intTypePromotion=3

Ứng dụng tin học thành lập bản đồ chuyên đề trong nghiên cứu Địa lý

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
24
lượt xem
5
download

Ứng dụng tin học thành lập bản đồ chuyên đề trong nghiên cứu Địa lý

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Hệ thống thông tin địa lý ra đời với công cụ quan trọng là phần mềm chuyên dụng, đặc biệt là phần mềm Mapinfo professional. Nội dung bài báo là giới thiệu kết quả nghiên cứu ứng dụng phần mềm Mapinfo professional thành lập bản đồ chuyên đề trong nghiên cứu địa lý.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ứng dụng tin học thành lập bản đồ chuyên đề trong nghiên cứu Địa lý

T¹p chÝ Khoa häc & C«ng nghÖ – Sè 1(41)/N¨m 2007<br /> <br /> øng dông tin häc thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò trong nghiªn cøu ®Þa lý<br /> TrÇn ViÕt Khanh (Tr−êng §H S− ph¹m - §H Th¸i Nguyªn)<br /> <br /> 1. §Æt vÊn ®Ò<br /> B¶n ®å lµ mét lo¹i s¶n phÈm ®Æc biÖt cña trÝ tuÖ con ng−êi, ph¶n ¸nh mét c¸ch cô thÓ bøc<br /> tranh ph©n bè c¸c mèi liªn hÖ kh«ng gian vµ sù tËp hîp c¸c sù vËt, hiÖn t−îng ®a d¹ng trªn bÒ<br /> mÆt tr¸i ®Êt. B¶n ®å kh«ng chØ lµ h×nh ¶nh thu nhá cña thÕ giíi thùc víi ®©y ®ñ c¸c thuéc tÝnh<br /> kh«ng gian vµ phi kh«ng gian mµ nã cßn lµ ph−¬ng tiÖn nghiªn cøu ®éc lËp, mét c«ng cô kh«ng<br /> thÓ thiÕu ®−îc ®Ó gióp chóng ta hiÓu biÕt thÕ giíi xung quanh còng nh− trî gióp c¸c ho¹t ®éng<br /> ph¸t triÓn cña con ng−êi.<br /> Cïng víi sù tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt, ngµy nay viÖc tiÕn hµnh biªn tËp vµ xö lý<br /> b¶n ®å ®# cã nhiÒu thay ®æi. C«ng cô m¸y tÝnh cho phÐp chóng ta cã thÓ t¹o ra nh÷ng s¶n<br /> phÈm b¶n ®å nh− ý muèn, phôc vô tèt h¬n viÖc nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y bé m«n ®Þa lÝ . HÖ<br /> th«ng tin ®Þa lÝ ra ®êi víi c«ng cô quan träng lµ c¸c phÇn mÒm chuyªn dông, ®Æc biÖt lµ<br /> phÇn mÒm Mapinfo Professional cho phÐp chóng ta cã thÓ t¹o dùng vµ biªn vÏ nh÷ng b¶n<br /> ®å m¸y tÝnh chÝnh x¸c, khoa häc vµ ®Ñp m¾t. Sau ®©y chóng t«i xin giíi thiÖu kÕt qu¶<br /> nghiªn cøu øng dông phÇn mÒm MapInfo (version7.5) thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò trong<br /> nghiªn cøu ®Þa lý.<br /> 2. C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu:<br /> §Ó øng dông tin häc thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò, chóng t«i ®# sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p sau:<br /> - Ph−¬ng ph¸p thèng kª<br /> - Ph−¬ng ph¸p m« h×nh ho¸<br /> - Ph−¬ng ph¸p Range<br /> 3. KÕt qu¶ nghiªn cøu<br /> 3.1. Giíi thiÖu vÒ phÇn mÒm Mapinfo 7.5<br /> 3.1.1. Cµi ®Æt phÇn mÒm<br /> + Nh÷ng yªu cÇu vÒ hÖ thèng<br /> - Bé vi xö lÝ trung t©m (CPU) Pentium, Celeron III tèc ®é 500 trë lªn.<br /> - Bé nhí tèi thiÓu 32 Mb RAM (nªn cã tõ 64 Mb)<br /> - Dung l−îng ®Üa cøng cßn trèng tèi thiÓu lµ 500 Mb (trong ®ã dµnh cho cµi ®Æt phÇn<br /> mÒm MapInfo 7.5 lµ 152Mb)<br /> - Mµn h×nh : VGA víi hç trî card mµn h×nh tõ 8Mb trë lªn[1].<br /> - M«i tr−êng hÖ thèng: Windows 98, Windows 2000, Windows XP.<br /> + Cµi ®Æt MapInfo 7.5: §−a ®Üa cµi ®Æt vµo æ CD -Rom, thùc hiÖn thao t¸c cµi ®Æt b»ng<br /> c¸ch nh¸y ®óp chuét vµo biÓu t−îng Setup trong th− môc MapInfo 7.5, ch−¬ng tr×nh cµi ®Æt<br /> MapInfo 7.5 ®−îc kÝch ho¹t khëi ®éng.<br /> <br /> 33<br /> <br /> T¹p chÝ Khoa häc & C«ng nghÖ – Sè 1(41)/N¨m 2007<br /> <br /> Chän<br /> Next ®Ó thùc hiÖn<br /> (H×nh 1), xuÊt hiÖn<br /> hép héi tho¹i hái<br /> cã thùc hiÖn cam<br /> kÕt trong môc<br /> License<br /> Information hay<br /> kh«ng, ta chän I<br /> accept (chÊp nhËn)<br /> – H×nh 2- vµ nhÊn<br /> Next ®Ó chuyÓn<br /> qua b−íc tiÕp theo.<br /> <br /> H×nh 1<br /> <br /> §iÒn tªn c¸ nh©n sö dông, tæ chøc tham gia vµo nh÷ng « môc yªu cÇu t−¬ng øng. Chän<br /> Next ®Ó chuyÓn qua b−íc tiÕp theo.<br /> H×nh 2<br /> <br /> Trong b−íc nµy, cã rÊt nhiÒu c¸c<br /> chän lùa kh¸c nhau, nh−ng th«ng th−êng<br /> nªn chän Typical Workstation installion<br /> vµ nhÊn Next ®Ó chuyÓn qua b−íc tiÕp<br /> theo (H×nh 3)<br /> <br /> H×nh 3<br /> <br /> 34<br /> <br /> T¹p chÝ Khoa häc & C«ng nghÖ – Sè 1(41)/N¨m 2007<br /> <br /> NÕu kh«ng cã nh÷ng thay ®æi vÒ th− môc cµi ®Æt phÇn mÒm MapInfo 7.5 h#y nhÊn Next<br /> trong hép héi tho¹i tiÕp theo, sau ®ã click chuét vµo nót Install ®Ó b¾t ®Çu thùc hiÖn viÖc cµi ®Æt.<br /> M¸y tÝnh sÏ b¾t ®Çu tù ®éng c¸c thao t¸c cµi ®Æt. Trong qu¸ tr×nh nµy, sÏ xuÊt hiÖn c¸c hép héi tho¹i<br /> yªu cÇu ng−êi cµi ®Æt tr¶ lêi mét sè c©u hái mµ nhµ cung cÊp ®−a ra [2].<br /> Cuèi cïng b¹n nhÊn chän Finish ®Ó kÕt thóc viÖc cµi ®Æt.<br /> 3.1.2. Tæ chøc th«ng tin b¶n ®å trong MapInfo<br /> + Tæ chøc th«ng tin theo c¸c tËp tin<br /> ViÖc qu¶n lý th«ng tin cña MapInfo dùa trªn c¸c viÖc tæ chøc th«ng tin theo tõng b¶ng<br /> (Table). Trong c¸ch qu¶n lý file cña m×nh MapInfo cã c¸c d¹ng File c¬ b¶n sau:<br /> *.tab: m« t¶ th«ng tin cÊu tróc d÷ liÖu<br /> *.dat: chøa c¸c th«ng tin nguyªn thñy.<br /> *.map: chøa c¸c th«ng tin m« t¶ vÒ kh«ng gian cña c¸c ®èi t−îng ®Þa lÝ.<br /> *.id: chøa c¸c th«ng tin liªn kÕt gi÷a th«ng tin vÒ kh«ng gian víi th«ng tin vÒ thuéc tÝnh.<br /> + Tæ chøc th«ng tin theo líp ®èi t−îng<br /> ViÖc tæ chøc th«ng tin cña MapInfo dùa trªn c¬ së c¸c líp ®èi t−îng (layer). Trong b¶n ®å<br /> m¸y tÝnh ng−êi ta chia ra 4 líp (layer) th«ng tin c¬ b¶n nh− sau[2]:<br />  Líp th«ng tin d¹ng ch÷ (text), ®Þa danh: th−êng ë vÞ trÝ trªn cïng cña mçi b¶n ®å m¸y tÝnh.<br />  Líp th«ng tin d¹ng ®iÓm (point):<br />  Líp th«ng tin d¹ng ®−êng (line): vÝ dô nh− s«ng suèi, ®−êng giao th«ng v.v.<br />  Líp th«ng tin d¹ng vïng (region): thÓ hiÖn c¸c ®èi t−îng ®Þa lÝ cã ®−êng viÒn khÐp kÝn.<br /> + Liªn kÕt th«ng tin thuéc tÝnh víi c¸c ®èi t−îng b¶n ®å<br /> Trong c¬ cÊu tæ chøc th«ng tin cña Mapinfo ®−îc chia lµm 2 phÇn c¬ b¶n lµ c¬ së d÷<br /> liÖu thuéc tÝnh vµ c¬ së d÷ liÖu b¶n ®å. C¸c th«ng tin nµy ®−îc qu¶n lý ®éc lËp nhau nh−ng ®−îc<br /> kÕt nèi víi nhau th«ng chØ sè ID cña mçi b¶n ghi.<br /> 3.2. øng dông phÇn mÒm Mapinfo thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò trong nghiªn cøu ®Þa lý<br /> 3.2.1. C¸c b−íc thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò<br /> + B−íc 1: Më mét b¶n ®å nÒn lµm c¬ së cho thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò, vµo Menu Map,<br /> chän Create Thematic Map, xuÊt hiÖn hép tho¹i sau:<br /> <br /> 35<br /> <br /> T¹p chÝ Khoa häc & C«ng nghÖ – Sè 1(41)/N¨m 2007<br /> <br /> + B−íc 2: trong hép héi tho¹i nµy, tuú theo môc ®Ých cña ng−êi biªn tËp cã thÓ thµnh lËp<br /> b¶n ®å chuyªn ®Ò theo mét trong s¸u c¸ch sau: Ranges, Bar Chart, Pie Chart, Graduate, Dot<br /> Density, Individual.<br /> -<br /> <br /> Chän kiÓu thÓ hiÖn thÝch hîp trong hép kiÓm Template Name b»ng c¸ch di chuyÓn vïng<br /> s¸ng.<br /> - NhÊn Next khi ®# chän ®−îc kiÓu −ng ý vµ ®Ó chuyÓn qua b−íc tiÕp theo.<br /> - Chän tªn Table cÇn lÊy th«ng tin ®Ó t¹o b¶n ®å chuyªn ®Ò trong hép kiÓm Table. Chän<br /> tr−êng d÷ liÖu ®Ó t¹o b¶n ®å chuyªn ®Ò trong hép kiÓm Field. NhÊn chän Ignore Zeroes or<br /> Blanks ®Ó chÊp nhËn c¶ c¸c b¶n ghi kh«ng cã sè liÖu hoÆc bá tr¾ng. NhÊn next ®Ó chuyÓn qua<br /> b−íc tiÕp theo.<br /> + B−íc 3: ®©y lµ b−íc quan träng nhÊt, vµ quyÕt ®Þnh tíi qu¸ tr×nh thµnh lËp b¶n ®å<br /> chuyªn ®Ò. Trong b−íc nµy ng−êi thµnh lËp b¶n ®å cã thÓ vµo hép kiÓm Customize ®Ó thay ®æi<br /> hoÆc thiÕt lËp mét sè chøc n¨ng n©ng cao cho b¶n ®å chuyªn ®Ò.<br /> <br /> 36<br /> <br /> T¹p chÝ Khoa häc & C«ng nghÖ – Sè 1(41)/N¨m 2007<br /> <br /> Trong hép kiÓm Ranges cã thÓ cho phÐp thay ®æi sè l−îng ph©n bËc b»ng c¸ch ng¾t bËc<br /> ngÉu nhiªn hoÆc theo mét sè liÖu ®Þnh tr−íc.<br /> Chän vµo hép kiÓm Styles ®Ó thay ®æi mµu s¾c cho tõng bËc gi¸ trÞ.<br /> Chän vµo hép kiÓm Legend ®Ó thay ®æi Font ch÷, söa l¹i c¸ch chó gi¶i, hoÆc cã thÓ cho<br /> hoÆc kh«ng cho hiÓn thÞ sè l−îng (count) cña mçi bËc.<br /> NhÊn OK ®Ó kÕt thóc viÖc thùc hiÖn thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò. NÕu cÇn söa ch÷a cã thÓ<br /> quay l¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò b»ng c¸ch vµo menu Map \ Chän Modify Thematic hoÆc click ®óp<br /> vµo phÇn chó gi¶i cña b¶n ®å chuyªn ®Ò.<br /> 3.2.2. Thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò d©n sè thÐ giíi theo ph−¬ng ph¸p Ranges<br /> §Ó thµnh lËp mét b¶n ®å chuyªn ®Ò, ngoµi viÖc cã c¸c kiÕn thøc vÒ b¶n ®å häc, ng−êi<br /> thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò cßn cÇn ph¶i cã nh÷ng kiÕn thøc hÕt søc s©u réng vÒ lÜnh vùc<br /> chuyªn m«n mµ b¶n ®å chuyªn ®Ò thÓ hiÖn.<br /> C¸c th«ng tin phôc vô cho viÖc thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò ®−îc nhËp trùc tiÕp bµn phÝm<br /> hoÆc cËp nhËp tõ c¸c nguån kh¸c nh− Atlat, Encarta hay download tõ m¹ng Internet.<br /> Sè liÖu tr×nh bµy trªn b¶n ®å ®−îc gäi lµ biÕn chñ ®Ò. Tuú thuéc môc ®Ých thµnh lËp b¶n<br /> ®å mµ ng−êi ta dïng mét hay nhiÒu biÕn chñ ®Ò. BiÕn chñ ®Ò cã thÓ lµ mét biÓu thøc cña mét<br /> tr−êng sè liÖu.<br /> §Ó thµnh lËp b¶n ®å chuyªn ®Ò d©n sè thÕ giíi, chóng t«i chän b¶n ®å nÒn lµ b¶n ®å thÕ<br /> giíi (World), biÕn chñ ®Ò lµ d©n sè (Population), chän ph−¬ng ph¸p Range vµ thùc hiÖn c¸c<br /> b−íc tiÕn hµnh nh− trªn, kÕt qu¶ b¶n ®å chuyªn ®Ò d©n sè thÕ giíi cïng víi b¶ng sè liÖu ®−îc<br /> thÓ hiÖn nh− sau:<br /> <br /> 37<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản