B GIÁO DCÀO TO
VIN KHOA HC GIÁO DC VIT NAM
----------
 THU HÀ
XÂY DNG H THNG BÀI TP
PHÁT TRIN K NNG NÓI CHO SINH VIÊN SƯ PHM
HC PHN TING VIT THC HÀNH
Chuyên ngành: Lí lun và PP dy hc b môn Vn và Ting Vit
Mã s : 6214. 0111
TÓM TT LUN ÁN TIN S KHOA HC GIÁO DC
Hà Ni - 2014
CÔNG TRÌNH ƯC HOÀN THÀNH TI
VIN KHOA HC GIÁO DC VIT NAM
Ngi hng dn khoa hc:
1. PGS. TS. Nguyn Thúy Hng
2. PGS. TS. Nguyn Th Hnh
Phn bin 1: GS.TS. Bùi Minh Toán
Tr !ng i hc S phm Hà Ni 1
Phn bin 2: PGS.TS. " Huy Quang
Tr !ng i hc S phm Hà Ni 2
Phn bin 3: PGS.TS. Nguyn Trí
B Giáo d#c và ào to
Lun án s c bo v ti Hi ng ánh g lun án cp Vin
hp ti Vin Khoa hc Giáo dc Vit Nam, 101 Trn Hng o,
Hà Ni
Có th tìm hiu lun án ti:
- Th vin Quc gia
- Th vin Vin Khoa hc Giáo dc Vit Nam
24
Kt qu kho sát thc trng cng ch ra rng KNN ca SVSP ch
mc trung bình. Nhng tin  trên ây ã tr thành cn c  tác gi
lun án tp trung nghiên cu góp phn làm sáng t mt s vn 
lun v KNN. T ó, vn dng th nghim mt hng i mi trong
dy hc TVTH: chú trng phát trin KNN cho SVSP qua HTBT.
3. Bám t nhng cơ s khoa hc ã c c "nh, lun án tin
hành nghiên cu xây dng 108 bài tp vi 6 nhóm nhm phát trin
các k# nng: d$n nhp; thông báo; trao i tho lun; thuyt phc; kt
thúc; t ng hp. Nhóm k# nng này là trc dc ca HTBT, còn trc
ngang là ba kiu BT: nhn din, to lp, ánh giá. Chim s lng
ln nht trong HTBT kiu bài thc nh các KNN b phn da
trên nhng tình hung gi "nh, to cho SV cơ hi thc hành KNN
các k# nng khác.  to iu kin cho GV SV s% dng thun
li HTBT này, lun án ã  xut phơng hng a HTBT phát
trin KNN vào thc ti&n dy hc TVTH các tr'ng/khoa s phm.
Hin ti, GV th lng ghép mt s ơn v" ni dung kin thc
BT thc hành phát trin KNN vào chơng s tim cn gn
nht. V lâu dài, chúng tôi mong mun có s iu chnh cn thit i
vi chơng trình hc phn TVTH theo hng tách riêng 4 k# nng s%
dng ting Vit. Trên cơ s ó b sung hc phn/ho(c chuyên  dy
phát trin KNN cho SVSP  góp phn áp ng nhng yêu cu ca
thc ti&n, phù hp vi xu th ca th gii, phù hp vi nhng i
mi ca chơng trình ph thông môn Ng Vn sau 2015.
4. Tính kh thi ca gi thuyt khoa hc lun án u ra
c th hin qua phn thc nghim s phm 3 tr'ng C thuc 3
vùng min khác nhau. Nhng kt qu ban u này giúp chúng tôi tin
rng vic vn dng HTBT phát trin KNN cho SVSP hc phn
TVTH th trin khai c trên din rng. Trong quá trình thc
hin  tài, m(c dù ã c g)ng th hin ý tng ca mình mt cách rõ
ràng, nhng nghiên cu xây dng HTBT nhm phát trin KNN cho
SV hc phn TVTH mt vn  còn rt mi m* không ơn
gin; vy sn ph+m c ch)c ch)n cha th hoàn thin nh
mong mun. Song NCS quan nim rng, ây mt hng i úng,
phù hp vi xu th hin i ca th gii trong l#nh vc dy hc ting
m, *; vn  nghiên cu thc s rt thú b ích. NCS mong
rng trong tơng lai không xa s c nhng cơ hi mi,  tip
tc tr li vi  tài này mt phm vi rng và sâu hơn.
23
3.6. Mt s kt lun qua thc nghim
HTBT hc phn TVTH lun án  xut có tác dng phát
trin KNN cho SV; th tr thành phơng tin tích cc trong dy
hc TVTH, góp phn vào vic ci thin cht lng dy hc. Vic
phát trin KNN cho SV s hiu qu hơn nu HTBT tip tc c
kim chng, iu chnh, b sung trong thc ti&n dy hc. Quá trình
thc nghim cng cho thy mt s vn  còn tn ti trong dy hc
TVTH các tr'ng CSP cn sm c kh)c phc.
TIU KT CHƯƠNG 3
T vic phân tích, ánh giá kt qu ca quá trình thc nghim tác
gi lun án rút ra mt s kt lun sau: Mt là, sau tác ng s phm
các nhóm thc nghim ã th hin mc  nhn thc thc hành
KNN tt hơn so vi trình  ban u so vi các nhóm i chng.
Hai là, b công c ánh giá KNN ca SV trc sau thc nghim
 tin cy tính theo tham s Alpha-Cronbach tt. Ba là, nhng
kt qu thu c trong chơng 3, cơ s  chúng tôi th a ra
nhn xét: S% dng HTBT  phát trin KNN cho SVSP là mt hng
i úng hoàn toàn th trin khai c trong dy hc TVTH
các tr'ng/khoa s phm.
KT LUN
1. Phát trin toàn din nng lc s% dng ting m, * cho SV
mt mc tiêu quan trng trong dy hc Ting Vit nói chung hc
phn TVTH nói riêng các tr'ng/khoa s phm. Tính toàn din
ây ngh#a phi chú trng ti c 4 k# nng nghe, nói, c, vit cho
ng'i hc. Tuy nhiên thc t cho thy, t ni dung chơng trình,
phơng pháp dy hc, n kim tra ánh giá nhà tr'ng u cha
chú ý ti vic phát trin KNN cho SV, trong khi KNN vai trò rt
quan trng vi SVSP. Vì vy, nghiên cu xây dng HTBT nhm phát
trin KNN cho SVSP hc phn TVTH là mt vic làm rt cn thit.
2. Qua kho sát HTBT hc phn TVTH cho thy: HTBT c
biên son sát vi ni dung chơng trình; tơng i phong phú v s
lng kiu loi; cu trúc ca các BT ánh giá khá a dng các
mc tiêu hc tp. Gii quyt tt các yêu cu ca HTBT này, SV s
n)m vng thuyt môn hc mt cách h thng c rèn luyn
tơng i bài bn mt s k# nng s% dng ngôn ng ting Vit. Tuy
nhiên, bên cnh nhng u im trên ây, HTBT hc phn TVTH
v$n còn bc l mt s bt cp nh: cha m bo tính cân i; nhiu
bài cha to nên c sc hp d$n, tính thit thc i vi a s SV.
DANH MC C CÔNG TRÌNH Ã CÔNG B C%A TÁC GI&
CÓ LIÊN QUAN T'I LUN ÁN
1. - Thu (2011), "Vn  phát trin k# nng nói cho
sinh viên s phm", Tp chí Khoa hc Giáo dc s 75, tr 26-29.
2. - Thu (2011), Tm quan trng ca vic phát trin k
nng nói cho sinh viên s phm, K yu Hi ngh" khoa hc nghiên
cu sinh, Vin Khoa hc Giáo dc Vit Nam, tr 239-245.
3. - Thu Hà (2012),  xut mt s ni dung dy hc nhm
phát trin k nng nghe - nói cho sinh viên s phm, K yu Hi tho
quc gia v Phát trin k nng ngh nghip cho sinh viên s phm
qua h thng trng thc hành, NXB Giáo dc Vit Nam, tr 45-52
4. - Thu (2013), "Rèn luyn k# nng i giúp giáo viên
ng cao hiu qu giao tip trong dy hc", Tp chí Khoa hc Go dc
s 88, tr 21-23.
5. - Thu (2013), Rèn luyn k nng nghe - nói cho hc
sinh trong dy hc môn Ng Vn bc THPT, K yu Hi tho khoa
hc quc gia v Dy hc Ng Vn tr'ng Ph thông Vit Nam,
NXB i hc s phm, tr 451-458.
6. - Thu (2013), “Phát trin nng lc giao tip cho giáo
viên trung hc góp phn thc hin chu+n ngh nghip”, Tp chí giáo
dc s 319, tr 62-64
1
PHN M U
1. Lí do chn () tài
1.1. K nng nói có vai trò rt quan trng i vi SVSP
Mt trong nhng mc tiêu quan trng ca dy hc môn Ng vn
nói chung Ting Vit nói riêng hình thành phát trin toàn
din các k# nng s% dng ting Vit: nghe, nói, c, vit cho ng'i
hc. M-i k# nng v" trí, vai tkhác nhau trong cuc sng song k#
nng nói (KNN) ang ngày càng kh.ng "nh v" trí ca nó. i vi
sinh viên s phm (SVSP), vic rèn luyn, phát trin KNN ht sc
cn thit vì iu ó s giúp h rt nhiu trong tơng lai khi thc hin
các nhim v ging dy, giáo dc, duy tcác mi quan h vi ph
huynh, ng nghip, cng ng… Mc  thành công ca nhng
hot ng này ph thuc không nh vào KNN ca giáo viên. Chính
vy KNN c xem mt trong nhng “chìa khóa thành
công” ca ngh dy hc.
1.2. Vn  phát trin KNN cho SVSP vn cha c chú trng
KNN vai trò rt quan trng vi SVSP nhng trong c
tr'ng/khoa s phm, t ni dung chơng trình, PPDH n KTG
cha chú trng ti vic phát trin KNN cho sinh viên (SV). Trong
chơng trình ào to giáo viên, s lng các hc phn hng ti vic
phát trin KNN rt hn ch nu có thì ni dung thc hành cng
khá eo h,p. Bên cnh ó, nhng PPDH kh nng phát huy tính
tích cc, ch ng ca SV, có u th trong vic phát trin KNN cha
c s% dng ph bin. Cách GKQHT ca SV bng hình thc kim
tra vit hu ht các hc phn (nht nhng hc phn ting Vit)
cng làm gim i cơ hi thc hành ng lc phát trin KNN ca
SVSP.
1.3. K nng nói ca SVSP còn bc l nhng hn ch so vi yêu
cu ca ngh nghip
Nm 2009, B Giáo dc ào to ã ban hành Chun ngh
nghip giáo viên trung hc. Theo ó, giáo viên c ánh giá trên 6
tiêu chu+n, vi 25 tiêu chí trong ó ti 9/25 tiêu chí liên quan mt
thit n KNN ca GV. Do s chi phi ca (c thù ngh nghip, nên
ni dung l'i nói ca GV va phi th hin tính mô phm va d& hiu;
cách nói va chu+n mc va gn gi; nhng biu hin phi ngôn ng
cn mang li nhng cm xúc tích cc cho hc sinh (HS)… i chiu
vi các yêu cu trên, th thy KNN ca SVSP v$n còn nhng hn
ch. Mt b phn không nh SV cha t tin trong giao tip, trình bày
22
im s ca 2 nhóm thc nghim i chng trc sau thc
nghim ca hai vòng.
3.5. Kt qu thc nghim
3.5.1. Giai on thc nghim vòng 1
3.5.1.1. ánh giá v b công c trc và sau thc nghim
Bng phân tích s liu cho thy 2  kim tra trc sau thc
nghim u  tin cy tính theo tham s Coefficient Alpha tt.
 kim tra trc thc nghim  tin cy 0.77;  kim tra sau
thc nghim là 0.82.
3.5.1.2. ánh giá v k nng nói ca sinh viên trc thc nghim
Qua phân tích, x% s liu tác cho thy trc khi tin hành thc
nghim, mc  im t c ca SV các nhóm lp khá ng
u. iu này ã to cn c  chúng tôi thun li hơn khi ánh giá
kt qu vic s% dng HTBT trong dy hc thc nghim.
3.5.1.3. ánh giá v k nng nói ca sinh viên sau thc nghim
Phân tích, x% lí kt qu bài kim tra sau TN ca SV các lp C
TN, chúng tôi nhn thy: Lp C, s tin b ca SV v KNN
cng có nhng không áng k. Trong khi ó, kt qu thc hin KNN
ca SV các lp TN hai th'i im trc và sau tác ng c th
hin tt hơn lp C khá rõ rt.
3.5.2. Giai on thc nghim vòng 2
3.5.2.1. ánh giá v b công c trc và sau thc nghim
Bng phân tích s liu cho thy 2  kim tra trc sau thc
nghim u  tin cy tính theo tham s Coefficient Alpha tt.
 kim tra trc thc nghim  tin cy 0.75;  kim tra sau
thc nghim là 0.81.
3.5.2.2. ánh giá v k nng nói ca sinh viên trc thc nghim
Trc khi tin hành thc nghim s phm, mc  im t c
ca SV các nhóm lp k ng u. iu này góp phn to nên
nhng cn c chúng tôi thun li hơn khi ánh giá kt qu vic s% dng
HTBT trong dy hc thc nghim.
3.5.2.3. ánh giá v k nng nói ca sinh viên sau thc nghim
Sau thc nghim, SV ca hai nhóm lp u nhng tin b khi
thc hin KNN. Tuy nhiên SV nhóm lp i chng mc  tin b
không áng k trong khi s tin b ca SV các lp thc nghim khá
nét. C th, t l SV cha thành tho và tơng i thành tho gim
3/5 k# nng. T l SV thành tho u tng tt c các k# nng, dao
ng trong khong t 15% - 17%. M(c t l tng cha cao nhng
cng ã cho thy kt qu bc u ca vic s% dng HTBT phát trin
KNN trong dy hc TVTH.
21
3.1.3. Quy trình tin hành thc nghim
Gm ba bc: Xây dng k hoch thc nghim; T chc thc
nghim (2 vòng); X% lí kt qu thc nghim.
3.2. a bàn và (i t *ng th+c nghim
3.2.1. a bàn thc nghim
Thc nghim SP c tin hành 3 tr'ng: Cao .ng S phm
Hà Ni; Cao .ng S phm Thái Bình; Cao .ng V#nh Phúc
3.2.2. i tng thc nghim
SVSP h chính quy ca 2 khoa: T nhiên Ngoi ng. /
vòng 1 (nm hc 2012-2013) i tng thc nghim là 227 SV, trong
ó có 115 SV thuc các lp thc nghim và 112 SV thuc các lp i
chng. / vòng 2 (nm hc 2013-2014) s SV tham gia thc nghim
228 SV, trong ó 116 SV thuc các lp thc nghim và 112 SV
thuc các lp i chng.
3.3. Tiêu chí (ánh giá kt qu th+c nghim
3.3.1. Quá trình t chc hot ng hc thc nghim
Các tiêu chí c xác "nh  ánh giá kt qu t chc hot ng
hc là: Mc  hoàn thành các BT; kt qu gi' hc thc nghim;
im s ca bài kim tra mà SV t c khi kt thúc thc nghim.
3.3.2. Quá trình nhn thc và thc hành k nng nói ca sinh viên
qua các bài tp thc nghim
GV cn c o kiu BT, tiêu chí ánh giá vi m-i loi BT  xem
t mc  t c v nhn thc và thc hành ca SV. Thang ánh
giá ca các BT gmc mc: cha thành tho; tơng i thành tho;
thành tho; rt thành tho. GV ánh giá "nh lng các mc  t
c ca m-i tiêu chí tơng ng vi kí hiu mã hóa 0, 1, 2, 3.
3.3.3. Quá trình nhn thc và thc hành k nng nói ca sinh viên
qua các bài kim tra
3.3.3.1. Bài kim tra trc thc nghim
M-i SV thc hin trong khong 30 phút  gii quyt các nhim
v phn kim tra (t ra gm ba BT ánh giá v 3 KNN nói b
phn ca SV: KNTB; KNTP, KNTTL.
3.3.3.2. Bài kim tra sau thc nghim
Các yêu cu và tiêu chí ánh giá thc hin tơng t nh bài kim
tra trc thc nghim. Các bài kim tra trc sau thc nghim
c xây dng trên cùng mt ma trn  m bo tính tơng ơng.
3.4. Phơng pháp x lí kt qu thc nghim
Kt qu thc nghim c x% theo phơng pháp thng
toán hc trong khoa hc giáo dc  so sánh mc  t c v
2
vn  không trng tâm, cách nói thiu sc cun hút…  góp
phn gii quyt mâu thu$n gia thc t yêu cu cn t v KNN
ca SVSP, vic chú trng phát trin KNN cho SVSP là rt cn thit.
1.4. Ting Vit thc hành mt hc phn nhiu tim nng
trong vic phát trin KNN cho sinh viên
Hc phn Ting Vit thc hành (t mc tiêu cng c h thng tri
thc cơ bn v ting Vit, trên cơ s ó rèn luyn k# nng s% dng
ting Vit cho SV. Song vì nhng nguyên nhân khác nhau, nên vic
dy hc hin nay mi tp trung phát trin các k# nng c, vit, cha
chú ý phát trin các k# nng nghe, nói. Do ó tim nng ca hc phn
v$n cha c khai thác ti a. Nu kh)c phc c nhng khó khn
chú trng hơn ti nhim v thc hành nói ngay t khi xây dng
chơng trình, thit k ni dung, la chn phơng pháp dy hc
kim tra ánh giá thì vic phát trin KNN cho SVSP s thêm
nhiu cơ hi.
Xut phát t nhng do trên ây, NCS ã la chn  tài: “Xây
dng h thng bài tp phát trin k nng nói cho sinh viên s phm
hc phn Ting Vit thc hành”  nghiên cu.
2. i t *ng và phm vi nghiên c,u
2.1. i tng nghiên cu
- Quá trình dy hc hc phn Ting Vit thc hành tr'ng s
phm h thng bài tp (HTBT) phát trin các k# nng s% dng
ting Vit trong ó có KNN.
2.2. Phm vi nghiên cu
- HTBT phát trin KNN lun án xây dng c s% dng ch
yu trong dy hc TVTH.
- i tng SVSP lun án hng ti  thc hin vic phát
trin KNN SV h Cao .ng chính quy; sn ph+m thc hành KNN
ca SV dng nói c lp s tp trung vào mt phn ho(c c bài
trình bày, dng nói tơng tác s tp trung vào các ơn v" on
thoi ho(c cuc thoi.
3. T-ng quan các công trình liên quan t.i v/n () nghiên c,u
3.1. Tình hình nghiên cu và vn liên quan ! nc ngoài
Phát trin KNN cho SV vn  thu hút s quan tâm ca nhiu
nhà nghiên cu nh: M. Mojibur Rahman (Teaching Oral
Communication Skills: A Task-based Approach), Robert Barrass
(Speaking for yourself: a guide for students”), Sherwyn Morreale,