Bµi dù thi "ViÕt vÒ m«i trêng"
Chñ ®Ò
Vai trß cña m«i trêng tù nhiªn
®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña con ngêi,
sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ-x· héi
I. M«i TRêNG vµ VAI TRß Cña M«i TRêNG tù nhiªn ®èi víi sù PH¸T
TRIÓN Cña con ngêi
Môi tr ng đ c hi u theo nhi u nghĩa khác nhau. Con ng i s ng trênườ ượ ể ề ườ ố
Trái Đ t, nên môi tr ng c a loài ng i chính là không quan bao quanh Tráiấ ườ ủ ườ
Đ t, có quan h tr c ti p đ n s t n t i và phát tri n c a xã h i loài ng i.ấ ệ ự ế ế ự ồ ạ ể ủ ộ ườ
Trong Đ a lí h c, ng i ta g i đó là môi tr ng xung quanh hay là môi tr ngị ọ ườ ọ ườ ườ
đ a lí.ịMôi tr ng s ng c a con ng i, t c là t t c hoàn c nh bao quanh conườ ố ủ ườ ứ ấ ả ả
ng i, có nh h ng đ n s s ng và phát tri n c a con ng i (nh là m tườ ả ưở ế ự ố ể ủ ườ ư ộ
sinh v t và nh là m t th c th xã h i), đ n ch t l ng cu c s ng c a conậ ư ộ ự ể ộ ế ấ ượ ộ ố ủ
ng i.ườ
Con ng i là sinh v t, nh ng là sinh v t đ c bi t, do con ng i ch t oườ ậ ư ậ ặ ệ ườ ế ạ
đ c các công c lao đ ng, nh th con ng i tác đ ng vào t nhiên m t cách cóượ ụ ộ ờ ế ườ ộ ự ộ
ý th c, làm bi n đ i t nhiên quy mô ngày càng l n và ngày càng sâu s c. Ngàyứ ế ổ ự ở ớ ắ
nay, h u nh không còn n i nào trên Trái Đ t không ch u tác đ ng c a conầ ư ơ ấ ị ộ ủ
ng i.ườ
M t đ nh nghĩa rõ ràng h n nh : Môi tr ng lià t p h p t t c các y u tộ ị ơ ư ườ ậ ợ ấ ả ế ố
t nhiên và xã h i bao quanh con ng i, nh h ng t i con ng i và tác đ ngự ộ ườ ả ưở ớ ườ ộ
đ n các ho t đ ng s ng c a con ng i nh : không khí, n c, đ m, sinh v t,ế ạ ộ ố ủ ườ ư ướ ộ ẩ ậ
xã h i loài ng i và các th ch .ộ ườ ể ế
* Ph©n biÖt s khác nhau căn b n gi a môi tr ng t nhiên và môiự ả ữ ườ ự
tr ng nhân ườ tạo ®ã lµ:
Hä vµ tªn: An Quý §«n §¹i ®éi 21 – TiÓu ®oµn 2
-1-
Bµi dù thi "ViÕt vÒ m«i trêng"
Môi tr ng t nhiên xu t hi n trên b m t Trái Đ t không ph thu cườ ự ấ ệ ề ặ ấ ụ ộ
vào con ng i. Con ng i tác đ ng vào t nhiên, làm cho nó b thay đ i,ườ ườ ộ ự ị ổ
nh ng các thành ph n c a t nhiên v n phát tri n theo quy lu t riêng c a nó.ư ầ ủ ự ẫ ể ậ ủ
Môi tr ng nhân t o là k t qu lao đ ng c a con ng i, nó t n t i hoànườ ạ ế ả ộ ủ ườ ồ ạ
toàn ph thu c vào con ng i. N u không có bàn tay chăm sóc c a con ng i,ụ ộ ườ ế ủ ườ
thì các thành ph n c a môi tr ng nhân t o s b hu ho i.ầ ủ ườ ạ ẽ ị ỷ ạ
Môi tr ng t nhiên cung c p cho con ng i: Th c ăn, n c u ng, khíườ ự ấ ườ ứ ướ ố
th , n i , n i làm vi c khu vui ch i gi i trí, các tài nguyên thiên nhiên ph cở ơ ở ơ ệ ơ ả ụ
v đ i s ng c a con ng i, con ng i không th t n t i n u không có môiụ ờ ố ủ ườ ườ ể ồ ạ ế
tr ng xung quanh. Môi tr ng ườ ườ còng là n i ti p nh n nh ng ch t th i trongơ ế ậ ữ ấ ả
sinh ho t trong quá trình s n xu t và trong các ho t đ ng khác c a con ng i.ạ ả ấ ạ ộ ủ ườ
M c dù môi tr ng t nhiên có vai trò r t quan tr ng đ i v i xã h i loàiặ ườ ự ấ ọ ố ớ ộ
ng i, nh ng nó không có vai trò quy t đ nh đ n s phát tri n c a xã h i.ườ ư ế ị ế ự ể ủ ộ
N u gi i thích tình tr ng l c h u hay tiên ti n c a m t qu c gia, m t dân t cế ả ạ ạ ậ ế ủ ộ ố ộ ộ
d a vào các đ c đi m c a môi tr ng t nhiên, thì s b r i vào quan đi m saiự ặ ể ủ ườ ự ẽ ị ơ ể
l m là hoàn c nh đ a lí quy t đ nh (còn g i là duy v t đ a lí). S phát tri n c aầ ả ị ế ị ọ ậ ị ự ể ủ
môi tr ng t nhiên bao gi cũng di n ra ch m h n s phát tri n c a xã h iườ ự ờ ễ ậ ơ ự ể ủ ộ
loài ng i. Môi tr ng t nhiên có s thay đ i đáng k ph i tr i qua th i gianườ ườ ự ự ổ ể ả ả ờ
Hä vµ tªn: An Quý §«n §¹i ®éi 21 – TiÓu ®oµn 2
-2-
Bµi dù thi "ViÕt vÒ m«i trêng"
hàng nghìn, hàng v n năm, th m chí hàng tri u năm. Vì v y, nó không thạ ậ ệ ậ ể
quy t đ nh s phát tri n c a xã h i. Vai trò quy t đ nh s phát tri n c a xãế ị ự ể ủ ộ ế ị ự ể ủ
h i loài ng i thu c v ph ng th c s n xu t, bao g m c s c s n xu t vàộ ườ ộ ề ươ ứ ả ấ ồ ả ứ ả ấ
quan h s n xu t.ệ ả ấ
Con ng i có th làm nâng cao ch t l ng môi tr ng hay làm suy thoáiườ ể ấ ượ ườ
ch t l ng môi tr ng. Đi u này s có nh h ng sâu s c đ n s phát tri nấ ượ ườ ề ẽ ả ưở ắ ế ự ể
c a xã h i loài ng i.ủ ộ ườ
Môi tr ng là không gian s ng c a con ng i và sinh v t. Trong quáườ ố ủ ườ ậ
trình t n t i và phát tri n con ng i c n có các nhu c u t i thi u v khôngồ ạ ể ườ ầ ầ ố ể ề
khí, đ m, n c, nhà ... cũng nh các ho t đ ng vui ch i gi i trí khác. T tộ ẩ ướ ở ư ạ ộ ơ ả ấ
c các nhu c u này đ u do môi tr ng cung c p. Tuy nhiên, kh năng cungả ầ ề ườ ấ ả
c p các nhu c u đó c a con ng i là có gi i h n và ph thu c vào trình đấ ầ ủ ườ ớ ạ ụ ộ ộ
phát tri n c a t ng qu c gia và t ng th i kì.ể ủ ừ ố ở ừ ờ
Môi tr ng là n i cung c p các nhu c u v tài nguyên cho con ng iườ ơ ấ ầ ề ườ
nh đ t, đá, tre, n a, tài nguyên sinh v t. T t c các tài nguyên này đ u do môiư ấ ứ ậ ấ ả ề
tr ng cung c p và giá tr c a tài nguyên ph thu c và m c đ khan hi m vàườ ấ ị ủ ụ ộ ứ ộ ế
giá tr c a nó trong xã h i. - Môi tr ng là n i ch a đ ng, đ ng hóa các ch tị ủ ộ ườ ơ ứ ự ồ ấ
th i c a con ng i trong quá trình s d ng các tài nguyên th i vào môi tr ng.ả ủ ườ ử ụ ả ườ
Các tài nguyên sau khi h t h n s d ng, chúng b th i vào môi tr ng d iế ạ ử ụ ị ả ườ ướ
d ng các ch t th i. Các ch t th i này b các quá trình v t lý, hóa h c, sinh h cạ ấ ả ấ ả ị ậ ọ ọ
phân h y thành các ch t vô c , vi sinh quay tr l i ph c v con ng i. Tuyủ ấ ơ ở ạ ụ ụ ườ
nhiên ch c năng là n i ch a đ ng ch t th i c a môi tr ng là có gi i h n.ứ ơ ứ ự ấ ả ủ ườ ớ ạ
N u con ng i v t quá gi i h n này thì s gây ra m t cân b ng sinh thái và ôế ườ ượ ớ ạ ẽ ấ ằ
nhi m môi tr ng.ễ ườ
Hä vµ tªn: An Quý §«n §¹i ®éi 21 – TiÓu ®oµn 2
-3-
Bµi dù thi "ViÕt vÒ m«i trêng"
L Phát đ ng qu c gia Chi n d ch “Làm cho th gi i s ch h n”ễ ộ ố ế ị ế ớ ạ ơ
S¸ng ngµy15/9, t i TP Đà N ng, B Tài nguyên và Môi tr ng ph i h pạ ẵ ộ ườ ố ợ
T ng Liên đoàn Lao đ ng Vi t Nam và UBND TP Đà N ng t ch c L phátổ ộ ệ ẵ ổ ứ ễ
đ ng qu c gia h ng ng Chi n d ch ộ ố ưở ứ ế ị “Làm cho th gi i s ch h n năm 2012”.ế ớ ạ ơ
Tham d L phát đ ng qu c gia có ông Bùi Cách Tuy n - Th tr ng B Tàiự ễ ộ ố ế ứ ưở ộ
nguyên và Môi tr ng kiêm T ng c c tr ng T ng c c Môi tr ng; ông Đ ngườ ổ ụ ưở ổ ụ ườ ặ
Ng c Tùng - y viên TW Đ ng, Ch t ch T ng Liên đoàn Lao đ ng Vi t Nam;ọ Ủ ả ủ ị ổ ộ ệ
ông Nguy n Ng c Tu n - Phóễ ọ ấ Ch t ch UBND TP Đà N ng cùng đ i di n cácủ ị ẵ ạ ệ
B , ban, Ngành Trung ng, Đ i s quán Australia t i Vi t Nam và h n 1.500ộ ươ ạ ứ ạ ệ ơ
cán b và ng i dân TP Đà N ng. ộ ườ ẵ
Phát bi u t i ể ạ buæi L , ông Bùi Cách Tuy n cho bi t: “Cùng v i h nễ ế ế ớ ơ
130 qu c gia trên th gi i, Vi t Nam long tr ng t ch c L phát đ ng và tri nố ế ớ ệ ọ ổ ứ ễ ộ ể
khai các ho t đ ng h ng ng Chi n d ch Làm cho th gi i s ch h n nămạ ộ ưở ứ ế ị ế ớ ạ ơ
2012 t i TP Đà N ng - Thành ph v a đ c công nh n là thành ph b n v ngạ ẵ ố ừ ượ ậ ố ề ữ
v môi tr ng các n c ASEAN. Kinh nghi m t các n c phát tri n đã choề ườ ướ ệ ừ ướ ể
th y, quá trình phát tri n kinh t mà không quan tâm t i các v n đ môiấ ể ế ớ ấ ề
Hä vµ tªn: An Quý §«n §¹i ®éi 21 – TiÓu ®oµn 2
-4-
Bµi dù thi "ViÕt vÒ m«i trêng"
tr ng s đ a l i hi u qu kinh t th p, chi phí cho các ho t đ ng x lý ôườ ẽ ư ạ ệ ả ế ấ ạ ộ ử
nhi m s cao h n chi phí đ u t cho các bi n pháp ki m soát ô nhi m”.ễ ẽ ơ ầ ư ệ ể ễ
Cũng theo Th tr ng, Chi n d ch ứ ưở ế ị “Làm cho th gi i s ch h nế ớ ạ ơ ” do
Australia kh i x ng t năm 1993 và đ c Ch ng trình Môi tr ng Liênở ướ ừ ượ ươ ườ
H p Qu c phát đ ng trên ph m vi toàn c u, đ c đ ng lo t t ch c vào tu nợ ố ộ ạ ầ ượ ồ ạ ổ ứ ầ
th 3 tháng 9 h ng năm. Chi n d ch đã tr thành m t s ki n môi tr ng qu cứ ằ ế ị ở ộ ự ệ ườ ố
t th ng niên quan tr ng, thu hút s tham gia h ng ng c a hàng trăm tri uế ườ ọ ự ưở ứ ủ ệ
ng i và h n 130 qu c gia. Chi n d ch là d p quy t các doanh nghi p, nhómườ ơ ố ế ị ị ụ ệ
c ng đ ng, tr ng h c, cá nhân và các qu c gia trên toàn c u cùng tham giaộ ồ ườ ọ ố ầ
các ho t đ ng c i thi n và b o v môi tr ng, ph c h i tài nguyên, thu gom,ạ ộ ả ệ ả ệ ườ ụ ồ
x lý, tái ch ch t th i, giáo d c nâng cao nh n th c c ng đ ng.ử ế ấ ả ụ ậ ứ ộ ồ
Th tr ng Bùi Cách Tuy n nh n m nh: Năm 2012, Chi n d ch ứ ưở ế ấ ạ ế ị “Làm
cho th gi i s ch h n”ế ớ ạ ơ có ch đ ủ ề “N i sinh s ng c a chúng ta… Hành tinhơ ố ủ
c a chúng ta… Trách nhi m c a chúng ta”ủ ệ ủ , đ c phát đ ng và h ng ngượ ộ ưở ứ
trên ph m vi toàn c u. Ch đ này đã nh n m nh, nêu cao nh ng hành đ ngạ ầ ủ ề ấ ạ ữ ộ
c a m i cá nhân trong các ho t đ ng chung c a c ng đ ng s tác đ ng lênủ ỗ ạ ộ ủ ộ ồ ẽ ộ
toàn c u, t đó nâng cao nh n th c c a cá nhân, c a c ng đ ng v tráchầ ừ ậ ứ ủ ủ ộ ồ ề
nhi m đ i v i môi tr ng, góp ph n vào nh ng n l c vì môi tr ng toànệ ố ớ ườ ầ ữ ỗ ự ườ
c u. ầ
Hä vµ tªn: An Quý §«n §¹i ®éi 21 – TiÓu ®oµn 2
-5-