intTypePromotion=3

Việt Nam những cú sốc kinh tế năm 2011 và cảnh báo năm 2012

Chia sẻ: Xylitol Strawberry | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:42

0
19
lượt xem
0
download

Việt Nam những cú sốc kinh tế năm 2011 và cảnh báo năm 2012

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bước vào năm 2011, khó khăn và thách thức trong và ngoài nước đều lớn hơn so với dự báo. Trên thị trường quốc tế, hợp lưu của cả 2 áp lực: áp lực gia tăng về lạm phát cao (nhất là tăng giá lương thực thực phẩm, giá xăng, dầu, đặc biệt là vàng... Để tìm hiểu chi tiết nội dung vấn đề trên, mời các bạn cùng tham khảo bài viết dưới đây.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Việt Nam những cú sốc kinh tế năm 2011 và cảnh báo năm 2012

  1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỂ CUỘC VẬN ĐỘNG “NGƯỜI VIỆT NAM ƯU TIÊN DÙNG HÀNG VIỆT NAM” THỰC SỰ ĐI VÀO CUỘC SỐNG TS. Nguyễn Đình Dương - TS. Nguyễn Minh Phong Viện nghiên cứu phát triển KTXH Hà Nội Những thuận lợi và sự cần tỷ USD/năm (trong đó hơn hàng hoá và dịch vụ trước hết thiết của cuộc vận động… 50% số người và tài sản tập cho người tiêu dùng trong Việt Nam hiện có trên 89 trung ở Mỹ, Cana đa, Pháp, nước, trong địa phương nơi triệu dân, ngoài ra còn có trên LB.Nga), tức bằng gần ½ GDP đặt cơ sở doanh nghiệp... Thấm 4 triệu người Việt đang sinh trong nước, thì nhu cầu hàng hiểu điều này, từ trước đến sống, làm ăn ở nước ngoài dưới Việt trong ăn uống và sinh hoạt nay, cả Nhật Bản, Hàn Quốc, nhiều dạng khác nhau. Như gia đình và cá nhân khác cũng Thái lan và hàng loạt quốc gia vậy, hơn 90 triệu người Việt là phân khúc thị trường khổng dù đang phát triển hay đã phát ta quả là một thị trường tiêu lồ xét cả về tiềm năng và hiện triển khác trên thế giới đều thị trực tiếp và gián tiếp ngày thực trực tiếp tiêu thụ và giúp không ngừng đề cao vai trò của càng mở rộng cùng với sự phát tiêu thụ hàng Việt Nam ở nước thị trường trong nước và không triển kinh tế nói chung và sự ngoài…Đặc biệt, với khẩu vị ngừng cổ vũ cho chủ trương cải thiện thu nhập của từng và thói quen “gia truyền”, thì về sản xuất hàng trong nước chất người dân nói riêng. Hơn nữa, tâm linh và tính cấp thiết, hàng lượng cao phục vụ cho người thị trường này còn có ý nghĩa Việt còn luôn được ưu tiên tiêu dùng trong nước. Họ cũng hơn khi tính đến mức thu nhập trong danh mục mua sắm tổng không ngần ngại xây dựng và quốc dân trung bình hiện nay thể và cơ bản cho ăn uống hàng triển khai nhiều chương trình là hơn 1000 USD/người/năm ngày và nhất là đón Tết Cổ hành động quốc gia, sử dụng của người dân trong nước, thì truyền của tất cả những người nhiều hàng rào kỹ thuật và tổ có đến trên 2/3 là chi tiêu cho Việt, dù là đang sống trong hợp các biện pháp đủ loại phục các nhu cầu ăn uống, ở, mặc, nước hay định cư ổn định ở vụ cho mục tiêu chung đặt ra… học tập, chữa bệnh, giải trí và nước ngoài. Với tinh thần đó, chủ đi lại hoàn toàn có thể chỉ bằng Thực tiễn trong nước và trương “người Việt Nam ưu “hàng trong nước” nếu có đủ thế giới đã, đang và sẽ còn tiếp tiên dùng hàng Việt Nam” mà hàng có sức cạnh tranh so với tục chứng tỏ, nền kinh tế hàng BCT đã chính thức phát động hàng ngoại nhập (chỉ tính riêng hoá (nhất là đối với những hàng năm 2009 là hết sức đúng đắn, trong số 10 tỷ USD hàng cơ hóa và dịch vụ thông thường) kịp thời và có ý nghĩa chiến lược kim khí mà Việt Nam hiện phải luôn gắn chặt với sự phát triển lâu dài. Đặc biệt, chủ trương đó nhập khẩu hàng năm, thì có tới quy mô thị trường bản địa. Đa có giá trị thực tiễn và có thể trở 60% là hàng mà trong nước có phần các doanh nghiệp trong thành động lực mới cho phát thể sản xuất được). Còn trên 4 nước sẽ khó kinh doanh một triển đất nước trong bối cảnh triệu người Việt hiện đang sinh cách hiệu quả hoặc mở rộng suy giảm kinh tế toàn cầu hiện sống ở hơn 100 nước trên thế năng lực sản xuất, kinh doanh nay, một khi nó được cụ thể giới với tổng thu nhập trên 40 của mình nếu không bán được hoá và thể chế hoá, đồng thời Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 •1
  2. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG tạo hợp lực cần thiết từ nhiều Nam sẽ thuyết phục được dùng hàng hoá, dịch vụ của phía theo tinh thần người Việt người tiêu dùng Việt Nam doanh nghiệp, còn các đối tác Nam ưu tiên tiêu thụ hàng Việt khi những người lao động và khác chấp nhận đầu tư, hợp tác Nam cả ở trong nước, lẫn ở quản lý doanh nghiệp Việt làm ăn với doanh nghiệp lâu nước ngoài… Nam “trên dưới một lòng “tận dài… tâm hiệp lực sản xuất ra hàng Thực tế cho thấy, việc xây Những vấn đề đặt ra và giải hoá một cách trân trọng, giá dựng và bảo vệ thương hiệu pháp cho cuộc vận động… cả cạnh tranh với hàng ngoại có tác dụng tích cực trong việc Khẩu hiệu “người Việt nhập và với chất lượng “như là khuyến khích hợp tác, gắn kết Nam ưu tiên dùng hàng Việt làm cho mẹ mình dùng” - như giữa các doanh nghiệp và thành Nam” không thể có giá trị thực lời một doanh nghiệp thành phần kinh tế. Một thương hiệu tiễn và trở thành động lực công với thị trường trong nước mạnh tự thân có khả năng hấp mới cho phát triển đất nước, khẳng định - chứ không chạy dẫn cao với hầu hết các doanh một khi nó không được cụ thể theo lợi nhuận thuần tuý và nghiệp và người tiêu dùng. hoá và thể chế hoá, cũng như lợi ích ngắn hạn mà làm ăn tắc Một doanh nghiệp sở hữu một không thể dựa trên sự kéo dài trách, dối lừa. Hàng Việt Nam thương hiệu mạnh thường trở mãi những cố gắng và hy sinh chất lượng cao dễ đọng lạ trong thành một “địa chỉ đỏ” để các “đơn phương”, từ một phía… lòng người tiêu dùng Việt Nam doanh nghiệp khác tìm đến, ký Thực tế cho thấy, để cuộc vận hiệu quả và nhân văn hơn hẳn kết hợp tác, hoặc doanh nghiệp động này thực sự đi vào cuộc những clip quảng cáo đắt đỏ có thể lấy thương hiệu đó như sống, cần chú ý giải quyết tốt trên các đài truyền hình vào là một tài sản để góp vốn vào một số vấn đề sau: những giờ vàng…Hàng Việt những doanh nghiệp cổ phần Thứ nhất, nâng cao chất Nam sẽ chinh phục người tiêu mà họ muốn. Việc bảo vệ bản lượng và sự hấp dẫn của hàng dùng Việt Nam và cả trên thị quyền thương hiệu theo các Việt trường nước ngoài tốt hơn khi quy định pháp luật hiện hành Trong bối cảnh mở cửa, chúng ngày càng tiếp cận gần và phù hợp với thông lệ quốc tế người tiêu dùng có quyền rộng hơn các tiêu chuẩn quốc tế, cũng là một điều kiện để đảm rãi hơn trong tiếp nhận thông đáp ứng ngày càng tốt hơn các bảo sự hợp tác, gắn kết kinh tế tin và cơ hội lựa chọn các hàng yêu cầu nghiêm ngặt nhất về ổn định và lành mạnh giữa các hoá và nguồn cung cấp theo ý vệ sinh, an toàn thực phẩm và doanh nghiệp và thành phần mình. Vì vậy, sẽ thật khó thuyết các yêu cầu bảo vệ môi trường, kinh tế. phục người tiêu dùng Việt Nam dịch vụ hậu mãi vì lợi ích người Vấn đề thương hiệu mua hàng Việt Nam chỉ vì lòng tiêu dùng và cộng đồng v.v... nhiều khi được nhắc đến như yêu nước thuần tuý, dù cao cả, Thứ hai, quan tâm xây một  “mốt thời thượng” của khi mà chất lượng hàng nội dựng, quảng bá và bảo vệ người sính chữ, làm sang trong quá kém, mẫu mã lại đơn điệu thương hiệu hàng Việt giao tiếp, phát biểu, kiểu như và các dịch vụ hậu mãi dường Xây dựng và bảo vệ thương “hội nhập” và “phát triển bền như không có, so với các hàng hiệu là việc tạo dựng và bảo vệ vững”. Từ thái cực dửng dưng ngọa nhập có mẫu mã bắt mắt, một biểu tượng, hình ảnh về coi thường, hoặc đơn giản hoá, với nhiều tiện ích gia tăng và doanh nghiệp, cũng như về sản xem việc xây dựng thương hiệu tính năng độc đáo, vượt trội, lại phẩm của doanh nghiệp trong cũng chỉ là tạo ra cho hàng được hỗ trợ bởi làn sóng quảng tâm trí người tiêu dùng, làm hoá của mình một cái tên gọi cáo chuyên nghiệp, lợi hại, cho người tiêu dùng tin tưởng riêng và tiến hành đăng ký bảo công phu, tinh vi, có tổ chức. hơn, yên tâm hơn và có mong hộ cái tên gọi đó ở những thị Nói cách khác, hàng Việt muốn được lựa chọn và tiêu trường đích…, nhiều doanh 2 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  3. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG nghiệp lại chuyển sang thái nghiệp. Mặt khác, với nhiều duy mới về cách làm thương cực quá đề cao, khi cho rằng thương hiệu, sản phẩm của hiệu. Thương hiệu Việt Nam chỉ cần một thương hiệu là có doanh nghiệp sẽ chiếm được được định hình qua một chiếc thể kinh doanh và lao vào đầu nhiều diện tích trưng bày hơn o to hay máy bay là không thực tư cho việc xây dựng thương trong các siêu thị, tạo ra một sự tế và đắt đỏ; hãy bán một con hiệu trong một thời gian nhất cạnh tranh theo chủ định của đinh ốc cho toàn thế giới thay thời và yên tâm với thành công, doanh nghiệp ngay trong các vì bán cả chiếc máy do gia công bất kể sau đó thương hiệu này sản phẩm của mình. Điều đó sẽ lắp ráp chỉ ở một vài địa phương nhanh chóng bị rơi vào quên hạn chế bớt rủi ro cho doanh nội địa nào đấy. Giờ đây, thay lãng, do nó không được chăm nghiệp. Một sản phẩm nào vì làm thương hiệu cho cả một sóc, duy trì và phát triển trong đó không thành công trên thị sản phẩm hoàn chỉnh, chúng chính hoạt động kinh doanh. trường sẽ ít gây hại cho doanh ta nên chấp nhận làm thương Thực tế trong nước và thế giới nghiệp vì bản thân doanh hiệu cho một chi tiết trong cả ngày càng khẳng định, trong nghiệp đã sở hữu nhiều thương tổng thể. Không nên dại dột điều kiện cạnh tranh quyết hiệu. đuổi theo một thương hiệu lớn liệt của nền kinh tế thị trường Xây dựng, phát triển và có thể bị phá sản dễ dàng, mà và hội nhập kinh tế quốc tế, bảo vệ thương hiệu là quá trình nên sản xuất những chi tiết nhỏ thương hiệu là tài sản vô hình đầu tư lâu dài, bền bỉ và liên bất kỳ ở đâu cũng có thể dùng, rất có giá của doanh nghiệp, tục, đồng nghĩa với việc duy với chất lượng tốt mà chúng ta tạo uy tín, danh dự, lợi thế trì và nâng cao chất lượng sản làm chủ được cả về công nghệ, cạnh tranh và quyết định thành phẩm, cung cấp những dịch vụ nguyên liệu và chất lượng sản công của doanh nghiệp trong tối ưu sau bán hàng, làm sao để phẩm...Sản phẩm cần và có thể kinh doanh. người tiêu dùng biết đến, chấp đa dạng hóa, đổi mới mẫu mã Xây dựng thương hiệu nhận, tin tưởng và yên tâm khi không ngừng theo nhu càu, phải tuân thủ nghiêm ngặt các lựa chọn sản phẩm có thương thị hiếu người tiêu dung và thị quy định của các Công ước, hiệu đó. Người tiêu dùng hoàn trường, nhưng thương hiệu Thoả ước quốc tế và Luật quốc toàn không lựa chọn hàng hoá nên có sự ổn định và tĩnh lặng gia về nhãn hiệu hàng hoá, tên và dịch vụ vì hàng hoá và dịch cần thiết để khắc sâu vào tâm thương mại, tên gọi xuất xứ và vụ đó có tên hay, logo đẹp, mà trí và lòng người, như tên một chỉ dẫn địa lý. Khi lựa chọn tạo chính là chất lượng, giá cả của người thân thiết trong gia đình, biểu trưng với tên gọi riêng, hàng hoá, dịch vụ đó, thái độ người quen vậy…Một thương những dấu hiệu phân biệt cần ứng xử của doanh nghiệp. hiệu lạ cần nhiều thời gian và đặc biệt lưu ý đến tính pháp lý, Thương hiệu phụ thuộc tiền bạc để chinh phục và nằm không trùng với tên, logo, dấu vào rất nhiều yếu tố. Trước hết, lại trong cộng đồng đối tác và hiệu đã được người khác đăng nó phụ thuộc vào tầm quốc gia, người tiêu dùng, khách hang; ký bảo hộ hoặc vi phạm những trình độ phát triển kinh tế - xã Vì vậy hãy suy nghĩ kỹ hơn trường hợp mà pháp luật quy hội và công nghệ của quốc gia. trước khi thay đổi thương hiệu định. Tiếp đến, nó phụ thuộc vào nếu không có những thay đổi Xây dựng thương hiệu cá chất lượng và mẫu mã cụ thể lớn khác đi kèm. biệt cho từng loại sản phẩm của sản phẩm, trong đó chất Để thương hiệu nhanh một mặt tạo ra sự đa dạng, lượng nhiều khi rất đơn giản, chóng đến được với người phong phú về thương hiệu của chỉ là nút thắt của khuy áo tiêu, cần tăng cường các hoạt doanh nghiệp, tạo cơ hội cao được thít cẩn thận, không tuột động quảng cáo có tính chuyên hơn cho người tiêu dùng có thể cho hết đời sản phẩm chiếc áo nghiệp cao cả trên truyền hình, lựa chọn sản phẩm của doanh sơmi. Chúng ta cần có một tư báo chí, trên làn sóng phát Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 •3
  4. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG thanh, trên các tờ rơi, tại các kinh tế, nhằm phòng tránh và mọi cơ hội nhằm làm giảm hội chợ triển lãm. Lựa chọn khắc phục những hệ quả tiêu bớt các chi phí thực tế của các thông điệp trong quảng cáo sẽ cực của lạm dụng danh nghĩa doanh nghiệp Việt Nam trong góp phần cực kỳ quan trọng hợp tác để tạo độc quyền, lũng quá trình tổ chức sản xuất và vào sự thành công của quảng đoạn thị trường, triệt hạ các phân phối hàng hoá Việt Nam. cáo. Thông điệp và nội dung doanh nghiệp đối thủ trên Trước mắt, trong thời gian tới, quảng cáo phải ngắn gọn, rõ thương trường, vì lợi ích cục cần mở rộng những hỗ trợ tài ràng và mang sắc thái riêng, bộ và doanh nghiệp mà làm chính Nhà nước như tinh thần thể hiện ý tưởng của công ty và tổn hại đến lợi ích xã hội, nhà Thông tư số 207/2009/TT-BTC của sản phẩm. Sự tham lam về nước và quyền lợi của người ngày 28/10/2009, theo đó, từ nội dung và thiếu chọn lọc về tiêu dùng. Hơn nữa, cũng cần ngày 12/12/2009 các hoạt động từ ngữ, cũng như những giọng quan tâm bảo đảm quyền sở đưa hàng Việt về bán tại nông đọc thô thiển sẽ mang lại cảm hữu trí tuệ và thương hiệu sản thôn, các khu công nghiệp và giác khó chịu cho người tiếp phẩm của doanh nghiệp chủ đô thị được NSNN hỗ trợ 70% nhận thông điệp. Hoạt động sở hữu đích thực, ngăn chặn chi phí vận chuyển, quầy hàng giao tiếp cộng đồng (Public Re- và xử lý nghiêm khắc, kịp thời và nhân công phục vụ, và hỗ lation - PR) bao gồm rất nhiều hiện tượng gian dối, ăn cắp, trợ 100% kinh phí thực hiện các hoạt động cụ thể như tài trợ chiếm đoạt thương hiệu một bài viết và các hoạt động truyền cho các chương trình thể thao, cách trắng trợn, bất hợp pháp, thông tạo nhận thức chung cho văn hoá, xã hội; hỗ trợ lũ lụt, hoặc một cách tinh vi trên cơ cộng đồng hướng về hàng Việt. thiên tai; giao lưu trực tiếp với sở dùng thủ đoạn và lách luật. Đồng thời, các địa phương khách hàng … sẽ mang đến cho Thứ ba, tăng cường sự định cần vận động các ngành hàng, người tiêu dùng nhiều thông hướng và sự hỗ trợ của Nhà quầy hàng, tiểu thương tại các tin hơn về doanh nghiệp và về nước, hiệp hội đối với sản xuất chợ và trung tâm thương mại hàng hoá của doanh nghiệp, và phân phối hàng Việt. trên toàn quốc liên kết với trong khi người tiêu dùng lại Khẩu hiệu “Người Việt nhau và với các doanh nghiệp có cảm giác ít bị “hội chứng” Nam ưu tiên dùng hàng Việt cùng cam kết, đăng ký hộ kinh quảng cáo hơn, các thông điệp Nam”, đặc biệt khi mở rộng doanh hàng Việt đảm bảo chất ít mang tính thương mại hơn theo nghĩa ưu tiên tiêu thụ và lượng, giá cả và thực hiện các nên dễ được người tiêu dùng bán hàng Việt Nam, sẽ không nội dung cam kết bảo vệ người chấp nhận trong khi chi phí lại dừng lại ở ý nghĩa cổ động tiêu dùng; Thực hiện chương khá thấp. chính trị thuần tuý, mà ngày trình khuyến mãi đối với hoạt Xây dựng và quảng bá càng trở thành thực tiễn kinh động kinh doanh hàng Việt qua thương hiệu cần có vai trò của tế-xã hội sinh động, mang lại các hình thức cụ thể, như giảm hiệp hội, chứ không chỉ của hiệu quả to lớn toàn diện cả cấp giá trực tiếp qua các sản phẩm, Nhà nước và của doanh nghiệp. vĩ mô, lẫn vi mô, trong nước và bán đúng giá các mặt hàng Việt Thay vì cơ cấu như một bàn tay ở nước ngoài, trước mắt, cũng và các chương trình quà tặng nhà nước nối dài, hiệp hội phải như lâu dài, khi có sự hỗ trợ có kèm khi mua hàng Việt… mang đúng nghĩa NGO của nó, tổ chức, thông minh và thực Nhà nước cũng cần tiếp tục có tầm quốc tế và thực sự vỡ lợi chất của Nhà nước Việt Nam phát động và duy trì những cuộc ích của doanh nghiệp. Bên cạnh nhăm tăng thuận lợi trong tiếp vận động cấp quốc gia, thực đó, quản lý Nhà nước cũng cần cận, khả năng thanh toán và hiện những biện pháp đồng bộ quan tâm đến việc đảm bảo nhận thức của người tiêu dùng và nhất quán cần thiết trong sự cạnh tranh lành mạnh giữa về hàng Việt khuôn khổ các cam kết hội các doanh nghiệp, thành phần Trước hết, Nhà nước tạo nhập đã ký, nhằm tăng cường (Xem tiếp trang 18) 4 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  5. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG HÀ NỘI VỚI CUỘC VẬN ĐỘNG “NGƯỜI VIỆT NAM ƯU TIÊN DÙNG HÀNG VIỆT NAM” ThS. Phạm Xuân Tiên Viện nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội sách bảo vệ thị trường và bảo BCĐ Thành phố ban hành Ngày 15/6/2009, Bộ Chính vệ người tiêu dùng trong nước, Quyết định số 19/QĐ-MTHN- trị BCH TƯ Đảng khoá X đã kiểm soát chặt chẽ việc chi tiêu BCĐTP thành lập Ban Tổ chức có Thông báo Kết luận số của các cơ quan, tổ chức, cá cuộc bình chọn “Hàng Việt Nam 264-TB/TƯ về tổ chức Cuộc nhân sử dụng nguồn NSNN, được người Thủ đô yêu thích” vận động “Người Việt Nam xử lý nghiêm cá nhân, đơn vị do Đài PT&TH Hà Nội chủ trì ưu tiên dùng hàng Việt không gương mẫu thực hành phối hợp với các cơ quan, đoàn Nam” (dưói đây gọi tắt là tiết kiệm, chi tiêu lãng phí; Thứ thể liên quan nhằm tăng cường CVĐ)… ba, hỗ trợ doanh nghiệp ở một tuyên truyền, đánh giá các mặt số hoạt động như tổ chức điều hàng Việt Nam được người tiêu tra, khảo sát thị trường, hội dùng ưa chuộng. Năm 2011, Sự vào cuộc đồng bộ và tích thảo, hội trợ, triển lãm hàng BCĐ TP ban hành kế hoạch tổ cực của các cấp ngành… Việt Nam, đưa hàng Việt Nam chức chương trình bình chọn Hà Nội là một trong đến bán ở nông thôn, vùng “Hàng Việt Nam được người những địa phương đi đầu sâu, vùng xa, khu công nghiệp, tiêu dùng ưa thích năm 2011”. hưởng ứng và tích cực triển khu chế xuất, xúc tiến thương Thành phố đã ban hành cơ chế, khai có hiệu quả CVĐ. Theo mại nội địa, mở rộng hệ thống chính sách, xây dựng 45 chủng Quyết định số1413-QĐ/TU bán lẻ, sản xuất hàng hoá, dịch loại sản phẩm chủ lực với hiệu ngày 23/10/2009 cảu Thành ủy vụ chất lượng cao, xây dựng quả kinh tế tăng trưởng cao, Hà Nội, Ban Chỉ đạo CVĐ đã thương hiệu hàng Việt Nam; công nghệ tiên tiến, thu hút được thành lập và chỉ đạo triển Thứ tư, đổi mới, chấn chỉnh các nhiều lao động, nộp ngân sách khai đồng bộ các nội dung của hoạt động quản lý thị trường, cao. Thành phố chỉ đạo các CVĐ theo 04 nhóm nhiệm hải quan, thuế…, cập nhật lực lượng chức năng thường vụ và giải pháp cơ bản là: Thứ thông tin các tiêu chuẩn về chất xuyên tiến hành kiểm tra, nhất, đẩy mạnh công tác thông lượng, giá cả sản phẩm, hàng kiểm soát, ngăn chặn việc vận tin, tuyên truyền, vận động mọi hoá Việt Nam sản xuất và hàng chuyển hàng nhập lậu, sản xuất cơ quan, tổ chức, đơn vị, người ngoại nhập trên các phương và buôn bán hàng giả, hàng vi tiêu dùng nhận thức đúng khả tiện thông tin đại chúng, nhất phạm sở hữu trí tuệ, tính riêng năng sản xuất-kinh doanh, chất là hàng hoá trực tiếp phục vụ 6 tháng đầu năm 2011 đã kiểm lượng sản phẩm, hàng hoá, dân sinh, xử lý nghiêm các vi tra 3598 vụ, xử lý vi phạm 3.388 dịch vụ của doanh nghiệp Việt phạm về chất lượng sản phẩm, vụ, thu phạt hơn 26,6 tỷ đồng. Nam, vận động doanh nghiệp hàng hoá, dịch vụ). Ban chỉ đạo CVĐ TP phối hợp nâng cao chất lượng sản phẩm, BCĐ Thành phố duy trì với Ban Tuyên giáo Thành uỷ hàng hoá, dịch vụ, xây dựng tốt chế độ giao ban, sơ kết rút tổ chức Hội thảo chuyên đề thương hiệu quốc gia, bảo vệ kinh nghiệm với các thành viên “Thực trạng và giải pháp đẩy quyền lợi người tiêu dùng; Thứ và với BCĐ CVĐ các quận, mạnh tuyên truyền thực hiện hai, rà soát, ban hành bổ sung huyện, thị xã. Ngày 10/3/2010 cuộc vận độngNgười Việt Nam quy định pháp lý, cơ chế, chính Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 •5
  6. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trên 200 hội viên là chủ doanh hàng Việt Nam tại huyện Thạch trên địa bàn thành phố Hà Nội nghiệp, thiết thực hưởng ứng Thất đã thu hút sự tham gia của vào trung tuần tháng 12/2011. CVĐ trong sản xất, tiêu dùng 15 doanh nghiệp sản xuất và Tại 29 quận, huyện, thị xã của với trên 90 mặt hàng do CCB thương mại có uy tín, đạt tổng Hà Nội đều đã thành lập Ban sản xuất đều là hàng chất lượng doanh thu 1.322,5 triệu đồng, Chỉ đạo (do đồng chí cấp uỷ tốt, giá thành phù hợp; Sở TT-TT thường xuyên chỉ đạo hoặc Thường trực UB MTTQ Hội LH Phụ nữ Thành phố thông tin báo chí của Thành làm Trưởng ban), tiến hành chỉ đạo 29 Hội Phụ nữ quận, phố và trực tiếp tổ chức tuyên xây dựng kế hoạch và triển huyện, thị xã vận động hội truyền về các hoạt động của khai CVĐ, thực hiện tới các viên tích cực sử dụng hàng hoá CVĐ trên “Cổng giao tiếp Điện cấp, các ngành, các cơ quan, tổ trong nước sản xuất phục vụ tử” của Thành phố, Sở Công chức, đơn vị và rộng khắp tới gia đình mình, cơ quan, đơn vị Thương thường xuyên thông tin các tầng lớp nhân dân trên địa mình, hăng hái tham gia cuộc về hoạt động của những doanh bàn Thủ đô. thi bình chọn những mặt hàng nghiệp công nghiệp trên địa Uỷ ban MTTQ Thành phố Việt Nam được người Thủ đô bàn Hà Nội có sản phẩm chất và các tổ chức thành viên đã yêu thích. lượng, uy tin, chỉ tính nửa đầu chủ động triển khai tổ chức Liên đoàn Lao động Thành năm 2011 sở đã tham mưu cho tuyên truyền sâu rộng đến phố chỉ đạo tổ chức công đoàn UBND TP triển khai kế hoạch toàn thể hội viên, đoàn viên trong hệ thống gắn việc tham đưa hàng đến nông thôn, khu về nội dung, ý nghĩa của CVĐ. gia CVĐ với phát động các công nghiệp, khu chế xuất, tổ Trong đó, UB MTTQ từ Thành phong trào thi đua yêu nước chúc 14 phiên chợ bán hàng phố đến quận, huyện, thị xã trong CNVCLĐ, chỉ đạo Báo Việt ở các huyện (Quốc Oai, phát huy tốt vai trò là cơ quan Lao động Thủ đô,trang Web Chương Mỹ, Thanh Oai, Đan Thừng trực CVĐ, tham mưu của ngành biên soạn tin bài cập Phượng, Mê Linh, Sóc Sơn), chỉ đạo, triển khai kế hoạch, nhật thông tin tuyên truyền Khu công nghiệp Phú Nghĩa, 08 tích cực vận động các tầng lớp những sản phẩm, hàng hoá chuyến bán hàng lưu động tới nhân dân hưởng ứng CVĐ; chất lượng tốt, giá cả phù hợp, các huyện Thanh Trì, Thường Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phê phán việc lợi dụng CVĐ Tín, Sóc Sơn, Từ Liêm, Đông Thành phố Hà Nội triển khai để sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, Anh, Gia Lâm…, triển khai tốt nhiều hoạt động khơi dậy trách hàng hoá kém chất lượng. chương trình “Hành động vì nhiệm tuổi trẻ với CVĐ (tổ Ban tuyên giáo Thành uỷ quyền lợi người tiêu dùng-năm chức Festival Sáng tạo tuổi trẻ đã ban hành các văn bản chỉ 2011”, tổ chức “Tuần bán hàng Thủ đô lần thư VII năm 2010, đạo hệ thống tuyên giáo các vì người tiêu dùng” với 35 điểm triển lãm Sức trẻ Thăng Long, cấp, các ngành, các cơ quan, bán hàng của 23 đơn vị là các trưng bày sản phẩm sáng tạo đơn vị tuyên truyền hưởng ứng trung tâm mua sắm và siêu thị của tuổi trẻ và ý tưởng xuất sắc CVĐ, sử dụng đội ngũ báo cáo lớn, mở 398 điểm bán hàng bình trong cuộc thi Ý tưởng sáng tạo viên, cung cấp tài liệu, định ổn giá, hỗ trợ doanh nghiệp ứng vì Thủ đô ngàn năm văn hiến hướng thông tin, tham gia xây dụng công nghệ thông tin trong và anh hùng, bình chọn Hàng dựngcác kế hoạch, các chương các hoạt động thương mại, sản Việt Nam được tuổi trẻ Thủ đô trình đua hàng Việt Nam tới xuất và xuất khẩu…; yêu thích, diễn đàn Niềm tin tay người tiêu dùng…). Tổng công ty Thương mại Thương hiệu Việt…; Sở TT-TT Sở Công Thương Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị Hội Cựu Chiến binh Thành năm 2010 tham mưu giúp thành viên làm tốt công tác phố tuyên truyền, vận động BCĐ TP tổ chức tốt Lễ phát tuyên truyền, quán triệt mục đến từng cơ sở hội, với trên động hưởng ứng CVĐ gắn với đích, ý nghia và nội dung của 200.000 hội viên, trong số đó có chương trình giới thiệu và bán CVĐ, triển khai tốt chương 6 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  7. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG trình “Liên kết thị trường nội thương mại, lồng ghép các đẩy doanh nghiệp trong nước bộ”, khuyến khích ưu tiên các chương trình triển lãm hàng gồng mình vượt qua bối cảnh thành viên sử dụng dịch vụ, Việt Nam, tôn vinh doanh suy thoái kinh tế để phát triển; tiêu thụ sản phẩm của nhau; nghiệp trẻ sản xuất hàng Việt bằng việc tích cực tham gia Các cơ quan báo chí, thông Nam, tổ chức Câu lạc bộ hàng sản xuất, kinh doanh, phaqan tin, truyền thông của Thành phố Việt Nam chất lượng cao, tổ phối, sử dụng, tiêu dùng sản tăng tần suất và mở chuyên mục chức tốt các hội chợ kích cầu phẩm, hàng hoá Việt Nam tạo tuyên truyền mục đích, ý nghĩa, người tiêu dùng hàng Việt Nam, ra nguồn động lực to lớn làm ra nội dung và các hoạt động tổ đưa hàng đến tay người tiêu nhiều chủng loại hàng hoá có chức triển khai thục hiện CVĐ dùng, tổ chức gian hàng Giới chất lượng, có sức cạnh tranh thông qua hệ thống thông tin thiệu doanh nghiệp và trưng cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đại chúng như Đài PT&TH Hà bày sản phẩm hàng Việt Nam… nội địa và xuất khẩu, đặc biệt là Nội tổ chức thành công 02 đợt sản phẩm, hàng hoá thiết yếu chương trình bình chọn “Hàng Kết quả bước đầu và giải pháp phục vụ dân sinh. Việt Nam được người tiêu dùng cần có trong thời gian tới Về mặt xã hội: Việc sử dụng Thủ đô yêu thích”-Thành phố Thực tế cho thấy, CVĐ và tiêu dùng hàng hoá Việt đã ra Quyết định công nhận 65 mang ý nghĩa quan trọng về Nam tăng mạnh làm mang lại sản phẩm của 60 doanh nghiệp, nhiều mặt, thể hiện lòng tự lợi ích to lớn đối với cả người trong đó có Bồn nước INOX hào, tự tôn dân tộc của mỗi tiêu dùng và các doanh nghiệp Sơn Hà của Cty cổ phần quốc tế một người dân Hà Nội, phát trong nước, cải thiện phúc lợi Sơn Hà, Nhôm cao cấp của Cty huy tinh thần yêu nước, ý thức xã hội, làm tăng nguồn thu cổ phần cử sổ nhựa châu Âu, tự lực, tự cường trong lao động, ngân sách, tạo điều kiện tăng Sữa mang thương hiệu IZZI, sản xuất, kinh doanh, phân mức đầu tư cho cơ sở hạ tầng, Hanomilk của Cty cổ phần sữa phối, tiêu dùng hàng hoá Việt y tế, giáo dục, hỗ trợ việc làm, Hà Nội,Bóng đèn huỳnh quang Nam của người Thủ đô ngàn nâng cao chất lượng cuộc sống compact của Cty cổ phần phích năm văn hiến. CVĐ được triển của chính người dân. Sự tác nước Rạng Đông, Xe đạp thống khai ngày càng mở ra diện rộng động qua lại biện chứng giữa nhất của Cty TNHH NN một và đi vào chiều sâu vừa góp sản xuất và tiêu dùng góp phần thành viên,Pin con thỏ của Cty phần nâng cao năng lực cạnh tích cực và chủ động nhằm cổ phần Pin Hà Nội, Dây cáp tranh của Hà Nội trong thời kỳ bình ổn giá cả, kiềm chế lạm điện Trần Phú của Cty cổ phần CNH, HĐH và hội nhập kinh phát, ổn định tình hình xã hội. cơ điện Trần Phú, Bột gặt Đức tế quốc tế, vừa tích cực góp Về mặt văn hoá: CVĐ góp Giang của Cty cổ phần bột giặt phần thực hiện các giải pháp phần gìn giữ, đề cao giá trị văn và hoá chất Đức Giang, Bánh khắc phục suy giảm kinh tế, hoá tốt đẹp lưu lại dấu ấn trong ga tô và bánh trung thu của thúc đẩy sản xuất nội địa phát các sản phẩm hàng hoá của Cty TNHH Hải Hà-KOTOBU- triển, lựa chọn mặt hàng chủ Việt Nam, của Thủ đô Hà Nội, KI, Bánh mứt kẹo Hà Nội của lực lợi thế để xuất khẩu, giảm nhất là những mặt hàng truyền Cty bánh mứt kẹo Hà Nội, Mì nhập khẩu, cân bằng cán cân thống, khắc phục tâm lý “Sính” bò cao cấp Hanòiot của Cty tthanh toán thương mại, bảo hàng ngoại từ lâu vẫn tồn tại cổ phần chế biến kinh doanh đảm sự phát triển bền vững, trong một bộ phận người tiêu lương thực-thực phẩm Hà Nội, vượt qua tác động tiêu cực của dùng thủ đô và cả nước. Hơn Miến dong tương gạo nếp Cự khủng hoảng kinh tế thế giới; nữa còn thể hiện tính giáo dục Đà của Hiệp hội làng nghề Cự khẳng định chủ trương đúng đạo đức và nhân văn cho mỗi Đà… đắn của Đảng và nhà nước ta người dân và doanh nghiệp Thành phố cũng đã triển nhằm điều chỉnh các giải pháp trong quá trình trao đổi, giao khai nhiều hoạt động xúc tiến kích cầu, định hướng thúc dịch, mua bán, sản xuất, phân Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 •7
  8. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG phối, sử dụng, tiêu dùng, qua chỉ đạo thực hiện các hoạt để mỗi cơ quan, đơn vị, cá nhân đó trân trọng và ý thức rõ hành động hưởng ứng CVĐ tại địa và cả mỗi gia đình thể hiện sự vi đối với sản xuất và mua sắm phương của một số cấo uỷ, hưởng ứng phấn đấu, được hàng hoá Việt Nam. Tạo điều chính quyền, MTTQ và các khuyến khích cộng điểm khi kiện để mọi người dân tham gia đoàn thể, nhất là bệnh hình bình xét các danh hiệu thi đua. đấu tranh chóng sản xuất, vận thức, lập BCĐ nhưng chưa - Đẩy mạnh, đấu tranh chuyển, buôn bán và tiêu thụ triển khai hoạt động cụ thể quyết liệt (nhất là dịp tết hàng giả, hàng kém chất lượng. hoặc nhận thức hời hợt nên chỉ nguyên đán Nhâm Thìn 2012 Trong thời gian tới, Hà đạo thực hiện kém hiệu quả. đang đến gần) chống buôn Nội cần có các giải pháp nâng Có doanh nghiệp chưa đề cao lậu, gian lận thương mại với cao chất lượng thực hiện CVĐ, trách nhiệm, chưa ý thức quan mọi hành vi, thủ đoạn, với cụ thể: tâm thị trường trong nước để việc sản xuất hàng giả, hàng - Tăng cường biểu dương xây dựng và bảo vệ thương nhái, hàng không đảm bảo sức và phát huy mạnh mẽ những hiệu sản phẩm hang hoá Việt khoẻ, vệ sinh, hàng quá hạn sử kết quả đạt được vừa qua, tiếp Nam, nên làm ra sản phẩm chất dụng, hàng kém chất lượng. tục đảy mạnh và nâng cao chất lượng chưa tốt, giá thành cao, Nhân đây xin dẫn vài con lượng CVĐ trong thời gian cạnh tranh yếu. số trên vài lĩnh vực cần thiết tới, đòi hỏi BCĐ CVĐ TP tập - Đề ra nhiều biện pháp phải nhận diện, cảnh giác, đấu trung bám sát nội dung cơ bản, hỗ trợ doanh nghiệp: Rà soát tranh nhằm giảm thiểu tối đa thường xuyên chỉ đạo có trọng để sửa đổi, bổ sung, ban hành tác hại tiêu cực đến nền kinh tâm, trọng đểm nhằm thực một số cơ chế, chính sách tế và đời sỗng xã hội, bảo vệ hiện đạt kết quả cao Kết luận tạo điề kiện thuận lợi, hỗ trợ quyền lợi người tiêu dùng, bảo số o2-KL/TW ngày 16/3/2011 doanh nghiệp tháo gỡ vướng vệ thương hiệu, nhãn hiệu sản của Bộ chính trị về tình hình mắc về vốn; về phân phối, lưu phẩm, hàng hoá có uy tín, chất KT-XH năm 2011, chương thông, bán lẻ; về đất và mặt lượng. Hiện nay ở Việt Nam trình thực hiện NQĐHXI của bằng sản xuất, kinh doanh; về hàng giả chiếm từ 30-40% thị Đảng và NQXV của Đảng bộ quảng bá sản phẩm, hàng hoá phần hàng hoá, 60% người Thành phố; tiếp tục rà soát tìm chất lượng mà giá thành phù Việt Nam dùng hàng giả, trong các biện pháp tối ưu thực hiện hợp cùng với đó là quảng bá khi đó có 99% doanh nghiệp NQXI-CP và chương trình 33 thương hiệu, nhãn hiệu của các trong nước không quan tâm của Thành phố về những giải doanh nghiệp đó…Làm sao để tới quyền bảo vệ thương hiệu pháp chủ yếu tập trung kiềm đưa được thật nhiều sản phẩm, của mình (Thời báo Kinh tế chế lạm phát, ổn định kinh hàng hoá Việt Nam có chất Việt Nam ngày 98/12/2011). tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã lượng, giá thành phù hợp đến Hiện nay cả nước có hơn hội trên địa bàn Thủ đô. Tăng tay người tiêu dùng ở khắp mọi 15.000 loại mỹ phẩm đã đăng cường tuyên truyền sâu, rộng nơi, nhất là vùng nông thôn, ký lưu hành, riêng ở Hà Nội hơn, vận động toàn xã hội để vùng sâu, vùng xa, khu công có 47% dược phẩm, mỹ phẩm quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiệp, nơi tập trung đông dân đang lưu hành là giả. Tại Hà có kết quả cao 04 nhóm nhiệm cư, nơi người dân gặp nhiều Nội qua kiểm tra 47 cửa hàng vụ và giải pháp cơ bản của khó khăn nhất. và 17 điểm bán hàng mỹ phẩm CVĐ trongThông báo Kết luận - Cần thống nhất chỉ đạo ở các chợ ghi là bán hàng chính số 264-TB/TW của Bộ Chính lồng ghép các nội dung tổ chức hãng, nhưng tất cả đều là các trị áp dụng trên đia bàn thành thực hiện CVĐ gắn với phong cửa hàng và điểm bán hàng phố Hà Nội. trào thi đua yêu nước ở từng cơ giả mạo, không được phép của - Khắc phục sự quan tâm quan, đơn vị, địa phương, nên chính hãng…/. chưa đúng mức việc lãnh đạo, xây dựng thành tiêu chí cụ thể 8 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  9. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG Việt Nam- Những cú “sốc” kinh tế năm 2011 & cảnh báo năm 2012… TS. Vũ Thị Dậu Đại học Kinh tế-Hà Nội năm về hạn mức tăng tín dụng Bước vào năm 2011, khó khăn và thách thức trong và ngoài (chỉ còn khoảng 12% so với kế nước đều lớn hơn so với dự báo. hoạch dưới 20%) và thâm hụt Trên thị trường quốc tế, hợp lưu của cả 2 áp lực: áp lực gia NSNN (chỉ còn 4,8% so với kế tăng về lạm phát cao (nhất là tăng giá lương thực thực phẩm, giá hoạch 4,9%). xăng, dầu, đặc biệt là vàng và một số nguyên vật liệu nhậy cảm) và 1- Hỗn chiến kiểm soát thị khủng hoảng nợ công; cũng như áp lực sụt giảm mạnh thị trường trường ngoại hối, sự chênh lệch bất động sản, thị trường chứng khoán và tăng trưởng kinh tế thế giới chậm lại tại hầu hết các quốc gia đã và đang làm gia tăng tác kéo dài giá vàng trong và ngoài động tiêu cực vào nền kinh tế nước ta... nước, Thương hiệu vàng SJC Ở trong nước, áp lực lạm phát và mặt bằng lãi suất tăng cao; đột ngột chính thức lên ngôi dự trữ ngoại hối giảm mạnh, sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó Thương hiệu Vàng Quốc gia khăn, nguy cơ mất ổn định kinh tế vĩ mô trở thành thách thức lớn... Năm 2011 cũng ghi nhận Trước bối cảnh đó, Chính phủ đã kịp thời ban hành Nghị những cú sốc mới, gây khá quyết số 11/NQ-CP ngày 24/2/2011 của về những giải pháp điều nhiều tranh cãi cả trên nghị hành phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới, cùng với Bộ trường, cũng như các phương Chính trị đã có Kết luận số 02. và Nghị quyết số 59 của Quốc hội về tiện thông tin đại chúng và điều chỉnh mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội năm 2011. Đó là những quyết sách kịp thời, đúng đắn, thể hiện tạo lúng túng cho ngân hàng, bước tiến mới trong tư duy phát triển và khả năng phản ứng chính cũng như những nghi ngại cho sách của Đảng và Nhà nước ta, được nhân dân đồng tình ủng hộ và người dân về cố gắng kiểm quốc tế đánh giá cao. soát thị trường ngoại hối theo Tuy nhiên, năm 2011 vẫn ghi nhận những cú”sốc” kinh tế trên tinh thần Nghị quyết 11/NQ- nhiều lĩnh vực... -CP ngày 23/2/2011 của Chính phủ; đặc biệt là các động thái cố gắng không chế trần lãi suất I. Những cú “sốc” kinh tế những cú sốc tăng giá “khủng” huy động và hạn mức tín dụng, năm 2011 sau thời gian dài cố nén trước hạn chế đối tượng được tiếp 1. Dồn dập điều chỉnh tỷ đó đã làm bùng phát các xung cận giao dịch tín dụng ngoại giá và tăng giá xăng, dầu, điện.. lực tiêu cực dẫn đến hệ lụy tệ, thậm chí tịch thu ngoại “Mở hàng” đầu năm là lạm phát cao kéo dài với mức tệ buôn bán”ngoài luồng”; cú sốc điều chỉnh tỷ giá VND trên 1% so với tháng trước lập rào cản hành chính „tiêu với USD (tăng 9,3% từ ngày suốt 3 quý đầu năm, khiến chuẩn hóa” nhằm giảm thiểu 11/2/2011). Tiếp ngay sau 3 lần Chính phủ phải chính đối tượng đủ chuẩn được phép đó là những cú sốc dồn dập thức điều chỉnh mức CPI từ thực hiện nhiệm vụ độc quyền về tăng giá xăng- dầu (tăng mức kế hoạch đến cuối năm Nhà nước về nhập khẩu, sản từ 17-24%) và giá điện (tăng 2011 là 7,5% lên 15%, rồi phấn xuất và buôn bán vàng miếng. 15,2% từ 1/3/2011). Sự hội tụ đấu đạt chỉ 18%, bất chấp đã Điều này cũng khiến chệnh tập trung trong thời gian ngắn có cải thiện rõ rệt so với mọi lệch giá vàng trong nước với Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 •9
  10. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG nước ngoài tăng vọt tới 3-5 nhiều địa phương cả nước, ngành điện. tr.đ/lượng (so với tối đa 2 tr.đ/ nhất là ở các đô thị lớn vào Dư luận thật sự sốc khi lượng năm 2010) và kéo dài những tháng cuối năm 2011, được biết, năm 2011 ở trong khó hiểu hàng tháng trời, bất với quy mô „khủng” hàng vài nước xuất hiện tình trạng, cứ chấp tuyên bố của Thống đốc trăm tỷ đồng, đã không chỉ tạo 10 doanh nghiệp đăng ký thành NHNN về mức chuẩn phải là sốc trong đời sống hàng trăm lập mới, thì có tới 9 doanh giá vàng trong nước chỉ chênh ngàn hộ gia đình có liên quan nghiệp cũ bị giải thể, sáp nhập tối đa 400.000 đ/lượng với giá trực tiếp và gián tiếp, mà còn hoặc dừng hoạt động vì thua vàng thế giới. Kết cục cuộc làm tăng sự e ngại về độ lành lỗ và không có tiền nộp thuế... hỗn chiến này còn sốc hơn khi mạnh và nguy cơ tạo sốc đổ Thậm chí, có tới 450/495 do- „chốt hạ” là thương hiệu vàng vỡ đômino của thị trường tín anh nghiệp đang niêm yết trên SJC của Công ty vàng bạc đá dụng trong nước... sàn giao dịch chứng khoán tập quý Sài Gòn, doanh nghiệp 3. Đại hạ giá trên thị trung báo lỗ; khoảng 50% do- 100% vốn nhà nước đang hoạt trường bất động sản & chứng anh nghiệp nhỏ và vừa, cùng động kinh doanh vị lợi nhuận khoán hơn nửa số làng nghề trên cả và trực thuộc UBNDTPHCM, Năm 2011 lần đầu tiên gây nước hầu như bị tê liệt vì lãi được lên ngôi chính thức trở sốc cho nhà đầu tư khi bùng suất cao và khó tiếp cận nguồn thành Thương hiệu Vàng Quốc nổ những đợt đại hạ giá các bất vốn ngân hàng. gia qua tuyên bố đột ngột của động sản và chứng khoán vốn Cuộc khẩu chiến về thực Thống đốc NHNN trong một trong tình trạng ế dài trước sự lỗ hay lãi của ngành xăng buổi chất vấn tại kỳ họp 2 đó. Không phải là việc đóng dầu và điện cũng chưa có hồi Quốc hội khóa 13 diễn ra cuối băng rồi chờ giá ấm, nóng kết dù có bộc lộ thêm nhiều tháng11/2011, mà không cần trở lại như mọi năm, mà thực động thái phản ứng và thông qua một bất kỳ hành trình thủ sự là phải hạ giá từ 30-40%, tin tạo sốc mới của nhiều quan tục về lập và thông qua đề án thậm chí 50% so với giá đỉnh chức trong và ngoài ngành, của một đại sự như vậy..! cao, nhưng vẫn khó tìm khách nhất là về cách tính lỗ và tuân 2. Bùng nổ nợ khó đòi ngân hàng đến với những chung cư thủ các quy định quản lý có hàng & đổ vỡ tín dụng đen cao cấp và nhà liền kề, biệt thự liên quan. Dù được tiên liệu từ đầu vốn bị bỏ hoang cả năm nay. Đặc biệt, dư luận quá sốc năm, song dư luận cũng không Sốc giảm giá trên thị trước tin mức lương trung tránh khỏi sốc khi nghe tin trường chứng khoán còn thê bình của ngành điện chỉ có 7,5 nợ xấu của khối ngân hàng thảm hơn, khi mà có những trđ/người dù ngành này đang thương mại tăng vọt tính đến chứng khoán rớt giá thê thảm, lỗ nặng (do không được tùy ý cuối tháng 10/2011 lên 76000 còn không đến 900 đ/cổ phiếu, tăng giá điện hay do đầu tư đa tỷ đồng, tức tới trên 3,5% tổng trong khi giá mỗi lần „tẩm ngành), cao hơn mức lương dư nợ (trong khi có tổ chức quất bình dân” vẫn giữ nguyên tột đỉnh theo bảng lương Nhà nước ngoài cho rằng con số mức 60.000đ/lượt/45 phút, nước duyệt cho bất kỳ nhà giáo thực là 13,5%), trong đó 47% còn tuyệt đại đa số hàng hóa hay nhà khoa học hàng đầu là nợ khó đòi. Đặc biệt, dư và dịch vụ khác đều đồng loạt nào của Việt Nam. Mức lương luận càng sốc hơn khi biết các tăng giá theo mức lạm phát.... này khiến quan chức ngành DNNN chiếm tới 60% tổng dư 4. Tăng vọt bất thường điện „đau lòng” và cũng gây nợ và 70% nợ xấu của các ngân lượng doanh nghiệp thua lỗ, đau lòng hơn cho các cán bộ, hàng thương mại. cuộc khẩu chiến bất phân thắng công nhân viên nhiều ngành Hơn nữa, những vụ đổ bại về lỗ hay lãi của ngành xăng khác khi nghĩ về mức lương vỡ tín dụng đen bùng nổ trên dầu và mức lương đau lòng của của mình...! 10 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  11. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG II. Những cảnh báo cho năm 3% trong năm nay và 2,9% GDP năm 2012 là 6,3%, cao 2012 trong năm 2012. Đây là lần thứ hơn so với mức tăng chỉ 5,8% Theo nhiều dự báo của 2 Citigroup hạ dự báo trong năm 2011, và năm 2013 GDP các tổ chức chuyên nghiệp và chưa đầy một tháng. của Việt Nam sẽ tăng tới 7,5%; cá nhân uy tín trong và ngoài Kém lạc quan hơn, hãng còn mức lạm phát năm 2011 là nước, năm 2012, nhất là trong xếp hạng tín nhiệm của Pháp, 19%, những sẽ hạ thấp xuống nửa đầu năm, đặc biệt trong Fitch dự báo tăng trưởng kinh chỉ còn 8,1% mà thôi, dù vẫn quý 2/2011, nhìn chung sẽ có tế thế giới năm 2011 nhiều khả thuộc hàng cao trên thế giới... nhiều tín hiệu màu xám hơn năng sẽ chỉ ở mức 2,6%, thay Tuy nhiên, theo WB,lạm phát năm 2011 xét cả về kinh tế vì con số 3,1% do chính hãng Việt Nam năm 2012 sẽ là và xã hội, cả trên phạm vi thế này đưa ra hồi đầu năm 2011. 10,5%... giới, cũng như quốc gia và mỗi Tuy nhiên, mức giảm mạnh Tóm lại, dù khác nhau về ngành... nhất sẽ đến vào năm 2012 khi chi tiết và con số cụ thể, nhưng Theo nhiều dự báo của tốc độ tăng GDP toàn cầu chỉ tinh thần chung của các dự các tổ chức chuyên nghiệp và ở mức 2,7%, giảm tới 0,7% so báo nêu trên đều thống nhất cá nhân uy tín trong và ngoài với dự báo trước đó. cho rằng kinh tế thé giới và nước, năm 2012, nhất là trong Goldman Sachs là tổ chức của nhiều nước năm 2012 sẽ nửa đầu năm, đặc biệt trong tiếp theo công bố dự báo tăng tiêu cực hơn năm 2011… quý 2/2011, nhìn chung sẽ trưởng tiêu cực cho nền kinh Ở trong nước, Việt Nam có nhiều tín hiệu màu xám tế thế giới với mức 3,8% trong tiếp tục phải xử lý các tồn tại hơn năm 2011 xét cả về kinh năm 2011 và 3,5% trong năm và vấn đề đã, đang và tiếp tục tế và xã hội, cả trên phạm vi 2012. Đồng thời, hãng này đặt ra, mà nổi bật là: thế giới, cũng như quốc gia và cũng dự báo giá dầu thế giới Thứ nhất, Việt Nam tiếp mỗi ngành... Đặc biệt, giá vàng cuối 2011 sẽ giảm 6% và giảm tục triển khai sâu rộng các cam sẽ tiếp tục biến động mạnh, 12% vào năm 2012 do nhu cầu kết trong Tổ chức Thương mại nhiều đồng tiền chủ chốt trên nhiên liệu giảm trong hoàn thế giới (WTO), khu vực mậu thế giới tiếp tục xu hướng yếu cảnh kinh tế thế giới lâm vào dịch tự do ASEAN và ASE- và yếu hơn, kể cả USD, Euro; suy thoái. Mức tăng trưởng AN+, tạo ra những cơ hội to khả năng đồng Nhân dân tệ, của các nền kinh tế chủ chốt lớn cho thu hút đầu tư và phát Yên Nhật và Rúp Nga sẽ tăng cũng được dự báo giảm. triển xuất khẩu, nhưng cũng giá chậm... Trong khi Fitch cho rằng đặt ra những thách thức gay gắt Ngày 20/9/2011, Quỹ tiền kinh tế Mỹ năm 2012 sẽ tăng đối với sức cạnh tranh của nền tệ quốc tế (IMF) hạ dự báo trưởng cao hơn với mức 1,8%, kinh tế đang trong quá trình tăng trưởng kinh tế thế giới thì Goldman Sachs lại dự báo chuyển đổi và khả năng phản xuống còn 4% cho 2 năm 2011 có 1,4% sau khi đã đạt 1,7% ứng chính sách, phản ứng thị và 2012, thấp hơn 0,3% so với trong năm nay. Lạc quan vào trường trước những diễn biến dự báo đưa ra vào tháng 6. nền kinh tế châu Âu, IMF đưa phức tạp của thị trường. Liên tiếp sau đó, Citigroup, ra dự báo tăng trưởng 1,1%, Thứ hai, thành tựu phát Fitch và Goldman Sachs cũng cao hơn nhiều so với mức triển KT-XH đạt được chưa điều chỉnh mức dự báo cho 0,8% của Fitch và 0,1% của tương xứng với tiềm năng. tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Goldman Sachs…. Kinh tế phát triển thiếu bền Bộ phận nghiên cứu và tháng 9/2011, IMF đã đưa vững, chất lượng, hiệu quả, sức phân tích của Citigroup ngày ra những dự báo khá lạc quan cạnh tranh còn thấp; kinh tế vĩ 29/9/2011 dự báo tăng trưởng cho Việt Nam, cụ thể: Việt mô chưa vững chắc. Những GDP thế giới sẽ giảm xuống Nam sẽ đạt mức tăng trưởng hạn chế, yếu kém trong các Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 • 11
  12. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG lĩnh vực văn hoá, xã hội, môi biến, kéo dài và nặng nề; Một như giá vàng trên thị trường trường chậm được khắc phục. số khó khăn và thách thức thị có nhiều khả năng lớn là sẽ Vẫn đang tiềm ẩn những nhân trường có thể lớn hơn và khó vẫn biến động bất thường. tố đe dọa chủ quyền quốc gia lường hơn so với dự báo: Một Sản xuất kinh doanh tiếp tục và gây mất an ninh trật tự; mặt, giá nhiều mặt hàng tiêu gặp nhiều lực cản chưa dễ nguy cơ bùng phát thiên tai, dùng điện và điện tử sẽ có xu tháo gỡ. Nguy cơ mất ổn định dịch bệnh. Đặc biệt, lạm phát hướng giảm, nhất là những kinh tế vĩ mô có thể trở thành và mặt bằng lãi suất có thể vẫn mặt hàng trong diện giảm thuế thách thức lớn hơn nếu không khá cao; nợ xấu của hệ thống theo lộ trình hội nhập của Việt có giải pháp quyết liệt, hiệu ngân hàng tăng, thanh khoản Nam trong khuôn khổ AFTA, quả... của một số ngân hàng thương WTO và một số FTA, cũng Đặc biệt, tăng giá xăng, mại khó khăn; nhập siêu lớn, như thỏa thuận thương mại dầu, điện và than kiểu sốc sẽ cán cân thanh toán quốc tế đặc biệt khác...; Mặt khác, giá khó có cơ hội phát tác như thâm hụt, dự trữ ngoại hối lương thực thực phẩm, giá dầu năm 2011. Tuy nhiên, những khó cải thiện gây áp lực lên thô và nguyên vật liệu trên thị cú sốc hạ giá trên thị trường thị trường tiền tệ và tỷ giá; giá trường quốc tế có thể tăng cao bất động sản và chứng khoán vàng trên thị trường có nhiều dần; thị trường chứng khoán sẽ còn tiếp diễn chưa có điểm khả năng vẫn biến động bất tiếp tục trầm lắng, trì trệ; dừng; lạm phát và mặt bằng thường. Sản xuất kinh doanh khủng hoảng nợ công ở nhiều lãi suất có thể vẫn khá cao; nợ gặp nhiều khó khăn. Nguy cơ nước tiếp tục nặng thêm; tăng xấu của hệ thống ngân hàng sẽ mất ổn định kinh tế vĩ mô có trưởng kinh tế thế giới chậm tiếp tục gia tăng áp lực; thanh thể trở thành thách thức lớn lại, lạm phát cao tại nhiều khoản của một số ngân hàng hơn nếu không có giải pháp quốc gia cả phát triển, cũng thương mại sẽ thêm khó khăn; quyết liệt, hiệu quả. Ngoài ra, như đang phát triển và mới nhập siêu, cán cân thanh toán những thách thức, yêu cầu tạo nổi; khả năng tiếp tục đậm quốc tế, dự trữ ngoại hối, tỷ đột phá về thể chế, cơ sở hạ hơn xu hướng bảo hộ kỹ thuật giá, cũng như giá vàng trên tầng, nhân lực (tỷ lệ lao động các thị trường xuất khẩu quốc thị trường có nhiều khả năng qua đào tạo đạt trên 40% năm tế quan trọng của Việt Nam... ; lớn là sẽ vẫn biến động bất 2011) và cơ cấu kinh tế cũng Thứ tư, trước mắt, khả thường. Sản xuất kinh doanh ngày càng đậm nét; thị trường năng tăng giá xăng, dầu, tiếp tục gặp nhiều lực cản chứng khoán, thị trường bất điện và than kiểu sốc sẽ khó chưa dễ tháo gỡ. Nguy cơ mất động sản chưa có nhiều triển có cơ hội phát tác như năm ổn định kinh tế vĩ mô có thể vọng bứt phá. Tham nhũng, 2011. Tuy nhiên, những cú trở thành thách thức lớn hơn lãng phí chưa được đẩy lùi; sốc hạ giá trên thị trường bất nếu không có giải pháp quyết đình công xảy ra ở nhiều nơi; động sản và chứng khoán sẽ liệt, hiệu quả... tội phạm và tệ nạn xã hội chưa còn tiếp diễn chưa có điểm Vì vậy, nhận diện những giảm. Hệ số tín nhiệm quốc dừng, Đặc biệt, lạm phát và bất cập và đặc biệt xử lý tốt gia thấp và chỉ số cạnh tranh mặt bằng lãi suất có thể vẫn các hệ quả đã, đang và sẽ phát tụt bậc liên tiếp nhiều năm... khá cao; nợ xấu của hệ thống sinh của những cú sốc kinh tế Thứ ba, kinh tế xã hội nước ngân hàng sẽ tiếp tục gia tăng nêu trên trở thành một trong ta tiếp tục chịu ảnh hưởng tiêu áp lực; thanh khoản của một những yêu cầu bức thiết để cực từ khủng hoảng tài chính số ngân hàng thương mại sẽ ngăn ngừa và kiểm soát tốt và suy thoái kinh tế toàn cầu thêm khó khăn; nhập siêu, hơn sự tái lặp các cú sốc đó và biến động chính trị ở nhiều cán cân thanh toán quốc tế, trong tương lai.../.. nước trên thế giới có thể đột dự trữ ngoại hối, tỷ giá, cũng 12 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  13. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI NỢ CÔNG CỦA VIỆT NAM CÓ THỰC SỰ AN TOÀN…?! TS. Nguyễn Minh Phong Viện nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội suất thấp,chủ yếu có lãi suất cố nghị của Chính phủ là nợ quốc Dù được khẳng định vẫn định từ 1 - 2,99%/năm. gia không quá 50%, nợ Chính trong giới hạn an toàn, song Trước những quan ngại phủ không quá 53%, nợ công đã có một số dấu hiệu cho của nhiều đại biểu về vấn đề nợ khoảng 60-65% GDP). thấy “độ nóng”ngày càng công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Thứ hai, điều kiện nợ ngày gia tăng của Nợ công trong Vương Đình Huệ cho biết càng ngặt nghèo hơn thời gian gần đây, cả về định tính và định lượng, với thêm: tính đến 31/12/2010, Cũng theo Bộ trưởng 4 điểm nhấn đáng chú ý sau tỷ lệ nợ Chính phủ là 45,7% Vương Đình Huệ, về cơ cấu đây: GDP, nợ nước ngoài là 42,2%, nợ công, trong tổng nợ công nợ công là 57,3%. Trong kế của Việt Nam, nợ ODA chiếm hoạch trình Quốc hội, ước đến 75%, vay ưu đãi khác 19%, vay 1. Phác họa bức tranh Nợ công 31/12/2011, nợ công là 54,6%, thương mại chỉ 7%. Vay ODA Việt Nam đến 31/12/2012 là 58,4% GDP. có thời gian rất dài và lãi suất Thứ nhất, quy mô nợ tăng Chỉ số này được tính trên cơ sở ưu đãi. Khi so với các nước cần nhanh vượt dự báo dự kiến kịch bản tăng trưởng chú ý cơ cấu này, nhất là đối với Theo Bản tin nợ nước ngoài 6%, nếu như kịch bản tăng những nước đang phát triển và -Bộ Tài chính, đến 31/12/2009, trưởng đạt được mức 6,5%, tỷ các nước đã thoát khỏi ngưỡng tổng nợ nước ngoài của Việt lệ nợ công sẽ thấp hơn đáng kể. nghèo, tỷ trọng nợ công phần Nam (gồm nợ nước ngoài của Về phương pháp tính cũng vay thương mại chiếm rất Chính phủ và nợ do Chính có khác nhau, các nước phát nhiều. phủ bảo lãnh) là 27,929 tỷ triển tính tỷ lệ theo giá trị Các khoản vay nước ngoài USD, tương đương với khoảng đồng tiền, Việt Nam tính theo của Việt Nam đa số có lãi 479,5 nghìn tỷ đồng; Trong phương pháp giá trị danh nghĩa. suất thấp, trong tổng nợ cuối đó, nợ nước ngoài của Chính Nếu quy theo giá trị đồng tiền, năm 2009 thì vay ODA chiếm phủ là trên 23,9 tỷ USD. Đến tỷ lệ nợ công của Việt Nam còn tỷ trọng 74,67%, vay ưu đãi 31/12/2010, tổng nợ nước thấp hơn. Tuy vậy, Chính phủ chiếm 5,41%, vay thương mại ngoài của Việt Nam lên tới cũng tính toán cơ cấu này đã 19,92%...Sang năm 2010, vay hơn 32,5 tỷ USD, chiếm 42,2% và sẽ có thay đổi khi mà khoản nợ với lãi suất thấp 1 - 2,99%/ GDP (so với mức 38,8% GDP ODA và ưu đãi đang trả dần, năm chiếm khoảng 65,5% tổng mà Chính phủ dự kiến hồi cuối khoản vay thương mại đang có dư nợ. Đặc biệt, các khoản vay năm 2010) và tăng 4,6 tỷ USD xu hướng tăng lên vì Việt Nam có lãi suất cao từ 6 - 10%/ năm so năm 2009, đạt mức nợ cao đã được đưa vào danh sách là trong năm 2010 cũng đã lên tới nhất kể từ năm 2005; Trong nước có thu nhập trung bình. 1,89 tỷ USD, gấp hơn 2 lần năm đó, 62% là nợ nước ngoài của Ngày 8/11/2011, Quốc hội 2009. Hiện các chủ nợ chính Chính phủ, 38% là nợ nước đã thông qua nâng trần Nợ của Việt Nam vẫn là Nhật Bản, ngoài của doanh nghiệp. Đối công của Việt Nam đến 2015 Pháp, ADB, WB... Các chủ nợ với nợ của Chính phủ, 93% nợ không quá 65% GDP, dư nợ này đã nâng lượng nắm giữ trái là vốn ODA và nợ ưu đãi (trong của Chính phủ không quá 50% phiếu Chính phủ Việt Nam lên đó 74% là vốn ODA). Đây là GDP và dư nợ quốc gia không hơn 2 tỷ USD trong năm 2010 các khoản nợ dài hạn và có lãi quá 50% GDP (so với mức đề (so với con số hơn 1 tỷ USD Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 • 13
  14. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI của năm 2009). ngân sách nhà nước. Trong khác với thông lệ hằng năm Thực tế cũng cho thấy, lãi khi đó, theo thông lệ quốc đều vượt thu, dự toán thu ngân suất vay nợ của Việt Nam đang tế, mức dịch vụ nợ an toàn là sách năm 2011 được Bộ trưởng có xu hướng tăng lên cả do Việt không quá 30% tổng thu ngân Bộ Tài chính đánh giá là “chưa Nam đã bị giảm mức nhận ưu sách. Hơn nữa, trong 15% tổng năm nào khả năng tăng thu đãi vì gia nhập nhóm nước NSNN để chi trả cho nợ công căng thẳng như năm nay và có thu nhập trung bình, cũng hàng năm này thì ngân sách có dấu hiệu chững lại từ tháng như do ít nhiều giảm cả mức chỉ trả 13,5%; còn 1,5% là các 7-2011”. Đặc biệt, nguồn thu tín nhiệm quốc gia (theo một dự án và các nhà đầu tư phải thuế từ doanh nghiệp có vốn vài đánh giá cá biệt là từ BB+ trả. Nợ công Việt Nam có một đầu tư nước ngoài (FDI) trong xuống BB) vì những e ngại bất điều rất khác với các nước khác quý II/2011 giảm 83% so với ổn của kinh tế vĩ mô và sự kiện là chúng ta có việc cho vay về quý I, quý III dự kiến giảm 40% Vinashin… cho vay lại, Nhà nước vừa là so với 6 tháng đầu năm…với Thứ ba, dịch vụ nợ tăng chủ nợ, nhưng vừa là khách nợ. 50% số doanh nghiệp khai lỗ. nhanh, hệ số an toàn nợ giảm Sau năm 2015 vấn đề trả nợ có Trong khi đó, theo Bộ KH&ĐT, Theo Bản tin Nợ nước thể tương đương với vay hoặc với khu vực kinh tế tư nhân ngoài của BTC, dịch vụ nợ thấp hơn, tức là không vượt trong nước thì số doanh nghiệp nước ngoài của Việt Nam trong quá 65% GDP. giải thể, phá sản và dừng hoạt năm 2010 là 1,67 tỷ USD, trong Đặc biệt, theo cảnh bảo động không nộp thuế đã xấp đó riêng tiền lãi và phí là hơn của Bộ Tài chính, dự trữ ngoại sỉ con số doanh nghiệp đăng 616 triệu USD, tăng gần 30% so hối của Việt Nam trong năm ký thành lập mới trong năm với con số 1,29 tỷ USD của năm 2010 chỉ còn tương đương 2011... 2009… 187% tổng dư nợ ngắn hạn, Thứ tư, đầu tư công chưa Theo đại biểu quốc hội giảm mạnh so với con số 290% hiệu quả là nguồn gốc lớn nhất Trần Du Lịch, Nợ nước ngoài và 2.808% của các năm 2009 và làm tăng nợ công của Việt Nam hiện tương 2008; trong khi mức khuyến Ở nước ta hiện có 194 đương 50 tỉ USD, lớn gấp 3 lần nghị của Ngân hàng thế giới khu công nghiệp với tổng diện so với dự trữ ngoại hối (khoảng WB là trên 200%. tích gần 46.600 ha, cùng với 14-15 tỉ USD). Năm 2011, dự Cần nhấn mạnh rằng, việc 1.643 cụm công nghiệp với gần kiến trả nợ 86.000 tỉ đồng, mua vào thêm 4-7 tỷ USD trong 73.000 ha do Ủy ban nhân dân chiếm 12,5% tổng thu NSNN; những tháng đầu năm 2011 ít cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch năm 2012 sẽ phải trả 100.000 nhiều đã cải thiện tỷ lệ an toàn đến năm 2020. Với tỷ lệ lấp đầy tỉ đồng, chiếm 13,5% tổng thu nợ/dự trữ ngoại hối của Việt diện tích các khu công nghiệp NSNN-Một con số không hề Nam. Song, việc mua vào này hiện đạt 50-60% thì cần ít nhất nhỏ trong quy mô khiêm tốn không phải là giải pháp bền 10-15 năm nữa và số vốn đầu của NSNN hiện nay (trong vững xét dưới góc độ chống tư cần ít nhất là 50 tỷ USD để khi Nợ công của Thái Lan chỉ lạm phát tiền tệ, vì nó dễ trở lấp đầy 100% diện tích hiện có. có 44,1% GDP và dự trữ ngoại thành nguồn xung lực làm tăng Chính phủ cũng đã phê duyệt hối là 176 tỉ USD; Indonesia, lạm phát tiền tệ ở nước ta, nhất 15 dự án khu kinh tế ven biển Malaysia nợ công chỉ có 26,9% là khi chậm thu hồi các khoản với tổng diện tích 662 nghìn GDP, Philippines 47,3%...). tiền đã chi thông qua bán trái ha (2% diện tích tự nhiên của Theo Bộ trưởng Tài chính phiếu Chính phủ. Việt Nam), ước tính cần 2.000 Vương Đình Huệ, hiện nay Ngoài ra, cần thấy rằng tỷ đôla (bằng toàn bộ đầu tư cả tổng số dịch vụ nợ (trả nợ khả năng trả nợ từ nguồn thu nước trong 50 năm nữa) để đầu cả gốc và lãi) của Chính phủ NSNN đang và sẽ có thể gặp tư. Ở bờ biển miền Trung, cứ chiếm khoảng 14% – 16% tổng căng thẳng trong bối cảnh mà, khoảng 30-40km lại có 1 cảng 14 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  15. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI biển. Tuy nhiên, các cảng biển đó, các tổ chức tín dụng có nguy tiêu cực đến hình ảnh Việt này lại không hoạt động hết cơ mất trắng khoảng 37.000 tỉ Nam trên thế giới. công suất, hiệu quả chỉ mới thể đồng (số này thuộc nợ nhóm Bên cạnh đó, việc xử lý hiện trên báo cáo nghiên cứu 5 – nợ có khả năng mất vốn). nợ và tài sản công cần thu hồi khả thi. Năm 2011, cả nước Một số đơn vị có nhiều nợ xấu trong khu vực DNNN trên thực hiện xiết chặt đầu tư công tăng là các ngân hàng thương thực tế chậm và kéo dài. Hiện theo tinh thần Nghị quyết 11/ mại cổ phần Việt Nam Thương tại, việc mua và xử lý nợ công CP, nhưng vẫn “lọt lưới” 333 Tín, Đệ Nhất, công ty tài chính tại Việt Nam chủ yếu dựa vào dự án mới sai đối tượng, không Dầu khí, ngân hàng liên doanh công ty Mua bán nợ và tài sản thuộc danh mục sử dụng vốn Việt Thái, ngân hàng United tồn đọng của doanh nghiệp trái phiếu Chính phủ mà vẫn Overseas Bank… Nợ xấu của (DATC) – công ty 100% vốn được khởi công…Nhìn tổng một số ngân hàng cao hơn mức nhà nước thuộc bộ Tài chính, quát, tốc độ tăng đầu tư công bình quân của toàn ngành là được Chính phủ giao nhiệm trong mười năm qua cao hơn 3,21%/tổng dư nợ. Trong đó, vụ chủ yếu là giải quyết nợ và tốc độ tăng trưởng GDP. Khu nợ xấu của Agribank là 6,67%, tài sản tồn đọng của DNNN, vực DNNN (doanh nghiệp Vietcombank là 3,47%. Báo hỗ trợ thúc đẩy quá trình sắp nhà nước) được hưởng nhiều cáo của Đảng uỷ khối doanh xếp, chuyển đổi sở hữu DNNN. nguồn lợi nhất và chiếm tỷ nghiệp Trung ương mới đây Tổng giá trị nợ và tài sản (bị trọng đầu tư xã hội cao nhất lại cho thấy, tập đoàn Điện lực loại khi xác định giá trị doanh có hiệu quả đẩu tư thấp nhất. hiện nợ gần 8.000 tỉ đồng; Tổng nghiệp để cổ phần hoá) từ các Đầu tư công cao và kém công ty Xăng dầu khoảng 1.500 DNNN mà DATC đã tiếp nhận hiệu quả trong bối cảnh tiết tỉ đồng, tổng công ty Hàng hải tính theo giá trị sổ sách là 3.033 kiệm của Việt Nam giảm là nợ hơn 600 tỉ đồng … tỉ đồng, trong đó nợ là 1.314 tỉ một trong những nguyên nhân Điều đáng quan tâm là đồng, tài sản là 1.719 tỉ đồng. chính dẫn đến lạm phát tăng, trong lúc nợ xấu ngân hàng Sau khi tiếp nhận, đối với các lãi suất thị trường tăng cao tăng nhanh thì việc mua bán nợ khoản nợ, hiện DATC mới và nhất là làm nợ công tăng xấu theo quyết định 59/2006/ chỉ thu hồi được 12,6 tỉ/556,2 nhanh. Đặc biệt, nợ của DNNN QĐ-NHNN chưa đáp ứng nhu tỉ đồng, chiếm 2,2% số nợ có đang và sẽ gia tăng không chỉ cầu, có nhiều công đoạn và mất đủ hồ sơ. Số nợ không đủ hồ tạo hệ quả tăng nợ công, mà rất nhiều thời gian. Khi doanh sơ, không có khả năng thu hồi còn làm tăng nợ xấu ngân hàng nghiệp mất khả năng trả nợ, vẫn chưa có giải pháp xử lý dứt và chuỗi nợ liên hoàn, cùng việc giải chấp các tài sản đảm điểm. Đối với tài sản, DATC đã tình trạng chiếm dụng vốn lẫn bảo cũng không đơn giản. Vì xử lý tài sản các doanh nghiệp nhau. Theo ông Deepak Mishra thế, các định chế nước ngoài bàn giao, thu hồi được 363 tỉ – kinh tế trưởng ngân hàng rất ít hoặc chưa muốn tham gia đồng, bằng 22% giá trị trên số Thế giới (WB) hiện các DNNN vào lĩnh vực này do e ngại rủi kế toán; xử lý tài sản bị mất, chiếm tới 60% tín dụng của ro mua tài sản rồi về sau không thiếu hụt, thu hồi được 295 các ngân hàng, các tổ chức tín bán được. Thực tế này không triệu/12,7 tỉ đồng. Hơn nữa, với dụng. Đặc biệt, mức nợ của các chỉ gây khó cho các ngân hàng 3/4 số vốn nhà nước cấp cho DNNN đang chiếm tới 70% nợ mà nó còn là một dấu hiệu DATC chưa được sử dụng vào xấu của các ngân hàng. Theo đáng lo ngại cho cả nền kinh hoạt động kinh doanh, mà gửi Ủy ban giám sát tài chính quốc tế. Bởi lẽ nợ xấu của hệ thống vào ngân hàng là một sự lãng gia, tính đến hết tháng 8.2011, ngân hàng tăng lên, tín nhiệm phí rất lớn (tổng số vốn đầu nợ xấu toàn ngành ngân hàng quốc gia giảm xuống, định hạn tư của DATC hiện nay là 641 ở mức trên 76.000 tỉ đồng và của các tổ chức tín dụng Việt tỉ đồng, trong đó chuyển nợ đang có xu hướng tăng. Trong Nam hạ xuống sẽ ảnh hưởng thành vốn góp là 382 tỉ đồng, Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 • 15
  16. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI đầu tư trực tiếp bằng tiền là 259 nợ công đang bao phủ toàn ngoài, chủ động hơn trong việc tỉ tại 12 doanh nghiệp). Trong cầu và đe dọa nhấn chìm nền vay nợ. Chính phủ cũng chỉ khi vốn đầu tư chưa được sử kinh tế thế giới vào vòng xoáy đạo hoàn thiện cơ chế công dụng triệt để, thì các hoạt động khủng hoảng tồi tệ mới vô tiền khai minh bạch, tăng cường đầu tư và cung cấp dịch vụ, khoáng hậu…Cần tỉnh táo thấy công tác quản lý nợ. Hiện tình tư vấn là một phần trong hoạt rõ sự thực trần trụi rằng, nếu hình nợ công được cập nhật 3-6 động kinh doanh của DATC khủng hoảng nợ công xẩy ra, tháng/lần trên các bản tin quản lại chậm được triển khai hoặc Việt Nam sẽ phải “một mình lý nợ. Bộ Tài chính đã thành chưa triển khai. vượt cạn”, khó trông cậy vào sự lập Cục quản lý nợ và tài chính cứu trợ “giá rẻ “hay vô tư nào đối ngoại, giúp cho việc quản 2. Để Nợ công Việt Nam thực từ các chủ nợ, các khối kinh tế lý tập trung thống nhất vấn đề sự an toàn hay tổ chức tài chính khu vực về nợ công; đồng thời đang chủ Để nợ công thực sự an và quốc tế như chuyện của EU trì xây dựng đề án xếp hạng tín toàn, tránh lặp lại những bài hiện tại…. nhiệm quốc gia để nâng mức học đắt giá từ cuộc khủng Thứ hai, tiếp tục khai thác xếp hạng tín nhiệm đảm bảo hoảng nợ công đang đè nặng các nguồn vốn ưu đãi quốc tế để cho việc vay nợ của Chính phủ ngay cả nhiều nước phát triển tăng nguồn vốn rẻ và an toàn cũng như các doanh nghiệp nhất trên thế giới, Việt nam cần cho Việt Nam. trong thời gian tới một cách chú ý những nguyên tăc sau: Trong xu thế cần tiếp tục tổng thể nhất. Thứ nhất, chủ động tự cảnh gia tăng trần nợ công, trước Thứ ba, cần phát triển thị báo,” phòng bệnh hơn chữa mắt, cần tiếp tục khai thác các trường mua- bán nợ công bệnh”… nguồn vốn ưu đãi quốc tế để Trong thời gian tới, cần Thực tế cho thấy chiếc bẫy tăng nguồn vốn rẻ và an toàn phát triển thị trường mua-bán nợ công diễn biến nhanh và cho Việt Nam. nợ công có sự tham gia một số nặng nề hơn sự tính toán chủ Tin mừng là, trong cuộc công ty mua bán nợ của Nhà quan của bất kỳ Chính phủ và gặp với TT.Nguyễn Tấn Dũng nước và một số tổ chức kinh quốc gia, tổ chức quốc tế nào, sáng 4/11/2011 tại Hà Nội, tế ngoài Nhà nước. Trước mắt, thậm chí dễ vượt qua sự định nhân dịp Hội nghị quan hệ hợp cần đảm bảo hành lang pháp liệu và quản lý của cả chủ nợ và tác giữa Việt Nam và WB, Phó lý đầy đủ và thông thoáng cho con nợ. Hơn nữa, thực tế cũng Chủ tịch Ngân hàng Thế giới hoạt động của DATC (sửa đổi cho thấy, ngăn chặn và phòng (WB) James Adams đã khẳng Thông tư 39/2004/TT-BTC và ngừa nợ công gia tăng từ đầu sẽ định, WB tiếp tục duy trì vốn Thông tư 38/2006/TT-BTC có rẻ và dễ hơn khi để bùng vỡ quả vay ưu đãi cũng như tăng hạn liên quan đến nội dung này), bom nợ công. mức tài trợ nguồn vốn IDA cho nâng cao tính chủ động trong Vì vậy, dù tự tin và thận Việt Nam trong đầu tư phát hoạt động kinh doanh của trọng, muốn hay không thì triển hạ tầng, xóa đói giảm DATC, đồng thời vẫn bảo đảm cũng phải rung chuông tự cảnh nghèo và ứng phó với biến đổi sự giám sát của chủ sở hữu. cảnh báo rằng mức nợ công, khí hậu và đề nghị Việt Nam DATC cần mở rộng phạm vi nhất là nợ nước ngoài của Việt sớm xây dựng các dự án cụ thể hoạt động xử lý nợ đúng với Nam đã tiếp cận giới hạn chịu về ứng phó với biến đổi khí hậu tầm vóc của công ty xử lý nợ đựng của nền kinh tế so với để WB tài trợ triển khai trong quốc gia và cần đảm bảo lợi ích khả năng trả nợ, vì rõ rằng đã năm 2012...Ngoài ra, nợ nước của công ty khi phải thực hiện ở chấp chới dưới mức cảnh báo ngoài đang có xu hướng giảm nhiệm vụ công ích, mua bán nợ an toàn của WB như trên đã và nợ trong nước tăng, đây là theo chỉ định… nêu; vấn đề càng nhậy cảm hơn xu hướng tốt để Việt Nam giảm Thứ tư, đổi mới mô hình trong bối cảnh khủng hoảng được sự phụ thuộc vào nước tăng trưởng, công tác kế hoạch, 16 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  17. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI phân cấp, tăng cường tái cấu cường quản lý đầu tư từ vốn trách nhiệm về những tổn thất trúc và quản lý hiệu quả đầu tư ngân sách nhà nước và vốn trái do việc kéo dài này gây ra. Đặc công phiếu Chính phủ. Theo đó, việc biệt, từ năm 2012, tất cả các dự Tại hội nghị ra mắt Hội xây dựng các quy hoạch, kế án đã được quyết định đầu tư đồng lý luận TW mới (tháng hoạch, chương trình và dự án phải thực hiện theo mức vốn kế 10/2011), TBT Nguyễn Phú đầu tư từ vốn ngân sách nhà hoạch được giao để không gây Trọng đã kêu gọi sự thay đổi nước và vốn trái phiếu Chính nên nợ đọng xây dựng cơ bản. tư duy lý luận để phù hợp với phủ phải bám sát mục tiêu và Việc bố trí vốn từ ngân sách bối cảnh lịch sử mới, cũng như định hướng Chiến lược phát nhà nước và vốn trái phiếu không để các lợi ích nhóm và triển kinh tế - xã hội 10 năm Chính phủ phải được lập theo cục bộ, nhiệm kỳ chi phối quá 2011-2020 và Kế hoạch phát kế hoạch đầu tư 5 năm phù hợp trình phát triển đất nước … triển kinh tế - xã hội 5 năm với kế hoạch phát triển kinh Theo tinh thần đó, trong 2011-2015 của cả nước và của tế - xã hội và được phân khai thời gian tới, Việt Nam cần đổi các ngành, các địa phương; ra kế hoạch đầu tư từng năm. mới và nâng cao chất lượng Từng bước điều chỉnh cơ cấu Riêng kế hoạch vốn đầu tư của công tác quy hoạch, cơ chế đầu tư theo hướng giảm dần giai đoạn 2011 - 2015 thì lập phân cấp ngân sách, phân cấp đầu tư công; Tăng cường các kế hoạch đầu tư hàng năm cho đầu tư theo hướng tôn trọng biện pháp huy động các nguồn năm 2011, 2012 và kế hoạch tính năng động, trách nhiệm vốn của các thành phần kinh tế đầu tư 3 năm (2013 - 2015). và sáng tạo trong tự phát triển trong và ngoài nước để đầu tư Việc xây dựng kế hoạch đầu tư của địa phương và sự phát vào các dự án kết cấu hạ tầng vốn ngân sách nhà nước và vốn triển tổng thể nền kinh tế, tăng kinh tế - xã hội có khả năng trái phiếu Chính phủ năm 2012 cường hơn vai trò tổng cân đối thu hồi vốn. Trong khi chưa phải tính đến cân đối chung chung của Chính phủ; Đồng sửa đổi phân cấp quản lý đầu của cả giai đoạn 2011 - 2015. thời, cùng với việc giảm thu, tư, các Bộ, ngành, địa phương Việc bố trí vốn NSNN giảm chi, tái cơ cấu thu chi phải tuân thủ đúng quy chế năm 2012 thực hiện theo thứ ngân sách theo hướng giảm hiện hành về quyền quyết định tự ưu tiên như sau: Tập trung bớt chức năng “nhà nước kinh phê duyệt dự án đầu tư (kể cả bố trí vốn cho các dự án đã doanh”, tăng cường chức năng dự án mới và dự án điều chỉnh hoàn  thành và đã bàn giao, “nhà nước phúc lợi”, giảm quy quyết định đầu tư). Đồng thời, đưa vào sử dụng trước ngày mô đầu tư và tỷ trọng đầu công các cấp có thẩm quyền chịu 31/12/2011 nhưng chưa bố trí tư, chuyển mạnh từ mô hình trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ đủ vốn. Ưu tiên bố trí vốn cho tăng trưởng “nóng”, dựa chủ phạm vi, quy mô của từng dự các dự án dự kiến cần phải hoàn yếu vào tăng vốn đầu tư và gia án đầu tư theo đúng mục tiêu, thành năm 2012 (theo tiến độ công sản xuất kiểu cũ sang mô lĩnh vực, chương trình đã phê trong quyết định đầu tư, khả hình phát triển theo chiều sâu, duyệt, chỉ được quyết định đầu năng cân đối vốn và khả năng gắn tái cấu trúc nền kinh tế với tư khi đã xác định rõ nguồn thực hiện trong năm 2012) tái cấu trúc và nâng cao kỷ luật vốn và khả năng cân đối vốn và vốn đối ứng cho các dự án tài khóa, nâng cao hiệu quả đầu ở từng cấp ngân sách. Những ODA theo tiến độ thực hiện dự tư công… dự án được quyết định đầu tư án. Số vốn còn lại (nếu có) bố Trước mắt, cần thực hiện mà không xác định rõ nguồn trí cho một số dự án đang thực tốt Chỉ thị 1792/CT-TTg Thủ vốn, mức vốn thuộc ngân sách hiện hoặc dự án mới nhưng tướng Chính phủ về yêu cầu nhà nước, vốn trái phiếu Chính phải hạn chế tối đa. Dự án mới các Bộ, ngành, địa phương phủ, làm cho dự án thi công phải là dự án thực sự cấp bách, triển khai thực hiện một số phải kéo dài, gây lãng phí thì có quyết định đầu tư, thiết kế nguyên tắc và giải pháp tăng người ký quyết định phải chịu cơ sở, tổng dự toán được duyệt Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 • 17
  18. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI trước ngày 25/10/2011. Đối với năm 2012. Đặc biệt, cần nhấn mạnh các dự án đang được đầu tư từ Trong giai đoạn 5 năm rằng, đã chín muồi điều kiện và vốn ngân sách nhà nước nhưng 2011 - 2015 và kế hoạch năm đòi hỏi bức xúc về sự ra đời và không bố trí được vốn kế hoạch 2012, việc bố trí vốn trái phiếu thực thi hiệu lực, hiệu quả trên năm 2012 sẽ phân làm 2 nhóm: Chính phủ thực hiện nghiêm thực tế Một Luật đầu tư công Thứ nhất, nhóm các dự án có túc chủ trương không bổ sung và Luật về Nợ nước ngoài, cũng khả năng chuyển đổi sang các thêm dự án mới và theo thứ tự như Luật về khai thác và bảo hình thức đầu tư khác (như ưu tiên:  Tập trung bố trí vốn vệ tài nguyên-môi trường, bảo BOT, BT, PPP...); Thứ hai, nhóm cho các dự án đã hoàn thành và vệ người hiền tài và các lợi ích các dự án không thể chuyển đổi đã bàn giao, đưa vào sử dụng quốc gia khác của Việt Nam, để được sang các hình thức đầu trước ngày 31/12/2011 nhưng góp phần phát triển bền vững tư khác thì  các Bộ, ngành, địa chưa bố trí đủ vốn; Ưu tiên bố đất nước, bình ổn vững chắc phương chủ động huy động các trí vốn cho các dự án cần phải đời sống kinh tế -xã hội và con nguồn vốn hợp pháp khác để hoàn thành năm 2012; nếu cháu mai sau không phải chịu thực hiện. Trường hợp không còn nguồn vốn sẽ xem xét bố cảnh “Đời cha ăn mặn, đời con có nguồn vốn hợp pháp khác trí cho các dự án có khả năng khát nước”…/. thì phải tạm dừng thực hiện hoàn thành năm 2013. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ... (Tiếp theo trang 4) nhận thức, thói quen và thông tình trạng cạnh tranh không trọng, biết phân biệt các giá trị tin về quy mô, chất lượng, giá bình đẳng và các gian lận Chân, Thiện, Mỹ thực sự; nhất cả và tính năng, cùng hệ thống thương mại khác từ các hàng là biết rõ công năng, lợi ích và phân phối bán buôn và bán lẻ ngoại nhập chất ượng thấp, giá tác động xấu của hàng ngoại rộng khắp, hiện đại và thuân rẻ và trốn thuế là cần thiết để phẩm cấp thấp, dù giá rẻ …; lợi, cùng các điều kiện cung ứng hàng Việt đứng vững và mở Vì vậy, chính quyền các cấp và và chăm sóc khách hàng khác rộng tiêu thụ trên thị trường các doanh nghiệp từ TW đến từ phía các doanh nghiệp Việt trong nước. địa phương cần tạo điều kiện Nam trên phạm vi toàn quốc, Người Việt Nam sẽ tăng cải thiện thu nhập thực tế của cũng như trên thế giới, nhất là dùng hàng Việt Nam khi bản người dân; cũng như quan tâm những nước có đông đảo cộng thân họ có nhu cầu có khả thực hiện quảng cáo và quảng đồng kiều bào ta đang sinh sống năng thanh toán trên thực tế bá các thông tin hàng Việt với và kinh doanh… do tăng thu nhập từ lương và giá rẻ hoặc miễn phí trên tất cả Đặc biệt, chính quyền các các nguồn thu nhập khác; khi các chương trình và phương cấp cần hỗ trợ, cùng hệ thống họ có thông tin về nguồn hàng, tiện thông tin đại chúng ở địa phân phối bán buôn và bán lẻ chất lượng và giá cả hàng hoá, phương, cũng như quốc gia, rộng khắp, hiện đại và thuân cũng như khi họ được tiếp cận nhất là trên hệ thông truyền lợi, cùng các điều kiện cung hệ thống dịch vụ phân phối hình và đài phát thanh. ứng và chăm sóc khách hàng hàng thuận tiện và tốt nhất có Nếu những điều trên được khác từ phía các doanh nghiệp thể trong so sánh với các hàng thực hiện tốt, thì nhất định Việt Nam phù hợp với đặc điểm hoá ngoại nhập tương đương; hàng Việt Nam sẽ ngày càng là mỗi địa phương, khu vực dân khi người dân ta được tuyên sự lựa chọn đầu tiên và ổn định cư và chủng loại hàng hóa… truyền, giáo dục và tổ chức tốt dài lâu của người tiêu dùng, cả Việc kiểm soát hải quan để trở thành cộng đồng những ở thị trường Việt Nam và nước và thị trường nhằm giảm thiểu người tiêu dùng thông minh, tự ngoài…/. 18 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011
  19. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI ĐỀ XUẤT MỘT SỐ TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH HỘ NGHÈO VÀ CHỈ TIÊU GIẢM NGHÈO CỦA HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2015 VÀ TIẾP THEO PGS.TS. Hoa Hữu Lân - CN. Phan Quốc Khánh Viện nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội 1. Một số khó khăn trong xây số này chủ yếu áp dụng cho đa dạng hơn tuy nhiên số lượng, dựng tiêu chí hộ nghèo và chỉ các nước nghèo, còn đối với tỷ lệ hộ nghèo sẽ cao hơn so với tiêu giảm nghèo các nước phát triển như Mỹ, hộ hiện nay. Xác định tiêu chí hộ nghèo nghèo xác định dưới 35 USD/ Thứ hai, đối với nước ta, và đề xuất chỉ tiêu giảm nghèo người/ngày; Đức dưới 40 USD; những năm qua việc đánh giá của cả nước nói chung, Hà Nội Nhật Bản dưới 38 USD; Hàn hộ nghèo và xác lập chuẩn nói riêng, là một vấn đề khó Quốc dưới 25 USD. Dựa vào căn nghèo phải thống nhất theo khăn, phức tạp, đó là: cứ này, phần lớn các quốc gia mức đánh giá chuẩn nghèo do Thứ nhất, về mặt lý luận nghèo, trong đó có Việt Nam, Tổng cục Thống kê xác lập. Tuy và nhận thức còn tồn tại nhiều căn cứ vào tốc độ tăng GDP, tỷ nhiên, đối với các đô thị lớn, quan điểm khác nhau. Một số lệ lạm phát và biến động của chỉ trong đó có Hà Nội, Bộ LĐ - TB quan điểm đang được các nước số giá cả (CPI), cân đối nguồn - XH đồng ý cho các địa phương và các địa phương áp dụng là lực tài chính của chương trình này được điều chỉnh mức chuẩn phương pháp tiếp cận nghèo đơn giảm nghèo xác lập mức chuẩn nghèo cao hơn cả nước với 3 chiều, trong đó hai yếu tố được nghèo cho từng giai đoạn, chủ điều kiện: tốc độ tăng GDP và xem xét là mức thu nhập bình yếu là mức chuẩn nghèo trong mức sống cao hơn, số lượng quân và mức chi tiêu tối thiểu kỳ hạn 5 năm. Mặt khác, từ năm và tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn và bình quân. Trong cơ cấu chi tiêu 2008 đến nay, có nhiều nước, có đủ khả năng cân đối nguồn tối thiểu, chi cho ăn uống được trong đó có Việt Nam, có quan lực tài chính thực hiện chương tập trung cao nhất. Các quan điểm mới cho rằng, việc tiếp cận trình giảm nghèo so với các điểm này lập luận rằng, người nghèo theo phương pháp đơn tỉnh thành khác. Chính vì vậy, nghèo, hộ nghèo thoát nghèo chiều hiện nay không còn phù UBND Hà Nội đã ban hành đồng nghĩa là đảm bảo cho họ hợp, mà phải chuyển sang tiếp quyết định chuẩn nghèo mới đủ ăn. Chính vì vậy, năm 2008 cận nghèo theo phương pháp áp dụng cho Hà Nội giai đoạn chương trình phát triển Liên đa chiều, xem xét vấn đề nghèo 2011-2015 thay cho mức chuẩn Hợp Quốc (UNDP) đã công bố dưới góc độ kinh tế kết hợp nghèo giai đoạn 2009-2013. tiêu chí đối với nhóm nghèo và với góc độ xã hội. Theo UNDP, Vấn đề đặt ra là, khi mức chuẩn cận nghèo là những đối tượng phương pháp tiếp cận nghèo đa nghèo mới được xác lập, việc có mức thu nhập bình quân 1,25 chiều được thông qua bộ chỉ số đề xuất tiêu chí, chỉ tiêu giảm USD/ngày/người (nghèo) và 2 nghèo đa chiều (Muti - poor - nghèo mới sẽ làm tăng số lượng, USD/ngày/người (cận nghèo). Index - MPI) bao gồm 8 chiều tỷ lệ hộ nghèo của Thành phố Từ quy đổi giá trị thu nhập bình như phần thực trạng đã đề cập. và sẽ tác động mạnh đến các quân tương đương với quy đổi Nếu sử dụng MPI để đánh giá chỉ tiêu phát triển KT-XH. Đặc ra khẩu phần ăn với mức đảm thực trạng hộ nghèo, từ đó xác biệt, tỷ lệ hộ nghèo của Hà Nội bảo 2100 calo/người/ngày. Chỉ lập chuẩn nghèo sẽ thực chất và sẽ tăng rất cao, trong khi nguồn Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011 • 19
  20. NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI lực tài chính cho chương trình quân và mức chi tiêu tối thiểu. hơn 2 USD hoặc không đủ đảm giảm nghèo của Hà Nội có hạn. Tuy nhiên, cần áp dụng linh bảo 2100 calo/người/ngày; Mức hoạt biến động CPI cộng vào chi tiêu bình quân tối thiểu 2. Một số quan điểm cơ bản vào mức chuẩn nghèo đã được cao hơn so với mức thu nhập xác lập tiêu chí và mức chuẩn ban hành. Mặt khác, đối với hộ bình quân tối thiểu; Mức thu nghèo của Hà Nội nghèo thành thị, bên cạnh các nhập bình quân tối thiểu thấp Để giải quyết những khó tiêu chí trên, dựa vào năng lực hơn mức sống tối thiểu; Việc khăn, phức tạp trên đây, chúng của Thành phố có thể áp dụng làm không ổn định, thu nhập tôi đề xuất một số quan điểm cơ thêm một số chiều trong khung thấp hoặc không có việc làm; bản sau đây: MPI, trong đó 3 tiêu chí quan Diện tích nhà ở dưới mức 7m2/ Một là, vấn đề nghèo và trọng (nhà ở, giáo dục, y tế chăm người, chất lượng nhà ở kém giảm nghèo là hiện tượng thường sóc sức khỏe) cần được sớm áp hoặc không có nhà ở; Khả năng xuyên, lâu dài và không có hồi dụng. Về lâu dài, khi điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế, chăm sóc kết: Đối với xã hội đa sở hữu, kinh tế phát triển, chất lượng sức khỏe gặp nhiều khó khăn; đa thành phần KT-XH, vấn đề cuộc sống cải thiện tốt hơn sẽ Không có khả năng tích lũy và phân tầng xã hội là một quy vận dụng đủ 8 chiều đối với các khả năng tài chính để đầu tư luật tất yếu. Do đó việc phân hộ nghèo thành thị. sản xuất, kinh doanh; Gia đình hóa giàu nghèo cũng nằm trong Ba là, xác định tiêu chí và đông con nhỏ, lao động ít, thu phạm trù của quy luật này. Xác chỉ tiêu giảm nghèo của Hà Nội nhập không đảm bảo cuộc sống; định tiêu chí nghèo phải căn không chỉ đối với đối tượng nghèo Các đối tượng chính sách không cứ vào mặt bằng chất lượng định cư, mà còn bao gồm cả đối có khả năng lao động, sống chủ cuộc sống của từng giai đoạn tượng nghèo di cư: trước hết là yếu bằng trợ cấp. và điều kiện phát triển của từng đội ngũ lao động đang làm việc b. Một số tiêu chí cụ thể xác quốc gia, địa phương. Vì vậy, tại các KCN của Hà Nội hiện định hộ nghèo theo MPI tránh quan điểm ảo tưởng cho nay. Đây là lực lượng lao động - Tiêu chí định lượng: Một rằng có thể triệt tiêu hết nghèo, trên địa bàn tương đối ổn định trong những nhân tố phản ánh ngược lại các giải pháp hiện nay và lâu dài, có những đóng góp khá rõ rệt đời sống của người chỉ có thể hạn chế và giảm bớt quan trong đối với quá trình nghèo là tiêu chí về kinh tế được khoảng cách giàu nghèo, cải tăng trưởng kinh tế của Thành thể hiện qua thu nhập từ các thiện từng bước cuộc sống cho phố. Ngoài ra, đặc thù của Hà việc làm chính, phụ và nhóm các đối tượng nghèo. Mặt khác, Nội sau khi mở rộng có nhiều tiêu chí về mức sống bao gồm mức chuẩn nghèo không được vùng miền khác nhau với trình các loại chi tiêu trong đời sống cố định trong một thời gian dài, độ không đồng đều. Do đó, khi hằng ngày. Chi tiêu và thu nhập mà cần có những điều chỉnh xác định tiêu chí và mức chuẩn là những chỉ số có liên quan đến phù hợp với thực tế của cuộc nghèo cũng cần quan tâm đến việc duy trì cuộc sống gia đình sống. yếu tố vùng, miền. có thể hỗ trợ tích cực cho việc Hai là, xác định tiêu chí, đo lường tình trạng nghèo khổ mức chuẩn nghèo và chỉ tiêu 3. Đề xuất tiêu chí xác định hộ và nhìn nhận một số đặc điểm giảm nghèo trước hết và quan nghèo và chuẩn nghèo của Hà của nghèo đói. trọng nhất là phải căn cứ vào Nội đến năm 2015 và những + Về thu nhập: Thu nhập mức sống tối thiểu: Trong điều năm tiếp theo. của người nghèo nhìn chung kiện kinh tế còn nhiều khó a. Một số tiêu chí chung xác rất thấp và không ổn định. Kết khăn, mức sống tối thiểu trước định hộ nghèo quả điều tra cho thấy bình quân hết áp dụng phương pháp tiếp Chúng tôi cho rằng, hộ thu nhập của người nghèo là cận truyền thống như hiện nay nghèo là hộ có: Mức thu nhập 750.000đ/người/tháng và nông là cân đối giữa thu nhập bình bình quân/ người/ngày thấp thôn là 550.000đ/người/tháng 20 • Hà Nội Hội Nhập & Phát Triển - Tháng 12/2011

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản