut toán ñàn ki#n (Ant colony algorithm – ACA)
Trong vòng 10 năm g0n ñây, có nhi*u bài toán ti ưu t" hp
ñưc gii quy#t b,ng các thut toán ñàn ki#n (Ant colony Algorithm).
Thut toán ki#n mô ph/ng hành vi c%a ñàn ki#n trong t& nhiên nh,m
tìm ki#m ñưng ñi ng2n nht gi4a t" ki#n và ngun th1c ăn d&a trên
lưng du chân (Pheromone) mà các con ki#n ñ! li trên ñưng ñi.

5
Hiu qu c%a thut toán ki#n ñã ñưc th! hin khi so sánh vi
các thut toán n"i ti#ng khác như thut toán di truy*n (GA), mô
ph/ng luyn kim (Simulated Annealing).
Hin nay ñã có các nghiên c1u gii bài toán tái cu trúc b,ng
nhi*u thut toán khác nhau như thut toán di truy*n, k thut vòng
kín … Đ! có cái nhìn t"ng quát và so sánh ñi chi#u k#t qu gi4a các
thut toán vi nhau, làm ti*n ñ* cho hưng nghiên c1u ti#p theo là lai
ghép gi4a các thut toán vi nhau, ñ! gim thi gian tính toán, nhanh
ñ#n k#t qu ti ưu.
Vi các lý do nêu trên, ñ* tài lun văn s chn thut toán ñàn
ki#n ñ! áp d.ng tính toán cho bài toán tái cu trúc lưi ñin phân
phi nh,m gim t"n tht công sut tác d.ng.
2. Đi tư)ng và phm vi nghiên c*u
Đi tưng nghiên c1u trng tâm c%a ñ* tài thut toán ñàn ki#n
nh,m gii bài toán tái cu trúc lưi ñin phân phi gim t"n tht công
sut tác d.ng ∆P, áp d.ng tính toán c. th! cho lưi ñin phân phi
qun Liên Chi!u - thành ph Đà N ng. S6 d.ng ph0n m*m
PSS/ADEPT ñ! tính toán ki!m tra.
3. M+c tiêu và nhim v+ nghiên c*u
Cơ s( lý thuy#t gii bài toán tái cu trúc LĐPP ñ! gim t"n tht.
Nghiên c1u lý thuy#t v* thut toán ñàn ki#n.
Nghiên c1u thành lp bài toán tái cu trúc LĐPP gim t"n tht
b,ng thut toán ñàn ki#n. Lp chương trình tính toán b,ng ngôn ng4
Matlab.
7ng d.ng tính toán c. th! cho lưi ñin phân phi qun Liên
Chi!u thành ph Đà N ng. S6 d.ng ph0n m*m PSS/ ADEPT ñ! tính
toán ki!m tra.
6
4. B c+c lu#n văn
B c.c c%a lun văn ngoài ph0n m( ñ0u và k#t lun chung, ni
dung lun văn ñưc biên ch# thành 4 chương:
Chương 1: Cơ s( lý thuy#t gii bài toán tái cu trúc LĐPP.
Chương 2: Thut toán ñàn ki#n.
Chương 3: Xây d&ng chương trình tính toán tái cu trúc LĐPP
s6 d.ng thut toán ñàn ki#n.
Chương 4: Tính toán tái cu trúc cho LĐPP qun Liên Chi!u
thành ph Đà N ng.
Chương 1
CƠ S LÝ THUYT GII BÀI TOÁN TÁI CU TRÚC LĐPP
1.1. Đ-c ñi.m c'a lư/i ñin phân phi
Lưi ñin phân phi dùng ñ! chuy!n ti tr&c ti#p ñin năng t'
lưi truy*n ti ñ#n h tiêu th.. Lưi ñin phân phi thưng có cp
ñin áp t' 6÷35kV. Cu trúc c%a lưi ñin phân phi rt ph1c tp bao
gm nhi*u nhánh, nhi*u nút và có khi lưng rt ln.
Trên m5i xut tuy#n c%a lưi ñin phân phi ngoài các thi#t b)
ñóng c2t ñ0u xut tuy#n thì ngưi ta còn ñ-t nhi*u thi#t b) ñóng c2t
ñ! phân ñon trên tr.c chính ho-c nhánh r.
Gi4a các xut tuy#n vi nhau trên mch vòng ngưi ta cũng
ñ-t các thi#t b) ñóng c2t vn hành ( v) trí thưng m(, gi là các thi#t
b) liên lc.
Trong th&c t# ngưi ta thưng thi#t k# và xây d&ng lưi ñin
phân phi to thành các mch vòng kín gi4a các xut tuy#n vi nhau
nhưng vn hành h(.
Vic vn hành lưi phân phi luôn phi tho mãn các ñi*u
kin:

7
Cu trúc vn hành hình tia. Tt c các ph. ti ñ*u ñưc cung
cp ñin, t"n tht ñin áp n,m trong trong phm vi cho phép. Các h
thng bo v relay phi thay ñ"i phù hp. Đưng dây, máy bi#n áp
và các thi#t b) khác không b) quá ti.
1.2. Các lý do ñ. v#n hành hình tia trên lư/i ñin phân phi
1.3. Tái c0u trúc lư/i ñin phân phi
Tái cu trúc lưi ñin là quá trình vn hành các khóa ñin ñ!
thay ñ"i phương th1c nh,m gim chi phí vn hành mà vn tho mãn
các ràng buc ñã nêu. Đi vi lưi phân phi, chi phí ch% y#u ñưc
ti thi!u hoá là chi phí t"n tht ñin năng.
1.4. Các bài toán tái c0u trúc LĐPP 1 góc ñ2 v#n hành
Các bài toán vn hành lưi ñin phân phi mô t các hàm m.c
tiêu tái cu trúc lưi ñin như sau:
- Bài toán 1: Xác ñ)nh cu trúc lưi ñin theo ñ th) ph. ti
trong 1 khong thi gian ñ! chi phí vn hành bé nht.
- Bài toán 2: Xác ñ)nh cu trúc lưi ñin theo ñ th) ph. ti
trong 1 khong thi gian ñ! t"n tht năng lưng bé nht.
- Bài toán 3: Tái cu trúc lưi ñin cân b,ng ti (gi4a các
ñưng dây, máy bi#n th# ngun ( các trm bi#n áp) ñ! nâng cao kh
năng ti c%a lưi ñin.
- Bài toán 4: Khôi ph.c lưi ñin sau s& c hay c2t ñin s6a
ch4a.
- Bài toán 5: Xác ñ)nh cu trúc lưi theo nhi*u m.c tiêu như:
t"n tht công sut bé nht, m1c ñ cân b,ng ti cao nht, s l0n
chuy!n ti ít nht, s.t áp cui lưi bé nht cùng ñng thi xy ra.
(Hàm ña m.c tiêu).
- Bài toán 6: Xác ñ)nh cu trúc lưi ñin ti 1 thi ñi!m ñ! t"n
tht công sut bé nht.
8
Theo tác gi c%a [1], trong các bài toán nêu trên, bài toán 6:
Xác ñ)nh cu trúc LĐPP ñ! gim t"n tht công sut tác d.ng ñưc
xem là bài toán quan trng nht, làm n*n tng cho h0u h#t các bài
toán khác trong h thng các bài toán tái cu trúc LĐPP.
1.5. Các nghiên c*u khoa h!c v" tái c0u trúc lư/i ñin phân phi
1.5.1. Mô hình toán hc ca lưi ñin phân phi
1.5.2. Bài toán 1: Tái cu trúc lưi ñin ñ cc tiu chi phí
vn hành
1.5.3. Bài toán 2: Tái cu trúc lưi ñin ñ gim tn tht
năng lưng
1.5.4. Bài toán 3: Cân bng công sut gia các ñưng dây và
trm bin áp
1.5.5. Bài toán 4: Tái cu trúc ñ khôi phc lưi ñin phân
phi sau s c và cân bng ti
1.5.6. Bài toán 5: Tái cu trúc lưi ñin theo hàm ña mc tiêu
1.5.7. Bài toán 6: Tái cu trúc lưi ñin ñ gim tn tht
công sut tác dng
Có rt nhi*u phương pháp tái cu trúc gim ∆P nhưng theo [1],
các phương pháp này có th! ñưc chia thành 3 loi chính là gii thut
k#t hp ti ưu hóa và heuristic (k thut vòng kín), gii thut thu0n
túy d&a vào heuristic (K thut chuy!n nhánh) và gii thut d&a vào
trí tu nhân to (thut toán di truy*n).
1.5.7.1. K thut vòng kín
1.5.7.2. K thut ñi nhánh
1.5.7.3. Thut toán di truyn
1.6. K3t lu#n
Ph0n ln các bài toán tái cu trúc theo các m.c tiêu khác nhau,
nhưng ñ*u có th! chuy!n v* và s6 d.ng bài toán xác ñ)nh cu trúc

9
LĐPP gim t"n tht công sut tác d.ng làm modun chính trong sut
quá trình l-p [1]. Vì vy, ñ* tài chn bài toán này ñ! th&c hin trong
lun văn.
Chương 2
THUT TOÁN ĐÀN KIN
2.1. S$ ra ñ4i c'a thu#t toán
2.2. Gi/i thiu thu#t toán
Ban ñ0u, s con ki#n b2t ñ0u t' t" ki#n ñ! ñi tìm ñưng ñ#n
nơi có th1c ăn. T' t" ki#n s có rt nhi*u con ñưng khác nhau ñ! ñi
ñ#n nơi có th1c ăn, nên 1 con ki#n s chn ngu nhiên mt con
ñưng ñi ñ#n nơi có th1c ăn. Quan sát loài ki#n, ngưi ta nhn thy
chúng tìm ki#m nhau d&a vào du chân mà chúng ñ! li trên ñưng
ñi (hay còn gi là du chân ki#n ñ! li). Sau 1 thi gian lưng du
chân (pheromone) c%a m5i ch-ng ñưng s khác nhau. Do s& tích lũy
du chân c%a m5i ch-ng ñưng cũng khác nhau ñng thi vi s& bay
hơi c%a du chân ( ñon ñưng ki#n ít ñi. S& khác nhau này s nh
hư(ng ñ#n s& di chuy!n c%a nh4ng con ki#n sau ñi trên m5i ñon
ñưng. N#u du chân ñ! li trên ñưng ñi nhi*u thì s có kh năng
thu hút các con ki#n khác di chuy!n trên ñưng ñi ñó, nh4ng ch-ng
ñưng còn li do không thu hút ñưc lưng ki#n di chuy!n s có xu
hưng bay hơi du chân sau 1 thi gian qui ñ)nh. Đi*u ñ-c bit trong
cách hành x6 loài ki#n là lưng du chân trên ñưng ñi có s& tích lũy
càng ln thì cũng ñng nghĩa vi vic ñon ñưng ñó là ng2n nht t'
t" ki#n ñ#n nơi có th1c ăn.
Phương pháp này ñưa ra ñ! gii quy#t các bài toán có không
gian nghim ln ñ! tìm ra li gii có nghim là ti ưu nht trong
không gian nghim ñó vi thi gian cho phép hay không tìm ra cu
trúc ti ưu hơn thì d'ng.
10
2.3. Các lý thuy3t c5i ti3n c'a thu#t toán ñ. ti3p c#n bài toán tái
c0u trúc lư/i ñin phân phi
2.3.1. Gii thiu bài toán ti ưu t hp và các ñnh lý chng
minh ñ hi t ca thut toán
Năm 2002 M.Dorigo và T.Stuzle ñã ch1ng minh ñưc tính hi
t. c%a hai bi#n th! quan trng nht c%a thut toán ñó là Max – Min.
Đi*u này ñã khi#n cho thut toán ñàn ki#n có mt cơ s( lý thuy#t
v4ng vàng và m( ra mt lot các nghiên c1u ñ0y h1a h8n v* các
tham s ñi*u khi!n trong thut toán.
Sau ñây chúng ta s xem xét phát bi!u hình th1c c%a bài toán
t" hp, gii thut và tính hi t. c%a gii thut [5].
− Cho 1 b (S, f, 9) trong ñó
− S: tp hp các li gii
− f: Hàm ñánh giá f: S->R
− 9: các ñi*u kin ràng buc
− C0n tìm li gii ti ưu S* tho f(S*) min
Trong ACA bài toán ti ưu t" hp (S, f, 9) ñưc gii quy#t
qua sơ ñ gm các thành ph0n sau:
Tp h4u hn C = {C1, C2 ... CNc} các ñ:nh c0n duyt trong
quá trình tìm ki#m. Tp h4u hn X các trng thái k#t qu có th! tìm
ñưc c%a bài toán trong quá trình tìm ki#m:
x ∈X = <Ci, Cj, ..., Ck ...>.
Tp S các li gii - là b phn c%a X (S ⊆ X).
Tp
~
X
⊆ X các trng thái tho mãn 9.
S* ≠ φ: tp các li gii ti ưu.
S* ⊆
~
X
và S* ⊆⊆ S
D&a vào các thành ph0n k! trên, các thành ph0n ki#n s xây
d&ng các li gii b,ng cách th&c hin các di chuy!n qua các ñ:nh c%a

