TiÓu luËn TriÕt häc
1
PhÇn më ®Çu
khi xuÊt hiÖn con ngêi trªn hµnh tinh nµy ®Õn ngµy nay ®· tr¶i qua
5 ph¬ng thøc s¶n xuÊt tån t¹i trong 5 chÕ ®é héi: c«ng nguyªn thuû,
chiÕm h÷u n« , phong kiÕn tËp quyÒn, t b¶n chñ nghÜa héi chñ nghÜa.
T duy nhËn thøc cña con ngêi kh«ng dõng i ë mét chç ngµy cµng ph¸t
triÓn hoµn thiÖn n. ®ã kÐo theo thay ®æi ph¸t triÓn c lîng s¶n xuÊt
còng nh quan s¶n xuÊt. h¸i lîm s¨n b¾t ®Ó duy tr× cuéc sèng ®Õn
tr×nh ®é khoa häc thuËt c hËu ®Õn ngµy nay tr×nh ®é khoa häc ®· ®¹t
tíi møc tét ®Ønh. cèt lâi cña n s¶n xuÊt héi chÝnh thèng nhÊt
biÖn chøng gi÷a quan s¶n xuÊt víi c lîng s¶n xuÊt, nh M¸c ¨ngen
nãi, ®ã lµ quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc lîng s¶n xuÊt.
quan ®iÓm y cña chñ nghÜa M¸c xÝt, §ng Nhµ níc ta ®· vËn
dông vµo qtr×nh ph¸t triÓn kinh héi níc ta trong giai ®o¹n ®æi míi
®Õn nay.
BiÖn chøng quan s¶n xuÊt víi lùc lîng s¶n xuÊt o ®iÒu kiÖn cho
chóng ta ®îc nhËn thøc s¶n xuÊt héi kinh . ThÊy ®îc ý nghÜa
®ã, t«i xin bµy t vµi ý kiÕn b¶n th©n vÊn ®Ò: "n dông quan ®iÓm
triÕt häc M¸c xÝt vÒ quy luËt quan hÖ n xuÊt ph¶i phï hîp víi tr×nh ®é lùc
lîng n xuÊt ®Ó ph¸t triÓn nh÷ng thµnh tùu, h¹n chÕ trong ph¸t triÓn
kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam trong giai ®o¹n tõ ®æi míi ®Õn nay"
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
2
PhÇn néi dung
I. Lùc lîng s¶n xuÊt - quan s¶n xuÊt - quy luËt vÒ phï
hîp cña quan s¶n xuÊt víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc
lîng s¶n xuÊt
1. Lùc lîng s¶n xuÊt
Lùc lîng s¶n xuÊt biÓu hiÖn gi÷a con ngêi víi tù nhiªn trong qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt, ®ång thêi thÓ hiÖn n¨ng lùc thùc tiÔn cña con ngêi trong qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt ra cña i vËt chÊt. Lùc lîng sn xuÊt bao gåm: ngêi lao ®éng víi
n¨ng lao ®éng cña vµ t liÖu s¶n xuÊt(tríc c«ng cô lao ®éng) kÕt
hîp víi nhau thµnh lùc lîng s¶n xuÊt.
Trong c¸c yÕu tè cña lùc lîng s¶n xuÊt, lùc lîng n xuÊt hµng ®Çu
ngêi ng nh©n, ngêi lao ®éng. ChÝnh ngêi lao ®éng cthÓ cña q
tr×nh lao ®éng sn xuÊt, víi søc m¹nh n¨ng lao ®éng cña m×nh, sö dông
t liÖu lao ®éng, tríc hÕt ng lao ®éng, t¸c ®éng vµo ®èi tîng lao
®éng ®Ó s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt.ng víi qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt, søc
m¹nh vµ n¨ng lao ®éng cña con ngêi y cµng ®îc t¨ng lªn, ®Æc biÖt
trÝ tuÖ cña con ngêi kh«ng ngõng ph¸t triÓn, hµm lîng trÝ tuÖ cña lao ®éng
ngµy cµng cao. Ngµy nay, víi cuéc c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ, lao
®éng trÝ tuÖ ngµy cµng ®ãng vai trß chñ yÕu.
Cïng víi ngêi lao ®éng c«ng lao ®éng còng mét u b¶n
trong lùc lîng s¶n xuÊt ®ãng vµi trß quyÕt ®Þnh trong t liÖu s¶n xuÊt. C«ng
cô lao ®éng do con ngêi t¹o ra, "Nh©n" søc m¹nh cña con ngêi trong qu¸
tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt. C«ng lao ®éng yÕu ®éng nhÊt cña lùc lîng
s¶n xuÊt. Cïng víi qu¸ tr×nh tÝch luü kinh nghiÖm, víi nh÷ng ph¸t minh vµ
s¸ng chÕ thuËt, c«ng cô lao ®éng kh«ng ngõng ®îc c¶i tiÕn hoµn thiÖn.
ChÝnh sù c¶i tiÕn vµ hoµn thiÖn kh«ng ngõng c«ng cô lao ®éng ®· lµm biÕn ®æi
toµn t liÖu sn xuÊt. XÐt ®Õn cïng ®ã nguyªn nh©n s©u xa cña mäi biÕn
®æi x· héi. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c«ng cô lao ®éng lµ thíc ®o tr×nh ®é chinh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
3
phôc tù nhiªn cña con ngêi, tiªu chuÈn ph©n biÖt c thêi ®¹i kinh tÕ trong
lÞch sö.
Trong ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt, khoa häc ®ãng vai trß ny
cµng to lín. ph¸t triÓn khoa häc g¾n liÒn víi s¶n xuÊt vµ ®éng lùc m¹nh
mÏ thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Ngµy nay, khoa häc ®· ph¸t triÓn ®Õn møc ®é
trë thµnh nguyªn nh©n trùc tiÕp cña nhiÒu biÕn ®æi to lín trong s¶n xuÊt, trong
®êi sèng trë thµnh "lùc lîng n xuÊt trùc tiÕp". Nh÷ng ph¸t minh khoa
häc trë thµnh ®iÓm xuÊt ph¸t ra ®êi nh÷ng ngµnh s¶n xuÊt míi, nh÷ng m¸y
mãc thiÕt míi, c«ng nghÖ míi, nguyªn vËt liÖu míi, n¨ng lîng míi.
th©m nhËp ngµy cµng s©u cña khoa häc vµo s¶n xuÊt, trë thµnh 1 yÕu tè kh«ng
thÓ thiÕu ®îc cña s¶n xuÊt cña s¶n xuÊt ®· lµm cho lùc lîng s¶n xuÊt
bíc ph¸t triÓn nh¶y vät, t¹o thµnh cuéc c¸ch m¹ng khoa häc ch m¹ng
hiÖn ®¹i. YÕu trÝ lùc trong søc lao ®éng ®Æc trng cho lao ®éng hiÖn ®¹i
kh«ng cßn lµ kinh nghiÖm thãi quen cña hä mµ lµ tri thøc khoa häc. thÓ
nãi: khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i lµ ®Æc trng cho lùc lîng s¶n xuÊt hiÖn
®¹i.
Níc ta tõ tríc tíi nay nÒn kinh tÕ lÊy n«ng nghiÖp lµ cyÕu, tr×nh ®é
khoa häc thuËt m ph¸t triÓn. C«ng s¶n xuÊt cña ta võa nhá, võa l¹c
hËu so víi tr×nh ®é ph¸t triÓn chung trªn tgiíi. Thùc trong nhiÒu ngµnh
s¶n xuÊt thñ c«ng vÉn chñ yÕu, lao ®éng thñ c«ng chiÕm cao, giíi
ho¸ vÉn cßn cha ph¸t triÓn. MÆt kh¸c, trong 1 thêi gian kh¸i, lùc lîng s¶n
xuÊt k×m h·m trong lèi suy nghÜ b¶o thñ, tr× trÖ. ChÝnh bëi vËy, §¹i héi
§¶ng 6 ®Æt ra nhiÖm vô "Gi¶i phãng mäi n¨ng c s¶n xuÊt hiÖn cã, khai th¸c
mäi kh¶ n¨ng tiÒm tµng cña ®Êt níc, sö dông cã hiÖu quÆ gióp ®ì cña quèc tÕ
®Ó ph¸t triÓn m¹nh lùc lîng s¶n xuÊt". Chóng ta ®ang ë trong giai ®n
ch m¹ng khoa häc thuËt trªn thÕ giíi ph¸t triÓn mét ch m¹nh mÏ,
®ßi hái chóng ta tiÕp thu c¸i míi t c¸ch nhanh chãng ®Ó ph¸t triÓn
nguån lùc bªn trong. HiÖn nay níc ta ®ang tiÕn dÇn lªn víi ®éng ho¸, lùc
lîng lao ®éng cã tr×nh ®é, kh¶ n¨ng vËn hµnh y mãc, tay nghÒ thµnh
th¹o, ®îc ®µo t¹o c¨n b¶n ®ang dÇn t¨ng lªn. Cïng víi ®Çu t m¸y c
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
4
thiÕt tiªn tiÕn, ViÖt Nam hy väng cã thÓ thay ®æi c¨n b¶n tr×nh ®é lùc lîng
s¶n xuÊt.
2. Quan hÖ s¶n xuÊt
Quan s¶n xuÊt quan hÖ gi÷a ngêi víi ngêi trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt (s¶n xuÊt t¸i s¶n xuÊt héi). Do con ngêi kh«ng thÓ t¸ch khái céng
®ång nªn trong qtr×nh sn xuÊt ph¶i cã nh÷ng mèi quan víi nhau. VËy
viÖc ph¶i thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ trong s¶n xuÊt nã ®· mét vÊn ®Ò
tÝnh quy luËt. Nh×n tæng thÓ, quan hÖ s¶n xuÊt gåm 3 mÆt.
- Quan h÷u ®èi víi t liÖu s¶n xuÊt, tøc quan gi÷a ngêi víi
t liÖu s¶n xuÊt, nãi c¸ch kh¸c lµ t liÖu s¶n xuÊt thuéc vÒ ai?
- Quan trong chøc qu¶n ly s¶n xuÊt, tøc quan gi÷a ngêi víi
ngêi trong s¶n xuÊt trao ®æi cña c¶i vËt chÊt nh: ph©n c«ng chuyªn m«n
ho¸ vµ hîp t¸c ho¸ lao ®éng, quan gi÷a ngêi qu¶n lý vµ c«ng nh©n…
- Quan trong ph©n phèi s¶n phÈm s¶n xuÊt ra, c lµ quan hÖ chÆt c
gi÷a s¶n xuÊt vsµ s¶n phÈm víi cïng mét môc tiªu chung lµ sö dông hîp lý
cã hiÖu qu¶ t liÖu s¶n xuÊt.
Quan s¶n xuÊt do con ngêi t¹o ra, nhng h×nh thµnh mét ch
kh¸ch quan trong qtr×nh sn xuÊt, kh«ng pthuéc theo ý muèn cquan
cña con ngêi. Quan s¶n xuÊt h×nh thøc héi cña s¶n xuÊt, gi÷a 3 mÆt
cña quan hÖ s¶n xuÊt thèng nhÊt víi nhau, t¹o thµnh mét thèng mang tÝnh
æn ®Þnh t¬ng ®èi so víi sù vËn ®éngph¸t triÓn kh«ng ngõng cña lùc lîng
s¶n xuÊt.
Trong 3 mÆt cña quan hÖ s¶n xuÊt, quan hÖ së h÷u víi t liÖu s¶n xuÊt lµ
quan xuÊt ph¸t, quan hÖ c¬ n, ®Æc trng cho quan s¶n xuÊt trong tõng
héi. Nã quyÕt ®Þnh quan hÖ vÒ tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt, quah hÖ ph©n phèi
s¶n phÈm còng nh c quan s¶n xuÊt kh¸c (sù ph¸t triÓn cña nh©n lo¹i ®·
chøng kiÕn 2 lo¹i h×nh u n t liÖu s¶n xuÊt; h÷u tnh©n
së h÷u c«ng céng. h÷u t nh©n lo¹i nh së h÷u trong ®ã t liÖu s¶n xuÊt
tËp trung vµo tay mét sè Ýt ngêi, cßn ®¹i ®a kh«ng hoÆc cã rÊt Ýt t liÖu
s¶n xuÊt. V× vËy quan gi÷a ngêi víi ngêi trong s¶n xuÊt vËt chÊt vµ trong
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
TiÓu luËn TriÕt häc
5
®êi sèng x· héi lµ quan thèng trÞ vµ bÞ trÞ, bãc lét vµ bÞ bãc lét. Së h÷u c«ng
céng lo¹i h×nh h÷u trong ®ã t liÖu s¶n xuÊt thuéc mäi thµnh viªn
trong céng ®ång. Nhê ®ã, quan ngêi víi ngêi quan b×nh ®¼ng, hîp
c vµ gióp ®ì nhau.
Quan chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt trùc tiÕp c ®éng ®Õn qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt, ®Õn chøc, ®iÒu khiÓn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. thÓ thóc ®Èy hoÆc k×m
h·m qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Quan chøc qu¶n sn xuÊt do quan
h÷u quyÕt ®Þnh ph¶i thÝch øng víi quan h÷u. Tuy nhiªn, còng
quan hÖ tæ chøc vµ qu¶n lý kh«ng thÝch øng víi quan hÖ së h÷u, lµm biÕn d¹ng
quan hÖ së h÷u.
Quan ph©n phèi s¶n phÈm s¶n xuÊt ra mÆc do quan h÷u t
liÖu s¶n xuÊt quan chøc qu¶n s¶n xuÊt chi phèi, song kÝch thÝch
trùc tiÕp ®Õn lîi Ých cña con ngêi, c ®éng ®Õn th¸i ®é cña con ngêi trong
lao ®éng s¶n xuÊt, vµ do ®ã cã thÓ thóc ®Èy hoÆc k×m h·m s¶n xuÊt ph¸t triÓn.
ë níc ta a tån t¹i quan s¶n xuÊt i cña q tr×nh ®i lªn chñ
nghÜa x· héi võa tån i quan s¶n xuÊt tµn d cña héi cò. Chóng ta quan
niÖm cha ®óng quan h÷u t liÖu s¶n xuÊt, chøc qu¶n s¶n xuÊt
ph©n phèi s¶n phÈm cha hîp lý. ®iÒu ®ã khiÕn nÒn kinh níc ta cha
thùc ph¸t triÓn. Muèn ph¸t triÓn, §¶ng Nhµ níc cÇn x¸c ®Þnh quan
h÷u n thiÕt a qu¸ tr×nh ®æi míi, tæ chøc qu¶n s¶n xuÊt (®Æc biÖt
ph©n c«ng chuyªn m«n ho¸ vµ hîp t¸c ho¸ lao ®éng) mét ch khoa häc,
ph©n phèi s¶n phÈm réng. §ã chÝnh y dùng mét quan hÖ s¶n xuÊt lý
tëng trong t×nh h×nh hiÖn t¹i cña níc ta.
3. Quy luËt quan s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn
cña lùc lîng s¶n xuÊt
Lùc lîng s¶n xuÊt quan sn xuÊt lµ hai mÆt cña ph¬ng thøc s¶n
xuÊt, chóng tån t¹i kh«ng ch rêi nhau, c ®éng qua i lÉn nhau mét ch
biÖn chøng, t¹o thµnh quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tr×nh ®ä
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.