intTypePromotion=1

Vai trò của cặp phạm trù bản chất và hiện tượng đối với tư duy của người thầy thuốc

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
63
lượt xem
7
download

Vai trò của cặp phạm trù bản chất và hiện tượng đối với tư duy của người thầy thuốc

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nội dung bài viết trình bày những ý nghĩa phương pháp luận quan trọng để chỉ đạo hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn của người thầy thuốc. Hiểu biết cặp phạm trù này và quán triệt một cách sâu sắc những nguyên tắc phương pháp luận rút ra từ nó sẽ đọng lại những thành công trong quá trình chẩn đoán và điều trị cũng như trong công tác dự phòng của người thầy thuốc.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Vai trò của cặp phạm trù bản chất và hiện tượng đối với tư duy của người thầy thuốc

VAI TROØ CUÛA CAËP PHAÏM TRUØ BAÛN CHAÁT VAØ HIEÄN TÖÔÏNG<br /> ÑOÁI VÔÙI TÖ DUY CUÛA NGÖÔØI THAÀY THUOÁC<br /> Traàn Tuùy*<br /> <br /> TOÙM TAÉT<br /> Caëp phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng cuûa Trieát hoïc Maùc-xít theå hieän trong Y hoïc thöïc chaát laø caëp<br /> phaïm truø baûn chaát vaø nhöõng trieäu chöùng cuûa beänh. Noù toàn taïi khaùch quan trong moãi beänh nhaân. Baûn<br /> chaát cuûa beänh vaø trieäu chöùng coù moái quan heä bieän chöùng vôùi nhau theå hieän ôû choã tính thoáng nhaát vaø tính<br /> maâu thuaãn giöõa trieäu chöùng vaø baûn chaát cuûa beänh. Töø vaán ñeà nghieân cöùu, taùc giaû ñaõ ruùt ra nhöõng yù nghóa<br /> phöông phaùp luaän quan troïng ñeå chæ ñaïo hoaït ñoäng nhaän thöùc cuõng nhö hoaït ñoäng thöïc tieãn cuûa ngöôøi<br /> thaày thuoác. Hieåu bieát caëp phaïm truø naøy vaø quaùn trieät moät caùch saâu saéc nhöõng nguyeân taéc phöông phaùp<br /> luaän ruùt ra töø noù seõ ñoïng laïi nhöõng thaønh coâng trong quaù trình chaån ñoaùn vaø ñieàu trò cuõng nhö trong<br /> coâng taùc döï phoøng cuûa ngöôøi thaày thuoác.<br /> <br /> SUMMARY<br /> THE ROLE OF THE PAIR OF CATERORIES SUBSTANCE AND PHENOMENON FOR<br /> THE REFLECTIONS OF A PHYSICIAN.<br /> Tran Tuy * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 9 * Supplement of No 1 * 2005: 26 – 30<br /> <br /> The pair of categories Substance and phenomenon in the Marxist philosophy is expressed in<br /> Medicine as the nature and symptoms of the illness. It exists objectively within each patient. The nature of<br /> the illness and the symptoms have dialectic relations in the unity and conflict between the symptoms and<br /> the nature of the illness. From the viewpoint of research, the writer has withdrawn important<br /> methodology points to guide the thinking as well as the actions of the doctor. To understand this pair of<br /> categories and understand thoroughly principles of methodology that result from it will lead to successful<br /> diagnosis and treatment of illness as well as illness prevention of the physician..<br /> <br /> PHAÀN MÔÛ ÑAÀU<br /> Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi<br /> Trong heä thoáng nhöõng caëp phaïm truø thì caëp<br /> phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng cuûa chuû nghóa duy<br /> vaät bieän chöùng chieám moät vò trí ñaëc bieät trong tö<br /> duy cuûa ngöôøi thaày thuoác, laø moät trong nhöõng phaïm<br /> truø nhaän thöùc luaän quan troïng nhaát, noù thöôøng<br /> xuyeân chi phoái quaù trình hoaït ñoäng cuûa ngöôøi thaày<br /> thuoác. Hieåu ñuùng noù, giuùp cho ngöôøi thaày thuoác<br /> khaùm phaù ra baûn chaát ñích thöïc cuûa moät caên beänh<br /> naøo ñoù. Song thuaät ngöõ baûn chaát vaø hieän töôïng laïi<br /> khoâng hoaøn toaøn choàng khít leân nhöõng thuaät ngöõ y<br /> hoïc nhö "beänh" vaø "trieäu chöùng". Cuõng chính vì theá<br /> maø trong quaù trình hoaït ñoäng ngheà nghieäp cuûa<br /> * Khoa Khoa Hoïc Cô Baûn, Ñaïi Hoïc Y Döôïc - TP.HCM<br /> <br /> 26<br /> <br /> mình ñoâi khi ngöôøi thaày thuoác khoâng hieåu ñöôïc<br /> thöïc chaát cuûa moái quan heä giöõa baûn chaát vaø hieän<br /> töôïng. Do ñoù daãn ñeán vieäc vaän duïng caëp phaïm truø<br /> naøy trong hoaït ñoäng cuûa ngöôøi thaày thuoác khoâng<br /> thaät ñuùng ñaén vôùi khoa hoïc. Trong thöïc tieãn nhieàu<br /> khi chæ c aên cöù vaøo moät vaøi trieäu chöùng ngöôøi thaày<br /> thuoác voäi keát luaän beänh ñaõ daãn ñeán nhöõng haäu quaû<br /> khoù löôøng trong chaån ñoaùn vaø ñieàu trò beänh cuûa<br /> ngöôøi thaày thuoác. Xuaát phaùt töø nhöõng ñoøi hoûi cuûa lyù<br /> luaän vaø thöïc tieãn neâu treân, chuùng toâi ñaõ choïn vaán ñeà<br /> "VAI TROØ CUÛA CAËP PHAÏM TRUØ BAÛN CHAÁT VAØ<br /> HIEÄN TÖÔÏNG ÑOÁI VÔÙI TÖ DUY CUÛA NGÖÔØI THAÀY<br /> THUOÁC" laøm ñeà taøi nghieân cöùu cuûa mình.<br /> Vôùi ñeà taøi maø taùc giaû choïn, taùc giaû hy voïng nhöõng<br /> keát quaû maø ñeà taøi ñaït ñöôïc ñaõ giuùp ích raát nhieàu cho<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> nhöõng thaày thuoác treû ñang chaäp chöõng vaøo ngheà, ñoái<br /> vôùi nhöõng thaày thuoác ñaõ coù nhieàu naêm kinh nghieäm<br /> thì ñeà taøi laø tieâu chuaån ñeå kieåm tra laïi nhöõng kinh<br /> nghieäm maø ngöôøi thaày thuoác ñaõ tích luõy ñöôïc trong<br /> nhieàu naêm qua. Vì theá hieåu ñuùng ñöôïc caëp phaïm truø<br /> naøy seõ giuùp cho ngöôøi thaày thuoác ñi saâu vaøo baûn chaát<br /> cuûa nhöõng hieän töôïng beänh lyù nhö Maùc ñaõ töøng noùi<br /> ñi töø baûn chaát caáp 1 ñeán baûn chaát caáp 2 trong quaù<br /> trình khaùm phaù chaân lyù (thöïc chaát laø khaùm phaù ra<br /> baûn chaát ñích thöïc cuûa moät hieän töôïng beänh lyù).<br /> Tình hình nghieân cöùu ñeà taøi<br /> Trong lòch söû trieát hoïc ñaõ coù nhieàu nhaø trieát hoïc<br /> nghieân cöùu moái quan heä giöõa baûn chaát vaø hieän töôïng.<br /> Trong lónh vöïc y hoïc nhieàu thaày thuoác ñaõ baøn tôùi<br /> moái quan heä giöõa baûn chaát (beänh) vôùi hieän töôïng<br /> (trieäu chöùng). Chaúng haïn nhö F.Vidal trong taùc phaåm<br /> "Veà nhöõng khuynh höôùng trong y hoïc" M.1913 baûn<br /> dòch töø tieáng Phaùp ñaõ vieát: "Trieäu chöùng keøm theo<br /> beänh laø haäu quaû cuûa nhöõng nguyeân nhaân kín ñaùo.<br /> Chuùng ta thöôøng xuyeân coá döïng laïi caùi traät töï töï<br /> nhieân cuûa caùc hieän töôïng, ñi töø nhöõng daáu hieäu beân<br /> ngoaøi ñeán nhöõng thöông toån höõu cô vaø nhöõng bieán<br /> ñoåi chöùc naêng do toån thöông aáy gaây neân”.<br /> Khi phaùt bieåu veà "Baûng phaân loaïi vaø danh phaùp<br /> beänh heä tuaàn hoaøn" G.F Lang ñaõ chæ roõ raèng nhöõng<br /> bieåu hieän beân ngoaøi (töùc trieäu chöùng) chæ neân coi laø<br /> ñoái töôïng ñaàu tieân trong khi nghieân cöùu beänh. Ñoái vôùi<br /> moãi moät trieäu chöùng caàn coá gaéng tìm hieåu ngay raèng<br /> noù laø bieåu hieän cuûa moät söï bieán ñoåi cuûa quaù trình giaûi<br /> phaåu beänh hoïc, sinh lyù beänh; coøn caùc hoäi chöùng laø<br /> bieåu hieän cuûa söï keát hôïp thieâng lieâng cuûa nhöõng hieän<br /> töôïng giaûi phaãu beänh vaø sinh lyù beänh. Theo yù kieán<br /> cuûa G.F Lang chæ coù con ñöôøng ñoù môùi daãn ñeán söï<br /> nhaän thöùc saâu hôn, do ñoù, moãi chaån ñoaùn, moãi beänh<br /> taät ñöôïc chính xaùc hôn.<br /> Nhaø khoa hoïc Thuïy Ñieån (E Sandeberg)<br /> Sanñebeùc trong baøi "Veà caùc beänh ung thö" ñaõ nhaän<br /> xeùt moät caùch coù lyù raèng "Heã chuùng ta tìm hieåu ñöôïc<br /> baûn chaát cuûa moät beänh naøo ñoù thì thöôøng thöôøng<br /> chuùng ta taïo ra ñöôïc töông ñoái nhanh choùng nhöõng<br /> phöông tieän ñeå thanh toaùn noù sôùm vaø taän goác".<br /> Döôùi aùnh saùch cuûa trieát hoïc Maùc xít. Ñaàu theá kyû<br /> <br /> XX nhöõng nhaø trieát hoïc vaø y hoïc Xoâ vieát ñaõ ñi saâu vaøo<br /> nghieân cöùu moái quan heä giöõa baûn chaát vaø hieän töôïng<br /> ñöôïc theå hieän trong y hoïc. Nhöõng coâng trình ñoù ñaõ<br /> taäp hôïp thaønh saùch "Nhöõng vaán ñeà trieát hoïc cuûa y<br /> hoïc" do BS Nguyeãn Trinh Cô dòch. Ñaëc bieät<br /> G.Xaregoroxeùp ñaõ vieát taùc phaåm “Chuû nghóa duy vaät<br /> bieän chöùng vaø y hoïc”, trong taùc phaåm naøy coù neâu leân<br /> yù nghóa cuûa caëp phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng ñoái<br /> vôùi y hoïc.<br /> Song vieäc vaän duïng caëp phaïm truø baûn chaát vaø<br /> hieän töôïng laø moät vaán ñeà khaù roäng, phong phuù. Neân<br /> ñeà taøi taùc giaû choïn vaãn laø moät ñeà taøi môùi meû, coù nhieàu<br /> vaán ñeà caàn phaûi trao ñoåi laøm roõ.<br /> Muïc ñích vaø nhieäm vuï cuûa ñeà taøi<br /> nghieân cöùu.<br /> Muïc ñích<br /> <br /> Vôùi ñeà taøi "Vai troø cuûa caëp phaïm truø baûn chaát vaø<br /> hieän töôïng ñoái vôùi tö duy cuûa ngöôøi thaày thuoác" taùc<br /> giaû töï ñaët cho mình muïc ñích: laøm roõ vai troø cuûa caëp<br /> phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng trong chaån ñoaùn,<br /> ñieàu trò vaø döï phoøng cuûa ngöôøi thaày thuoác".<br /> Nhieäm vuï<br /> <br /> Ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích neâu treân, nhieäm vuï cuûa ñeà<br /> taøi laø:<br /> - Thöù nhaát: Phaân tích laøm roõ thöïc chaát cuûa baûn<br /> chaát vaø hieän töôïng trong y hoïc.<br /> - Thöù hai: Trình baøy nhöõng nguyeân taéc phöông<br /> phaùp luaän vaø vai troø cuûa noù trong chaån ñoaùn, ñieàu trò<br /> vaø döï phoøng cuûa ngöôøi thaày thuoác.<br /> Caùi môùi maø ñeà taøi ñaït ñöôïc<br /> Vôùi caùch nghieân cöùu vaø tieáp caän rieâng taùc giaû ñeà<br /> taøi ñaõ laøm roõ thöïc chaát cuûa moái quan heä giöõa baûn chaát<br /> (beänh) vaø hieän töôïng (trieäu chöùng) trong y hoïc. Ñoàng<br /> thôøi laøm saùng toû vai troø cuûa caëp phaïm truø naøy trong<br /> quaù trình phoøng choáng, chaån ñoaùn vaø ñieàu trò beänh<br /> cuûa ngöôøi thaày thuoác. Qua ñoù goùp phaàn cuûng coá moái<br /> quan heä giöõa trieát hoïc vaø y hoïc.<br /> YÙ nghóa lyù luaän vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi<br /> Veà maët lyù luaän: nhöõng keát quaû nghieân cöùu cuûa ñeà<br /> taøi ñaõ goùp phaàn laøm phong phuù theâm lónh vöïc tri thöùc<br /> <br /> 27<br /> <br /> trieát hoïc trong y hoïc. Noù ñaõ khaúng ñònh vai troø<br /> phöông phaùp luaän cuûa trieát hoïc ñoái vôùi y hoïc thoâng<br /> qua vieäc khaúng ñònh vai troø cuûa caëp phaïm truø baûn<br /> chaát vaø hieän töôïng trong tö duy cuûa ngöôøi thaày thuoác.<br /> Do ñoù, ñeà taøi coù theå trôû thaønh nhöõng taøi lieäu tham<br /> khaûo, hoïc taäp, nghieân cöùu cho nhöõng caáp hoïc sau ñaïi<br /> hoïc sau naøy cuûa Tröôøng ñaïi hoïc Y-Döôïc noùi rieâng vaø<br /> ngaønh y noùi chung.<br /> Veà maët thöïc tieãn: Ñeà taøi nhö moät toång keát lyù luaän<br /> nhaèm chæ ñaïo hoaït ñoäng "thöïc tieãn" cuûa ngöôøi thaày<br /> thuoác. Noù cuõng nhö moät khuyeán caùo ñoái vôùi nhaø chöùc<br /> traùch coù nhieäm vuï hoaïch ñònh muïc tieâu, chöông<br /> trình ñaøo taïo ngöôøi thaày thuoác maø thöïc chaát laø phaûi<br /> thay ñoåi caùch nghó, caùch nhìn ñoái vôùi moân trieát hoïc,<br /> ñeå quan taâm hôn nöõa ñoái vôùi coâng ngheä daïy - hoïc<br /> moân trieát. Ñoù laø moân hoïc veà theá giôùi quan vaø phöông<br /> phaùp luaän raát quan troïng ñeå goùp phaàn xaây döïng moät<br /> nhaân sinh quan tích cöïc cho nhöõng baùc só töông lai.<br /> Keát caáu cuûa ñeà taøi<br /> Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän, danh muïc taøi lieäu<br /> tham khaûo, ñeà taøi bao goàm 2 chöông 7 tieát.<br /> <br /> PHAÀN NOÄI DUNG<br /> Thöïc chaát cuûa moái quan heä giöõa baûn<br /> chaát vaø hieän töôïng trong y hoïc<br /> Khaùi nieäm baûn chaát vaø hieän töôïng trong<br /> y hoïc<br /> <br /> Baûn chaát trong y hoïc chính laø "beänh" hay nhöõng<br /> toån thaát, söï haïn cheá, söï maát töï do cuûa nhöõng cô quan<br /> phuû taïng hay heä thaàn kinh cuûa con ngöôøi. Coøn hieän<br /> töôïng thöïc chaát laø nhöõng trieäu chöùng cuûa nhöõng toån<br /> thaát aáy ñöôïc bieåu hieän ra beân ngoaøi.<br /> Trong y hoïc chuùng ta caàn phaân bieät hieän töôïng<br /> vôùi hieän töôïng giaû.<br /> Trong y hoïc hieän töôïng giaû ñöôïc goïi laø tính hình<br /> nhö trong quaù trình ñònh beänh.<br /> Söï toàn taïi khaùch quan cuûa beänh (baûn chaát)<br /> vaø trieäu chöùng (hieän töôïng) cuûa noù<br /> <br /> Ngaøy nay vôùi söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc y hoïc<br /> ngöôøi ta hoaøn toaøn chöùng minh ñöôïc moät toån thaát naøo<br /> ñoù trong caùc cô quan phuû taïng cuûa con ngöôøi khoâng<br /> <br /> 28<br /> <br /> sôùm thì muoän seõ ñöôïc boäc loä ra beân ngoaøi baèng nhöõng<br /> trieäu chöùng muoân hình muoân veû khaùc nhau.<br /> Moái quan heä bieän chöùng giöõa beänh vaø<br /> nhöõng trieäu chöùng cuûa beänh.<br /> Söï thoáng nhaát giöõa beänh vaø trieäu chöùng cuûa beänh..<br /> <br /> Chuû nghóa duy vaät bieän chöùng khaúng ñònh raèng<br /> beänh (nhöõng toån thaát treân nhöõng cô quan phuû taïng<br /> con ngöôøi, nhöõng roái loaïn chöùc naêng naøo ñoù...) vaø<br /> nhöõng trieäu chöùng coù moái quan heä höõu cô vôùi nhau,<br /> gaén boù chaët cheõ vôùi nhau, khoâng taùch rôøi. Moïi beänh<br /> ñeàu laø söï thoáng nhaát giöõa nhöõng roái loaïn nhöõng toån<br /> thaát vaø trieäu chöùng bieåu hieän noù. Söï thoáng nhaát aáy<br /> tröôùc heát bieåu hieän ôû choã: Nhöõng toån thaát, nhöõng roái<br /> loaïn chöùc naêng bao giôø cuõng boäc loä ra thoâng qua<br /> nhöõng trieäu chöùng. Coøn trieäu chöùng bao giôø cuøng laø<br /> trieäu chöùng cuûa nhöõng roái loaïn; nhöõng toån thaát cuûa<br /> moät cô quan naøo ñoù.<br /> Bieän chöùng cuûa quaù trình chaån ñoaùn beänh ñöôïc<br /> theå hieän raát roõ trong caâu ngaïn ngöõ sau ñaây: "Töø laù<br /> trieäu chöùng ñi ñeán caùc caønh giaûi phaãu beänh hoïc vaø<br /> sinh lyù beänh hoïc, sau ñoù phaùt hieän coäi reã cuûa söï ñau<br /> ñôùn". Thaät vaäy, bao giôø caùc trieäu chöùng cuõng laø söï theå<br /> hieän cuûa nhöõng bieán ñoåi caáu truùc vaø chöùc naêng - sinh<br /> lyù, hoùa sinh vaø hoùa moâ xaûy ra trong cô theå ngöôøi<br /> beänh.<br /> Chính nhôø söï thoáng nhaát giöõa baûn chaát vaø hieän<br /> töôïng (giöõa beänh vaø trieäu chöùng) hay noùi caùch khaùc<br /> giöõa caùi qui ñònh söï vaän ñoäng vaø phaùt trieån cuûa beänh<br /> vôùi nhöõng trieäu chöùng muoân hình, muoân veû cuûa noù,<br /> ngöôøi thaày thuoác môùi coù theå tìm ra caùi chung trong<br /> nhöõng trieäu chöùng caù bieät, tìm ra tính qui luaät – baûn<br /> chaát cuûa beänh bò che khuaát bôûi nhöõng aûo tính...<br /> Tính maâu thuaãn cuûa söï thoáng nhaát giöõa baûn chaát<br /> (beänh) vaø hieän töôïng (trieäu chöùng)<br /> <br /> Söï thoáng nhaát giöõa beänh vaø trieäu chöùng cuûa<br /> beänh laø söï thoáng nhaát bieän chöùng nghóa laø trong<br /> söï thoáng nhaát aáy ñaõ bao haøm söï khaùc bieät. Vì sao<br /> nhö vaäy? Bôûi vì beänh (nhöõng toån thaát, nhöõng roái<br /> loaïn chöùc naêng sinh lyù, sinh hoùa) treân thaân theå<br /> beänh nhaân bao giôø cuõng theå hieän ra thoâng qua söï<br /> töông taùc cuûa noù vôùi nhöõng hoaøn caûnh xung<br /> quanh. Caùc hoaøn caûnh xung quanh naøy trong quaù<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> trình töông taùc ñaõ aûnh höôûng ñeán caùc trieäu chöùng<br /> ñöa vaøo noäi dung cuûa trieäu chöùng nhöõng thay ñoåi<br /> nhaát ñònh vaø nhö vaäy ñaõ laøm cho noù trôû thaønh<br /> phong phuù theâm. Do vaäy, trieäu chöùng trôû thaønh söï<br /> toång hôïp cuûa caùi xuaát phaùt töø beänh laãn caùi xuaát<br /> phaùt töø söï töông taùc vôùi nhöõng hoaøn caûnh xung<br /> quanh. Keát quaû laø trieäu chöùng tuy bieåu hieän beänh<br /> nhöng khoâng coøn laø söï bieåu hieän y nguyeân nhö<br /> beänh (baûn chaát) nöõa.<br /> <br /> Vaän ñoäng moái quan heä bieän chöùng<br /> giöõa beänh vaø trieäu chöùng cuûa beänh<br /> trong hoaït ñoäng cuûa ngöôøi thaày thuoác<br /> <br /> Trong y hoïc, söï phöùc taïp cuûa quaù trình chaån<br /> ñoaùn phaàn lôùn laø khoâng coù söï truøng hôïp nhau giöõa<br /> nhöõng bieåu hieän beân ngoaøi vaø baûn chaát cuûa beänh.<br /> <br /> Ñieàu naøy coù theå laø cô sôû cuûa nhöõng keát luaän suy<br /> dieãn chuû quan, sai laàm trong khi chaån ñoaùn beänh. Sai<br /> laàm xaûy ra khi naøo ngöôøi ta khoâng chòu tìm kieám cô<br /> sôû khaùch quan cuûa trieäu chöùng hoïc muoân hình muoân<br /> veû, thay theá söï tìm kieám ñoù baèng loái keát hôïp tuøy tieän,<br /> chuû quan caùc trieäu chöùng laïi sao cho phuø hôïp vôùi moät<br /> beänh caûnh cuûa moät ñôn vò beänh danh naøo ñoù.<br /> <br /> Do khoâng bieát ñeán tính maâu thuaãn cuûa beänh vaø<br /> trieäu chöùng cuûa beänh, neân coù taùc giaû cho raèng trieäu<br /> chöùng phaûn aùnh nguyeân veïn baûn chaát (beänh), raèng<br /> trong tröôøng hôïp naøy, trieäu chöùng vaø beänh phuø<br /> hôïp vôùi nhau hoaøn toaøn. Khaúng ñònh naøy khoâng<br /> phaûn aùnh ñuùng quan heä thöïc söï giöõa beänh vaø trieäu<br /> chöùng cuûa beänh, khoâng phaûn aùnh ñuùng quaù trình<br /> phöùc taïp trong ñoù con ngöôøi ñi saâu vaøo nhaän thöùc<br /> baûn chaát cuûa beänh.<br /> Thöïc ra nhö chuùng ta ñaõ nhaän xeùt ôû treân, trieäu<br /> chöùng khoâng bao giôø truøng khít vôùi baûn chaát cuûa<br /> beänh caû. Söï khoâng hoaøn toaøn truøng khít ñoù khieán<br /> cho söï thoáng nhaát giöõa beänh vaø trieäu chöùng cuûa<br /> beänh laø söï thoáng nhaát mang tính maâu thuaãn.<br /> Trong moái quan heä giöõa beänh vaø trieäu chöùng.<br /> Chuùng ta coøn phaûi thaáy raèng: baûn chaát töông ñoái oån<br /> ñònh, bieán ñoåi chaäm, coøn hieän töôïng khoâng oån ñònh,<br /> noù luoân luoân troâi ñi, bieán ñoåi nhanh hôn so vôùi baûn<br /> chaát. Tuy nhieân, khaúng ñònh ñieàu ñoù, khoâng coù<br /> nghóa laø khaúng ñònh baûn chaát khoâng thay ñoåi maø<br /> thöïc ra baûn chaát coù thay ñoåi nhöng raát chaäm. Ñieàu<br /> naøy thaáy raát roõ trong quaù trình ñieàu trò cuûa ngöôøi<br /> thaày thuoác. Nhöõng toån thaát, nhöõng maát töï do,<br /> nhöõng roái loaïn chöùc naêng, sinh lyù, sinh hoùa cuûa cô<br /> theå chuùng ta phaûi khaéc phuïc trong moät thôøi gian<br /> daøi, thaäm chí coù nhöõng toån thaát, roái loaïn chuyeån<br /> hoùa khoù coù khaû naêng khaéc phuïc; Nhöng nhöõng trieäu<br /> chöùng cuûa beänh thì laïi thöôøng xuyeân thay ñoåi, thaäm<br /> chí con ngöôøi coù theå can thieäp vaøo ñeå noù coù theå maát<br /> ñi, nhöng khoâng haún beänh ñaõ khoûi.<br /> <br /> Trong Y hoïc, tröôùc heát ñeå khoâng ngoä<br /> nhaän aûo tính (tính hình nhö) cuûa beänh<br /> vaø baûn chaát cuûa beänh:<br /> Nhöõng bieåu hieän beân ngoaøi cuûa beänh<br /> (Trieäu chöùng) vaø baûn chaát cuûa noù (beänh<br /> sinh) laïi khoâng gioáng nhau:<br /> <br /> Trong hoaït ñoäng nhaän thöùc cuõng nhö<br /> trong hoaït ñoäng thöïc tieãn, ngöôøi thaày<br /> thuoác phaûi thaáy baûn chaát laø caùi taát<br /> nhieân, cho neân khoâng ñöôïc döøng laïi ôû<br /> nhöõng hieän töôïng (trieäu chöùng) maø<br /> phaûi ñi saâu tìm hieåu baûn chaát cuûa beänh.<br /> Ñi tìm baûn chaát cuûa beänh thöïc chaát laø<br /> ñi tìm nhöõng toån thaát, nhöõng thaêng<br /> giaùng veà sinh lyù hoùa cuûa nhöõng cô<br /> quan, nhöõng chöùc naêng cuûa moät hình<br /> thaùi giaûi phaãu.<br /> Trong quaù trình ñi tìm baûn chaát ngöôøi<br /> thaày thuoác caàn löu yù laø phaûi tìm trong<br /> baûn thaân söï vaät:<br /> <br /> Töùc laø phaûi ñi töø caùi beân ngoaøi (Hieän töôïng trieäu chöùng) ñeå ngöôøi thaày thuoác tìm ra nhöõng toån<br /> thaát, nhöõng roái loaïn chöùc naêng cuûa nhöõng toå chöùc<br /> töông öùng trong cô theå moät ngöôøi beänh cuï theå xaùc<br /> ñònh. Vì baûn chaát laø caùi beân trong cuûa hieän thöïc<br /> khaùch quan, cuõng nhö baûn chaát cuûa beänh laø nhöõng<br /> toån thaát naøo ñoù trong cô theå con ngöôøi. Noùi moät caùch<br /> cuï theå hôn tìm baûn chaát cuûa beänh nhaân phaûi tìm<br /> trong cô theå ngöôøi beänh.<br /> Trong khi tìm baûn chaát cuûa beänh ngöôøi thaày<br /> thuoác caàn traùnh nhöõng bieåu hieän chuû quan, tuøy tieän.<br /> Muoán tìm ñöôïc baûn chaát cuûa beänh phaûi treân cô sôû<br /> <br /> 29<br /> <br /> nghieân cöùu nhöõng trieäu chöùng bôûi vì baûn chaát laø caùi ôû<br /> beân trong nhöng bao giôø cuõng boäc loä ra ngoaøi baèng<br /> nhöõng hieän töôïng.<br /> Khi ñi tìm baûn chaát beänh phaûi treân cô sôû phaân<br /> tích nhöõng hieän töôïng (trieäu chöùng). Phaûi quaùn trieät<br /> quan ñieåm TOAØN DIEÄN trong khi xem xeùt trieäu<br /> chöùng.<br /> Laàn töø trieäu chöùng ñeå tìm ra baûn chaát beänh<br /> nhöng ngöôøi thaày thuoác khoâng theå döøng laïi ôû nhöõng<br /> baûn chaát caáp moät maø phaûi tìm kieám, khaùm phaù ra<br /> baûn chaát caáp hai...<br /> Chính vì nhöõng leõ ñoù maø trong hoaït ñoäng tìm ra<br /> baûn chaát cuûa beänh ñoøi hoûi ngöôøi thaày thuoác phaûi raát<br /> thaän troïng khi keát luaän veà baûn chaát cuûa moät beänh naøo<br /> ñoù treân theå ñòa cuûa moät beänh nhaân cuï theå.<br /> Tö duy cuûa ngöôøi thaày thuoác luoân coá gaéng thaâm<br /> nhaäp vaøo baûn chaát cuûa moät beänh naøo ñoù. Nhöng ñeå<br /> thaâm nhaäp vaøo baûn chaát, chuû yeáu ngöôøi thaày thuoác<br /> phaûi thoâng qua nhöõng giai ñoaïn sau:<br /> – Moâ taû hình aûnh cuûa beänh bieåu hieän ra ngoaøi coù<br /> theå thaáy ñöôïc.<br /> – Coá gaéng môû roäng kieán thöùc ra khoûi nhöõng giôùi<br /> haïn cuûa nhöõng hieän töôïng ñeå ñi vaøo baûn chaát beänh.<br /> – Töø ñoù tìm ra nhöõng quy luaät ñieàu khieån nhöõng<br /> quaù trình beänh hoïc, treân cô sôû hieåu bieát nhöõng quy<br /> luaät aáy coù theå thaáy tröôùc vaø ngaên ngöøa tröôùc ñöôïc<br /> beänh vaø ñieàu trò coù hieäu quaû. Noùi ñuùng hôn laø ñieàu trò<br /> nhöõng ngöôøi beänh coù hieäu quaû nhaát.<br /> <br /> KEÁT LUAÄN<br /> Qua nghieân cöùu tính phoå bieán, khaùch quan cuûa<br /> caëp phaïm truø baûn chaát vaø “hieän töôïng” trong Y hoïc<br /> vaø vai troø cuûa noù trong nhaän thöùc cuõng nhö trong<br /> hoaït ñoäng cuûa ngöôøi thaày thuoác, chuùng ta thaáy raèng:<br /> Phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng trong trieát hoïc thöïc<br /> chaát laø caëp phaïm truø beänh vaø trieäu chöùng; Moái quan<br /> heä bieän chöùng giöõa beänh vaø trieäu chöùng, laø moái quan<br /> heä toàn taïi khaùch quan trong beänh hoïc, noù luoân luoân<br /> chi phoái tö duy cuûa ngöôøi thaày thuoác. Vì theá nhaän<br /> <br /> 30<br /> <br /> thöùc ñuùng ñaén caëp phaïm truø naøy, vaän ñoäng moät caùch<br /> töï giaùc, nhuaàn nhuyeãn, “saønh ñieäu” thì seõ mang laïi<br /> nhöõng keát quaû toát ñeïp trong hoaït ñoäng ngheà nghieäp<br /> cuûa mình. Ngöôïc laïi neáu ngöôøi thaày thuoác thieáu hieåu<br /> bieát caëp phaïm truø naøy thì trong coâng taùc cuûa mình<br /> (nhö trong chaån ñoaùn vaø ñieàu trò chaúng haïn) seõ gaëp<br /> phaûi nhöõng sai laàm ñaùng tieác.<br /> Do vaäy caëp phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng coù<br /> moät yù nghóa raát quan troïng trong moïi hoaït ñoäng cuûa<br /> ngöôøi thaày thuoác. Noù quyeát ñònh söï thaønh coâng hay<br /> thaát baïi trong quaù trình ñi tìm baûn chaát beänh vaø nhö<br /> vaäy noù cuõng quyeát ñònh söï khaùm phaù ra nhöõng<br /> nguyeân nhaân coøn aån naùu treân thaân theå ngöôøi beänh.<br /> Vì theá vieäc trang bò trí thöùc veà caëp phaïm truø naøy<br /> ñoái vôùi sinh vieân Y Khoa laø moät ñieàu voâ cuøng caàn<br /> thieát. Noù goùp phaàn laøm giaøu theâm haønh trang phöông<br /> phaùp luaän duy vaät bieän chöùng cho ngöôøi thaày thuoác<br /> töông lai, ñeå hoï coù theå sôùm vöõng vaøng trong hoaït<br /> ñoäng Y teá cuûa hoï. Muoán laøm ñöôïc ñieàu ñoù, ñoøi hoûi<br /> ngöôøi thaày Trieát hoïc phaûi.<br /> – Trình baøy caëp phaïm truø baûn chaát vaø hieän töôïng<br /> moät caùch coù heä thoáng.<br /> – Ñaëc bieät neâu ñöôïc tính ñaëc thuø cuûa caëp phaïm<br /> truø naøy trong Y hoïc.<br /> – Gôïi môû nhöõng yù nghóa phöông phaùp luaän cuûa<br /> noù ñoái vôùi tö duy cuûa ngöôøi thaày thuoác.<br /> Ñeå ñaït ñöôïc nhöõng yeâu caàu neâu treân laø moät vieäc<br /> khoâng phaûi deã daøng, ngöôøi thaày Trieát hoïc phaûi khoâng<br /> ngöøng töï ñaøo taïo ñeå moät maët uyeân thaâm veà maët trieát<br /> hoïc, moät maët hieåu bieát moät soá nhöõng vaán ñeà Y hoïc<br /> caàn thieát. Chæ coù nhö theá môùi giuùp cho caùc thaày thuoác<br /> treû moät tö duy saéc beùn, linh ñoäng, saùng taïo trong hoaït<br /> ñoäng cuûa mình ñeå hoï coù theå chuû ñoäng mang laïi söùc<br /> khoûe vaø haïnh phuùc cho ngöôøi beänh. Ñeå keát thuùc coâng<br /> trình naøy, taùc giaû xin nhaán maïnh: Trieát hoïc ñaõ vaø<br /> ñang laø khoa hoïc veà phöông phaùp luaän cuûa Y hoïc, vì<br /> vaäy moãi chuùng ta caàn phaûi quan taâm vaø ñoái xöû vôùi noù<br /> nhö moät khoa hoïc.<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2