Vật lí lớp 12 - Tiết 07: DAO ĐỘNG TẮT DẦN.
DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC.
1. Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Nêu được những đặc điểm của dao động
tắt dần, dao động duy trì, dao động cưỡng bức, sự
cộng hưởng.
- Nêu được điều kiện để hiện tượng cộng
hưởng xảy ra.
- Nêu được một vài ví dụ về tầm quan trọng
của hiện tượng cộng hưởng.
- Giải thích được nguyên nhân của dao động
tắt dần.
b) Về kỹ năng:
- Vẽ và giải thích được đường cong cộng
hưởng.
- Vận dụng được điều kiện cộng hưởng để
giải thích một số hiện tượng vật lí liên quan và để
giải bài tập tương tự như ở trong bài.
c) Về thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc học tập.
2. Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV:
- Chuẩn bị một số ví dụ về dao động cưỡng
bức và hiện tượng cộng hưởng có lợi, có hại.
b) Chuẩn bị của HS:
- Ôn tập về cơ năng của con lắc:
2 2
1
2
W m A
.
3. Tiến trình bài dạy:
* Ổn định lớp: (1 phút)
a) Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra trong khi giảng.
* Đặt vấn đề (1 phút).
- Tại sao ô tô, xe máy lại cần có thiết bị
giảm xóc?
- Tại sao một đoàn quân đi đều bước qua
cầu có thể làm sập cầu?
- Tại sao giọng hát ôpêra cao khỏe của nam
ca sỹ ngưởi ý En-ri-cô Ca-ru-xô lại có thể làm vỡ
chiếc cốc thủy tinh để gần?
b) Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động 1 (10 phút): Tìm hiểu về dao động tắt
dần.
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Khi không có ma
sát tần số dao động
- HS nêu công
thức.
- Khi không có
ma sát con lắc
dao động điều
của con lắc?
- Tần số này phụ
thuộc những gì?
tần số riêng.
- Xét con lắc lò xo
dao động trong
thực tế ta có
nhận xét gì về dao
động của nó?
- Ta gọi những dao
động như thế là
dao động tắt dần
như thế nào là dao
động tắt dần?
- Tại sao dao động
của con lắc lại tắt
- Phụ thuộc vào
các đặc tính của
con lắc.
- Biên độ dao
động giảm dần
đến một lúc
nào đó thì dừng
lại.
- HS nghiên
cứu Sgk và thảo
luận để đưa ra
nhận xét.
- Do chịu lực
cản không khí
hoà với tần số
riêng (f0). Gọi
là tần số riêng
vì nó chỉ
pthuộc vào các
đặc tính của
con lắc.
I. Dao động
tắt dần
1. Thế nào là
dao động tắt
dần
- Dao động có
biên độ giảm
dần theo thời
gian.
dần?
- Hãy nêu một vài
ứng dụng của dao
động tắt dần? (thiết
bị đóng cửa tự
động, giảm xóc ô
tô …)
(lực ma sát)
W giảm dần (cơ
nhiệt).
- HS nêu ứng
dụng.
2. Giải thích
- Do lực cản
của môi
trường.
3. Ứng dụng
(Sgk)
Hoạt động 2 (8 phút): Tìm hiểu về dao động duy
trì
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Thực tế dao động
của con lắc tắt dần
làm thế nào để
duy trì dao động (A
không đổi mà
- Sau mỗi chu
kì cung cấp cho
nó phần năng
lượng đúng
bằng phần năng
II. Dao động
duy trì
1. Dao động
được duy trì
bằng cách giữ