intTypePromotion=1
ADSENSE

Xu hướng phát triển công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục và đào tạo

Chia sẻ: Hân Hân | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

84
lượt xem
7
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Khi giáo dục ngày càng được CNTT&TT hỗ trợ, việc dạy và học sẽ không giống như trước. Chúng ta sẽ phải tận dụng các cơ hội phong phú và thú vị của các công nghệ mới trong giáo dục để đạt được mục tiêu đào tạo và sứ mệnh đào tạo của mình. Một trong những mục tiêu của bài báo này là cung cấp sự hiểu biết tốt hơn và đánh giá cao vai trò của Công nghệ thông tin và Truyền thông (CNTT&TT) trong hệ thống giảng dạy và học tập.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Xu hướng phát triển công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục và đào tạo

Kỷ yếu kỷ niệm 35 năm thành lập Trường ĐH<br /> <br /> ng nghiệp Th<br /> <br /> ph m T<br /> <br /> h<br /> <br /> inh<br /> <br /> -2017)<br /> <br /> XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN<br /> THÔNG TRONG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> Phan Công Vinh<br /> Trường Đại học Nguyễn Tất Thành<br /> Email: pcvinh@ntt.edu.vn<br /> Ngày nhận bài: 25/08/2017 ; Ngày chấp nhận đăng: 30/08/2017<br /> TÓM TẮT<br /> Khi giáo dục ngày càng được CNTT&TT hỗ trợ, việc dạy và học sẽ không giống như trước. Chúng<br /> ta sẽ phải tận dụng các cơ hội phong phú và thú vị của các công nghệ mới trong giáo dục để đạt được mục<br /> tiêu đào tạo và sứ mệnh đào tạo của mình. Một trong những mục tiêu của bài báo này là cung cấp sự hiểu<br /> biết tốt hơn và đánh giá cao vai trò của Công nghệ thông tin và Truyền thông (CNTT&TT) trong hệ thống<br /> giảng dạy và học tập.<br /> Từ khóa: Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đa phương tiện, E-learning, Blog, Internet, Web.<br /> 1. MỞ ĐẦU<br /> Trong các năm qua, thế giới đã chứng kiến một sự tăng trưởng phi thường trong công nghệ truyền<br /> thông, mạng máy tính và công nghệ thông tin. Phát triển các dịch vụ truyền thông băng thông rộng mới và<br /> hội tụ viễn thông với máy tính đã tạo ra nhiều khả năng sử dụng các công cụ công nghệ mới cho hệ thống<br /> dạy và học. Sự hội tụ của máy tính và truyền thông cung cấp cơ hội chưa từng có cho các hệ thống giáo<br /> dục với khả năng tích hợp, tăng cường và tương tác với nhau qua một khoảng cách địa lý rộng lớn để đạt<br /> được các mục tiêu học tập. Sự phát triển của các hệ thống thông tin liên lạc và máy tính, tính dễ sử dụng,<br /> sức mạnh và tính đa dạng của việc chuyển thông tin cho phép giáo viên và học viên có thể truy cập vào<br /> một thế giới ngoài lớp học. Nó có khả năng biến đổi bản chất và quá trình của môi trường học tập và hình<br /> thành một nền văn hóa học tập mới. Tương tác, linh hoạt và tiện lợi đã trở thành các thuộc tính trong môi<br /> trường học tập được hỗ trợ bởi CNTT&TT. CNTT&TT mở ra cơ hội học tập mới vì nó cho phép học viên<br /> tiếp cận, mở rộng, chuyển đổi và chia sẻ những ý tưởng và thông tin theo các phong cách và định dạng<br /> truyền thông đa dạng. Nó giúp người học chia sẻ tài nguyên học tập và không gian học tập, thúc đẩy các<br /> nguyên tắc học tập cộng tác và lấy người học làm trung tâm và tăng cường tư duy phê phán, tư duy sáng<br /> tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề.<br /> Không chỉ nắm vững kỹ năng CNTT&TT, mà còn sử dụng CNTT&TT để cải thiện việc dạy và học<br /> là điều cực kỳ quan trọng đối với các giáo viên trong việc thực hiện vai trò tạo ra môi trường sư phạm.<br /> Mặc dù có các tài liệu cung cấp một số bằng chứng về hiệu quả của việc sử dụng CNTT&TT trong các<br /> xem xét kỹ thuật, nhưng rất ít người biết về những chiến lược học tập và khuôn khổ sư phạm nên được sử<br /> dụng cho giáo dục và đào tạo. Làm thế nào để xây dựng môi trường dạy và học được hổ trợ bởi<br /> CNTT&TT dựa trên các nhận thức luận hoặc cơ sở tri thức cụ thể? Tầm nhìn mới và các nguyên tắc<br /> hướng dẫn phát triển giáo viên để hội nhập công nghệ-sư phạm là gì? Khi chúng ta ngày càng được<br /> CNTT&TT hỗ trợ, việc dạy và học sẽ không giống như trước. Chúng ta sẽ phải tận dụng những cơ hội<br /> phong phú và thú vị của các công nghệ mới trong giáo dục để đạt được mục đích và tầm nhìn mới của<br /> chúng ta. Để đánh giá đúng sự tích hợp CNTT&TT trong giảng dạy và học tập, chúng ta cần phải hiểu<br /> được những thay đổi mô hình trong giáo dục trong những năm gần đây.<br /> 2. THAY ĐỔI MÔ HÌNH<br /> Giáo dục trên khắp thế giới đang trải qua những thay đổi mô hình trong việc dạy và học dưới sự hổ<br /> trợ của CNTT&TT. Trong khi học tập thông qua các sự kiện và thực hành, các quy tắc và thủ tục đã được<br /> xem thích hợp trong thới gian qua, thì học tập thông qua các dự án và các vấn đề, yêu cầu và thiết kế, phát<br /> 180<br /> <br /> Xu hướng phát triển<br /> <br /> ng nghệ th ng tin và truyền th ng trong giáo dụ và đào tạo<br /> <br /> hiện và phát minh, sáng tạo và đa dạng, hành động và phản ánh có lẽ phù hợp hơn cho thời điểm hiện tại.<br /> Dấu hiệu chính của quá trình chuyển đổi học tập này là từ mô hình lấy giáo viên làm trung tâm đến lấy<br /> người học làm trung tâm.<br /> Trong vài thập kỷ qua, những thay đổi trong môi trường giáo dục đã trở thành hiện tượng. Mô hình,<br /> trọng tâm, vai trò của người học và công nghệ đã được thay đổi mạnh mẽ từ môi trường giảng dạy truyền<br /> thống đến môi trường học ảo như mô tả bên dưới.<br /> Bảng 1. Các thay đổi trong môi trường giảng dạy-học tập<br /> Mô hình<br /> <br /> Trọng tâm<br /> <br /> Vai trò của học viên<br /> <br /> Công nghệ<br /> <br /> Truyền thống<br /> <br /> Giáo viên<br /> <br /> Thụ động<br /> <br /> Phấn và nói<br /> <br /> Thông tin<br /> <br /> Học viên<br /> <br /> Tích cực<br /> <br /> Máy tính cá nhân<br /> <br /> Tri thức<br /> <br /> Nhóm<br /> <br /> Thích nghi<br /> <br /> Mạng máy tính<br /> <br /> Chuyển sự chú trọng từ việc dạy học sang việc tạo ra một môi trường học tập tương tác hấp dẫn hơn<br /> cho giáo viên và người học. Môi trường mới này cũng liên quan đến sự thay đổi vai trò của cả giáo viên<br /> và người học. Vai trò của các giáo viên sẽ thay đổi từ người truyền tải kiến thức sang người điều hành,<br /> người điều hướng kiến thức và đôi khi là người cùng học. Vai trò mới của giáo viên đòi hỏi một cách suy<br /> nghĩ và hiểu biết mới về tầm nhìn mới của quá trình học tập. Học viên sẽ có nhiều trách nhiệm hơn trong<br /> việc học của mình khi họ tìm kiếm, phát hiện ra, tổng hợp và chia sẻ kiến thức với người khác [2].<br /> CNTT&TT cung cấp những công cụ mạnh mẽ để hỗ trợ sự thay đổi từ mô hình lấy giáo viên làm trung<br /> tâm sang lấy người học làm trung tâm với vai trò mới của giáo viên, người học, chương trình giảng dạy<br /> và phương tiện truyền thông mới. Những thay đổi lớn đã được mô tả trong bảng dưới đây.<br /> Bảng 2. Các thay đổi trong vai trò giáo viên<br /> Đến<br /> <br /> Từ<br /> Người truyền kiến thức<br /> <br /> Người hướng dẫn kiến thức<br /> <br /> Người điều khiển việc học<br /> <br /> Người tạo ra môi trường học tập<br /> <br /> Luôn luôn là chuyên gia<br /> <br /> Người hợp tác và người cùng học<br /> <br /> Học cách sử dụng CNTT&TT<br /> <br /> Sử dụng CNTT&TT để tăng cường việc học<br /> <br /> Giáo khoa/miêu tả<br /> <br /> Tương tác/Thưc hành/khám phá<br /> Bảng 3: Các thay đổi trong vai trò người học<br /> <br /> Từ<br /> <br /> Đến<br /> <br /> Người học thụ động<br /> <br /> Người học tích cực<br /> <br /> Người chép lại kiến thức<br /> <br /> Người sản xuất ra kiến thức<br /> <br /> Người học phụ thuộc<br /> <br /> Người học tự trị<br /> <br /> Người học độc lập<br /> <br /> Người học cộng tác<br /> <br /> Chỉ học nội dung<br /> <br /> Học cách học /suy nghĩ /tạo ra & giao tiếp<br /> <br /> Bảng 4: Các thay đổi trong chương trình học và cách dạy<br /> Từ<br /> <br /> Đến<br /> <br /> Ghi nhớ sự kiện<br /> <br /> Hỏi đáp<br /> <br /> Bài tập giảng dạy nhân tạo<br /> <br /> Học thực tế<br /> <br /> Cách truyền đạt cứng<br /> (Thời gian và không gian cố định)<br /> <br /> Cách truyền đạt mở và linh hoạt<br /> (Bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu)<br /> <br /> Sự tiến triển độc đạo<br /> <br /> Sự tiến triển theo nhiều hướng<br /> <br /> 181<br /> <br /> han<br /> <br /> ng Vinh<br /> <br /> Bảng 5: Các thay đổi trong các ứng dụng truyền thông<br /> Từ<br /> <br /> Đến<br /> <br /> Kích thích một giác quan<br /> <br /> Kích thích đa giác quan<br /> <br /> Ứng dụng truyền thông đơn<br /> <br /> Ứng dụng đa phương tiện<br /> <br /> Truyền đạt thông tin<br /> <br /> Trao đổi thông tin<br /> <br /> Giao tiếp độc thoại<br /> <br /> Đối thoại và hợp tác<br /> <br /> Tài nguyên dưới dạng tương tự<br /> <br /> Tài nguyên dưới dạng số<br /> <br /> Tất cả những thay đổi này diễn ra đòi hỏi một môi trường học tập mới để khai thác hiệu quả sức<br /> mạnh của CNTT&TT nhằm cải thiện kết quả học tập. CNTT&TT có tiềm năng chuyển đổi bản chất của<br /> giáo dục: ở đâu, khi nào, cách nào và cách học tập diễn ra như thế nào. Nó sẽ tạo điều kiện cho sự xuất<br /> hiện của xã hội tri thức có trách nhiệm, nhấn mạnh vào việc học tập suốt đời với những trải nghiệm học<br /> tập có ý nghĩa và thú vị.<br /> 3. TẠO NỀN VĂN HÓA MỚI<br /> Việc tích hợp CNTT&TT vào chính ý tưởng giảng dạy và học tập luôn đặt ra phương pháp sư phạm<br /> mang tính công nghệ. Nó không chỉ là mối quan tâm đến việc nắm vững các kỹ năng CNTT&TT, mà nó<br /> còn liên quan đến việc sử dụng CNTT&TT để cải thiện việc dạy và học. Trọng tâm chính của sự hòa nhập<br /> CNTT&TT trong sư phạm là theo xu hướng cải thiện việc học, khuyến khích và thu hút người học, thúc<br /> đẩy hợp tác, tìm kiếm và thăm dò, và tạo ra một nền văn hóa học tập mới là lấy người học làm trung tâm.<br /> Nó cho phép sự chuyển đổi từ mô hình giảng dạy và học tập có tinh sao chép sang một mô hình học độc<br /> lập, tự trị nhằm thúc đẩy sự khởi nghiệp, sự sáng tạo và tư duy phê phán với các nghiên cứu độc lập.<br /> Người học sẽ thu thập, lựa chọn, phân tích, tổ chức, mở rộng, chuyển đổi và trình bày kiến thức sử dụng<br /> CNTT&TT trong mô hình học tập đích thực và năng động. Các giáo viên sẽ tạo ra một môi trường học<br /> tập linh hoạt và cởi mở với hệ thống gỉảng dạy tương tác và đa phương tiện. CNTT&TT sẽ giúp giáo viên<br /> và người học giao tiếp và cộng tác không có ranh giới, làm cho người học tự chủ và cho phép giáo viên<br /> đưa cả thế giới vào các hoạt động trong lớp học. Điều cực kỳ quan trọng là hiểu được vai trò của<br /> CNTT&TT trong việc thúc đẩy sự thay đổi giáo dục. Một nguyên tắc cơ bản là việc sử dụng CNTT&TT<br /> sẽ làm thay đổi sự phân bố và sở hữu các nguồn thông tin trong không gian giảng dạy và học tập và do đó<br /> làm thay đổi mối quan hệ giữa những người tham gia giáo dục [1]. Trong khi tạo dựng bất kỳ môi trường<br /> dạy và học tiên tiến nào bằng CNTT&TT, giáo viên nên luôn luôn giữ cho việc học tập của người học là<br /> trung tâm của tất cả các hoạt động, sư phạm phải là trái tim và sự kết hợp của sư phạm-công nghệ là tâm<br /> điểm.<br /> 4. MỘT SỐ CHỦ ĐỀ MỚI NỔI TRONG VIỆC TÍCH HỢP CNTT&TT<br /> 4.1. Đa phương tiện<br /> Sức mạnh sư phạm của đa phương tiện là nó sử dụng các khả năng xử lý thông tin tự nhiên của con<br /> người. Tai và mắt của chúng ta, kết hợp với não của chúng ta, tạo thành một hệ thống xử lý để biến đổi dữ<br /> liệu thành thông tin. Thách thức lớn trong việc thiết kế nôi dung giảng dạy thông qua đa phương tiện là sự<br /> lựa chọn phương tiện truyền thông và ứng dụng của nó để tối ưu hóa việc học của con người đối với các<br /> mục tiêu học tập. Thiết kế bài giảng đa phương tiện nhằm mục đích hướng tới người học làm trung tâm<br /> chứ không phải là cách tiếp cận giáo viên làm trung tâm như truyền thống để việc học tập có hiệu quả. Có<br /> sự thật rằng, chương trình học đa phương tiện có thể cung cấp một phương pháp sư phạm tốt hơn phương<br /> pháp giảng dạy truyền thống bằng cách cung cấp cho người học những lợi ích sau:<br /> - Thực hiện và kiểm soát hiệu quả hơn việc học của mình<br /> - Bảo đảm đánh giá và phản hồi thời gian thực.<br /> - Bảo đảm nhiều thông tin hơn về việc học của chính họ.<br /> - Nhận được sự hỗ trợ học tập thích hợp.<br /> 182<br /> <br /> Xu hướng phát triển<br /> <br /> ng nghệ th ng tin và truyền th ng trong giáo dụ và đào tạo<br /> <br /> - Có được sự hỗ trợ học tập cá nhân nhiều hơn.<br /> 4.2. E-learning<br /> Mối liên kết giữa học tập từ xa và viễn thông ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn, mang lại những giải<br /> pháp mới cho những vấn đề cũ bằng các nguồn lực giáo dục tiên tiến và các phương pháp giảng dạy/học<br /> tập mới. Một trong những kết quả sáng tạo nhất của mối quan hệ này là học trực tuyến và giáo dục trực<br /> tuyến, trong đó giáo viên và học viên được kết nối trong một mạng internet [1]. Khái niệm về học tập<br /> điện tử và cách thức liên quan đến việc sử dụng hiệu quả CNTT&TT là sự kết hợp giữa sư phạm và<br /> CNTT&TT. Thuật ngữ e-learning, hay học tập thông qua các phương tiện điện tử, là sự kết hợp độc đáo<br /> của hai khái niệm này: thứ nhất, sự thay đổi trọng tâm của sư phạm đối với việc học tập và thứ hai là các<br /> công nghệ mới vượt ra ngoài lớp học truyền thống. Nói cách khác, e-learning cho phép giáo viên thông<br /> qua tất cả các phương tiện điện tử (tức là công cụ CNTT&TT) trong chương trình giảng dạy để hỗ trợ học<br /> tập của học viên. Công nghệ thông tin là phương tiện, và e-learning và sự kết hợp có hiệu quả của sư<br /> phạm và CNTT&TT là mục tiêu. Có một số lợi ích của e-learning, chúng bao gồm học tập mọi lúc mọi<br /> nơi, tương tác không đồng bộ và hợp tác nhóm.<br /> 4.3. Nhậy ký điện tử (Blog)<br /> Nhật ký điện tử ngày càng trở nên phổ biến với giáo viên và giáo dục. Nhiều chuyên gia dự đoán<br /> rằng các blog cuối cùng sẽ trở thành các công cụ giảng dạy thành công hơn các trang web [1]. Blog là một<br /> trang web được tạo thành các bài viết thường ngắn, cập nhật thường xuyên được sắp xếp theo thứ tự thời<br /> gian-giống như trang “có gì mới” của tạp chí. Nội dung và mục đích của blog khác nhau rất nhiều từ các<br /> liên kết và bình luận về các trang web khác đến tin tức, hình ảnh, thơ, tiểu luận, cập nhật dự án, thậm chí<br /> là hư cấu. Một nhiệm vụ quan trọng của blog là để liên kết đến các trang web khác, hoặc, thậm chí cả các<br /> blog khác. Nhiều blog là cá nhân. Một số khác là nỗ lực hợp tác dựa trên một chủ đề cụ thể hoặc một lĩnh<br /> vực cùng quan tâm. Việc sử dụng blog được giới hạn bởi trí tưởng tượng của một người. Có nhiều cách<br /> để giáo viên có thể sử dụng blog, trong đó bao gồm blog có liên quan đến nội dung, chia sẻ kiến thức về<br /> nôi dung môn học và chia sẻ kiến thức cá nhân, hướng dẫn học viên, thông báo và đọc sách, liên kết chú<br /> thích… với mục đích quản lý tri thức. Học viên cũng có thể tham gia vào các blog bằng cách phản ảnh,<br /> trình bày bài tập, hợp tác, lập danh mục điện tử và chia sẻ các tài nguyên liên quan đến môn học. Đối với<br /> giáo viên, blog rất hấp dẫn bởi vì nó cần ít nỗ lực để duy trì, không giống như các trang web phức tạp<br /> hơn. Giáo viên có thể xây dựng một blog hoặc bắt đầu một chủ đề mới trong một blog hiện tại bằng cách<br /> gõ văn bản vào một hộp và nhấp vào một nút. Sự dễ sử dụng như vậy là lý do chính để dự đoán rằng blog<br /> là công cụ dạy học thành công hơn so với các trang web.<br /> 5. KẾT LUẬN<br /> Trong bài này, một số quan điểm về tích hợp CNTT&TT vào hệ thống giảng dạy và học tập đã được<br /> thảo luận. Học không phải chỉ là chuyển giao kiến thức đơn thuần, mà là một hoạt động xây dựng tích<br /> cực. Sự thay đổi mô hình này cho người học một vai trò hoàn toàn mới mà trước đây chưa được mô tả<br /> trong mô hình giảng dạy. Công nghệ và sự phát triển chuyên môn của giáo viên trong việc sử dụng công<br /> nghệ được phát huy tốt nhất trong bối cảnh cải cách giáo dục rộng lớn bao gồm một sự thay đổi từ môi<br /> trường lấy giáo viên làm trung tâm với nội dung giảng dạy hướng bài giảng tới môi trường học tập lấy<br /> người học làm trung tâm với nội dung giảng dạy tương tác và xây dựng. Đa phương tiện và CNTT&TT<br /> có thể đóng vai trò là chất xúc tác để cải cách giáo dục. Chương trình học đa phương tiện có thể thúc đẩy<br /> việc giảng dạy có hiệu quả, hấp dẫn hơn với nôi dung có liên quan chặt chẽ hơn với các sự kiện và quá<br /> trình thực sự của cuộc sống và thích nghi với các phong cách và nhu cầu học tập cá nhân. Nó cũng<br /> khuyến khích các kỹ năng tư duy bậc cao và giúp xây dựng kiến thức xã hội. Sự phát triển chuyên môn<br /> của giáo viên trong việc sử dụng công nghệ tương tác sẽ thể hiện các hình thức sư phạm mà giáo viên có<br /> thể sử dụng trong lớp học của mình.<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1.<br /> 2.<br /> <br /> Unesco, ICT in Education. http://www.unesco.org/new/en/unesco/themes/icts/<br /> Chris Abbott, ICT: Changing Education, London, Routledge Falmer, 2001.<br /> 183<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2