PHƯƠNG THUỐC TRỪ THẤP
Th.S Lê Ngọc Thanh
MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
• Trình bày được định nghĩa, phân loại và những chú ý
khi sử dụng các bài thuốc trừ thấp
• Phân tích sự phối ngũ, công dụng và ứng dụng lâm
sàng của các phương thuốc:
- Bình vị tán
- Hoắc hương chính khí tán
- Bát chính tán
- Nhân trần cao thang
- Ngũ linh tán
- Tỳ giải phân thanh ẩm
I. ĐẠI CƯƠNG – ĐỊNH NGHĨA
• Phương thuốc trừ thấp là những bài thuốc dùng để
chữa các chứng ngoại thấp do cảm nhiễm thấp tà ở
biểu ( phát tán phong thấp ) hoặc các chứng nội thấp
do chức năng Tỳ, Phế, Thận và Bàng quang bị rối loạn.
• Phương thuốc trừ thấp thường được dùng trong điều trị
các bệnh lý như viêm loét dạ dày tá tràng, viêm gan do
virus, sỏi túi mật, sỏi thận, nhiễm trùng tiểu, các trường
hợp phù thủng do bệnh lý Thận…
I. ĐẠI CƯƠNG – PHÂN LOẠI
•Phương hương hóa thấp: dùng trong các trường hợp
Tỳ Vị thấp trệ
•Thanh nhiệt lợi thấp: dùng trong các trường hợp thấp
nhiệt ở Can, Đởm, Trường Vị
•Lợi thủy hóa thấp: dùng trong các trường hợp thủy
thũng do Tỳ hư
•Ôn hóa thủy thấp: dùng trong các trường hợp thủy
thũng, đờm ẩm do Tỳ Thận dương hư.
I. ĐẠI CƯƠNG – CHÚ Ý
• Nếu Thấp ở đầu mặt hoặc ở Biểu thì phát hãn
• Nếu Thấp ở dưới hoặc ở bên trong thì lợi thủy
• Khi Thấp kèm với Hàn, Nhiệt chứng thì Ôn hóa thủy
thấp hoặc thanh nhiệt lợi thấp.
• Khi Thấp thịnh mà mạch chứng cùng thực thì trục thủy
( lợi tiểu mạnh hoặc tẩy xổ ) còn nếu mạch chứng cùng
hư thì phải phù chính ( kiện Tỳ, ôn Thận, Tuyên Phế để
lợi thủy )