Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
1
A.PHẦN MỞ ĐẦU
rong suốt chiều dài của nước ta – Việt Nam đã trải qua các
Phương thức sản xuất kế tiếp nhau từ thấp đến cao : “công xã
nguyên thuỷ, Phong kiến, phương thức sản xuất Cộng sản chủ nghĩa”.
Những Phương thức sản xuất đó luôn luôn vận động và có xu hướng bị
đào thải, trong mỗi giai đoạn phát triển của nước ta và dẫn tới sự ra đời một
Phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn.Hiện nay khi đất nước bước vào cơ
chế thị trường dưới sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, đất nước ta đang từng
ngày từng giờ bắt kịp với nhịp độ của Khu vực và thế giới. Nhưng dư âm
của Phương thức sản xuất phong kiến vẫn còn tồn tại và đang hiện hữu trong
các Thành phần mà đặc biệt là kinh tế Nhà nước. Đã và đang làm cản trở và
kìm hãm sự phát triển của Thành phần Kinh tế đó nói riêng và nền Kinh tế
Nhà nước nói chung.bởi vậy trước tình hình đó bắt buộc bất kỳ thành phần
Kinh tế nào đều phải vận động không ngừng để tồn tại và có đủ sức cạnh
tranh , nhất là khi Việt Nam đang ra nhập khối mậu dịch tự do APTA hiện
nay. Để tồn tại không còn cách nào khác là phải biết vận dụng lý luận
phương thức sản xuất vào thực tế nền sản xuất của Doanh nghiệp mình cho
phù hợp. Chính vì vậy mà đã có một Doanh nghiệp là Nhà máy Phích nước
– Bóng đèn Rạng Đông đã nhanh chóng lắm bắt được cơ chế thị trường và
tất yếu phải đổi mới Phương thức sản xuất cũ, thay bằng Phương thức sản
xuất mới tiến bộ hơn. do đó đã đảo ngược tình thế, đưa Nhà máy thoát khỏi
đóng cửa , không những thế còn đưa Nhà máy phát triển lớn mạnh. Từ thực
tế đã chứng minh cho nên bài tiểu luận này của em đưa ra việc : “Vận dụng
lý luận phương thức sản xuất phân tích nhà máy phích nước – bóng đèn
rạng đông”. Là một vấn đề có tính thời sự và cấp bách, bài tiểu luận của em
gồm có nội dung như sau :
Chương I : các thành phần của phương thức sản xuất và mối quan
hệ giữa các thành phần đó.
Chương II :Phương thức sản xuất của nhà máy phích nước- bang
đèn rạng đông trước và sau cơ chế thị trường
Chương III: Ứng dụng phương thức sản xuất ở nhà máy phích
nước – bóng đèn rạng đông.
T
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
2
Vì đây là lần đầu tiên em viết tiểu luận nên không tránh khỏi thiếu
sót. Kính mong thầy, Cô giáo góp ý và bổ sung để bài của em được hoàn
thiện hơn . Em xin cảm ơn sự hướng dẫn của thầygiáo bộ môn đã giúp em
hoàn thành tốt bài tiểu này.
B.PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I : CÁC THÀNH PHẦN CỦA PHƯƠNG THỨC SẢN
XUẤT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC THÀNH PHẦN ĐÓ.
I . Lực lượng sản xuất
1. thế nào là lực lượng sản xuất ?
Lực lượng sản xuất biểu hiện mối quan hệ giữa người với tự nhiên .
Trình độ của Lực lượng sản xuất thể hiện trình độ chinh phục tự nhiên của
loài người . Đó là kết quả của năng lực thực tiễn của con người trong quá
trình tác động vào tự nhiên tạo ra của cải vật chất, bảo đảm cho sự tồn tại và
phát triển của loài người.
2. các thành phần của lực lượng sản xuất.
a. Người lao động
b. Tư liệu sản xuất:
· Đối tượng lao động
· Tư liệu lao động
+ Công cụ lao động
+ Những Tư liệu lao động khác cần thiết cho bảo quản vận chuyển
3. vai trò quyết định của công cụ lao động.
Để hiểu hết được vai trò quyết định của công cụ lao động thì trước hết
chúng ta cần phải hiểu Tư liệu lao động là gì?
Tư liệu lao động là vật thể hay phức hợp của vật thể mà con người đặt
giữa mình với đối tượng lao động. Chúng dẫn truyền tích cực sự tác động
của con người vào đối tượng lao động.
Chính vì thế mà công cụ lao động là hệ thống xương cốt và bắp thịt của
sản xuất . Trong quá trình sản xuất công cụ lao động luôn luôn được cải tiến
. Vì vậy nó “là yếu tố độc nhất và cách mạng nhất trong lịch sử sản xuất”
Bởi vậy có thể nói rằng trình độ phát triển của Tư liệu lao động mà chủ
yếu là Công cụ lao động là thước đo trình độ chinh phục tự nhiên của loài
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
3
người . Là cơ sở xác định trình độ phát triển của sản xuất và là tiêu chuẩn để
phân biệt sự khác nhau giữa các thời đại Kinh tế.
4. vai trò quan trọng của người lao động.
Chúng ta đã biết đến vai trò quyết định của công cụ lao động đối với
trình độ phát triển của sản xuất và với sự phát triển của các thời đại Kinh tế
.Thì bên cạnh đó yếu tố kết hợp với Công cụ lao động là lao động của con
người có vai trò vô cùng quan trọng. Bởi chính con nguời với trí tuệ , kinh
nghiệm của mình để chế tạo ra Tư liệu lao động và sử dụng nó để thực hiện
sản xuất không những thế Người lao động có trình độ khoa học kỹ thuật cao
đáp ứng nhu cầu phát triển của mọi thời đại Kinh tế. Vì vậy cho dù Tư liệu
lao động có ý nghĩa lớn lao đến đâu thì cũng không phát huy được tác dụng
không thể trở thành Lực lượng sản xuất của xã hội chính vì vậy mà
LÊ NIN viết:
“Lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn nhân loại là công nhân là
người lao động”.
II. Quan hệ sản xuất :
1. thế nào là quan hệ sản xuất ?
Quan hệ sản xuất là mối quan hệ giữa người với người trong quá trình
sản xuất .
2. các yếu tố của quan hệ sản xuất .
· Quan hệ về Tư liệu sản xuất
· Quan hệ về tổ chức quản lý
· quan hệ phân phối sản phẩm lao động
3. vai trò của mỗi yếu tố của quan hệ sản xuất
a. quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Trong ba yếu tố của Quan hệ sản xuất thì Quan hệ sở hữu về Tư liệu
sản xuất có ý nghĩa quyết định đối với tất cả các Quan hệ khác. Bởi có hai
hình thức sở hữu cơ bản về tư liệu sản xuất đó là sở hữu Tư nhân và sở hữu
Xã hội đây là những Quan hệ Kinh tế hiện thực giữa người với người trong
Xã hội.
b. Quan hệ tổ chức quản lý và phân phối sản phẩm
Đối với Quan hệ sản xuất thì hai yếu tố này có vai trò quan trọng góp
phần củng cố Quan hệ sản xuất và nó cũng có thể làm biến dạng Quan hệ sở
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
4
hữu. Nói tóm lại hệ thống quan hệ sản xuất thống trị trong mỗi hình thái
Kinh tế- Xã hội quyết định bản chất và bộ mặt của hình thái Kinh tế- Xã hội
ấy.
III. Mối quan hẹ giữa lực lượng sản xuất va quan hệ sản xuất
Trong bất cứ giai đoạn nào của xã hội thì Lực lượng sản xuất và Quan
hệ sản xuất luôn là hai mặt của Phương thức sản xuất chúng tồn tại không
tách rồi nhau mà tác động biện chứng lẫn nhau. Hình thành quy luật xã hội
phổ biến của toàn bộ lịch sử loài người, quy luật về sự phù hợp với Quan hệ
sản xuất và tính chất và trình độ phát triển của Lực lượng sản xuất. Trình độ
lao động của Lực lượng sản xuất thể hiện ở trình độ phát triển của Công cụ
lao động kỹ thuật trình độ và kinh nghiệm, kỹ năng lao động, quy mô sản
xuất, trình độ Phân công lao động trong xã hội. Trình độ của Lực lượng sản
xuất càng cao thì Phân công lao động càng thể hiện rõ ràng. Cùng với sự
phát triển của Lực lượng sản xuất , Quan hệ sản xuất cũng hình thành và
biến đổi cho phù hợp với trình độ của Lực lượng sản xuất. Sự phù hợp đó là
động lực cho Lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ . Nhưng Lực lượng sản
xuất thường phát triển nhanh, còn Quan hệ sản xuất có xu hướng tương đối
ổn định. Khi Lực lượng sản xuất đã phát triển lên một trình độ mới , Quan
hệ sản xuất cũ không còn phù hợp với nó nữa, trở thành chướng ngại đối với
sự phát triển của nó. Sẽ nảy sinh mâu thuẫn gay gát giữa hai mặt của
Phương thức sản xuất. Sự phát triển khách quan đó tất yếu đó dẫn đến việc
xoá bỏ Quan hệ sản xuất cũ, thay thế bằng một kiểu Quan hệ sản xuất mới
phù hợp với trình độ của Lực lượng sản xuất, mở đường cho Lực lượng sản
xuất phát triển.Việc xoá bỏ Quan hệ sản xuất cũ, thay thế bằng Quan hệ sản
xuất mới cũng có nghĩa là sự diệt vong của Phương thức sản xuất đã lỗi thời
và sự ra đời của một Phương thức sản xuất mới. Trong xã hội có giai cấp đối
kháng mâu thuẫn giữa Lực lượng sản xuất mới và Quan hệ sản xuất lỗi thời
là cơ sở khách quan của các cuộc đấu tranh giai cấp, đồng thời cũng là tiền
đề tất yếu của các cuộc Cách mạng xã hội.
CHƯƠNG II: PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT CỦA NHÀ MÁY PHÍCH
NƯỚC – BÓNG ĐÈN RẠNG ĐÔNG TRƯỚC VÀ SAU CƠ CHẾ THỊ
TRƯỜNG
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
5
I . phương thức sản xuất trước cơ chế thị trường
Nhà máy Phích nước – Bóng đèn Rạng Đông được sản xuất và đi vào
hoạt động từ năm 1961. Trong một thời gian dài, trong điều kiện nền Kinh tế
theo cơ chế Kế hoạch hoá tập trung nên sản phẩm của Nhà máy thuộc diện
bán hàng phân phối, Nên không gay khó kghăn về tiêu thụ sản phẩm.
1. lực lượng sản xuất.
Đất nước ta vừa mới trải qua hai cuộc chiến tranh ác liệt lên đã làm cho
nền Kinh tế bị suy kiệt trầm trọng. Nhu cầu và khả năng lắm bắt sản phẩm
của người dân không cao vả lại cũng không có điều kiện để lắm bắt sản
phẩm của các nước khác, trong khu vực lại vừa rẻ lại chất như hàng hoá
cùng loại của Trung Quốc lên chủ yếu là: “Người Việt Nam dùng hàng Việt
Nam”. Hơn nữa Tư liệu lao động đặc biệt là trang thiết bị máy móc cũ kỹ,
lạc hậu chỉ cho phép tạo ra những sản phẩm có: “chất lượng không cao,
mẫu mã, giá thành không phù hợp với nhu cầu của người dân”. Mặt khác
ngưòi lao động chưa có trình độ chuyên môn, đa phần họ chỉ là công nhân,
nông dân chưa quen sản xuất công nghiệp chỉ có một số rất ít người có tay
nghề.
Vì vậy hai yếu tố người lao động, và trang thiết bị máy móc nay chỉ có
thể phù hợp với thực trạng nền Kinh tế nước ta thời đó mà thôi.
2. Quan hệ sản xuất
Dưới sự quản lý và điều tiết của cơ chế tập trung bao cấp của Nhà
nước thì không riêng gì Nhà máy Phích nước – Bóng đèn Rạng Đông mà
các Nhà máy khác cũng trong điều kiện như vậy.
Được sự bao bọc của nhà nước từ khâu phân phối cho tới tiêu thụ sản
phẩm.Chính hình thức bán hàng phân phối này đã không gây khó khăn gì
cho việc tiêu thụ. Hơn nữa vì nhà nước quản lý nên không có sự sở hữu Tư
nhân ở đây mà chỉ có Quan hệ sở hữu Nhà nước Tư liệu sản xuất.
Mặt khác về Tổ chức quản lý của Nhà máy quá cồng kềnh đồ số về số
lượng cán bộ, công nhân mà không có hình thức tinh giản bộ máy sản xuất.
Vì thế mà Quan hệ sản xuất ở đây chỉ là nhân tố bị động dưới sự quản lý của
Nhà nước, số lượng tập thể thì đông nhưng sức mạnh tập thể thì không có
mà sức mạnh cá nhân thì càng không có.