NHIỄM TRÙNG VÙNG
HẬU MÔN TRỰC TRÀNG
ThS. BS. Nguyễn Tạ Quyết
Khoa Y, ĐHYD TPHCM
MỤC TIÊU
1. Phân biệt được nhiễm trùng đặc hiệu và không
đặc hiệu ở vùng hậu môn
2. Kể được nguyên nhân và sinh bệnh học của áp
xe hậu môn và rò hậu môn
3. Phân loại được các thể lâm sàng của áp xe hậu
môn và rò hậu môn
4. Mô tả được các triệu chứng lâm sàng của áp xe
hậu môn và rò hậu môn
NHIỄM TRÙNG KHÔNG ĐẶC HIỆU
1. VIÊM KHE VÀ NHÚ
Đây là tình trạng viêm nhiễm ở vùng ống hậu môn và
không có triệu chứng đặc hiệu nào.
Khó tìm thấy được dấu hiệu bất thường khi khám, nhất là
không có dấu hiệu bệnh lý ác tính.
Đa số bệnh nhân phát hiện sưng nề, nhiễm trùng khe và
nhú → viêm nhiễm tuyến ở khe, áp xe hậu môn và rò hậu
môn. Khe hậu môn là nơi dễ bị nhiễm trùng, nhất là do
trực khuẩn lậu.
2. HOẠI TỬ FOURNIER
Fournier mô tả năm 1883
Nhiễm trùng ở cơ quan sinh dục ngoài, tầng sinh môn và
quanh hậu môn.
Xuất phát từ đường tiết niệu, nhiễm trùng đường niệu sau
chấn thương, sang chấn do dụng cụ, u, phẫu thuật vùng
tầng sinh môn… dẫn đến hoại tử cân và mô vùng đó.
NHIỄM TRÙNG ĐẶC HIỆU
1. VIÊM LOÉT NIÊM MẠC ỐNG HẬU MÔN
•Bệnh nhân thường có tổng trạng tốt
•Tiêu ra máu, đàm và tiêu chảy. Dấu hiệu mót rặn với nhiều mức độ khác nhau.
Bệnh nhân thường rất lo lắng, sợ hãi và dẫn đến stress.
•Khám sẽ phát hiện được dấu hiệu viêm đỏ ở ống hậu môn.
•Chỉ định nội soi hậu môn trực tràng và đại tràng chậu hông nhằm phát hiện sự liên
quan với bệnh lý viêm loét đại tràng.
2. BỆNH CROHN
•Chưa rõ được nguyên nhân và có thể xảy ra ở bất cứ phần nào của ống tiêu hóa:
25% ở ruột non, 75% ở đại tràng và 9,24% có tổn thương kèm theo ở vùng hậu
môn (Mỹ), ở Việt Nam hiện tại chưa thấy báo cáo nào về bệnh lý này.
•Triệu chứng chính của bệnh Crohn là tiêu chảy, hậu quả của tiêu chảy kéo dài làm
da quanh hậu môn viêm đỏ, ngứa ở vùng hậu môn và nhiều vết nứt nông ở hậu
môn. Đặc biệt có sự đổi màu da quanh hậu môn thành màu xanh tím và phù nề
quanh hậu môn. Có những vết nứt mạn tính hay vết loét ở hậu môn, vết nứt và vết
loét này gây đau ít hơn là bệnh lý nứt hậu môn.
• Biến chứng của bệnh là viêm mủ quanh hậu môn và rò hậu môn.
NHIỄM TRÙNG ĐẶC HIỆU
3. NỨT HẬU MÔN
• Thương tổn là một vết trầy hay loét mất niêm mạc của ống hậu
môn.
• Triệu chứng chính của bệnh là đau, bệnh nhân đau rất nhiều, đau
càng ngày càng tăng.
4. ÁP XE HẬU MÔN
5. RÒ HẬU MÔN
6. RÒ TRỰC TRÀNG - ÂM ĐẠO HAY RÒ TRỰC TRÀNG - BÀNG
QUANG
7. NGUYÊN NHÂN HIẾM GẶP KHÁC
•Lao
•Nấm: thường xảy ra ở bệnh nhân tụ mủ quanh hậu môn mạn tính
và rò hậu môn phức tạp
•Amibe: trên lâm sàng ta có thể thấy các vết loét khi soi hậu môn,
có thể xuất hiện ở dạng u làm ta dễ lầm với u ác tính