B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả
Chào m ng các b n đón đ c đ u sách t d án sách cho thi t b di đ ngừ ạ ọ ầ ừ ự ế ị ộ
Ngu n: ồhttp://vnthuquan.net/
T o ebook: Nguy n Kim V .ạ ễ ỹ
M C L CỤ Ụ
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả
Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả
Hàng năm, kho ng 10% ho c 21 tri u ng i sinh s ng t i Hoa Kỳ b ch ng tr m c m, tài li u Yả ặ ệ ườ ố ạ ị ứ ầ ả ệ
h c g i là "depression". Các nhà Kinh T , gi i Y h c có th d đoán đ c*nh ng thi t h i r tọ ọ ế ớ ọ ể ự ượ ữ ệ ạ ấ
cao v *tài chánh nh ng ch ng m y ai có th đo đ c m c*đau kh c a con ng i do ch ngề ư ẳ ấ ể ượ ứ ổ ủ ườ ứ
tr m c m gây ra. S tr m luân không ch nh h ng đ n ng i m c b nh mà còn nh h ngầ ẩ ự ầ ỉ ả ưở ế ườ ắ ệ ả ưở
đ n thân nhân, b n bè, nh ng ng i th ng yêu quý m n b nh nhân. Ch ng tr m c m có thế ạ ữ ườ ươ ế ệ ứ ầ ả ể
h y ho i c m t gia đình cũng nh cu c đ i c a ng i b nh. ủ ạ ả ộ ư ộ ờ ủ ườ ệ
H u h t nh ng ng i b tr m c m th ng không tìm cách ch a tr , dù ch ng tr m c m khôngầ ế ữ ườ ị ầ ả ườ ữ ị ứ ầ ả
ph i là m t b nh nan y. D ng nh ng i ta không tin r ng b nh tr m c m là m t ch ng b nhả ộ ệ ườ ư ườ ằ ệ ầ ả ộ ứ ệ
có th đ c ch a lành và có thành ki n không m y t t đ p v các ch ng b nh Tâm Th n. Vì th ,ể ượ ữ ế ấ ố ẹ ể ứ ệ ầ ế
ng i b nh ti p t c đau kh , thân nhân ti p t c bó tay đ ng nhìn ng i thân ch u tr m luân, vàườ ệ ế ụ ổ ế ụ ứ ườ ị ầ
h cùng đau kh nh nhau.ọ ổ ư
I. B nh tr m c m là gì?ệ ầ ả
Tr m c m là m t ch ng b nh nh h ng đ n c th , tình c m, ý nghĩ c a ng i b nh. Ch ngầ ả ộ ứ ệ ả ưở ế ơ ể ả ủ ườ ệ ứ
tr m c m nh h ng đ n b a ăn, gi c ng , cách nghĩ, cái nhìn v b n thân và s vi c chungầ ả ả ưở ế ữ ấ ủ ề ả ự ệ
quanh. Ch ng tr m c m không ph i là m t n i bu n thoáng qua và cũng không ph i là s "y uứ ầ ả ả ộ ỗ ồ ả ự ế
T o Ebookạ: Nguy n Kim Vễ ỹ Ngu n truy nồ ệ : vnthuquan.net
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
đu i" c a tinh th n hay do "thi u" b n lãnh mà ng i b nh có th t luy n cho mình s c ng c iố ủ ầ ế ả ườ ệ ể ự ệ ự ứ ỏ
và...h t b nh! Ng i b ch ng tr m c m không th t "đi u khi n" mình hay t "thay đ i" đế ệ ườ ị ứ ầ ả ể ự ề ể ự ổ ể
kh i b nh. Không đ c ch a tr đúng m c, tri u ch ng c a tr m c m có th kéo dài nhi u tu nỏ ệ ượ ữ ị ứ ệ ứ ủ ầ ả ể ề ầ
l , nhi u tháng và c nhi u năm.ễ ề ả ề
II. Phân lo i ch ng tr m c m:ạ ứ ầ ả
Ch ng tr m c m có ba lo i chính, và trong m i lo i tr m c m, tri u ch ng, m c đ và tính ch tứ ầ ả ạ ỗ ạ ầ ả ệ ứ ứ ộ ấ
c a các tri u ch ng có th thay đ i. ủ ệ ứ ể ổ
Tr m c m tr m tr ng (Major depression): các tri u ch ng khi n đ u óc và c th h u nh tê li t,ầ ả ầ ọ ệ ứ ế ầ ơ ể ầ ư ệ
ng i b nh m t kh năng làm vi c, h c h i, không th ăn u ng, m t ng , và m t c nh ng sinhườ ệ ấ ả ệ ọ ỏ ể ố ấ ủ ấ ả ữ
thú mà tr c đây đã đem l i s vui v cho ng i b nh. Ng i b nh có th ch b tr m c m tr mướ ạ ự ẻ ườ ệ ườ ệ ể ỉ ị ầ ả ầ
tr ng m t l n trong đ i, nh ng ch ng tr m c m tr m tr ng cũng có th tái phát nhi u l n. ọ ộ ầ ờ ư ứ ầ ả ầ ọ ể ề ầ
Tr m c m (dysthymia): nh ng tri u ch ng kinh niên, tuy không khi n ng i b nh b tê li t vầ ả ữ ệ ứ ế ườ ệ ị ệ ề
tinh th n cũng nh th xác nh ng ng i b nh không còn sinh thú, không còn tha thi t đ n b t cầ ư ể ư ườ ệ ế ế ấ ứ
th gì. ứ
Bipolar disorder, còn có tên là manic-depressive disorder: Ng i b ch ng bi-polar, nh tên g i, cóườ ị ứ ư ọ
lúc "high" (manic) nghĩa là vui v quá m c; và có lúc "low" (depression) nghĩa là bu n r u đ nẻ ứ ồ ầ ế
m c tê li t c th . Đôi khi ng i b nh chuy n t hăm h vui v quá m c sang tr ng thái êứ ệ ơ ể ườ ệ ể ừ ở ẻ ứ ạ ủ
bu n r u nhanh chóng trong vài gi , nh ng th ng chuy n t "vui" qua "bu n" trong nhi u ngày.ồ ầ ờ ư ườ ể ừ ồ ề
Khi tr ng thái "bu n", ng i b nh rũ và có nh ng tri u ch ng c a b nh tr m c m. Khi ở ạ ồ ườ ệ ủ ữ ệ ứ ủ ệ ầ ả ở
tr ng thái "vui", ng i b nh có r t nhi u khí l c, nói nhanh nh ng câu nói dây chuy n và có thạ ườ ệ ấ ề ự ữ ề ể
không ăn kh p v i nhau, làm nhi u vi c cùng lúc dù không vi c nào hoàn t t. Ý nghĩ, cách làmớ ớ ề ệ ệ ấ
vi c, x s b t th ng... n m ngoài s ki m soát c a ng i b nh và th ng gây ra nh ng khóệ ử ự ấ ườ ằ ự ể ủ ườ ệ ườ ữ
khăn trong công vi c làm cũng nh s x u h trong khi giao d ch ngoài xã h i. Tr ng thái "vui"ệ ư ự ấ ổ ị ộ ạ
n u không đ c ch a tr s tr thành tình tr ng hoang t ng (psychotic).ế ượ ữ ị ẽ ở ạ ưở
III. Tri u ch ng: ệ ứ
Ng i b ch ng tr m c m có th có vài ho c nhi u tri u ch ng, và m c đ tr m tr ng c aườ ị ứ ầ ả ể ặ ề ệ ứ ứ ộ ầ ọ ủ
nh ng tri u ch ng thay đ i tùy theo hoàn c nh th i gian và không gian:ữ ệ ứ ổ ả ờ
1. Tri u ch ng c a tr m c m:ệ ứ ủ ầ ả
T o Ebookạ: Nguy n Kim Vễ ỹ Ngu n truy nồ ệ : vnthuquan.net
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
•
Bu n r u (nhi u ngày), b t an (anxious), ho c tr ng v ng (empty mood)ồ ầ ề ấ ặ ố ắ
•
Luôn có ý t ng tuy t v ng, y m th (cu c s ng*không có gì vui)ưở ệ ọ ế ế ộ ố
•
Luôn có ý t ng "t i l i" (guilty), "b t x ng" (worthlessness), "ch ng có th làm đ c gì"ưở ộ ỗ ấ ứ ẳ ể ượ
(helplessness)
•
M t h t sinh thú trong đ i s ng k c tình d cấ ế ờ ố ể ả ụ
•
M t khí l c, luôn c m th y m t m i, m t s cấ ự ả ấ ệ ỏ ấ ứ
T o Ebookạ: Nguy n Kim Vễ ỹ Ngu n truy nồ ệ : vnthuquan.net
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
•
Khó t p trung t t ng, khó quy t đ nh công vi c, trí nh kémậ ư ưở ế ị ệ ớ
•
M t ng th ng xuyên, th c gi c s m (không th ng tr n gi c) ho c ng li bìấ ủ ườ ứ ấ ớ ể ủ ọ ấ ặ ủ
•
Không mu n ăn u ng, m t c m giác đói, xu ng cân ho c ăn u ng quá đ và lên cânố ố ấ ả ố ặ ố ộ
•
Có ý t ng tuy t v ng, mu n t tưở ệ ọ ố ự ử
•
T o Ebookạ: Nguy n Kim Vễ ỹ Ngu n truy nồ ệ : vnthuquan.net
B nh Tr m C m (Depression)ệ ầ ả Bác Sĩ Tr n Lý Lêầ
Không th ngh ng i, d nóng gi nể ỉ ơ ễ ậ
2. Tri u ch ng c a "Vui quá đ " (mania):ệ ứ ủ ộ
•
Vui v đ n m c b t bình th ngẻ ế ứ ấ ườ
•
D nóng gi nễ ậ
•
Không c n ngh ng i, không c n ngầ ỉ ơ ầ ủ
•
T o Ebookạ: Nguy n Kim Vễ ỹ Ngu n truy nồ ệ : vnthuquan.net