Bài giảng Sanh non - Bs. Nguyễn Thị Nhật Phượng

Sanh non là một thách thức y tế toàn cầu nghiêm trọng, được định nghĩa là sự ra đời của thai nhi trước 37 tuần tuổi thai, đóng góp đáng kể vào tỷ lệ tử vong và mắc bệnh ở trẻ sơ sinh. Tình trạng này không chỉ gây ra những hệ lụy sức khỏe lâu dài cho trẻ mà còn tạo gánh nặng lớn cho gia đình và hệ thống y tế. Việc hiểu rõ các nguyên nhân, yếu tố nguy cơ, phương pháp chẩn đoán sớm và chiến lược điều trị hiệu quả là vô cùng cấp thiết. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về định nghĩa, bối cảnh dịch tễ, và tầm quan trọng của việc quản lý sanh non.

Tài liệu này dành cho các bác sĩ sản phụ khoa, bác sĩ nhi sơ sinh, sinh viên y khoa, và các chuyên gia y tế khác quan tâm đến lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, đặc biệt trong quản lý và phòng ngừa sanh non.

Tài liệu này trình bày chuyên sâu về sanh non, bắt đầu với định nghĩa theo WHO (1961) và ACOG (1995) là sinh trước 37 tuần, đồng thời nhấn mạnh sanh non chiếm khoảng 12% tổng số ca sinh và là nguyên nhân của 2/3 trường hợp tử vong sơ sinh. Các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ đa dạng được phân loại rõ ràng, bao gồm các bệnh lý của mẹ (như bệnh nội ngoại khoa, dọa sẩy thai, lối sống, yếu tố thể chất, di truyền, hở eo tử cung) và các vấn đề liên quan đến thai và phần phụ (như vỡ ối non, viêm màng ối, đa thai, thai bất thường, nhau tiền đạo, nhau bong non, suy tuần hoàn nhau thai). Tài liệu cũng chi tiết các cận lâm sàng (CLS) gợi ý nguy cơ sanh non, bao gồm đo nồng độ estriol trong nước bọt, FFN (fetal Fibronectin) và siêu âm đo chiều dài cổ tử cung (CTC), cung cấp các ngưỡng giá trị và ý nghĩa của chúng. Quy trình chẩn đoán dọa sanh non và chuyển dạ sanh non được mô tả dựa trên tần suất cơn gò tử cung và các thay đổi ở cổ tử cung. Mục tiêu điều trị chính là làm chậm cuộc sanh để có thể sử dụng corticosteroid kích thích trưởng thành phổi, đủ thời gian chuyển sản phụ đến cơ sở y tế phù hợp và kéo dài thai kỳ. Các phương pháp điều trị kéo dài sanh non bao gồm việc sử dụng các thuốc tocolytic như đồng vận β-adrenergic (Ritodrine, Terbutaline), Magne sulfate, ức chế calci (Nifedipine), Atosiban và ức chế prostaglandin (Indomethacin), với các chỉ định, liều lượng và tác dụng phụ tiềm ẩn. Cuối cùng, tài liệu đề cập đến việc xử trí chuyển dạ sanh non, nhấn mạnh việc theo dõi thai nhi và cổ tử cung, kích thích trưởng thành phổi, kháng sinh dự phòng liên cầu nhóm B, phương thức sanh phù hợp và hồi sức sơ sinh. Các biện pháp dự phòng bao gồm xác định yếu tố nguy cơ, dùng progesterone, khám thai định kỳ, thay đổi lối sống, điều trị bệnh lý và khâu eo tử cung.