
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
TRN ĐĂNG CƯNG
XÂY DNG MÔ HÌNH GIÁM SÁT TRC TIP
ĐIN NĂNG TIÊU TH KHI S DNG B BIN TN
Đ ĐIU KHIN ĐNG CƠ BƠM THY LC
Chuyên ngành: Mng và H thng ñin
Mã s: 60.52.50
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ K THUT
Đà Nng - Năm 2012
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. ĐOÀN ANH TUN
Phn bin 1: TS. NGUYN HU HIU
Phn bin 2: TS. NGUYN XUÂN HOÀNG VIT
Lun văn ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun văn tt nghip
thc sĩ k thut hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày 27 tháng 10
năm 2012
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Trung tâm Hc liu, Đi hc Đà Nng

M ĐU
1. Lý do ch!n ñ" tài
Hin nay, nưc ta vic giám sát ñin năng tiêu th là mi
quan tâm hàng ñu ca các nhà qun lý và nó có ý nghĩa ln ñi vi
s phát trin kinh t- xã hi, nht là các doanh nghip. Hơn na,
trong các nhà máy sn xut công nghip hu ht ñu s dng ñng cơ
công sut ln hơn so vi công sut yêu cu, hiu sut thp, ñng cơ
hot ñng thưng xuyên b non ti và còn thiu các thit b ñiu
khin. Cho nên gây ra t!n tht ñin năng lãng phí rt ln cho doanh
nghip và nh hưng ñn tình hình cung cp ñin ca c nưc. Đ
kh"c phc ñiu ñó bin tn ñưc #ng dng ñ ñiu khin ñng cơ s$
gii quyt ñưc vn ñ mà thc t sn xut yêu cu.
Nh%m thy rõ các gii pháp tit kim năng lưng trong vn
hành khai thác ñng cơ ñin cn phi xây dng mt mô hình giám sát
trc tip ñin năng tiêu th ca ñng cơ #ng vi các ph ti khác
nhau. T& ñó, giúp cho các doanh nghip, nhà ñu tư, cán b qun lý
năng lưng ca các doanh nghip và các ñơn v sn xut thy rõ tim
năng tit kim năng lưng trong ñng cơ ñin .
Xut phát t& các nhìn nhn và nhng suy nghĩ ñó mà tôi la
chn ñ tài lun văn cao hc: “Xây dng mô hình giám sát trc tip
ñin năng tiêu th khi s dng b bin tn ñ ñiu khin ñng cơ
bơm thy lc” là ht s#c cn thit, to tin ñ cho các doanh nghip
t ch ñng ñu tư nh%m góp phn gim chi phí sn xut, tăng s#c
cnh tranh và bo v môi trưng.
2. M#c ñích nghiên c$u
- Xây dng mô hình thc t giám sát trc tip ñin năng khi s
dng bin tn ñ ñiu khin ñng cơ bơm thy lc.
- Phân tích và ñánh giá kt qu vic tit kim ñin năng trên
thc nghim mô hình.
- Xây dng các bài thí nghim c th ñ phc v ñào to
chuyên môn và thc hành.
3. Đi tư&ng và phm vi nghiên c$u
Đi tưng nghiên cu
-Xây dng mô hình giám sát trc tip ñin năng b%ng máy tính
khi s dng b bin tn ñ ñiu khin ñng cơ bơm thy lc.
- Xây dng các bài thí nghim thc t trên mô hình .
Phm vi nghiên cu
-Da trên cơ s lý thuyt và thc nghim mô hình tin hành
công vic kho sát, ño ñc các thông s ñ ñánh giá kh năng tit
kim ñin năng.
- Nghiên c#u và kim ch#ng kt qu cui cùng v tit kim
ñin năng cho các ñng cơ bơm thy lc khi s dng bin tn ñ ñiu
ch'nh tc ñ ñng cơ.
4. Phương pháp nghiên c$u
Phương pháp nghiên cu lý thuyt
- Nghiên c#u lý thuyt các cơ hi tit kim năng lưng trong
ñng cơ ñin.
- Nghiên c#u nguyên lý hot ñng, phương pháp ñiu khin
ca các h thng bin tn t& ñó la chn các b bin tn phù hp ñ
s dng trong ñiu khin ñng cơ.
-Phân tích, tính toán và t!ng hp kt qu s liu v gii pháp
tit kim năng lưng dùng bin tn ñ ñiu khin ñng cơ bơm thy
lc.
Phương pháp nghiên cu kho sát thc tin

- Tin hành công vic ño các thông s trên mô hình thc
nghim c th
- Kt lun cui cùng v nhng gii pháp tit kim năng lưng
nh%m ñm bo tính chính xác và khoa hc ca vic s dng bin tn.
5. Ý nghĩa khoa h!c và th)c ti*n c+a ñ" tài
-Đây là ñ tài nghiên c#u #ng dng trong lĩnh vc truyn ñng
ñin nh%m tit kim năng lưng.
- Mô hình có th s dng ñưa vào ñ ñào to sinh viên ngành
ñin, các cán b qun lý năng lưng. Trong các ñơn v sn xut, kinh
doanh ti nơi sn xut công nghip, trưng hc nh%m phc v công
vic ging dy và nghiên c#u thí nghim tit kim năng lưng. Đng
thi góp phn gii quyt bài toán cung cp ñin cho ngành ñin lc,
nâng cao hiu qu s dng năng lưng, nâng cao hiu qu kinh t cho
các ñơn v sn xut, gim hiu #ng nhà kính bo v môi trưng.
6. K,t c-u c+a lu.n văn
Ni dung chính ca ñ tài bao gm bn chương:
M ñu: Trình bày s cn thit phi nghiên c#u, ñi tưng và
phm vi nghiên c#u, ý nghĩa khoa hc và thc ti(n ca ñ tài.
Chương 1: T!ng quan v ñng cơ không ñng b ba pha và
phương pháp ñiu khin dùng b bin tn.
Chương 2: Xây dng mô hình giám sát trc tip ñin năng tiêu
th khi s dng b bin tn ñ ñiu khin ñng cơ bơm thy lc
Chương 3: Phân tích hin trng s dng năng lưng trên mô
hình h thng bơm thy lc
Chương 4: Xây dng các bài thí nghim
Kt lun và kin ngh .
CHƯƠNG 1: T/NG QUAN V ĐNG CƠ KHÔNG Đ0NG B
BA PHA VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIU KHIN
DÙNG B BIN TN
1.1. Đ1ng cơ không ñ2ng b1 ba pha
1.1.1.Mô t chung
1.1.2. Phương trình ñc tính cơ ca ñng cơ không ñng b
1.1.3. ng dng ñng cơ không ñng b
1.2.Các phương pháp ñi"u ch3nh tc ñ1 ñ1ng cơ không ñ2ng b1
ba pha
1.2.1. Điu chnh ñng cơ không ñng b bng cách thay ñi tn s
ngun
Tc ñ ñng b ca ñng cơ ph thuc vào tn s ngun và s
ñôi cc t& theo công th#c:
p
f
n1
1
.2
π
=
. Do ñó khi thay ñ!i tn s thì
s$ dn ñn tc ñ ñng cơ thay ñ!i.
1.2.2.Phương pháp ñiu chnh U/f = const
1.3. B1 bi,n t4n
1.3.1.Bin tn và tm quan trng ca bin tn trong công nghip
1.3.2. Nguyên lý làm vic ca bin tn
1.4. K,t lu.n
Mc ñích tit kim năng lưng trong h thng truyn ñng
ñin cho máy bơm ho)c các dây chuyn sn xut. S dng ph! bin
ñng cơ ñin xoay chiu ba pha không ñng b loi roto lng sóc.
Vi s phát trin vưt bc ca k thut vi ñin t và ñin t
công sut. Nên ngày càng có nhiu loi thit b ñiu khin ñng
cơ ñin không ñng b vi ch#c năng hoàn ho, mà bin tn s$ ñáp
#ng yêu cu h thng truyn ñng cn ñưc ñiu khin tc ñ liên tc
theo mô men và ph ti thay ñ!i.

Như vy phương pháp ñiu khin U
1
(f
1
) gi t& thông không
ñ!i ñơn gin d( thc hin. Vì vy, phn ln bin tn công nghip
thưng s dng gii pháp này.
CHƯƠNG 2: XÂY DNG MÔ HÌNH GIÁM SÁT TRC TIP
ĐIN NĂNG TIÊU TH KHI S DNG B BIN TN Đ
ĐIU KHIN ĐNG CƠ BƠM THY LC.
2.1. T5ng quan v" h thng bơm th+y l)c
2.1.1. H thng bơm bánh răng
Bơm bánh răng là loi bơm th tích ñưc s dng rng rãi và
làm vic theo nguyên lý dn và nén.
2.1.2. Nguyên lý làm vic ca h thng bơm thy lc
Du thy lc t& thùng du ñưc bơm ñn các ph ti. Nh
ñng cơ bơm thy lc và cơ cu chp hành. Thu hi v thùng, nh h
thng các ñưng ng. Đưc s dng trong công nghip như: thang
máy và các máy ép trong các nhà máy sn xut.
2.1.3. Mi quan h gia các thông s trong h thng bơm
Lưu lưng t* l bc nht vi tc ñ, áp lc t* l bình phương
tc ñ và công sut ñin tiêu th t* l lp phương vi tc ñ.
2.2. Xây d)ng mô hình giám sát tr)c ti,p ñin năng khi s6 d#ng
b1 bi,n t4n ñ7 ñi"u khi7n ñ1ng cơ bơm th+y l)c
2.2.1 Sơ ñ nguyên lý cu to ca mô hình thit b
Hình 2.2. Sơ ñ khi tng th h thng bơm thy lc
Trên cơ s ñó, mô hình thc nghim h thng bơm thy lc
ñưc trình bày như hình 2.3.
Hình 2.3. Mô hình thc nghim h thng bơm thy lc
2.2.2 Các thông s ca mô hình
2.3. Công c# giám sát ñin năng
Đng h giám sát năng lưng selec MFM383và phn mn
EN-VIEW.

Hình 2.4. Thit b ñng h giám sát năng lưng selec MFM383
và phn mn EN-VIEW
2.3.1.Kh i ñng phn mm EN-VIEW
2.3.2.Tin hành thc hin chương trình
2.3.3. Cách xut d liu ra file excel
2.4.Các yêu c4u ñ8t ra ñi v9i vic ñi"u khi7n ñ1ng cơ
Khi khi ñng trc tip t& lưi ngun, dòng khi ñng rt
ln. Điu này gây ra t!n tht và hao tn năng lưng.
2.5. Cơ h1i ti,t kim năng lư&ng trong v.n hành khai thác ñ1ng
cơ ñin
2.5.1.Thay th ñng cơ non ti bng ñng cơ ñúng ti
Khi ñng cơ non ti, hiu sut và h s cosφ gim. Gii
pháp thay th ñng cơ non ti vi mc ñích chính là tăng hiu sut
cho ñng cơ.
2.5.2. Tit kim năng lưng ñi v!i ñng cơ ñin có hiu sut cao
2.5.3.Gim ñin áp nhng ñng cơ thư"ng xuyên làm vic non
ti bng vic ñi ni tam giác sang sao
2.5.4. Dùng thit b PowerBoss hn ch ñng cơ làm vic non ti
hoc quá ti
2.5.5. Tit kim ñin trong ñng cơ không ñng b khi s dng b
bin tn
Điu khin tc ñ ca ñng cơ khi s dng b bin tn, thì s$
tit kim mt lưng ñin năng rt ln. Năng lưng ñu vào ñưc bin
tn ñiu ch'nh tc ñ thay ñ!i theo công sut yêu cu ca ph ti.
2.6. K,t lu.n
Trên cơ s lý thuyt, áp dng ñ trong xây dng mô hình giám
sát trc tip ñin năng tiêu th khi s dng b bin tn ñ ñiu khin
bơm thy lc. Nh%m phc v cho công tác thí nghim và nghiên c#u.
Vi công c giám sát trc tip ñin năng nh phn mm EN- VIEW.
S$ thy rõ ñưc tim năng tit kim năng lưng khi s dng bin tn
ñ ñiu khin tc ñ ñng cơ.
H thng bơm thy lc là mt thit b s dng rng rãi trong
công nghip và mang li hiu qu kinh t to ln, ñ)c bit là các máy
ép trong các nhà máy sn xut ñòi h,i cht lưng cao. Do ñó vic
nghiên c#u xây dng mô hình #ng dng vào thc t là rt cn thit.
Vi các cơ hi tit kim năng lưng trong vn hành khai thác
ñng cơ ñin như ñã trình bày. Theo như mô hình giám sát trc tip
ñin năng khi s dng b bin tn ñ ñiu khin bơm thy lc thì ta
thc hin hai gii pháp sau:
+ Thay th ñng cơ ban ñu công sut 5,5kW b%ng ñng cơ
công sut 2,2kW.
+ S dng b bin tn ñ ñiu khin tc ñ ñng cơ.
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH HIN TRNG S DNG NĂNG
LƯ:NG TRÊN MÔ HÌNH H TH;NG BƠM THY LC
3.1. Năng lư&ng cung c-p cho ñ1ng cơ bơm th+y l)c khi không s6
d#ng bi,n t4n ñ7 ñi"u khi7n tc ñ1 ñ1ng cơ
3.1.1. Kt qu s liu thí nghim

