intTypePromotion=1

Bài giảng Thương hàn luận ôn bệnh

Chia sẻ: Lavie Lavie | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:32

0
192
lượt xem
33
download

Bài giảng Thương hàn luận ôn bệnh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng Thương hàn luận ôn bệnh trang bị cho các bạn những kiến thức về định nghĩa bệnh thương hàn; quy luật truyền biến của thương hàn; triệu chứng chính của từng bệnh cảnh trong Lục kinh; định nghĩa, nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh của ngoại cảm ôn bệnh; triệu chứng chính của từng bệnh cảnh trong từng giai đoạn của ngoại cảm ôn bệnh.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Thương hàn luận ôn bệnh

  1. THƯƠNG HÀN LUẬN ÔN BỆNH 1
  2. MỤC TIÊU 1. Định nghĩa được bệnh Thương hàn theo YHCT 2. Trình bày được quy luật truyền biến của Thương Hàn 3. Trình  bày  được  triệu  chứng  chính  của  từng  bệnh  cảnh  trong Lục kinh 4. Trình bày được định nghĩa, nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh  của ngoại cảm Ôn bệnh. 5. Trình  bày  được  triệu  chứng  chính  của  từng  bệnh  cảnh  trong từng giai đoạn của ngoại cảm Ôn bệnh. 2
  3. Trương Trọng Cảnh (142­210) Dưới  thời  Hán  Linh  Đế  (168­188)  làm  quan  Hiếu  Liêm,  thời  vua  Kiến  An  (196­219)  làm  Thái  thú  đất Trường Sa. Là  học  trò  của  Thầy  Trương  Bá  Tổ  và  Hà  Ngung 3
  4. THƯƠNG HÀN TẠP BỆNH  LUẬN Bản do Vương Thúc Hòa biên tập gồm 10  quyển, 22 thiên, 397 pháp và 113 phương  vận dụng khoảng 80 vị thuốc vào điều trị. Bộ sách có hai phần: 1.Phần bệnh sốt ngoại cảm với 6 loại bệnh  cảnh (Thương hàn luận) 2.Phần tạp bệnh (hơn 40 loại bệnh nội, ngoại,  phụ, sản khoa) (Kim quỹ yếu lược). 4
  5. THƯƠNG HÀN LUẬN “Thương hàn” bệnh có hai nghĩa: Nghĩa rộng: tổng danh cho tất cả các bệnh  sốt ngoại cảm, đem các chứng trạng trong  quá trình bệnh sốt xác lập thành 6 loại  bệnh chứng gọi là Lục kinh hình chứng. Nghĩa hẹp: khu trú vào bệnh ngoại cảm  phong hàn. Hàm nghĩa của Thương hàn: không phải  như danh từ Thương hàn (fever- typhoid) của Tây Y. 5
  6. Sáu giai đoạn bệnh bao gồm: 1.Thái dương 2.Dương minh Dương chứng 3.Thiếu dương 4.Thái âm 5.Thiếu âm Âm chứng 6.Quyết âm 6
  7. Truyền biến của Thương hàn  luận Truyền: bệnh phát triển theo quy luật Biến (hóa): thay đổi, cải biến tính chất  dưới điều kiện đặc biệt nào đó. Các nhân tố ảnh hưởng: Chính khí thịnh hay suy Tà khí thịnh suy Điều trị 7
  8. Các kiểu truyền biến 1. Tuần kinh (truyền kinh) Thái dương Thiếu dương Dương minh Thiếu âm Thái âm Quyết âm 8
  9. 2. Trực trúng 3. Lý chứng chuyển biểu 4. Tính bệnh  Một số định nghĩa khác:  Hợp bệnh  Song bệnh 9
  10. THÁI DƯƠNG BỆNH CHỨNG Biểu hiện lâm sàng: phát sốt, ớn lạnh, đầu gáy cứng đau,  mạch phù. Thái dương kinh chứng: Thái dương trúng phong: đổ mồ hôi, mạch phù hoãn  (Biểu hư chứng) (Quế chi thang) Thái dương thương hàn: không ra mồ hôi, mạch phù  khẩn (biểu thực chứng). (Ma hoàng thang) Thái dương phủ chứng: Thái dương súc thủy: sốt, đổ mồ hôi, khát, uống vào thì  mửa, tiểu không lợi,bụng dưới đầy, mạch phù khẩn.(Ngũ  linh tán) Thái dương súc huyết: đau quặn bụng dưới, tức cứng,  người như phát cuồng, tiểu tiện lợi, đi cầu ra huyết đen  nhánh.(Đế dương thang) 10
  11. DƯƠNG MINH BỆNH CHỨNG Do Thái dương tà không giải, nhiệt tà truyền vào sâu hơn. Biểu hiện: mình nóng, đổ mồ hôi, sợ nóng, mạch đại. Dương minh kinh chứng: khát, thích uống nước, mạch  hồng đại, rêu lưỡi vàng khô. (chưa có phân táo). (Bạch hổ  thang) Dương minh phủ chứng: phân táo, triều nhiệt, nói sảng,  bụng đầy đau, ra mồ hôi tầm tã, mạch trầm thực. (mãn, bĩ,  táo, thực). (Đại thừa khí thang) 11
  12. THIẾU DƯƠNG BỆNH CHỨNG Nguyên nhân:  o Bản kinh bệnh o Kinh khác truyền đến Chủ chứng: miệng đắng, họng khô, mắt mờ (Đởm nhiệt  uất chứng), hàn nhiệt vãng lai, lìm lịm không muốn ăn, hay  nôn, tâm phiền, ngực sườn đầy đau, mạch huyền, tế… (Tiểu sài hồ thang) 12
  13. THÁI ÂM BỆNH CHỨNG Nguyên nhân: o Tam dương bệnh chuyển tới (điều trị sai làm tổn thương  Tỳ Dương) o Phong hàn xâm phạm trực tiếp Chủ chứng: bụng đầy, đau từng cơn, thiện án, nôn, ăn  không tiêu, tiêu chảy, lưỡi nhạt rêu trắng mỏng, mạch  phù hoãn. (Lý trung thang) 13
  14. THIẾU ÂM BỆNH CHỨNG Nguyên nhân: o Ngoại tà trực trúng o Truyền biến từ ngoài vào trong Chủ chứng (Tâm Thận bất túc): mạch vi tế, chỉ muốn  ngủ, sợ rét, chân tay giá lạnh. Thiếu âm hàn hóa: Dương hư hàn chứng: tiểu trong, lưỡi nhạt, rêu trắng,  tâm phiền, khát. (Tứ nghịch thang) Âm thịnh cách dương chứng: không sợ lạnh, mặt đỏ,  tiều trong, mạch vi tuyệt.(Thông mạch tứ nghịch tán) 14
  15. THIẾU ÂM BỆNH CHỨNG Thiếu âm nhiệt hóa: Thiếu âm dương khí hồi phục quá  nhanh mà âm huyết chưa kịp hồi phục thì làm hiện tượng  âm hư nhiều hơn gây ra nhiệt hóa. Chủ chứng: tâm phiền, khó ngủ Âm hư nhiệt chứng: miệng táo, họng khô, tiểu vàng,  lưỡi đỏ, mạch tế sác. (Hoàng liên a giao thang)  Âm hư thủy đình: ho, nôn khan, tâm phiền khó ngủ, tiểu  bất lợi, lưỡi đỏ rêu trắng, mạch huyền, tế, sác. (Âm hư  thủy đình) 15
  16. QUYẾT ÂM BỆNH CHỨNG Nguyên nhân: o Hàn tà trực trúng o Kinh khác truyền đến Chủ chứng:  Thượng nhiệt hạ hàn  Quyết nhiệt thắng phục  Quyết nghịch  Tiêu chảy, nôn mửa 16
  17. QUYẾT ÂM BỆNH CHỨNG  Quyết âm hàn quyết: chân tay quyết lạnh, không sốt,  sợ lạnh, lưỡi nhạt, mạch vi hoặc tế sắp tuyệt. (Đương  quy tứ nghịch thang).  Quyết âm nhiệt quyết: chân tay quyết lạnh, sốt, khát,  tiểu vàng đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch hoạt. (Tứ nghịch  thang)  Quyết âm hồi quyết: chân tay quyết lạnh, tiêu khát, đói  không muốn ăn, ăn vào ói ra lãi, tiêu chảy không cầm. (Ô  mai hoàn) 17
  18. HỢP BỆNH • Chứng trạng của hai hoặc ba kinh đồng thời  xuất hiện không phải do truyền biến mà do hai  hoặc ba kinh đồng thời bị cảm tà khí. • Ví dụ: đã có chứng của Thái dương lại có chứng  của Dương minh là Thái dương, Dương minh  hợp bệnh. Nếu có chứng của Thiếu dương nữa  là Tam dương hợp bệnh. • Phép chữa: phải cân nhắc bệnh tình, châm trước  dùng thuốc có khi dùng hợp phương, có khi dùng  đơn phương. 18
  19. TÍNH BỆNH • Là tình trạng của một kinh chưa hết mà bệnh  tà đã nhanh chóng chuyển sang kinh khác. • Ví dụ: chứng trạng của bệnh Thái dương chưa  khỏi mà đã dồn dập hiện ra chứng trạng đang  hạ của Dương minh bệnh rồi. 19
  20. KẾT LUẬN Lục kinh theo Nội kinh: chỉ là cương lĩnh để phân biệt chứng  trạng, chưa trình bày cụ thể về biện chứng luận trị, trình bày  về chứng nhiệt chứ chưa đề cập đến chứng hàn chứng hư. Lục kinh theo Thương Hàn Luận là lấy cơ chế bệnh lý của  Tạng Phủ kinh lạc để tiến hành biện chứng luận trị. Lục kinh luận về Thương hàn sáng lập ra lý, pháp, phương,  dược. Trên lâm sàng phân biệt nhận thức biểu lý sở tại, hàn  nhiệt biến hóa, hư thực khác nhau, lại lấy Âm Dương khái quát  làm cơ sở biện chứng Bát cương sau này. 20
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2