VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ TUYẾT NHUNG
VAI TRÒ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
VIỆT NAM TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI – 2021
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ TUYẾT NHUNG
VAI TRÒ CỦA NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NĂNG LỰC
CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
VIỆT NAM TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Ngành: Kinh tế Quốc tế
Mã số: 9.31.01.06
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. Nguyễn An Hà
2. PGS.TS. Trang Thị Tuyết
HÀ NỘI - 2021
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận án ng trình nghiên cứu khoa học độc lập của
riêng tôi không trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào của tác giả khác.
Các số liệu, thông tin trích dẫn được sử dụng trong Luận án nguồn gốc ràng
và được công bố theo quy định.
Tác giả
Nguyễn Thị Tuyết Nhung
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình hoàn thành Luận án- công trình nghiên cứu khoa học- kết
quả học tập này, i nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ gia đình, từ những người
bạn, các nhà khoa học, đồng nghiệp, từ các tổ chức. Lời cảm ơn viết đây
chưa thể kể hết lòng mình đối với sự giúp đỡ đó nhưng cũng hội để tôi được
bày tỏ phần nào sự biết sâu sắc của mình tới tất cả các Quý nhân và Quý tổ chức.
Cảm ơn Lãnh đạo Học viện Hành chính Quốc gia đã ban hành quyết định
cho tôi được tham gia học tập; Cảm ơn TS. Lương Minh Việt- Người đã định hướng
cho tôi nơi học tập nghiên cứu; Cảm ơn anh chị em, tập thể giảng viên Khoa
Quản Nhà nước về Kinh tế đã sắp xếp công việc cho tôi thời gian phù hợp
giữa công việc học tập; Cảm ơn các Thầy, của Khoa Kinh tế quốc tế, các
thầy phòng ban chức năng Học viện Khoa học hội đã giúp tôi thực hiện các
nghĩa vụ của một học viên tại cơ sở đào tạo.
Chân thành cảm ơn s nhiệt tình giúp đỡ của Chuyên gia, Hiệu trưởng
trưởng trường Đào tạo doanh nhân PTI Nguyễn Tất Thịnh đã giúp tôi liên hệ với
các doanh nhân đ tôi thực hiện thành công việc khảo sát. Cảm ơn các bạn trợ
giảng tại PTT đã hỗ trợ tôi trong quá trình khảo sát các DNNVV.
Cảm ơn sự giúp đỡ của Cục phát triển doanh nghiệp- Bộ Kế hoạc và Đầu
đã giúp tôi có được nguồn tài liệu về hỗ trợ DNNVV cần thiết cho Luận án.
Xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới người hướng dẫn khoa học PGS.TS
Nguyễn An đã trực tiếp chân tình chỉ bảo cho tôi hoàn thành Luận án
PGS.TS Trang Thị Tuyết đã luôn đồng hành, luôn động viên tôi chỉ ra những
điều tôi còn thiếu sót.
Cảm ơn người bạn đời đã sát cánh bên tôi để động viên kịp thời. Cảm ơn
gia đình yêu dấu, cảm ơn tất cả những người bạn, cảm ơn các sinh viên, học
viên…đã luôn khích lệ tôi hoàn thành việc học tập và nghiên cứu.
Tác giả
Nguyễn Thị Tuyết Nhung
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................... viii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ................................................. x
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI ..................................................................................................................... 11
1.1. Tổng quan những nghiên cứu trong nước ................................................ 11
1.1.1. Nghiên cứu liên quan đến vai trò của nhà nước trong HNKTQT ........ 11
1.1.2. Nghiên cứu liên quan đến NLCT của DNNVV trong HNKTQT ......... 12
1.2. Tổng quan những nghiên cứu nước ngoài ............................................... 15
1.2.1. Những nghiên cứu về vai trò của nhà nước .......................................... 15
1.3. Những điểm thành công, những khoảng trống chưa nghiên cứu định
hướng nghiên cứu của luận án ........................................................................ 20
1.3.1. Những thành công của các nghiên cứu ................................................. 20
1.3.2. Những khoảng trống chưa nghiên cứu .................................................. 21
1.3.3. Định hướng nghiên cứu của luận án ..................................................... 22
CHƢƠNG 2 S LUẬN THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA NHÀ
NƢỚC ĐỐI VỚI NLCT CỦA DNNVV TRONG HỘI NHẬP KTQT ............... 24
2.1. NLCT của DNNVV trong hội nhập KTQT ............................................. 24
2.1.1. Khái niệm NLCT của DN ..................................................................... 24
2.1.2. Tiêu chí đánh giá NLCT của DN .......................................................... 26
2.2. NLCT của DNNVV trong hội nhập KTQT ............................................. 28
2.2.1. Khái niệm NLCT của DNNVV ............................................................ 28
2.2.2. Tiêu chí đánh giá NLCT của DNNVV trong hội nhập KTQT ............. 34
2.3. Vai trò của nhà nước trong hội nhập KTQT ............................................ 45
2.3.1. Vai trò của nhà nước thay đổi đối với DNNVV trong HNKTQT ........ 45
2.3.3. Xây dựng thể chế, chính sách riêng biệt đối với DNNVV ................... 47