Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
==========
HOÀNG THỊ THÚY NGÀ
ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT TRỊNH THANH LONG
(Qua hai tiểu thuyết Ma làng và Đồng làng đom đóm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
Thái Nguyên - 2010
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
==========
HOÀNG THỊ THÚY NGÀ
ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT TRỊNH THANH LONG
(Qua hai tiểu thuyết Ma làng và Đồng làng đom đóm)
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60.22.34
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
Thái Nguyên - 2010
LỜI CẢM ƠN
Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến Tiến sỹ Nguyễn
Đức Hạnh, người thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo và động viên
em trong suốt quá trình làm luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo, cán bộ, giảng viên Khoa
Sau Đại học và Khoa Ngữ Văn trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã tạo
mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em vượt qua những khó khăn, thách thức
trong thời gian học tập, nghiên cứu tại trường.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Hội đồng giáo dục trường
THPT Vũ Lễ, các anh chị, các bạn đồng nghiệp và gia đình đã khích lệ, động
viên, tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Dù đã có nhiều cố gắng xong luận văn không tránh khỏi những thiếu
xót, hạn chế. Kính mong nhận được sự đóng góp của các thầy, cô giáo, các
anh chị và tất cả các bạn để luận văn được hoàn thiện và có giá trị thực tiễn
hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 20 tháng 8 năm 2010
Hoàng Thị Thuý Ngà
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
1
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
1. Văn xuôi Việt Nam hiện đại có nhiều tác phẩm đặc sắc viết về nông
thôn Việt Nam trong những năm tháng trước và sau thời kỳ đổi mới 1986,
phản ánh những nỗi đau do nghèo và lạc hậu, "căn bệnh” phe cánh họ mạc
cục bộ,những hủ tục kéo dài từ thế hệ này sang thế hệ khác và cả những sai
lầm vì cơ chế quan liêu bao cấp kéo dài…bên cạnh những tác giả, tác phẩm
nổi tiếng viết về đề tài này như Nguyễn Khắc Trường với "Mảnh đất lắm
người nhiều ma", Nguyễn Mạnh Tuấn với "Cù lao Tràm", Dương Hướng với
"Bến không chồng", Tạ Duy Anh với "Lão khổ", Hoàng Minh Tường với
"Thuỷ hoả đạo tặc"... chúng ta không thể không nhắc tới các nhà văn địa
phương đã âm thầm viết và có những thành tựu đáng ghi nhận. Trịnh Thanh
Phong, hội viên Hội nhà văn Việt Nam, là một trường hợp như thế.
2. Sau tiểu thuyết "Ma làng” được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh
và gây tiếng vang lớn trong công chúng, Trịnh Thanh Phong xuất bản tiếp tiểu
thuyết "Đồng làng đom đóm". Cả hai tiểu thuyết của ông đều viết về đề tài
nông thôn với những xung đột thế sự đời tư vừa lâu dài vừa mang tính thời
sự. Nghiên cứu tiểu thuyết của Trịnh Thanh Phong chúng ta có thêm cơ sở
khoa học để khẳng định xu thế vận động của văn xuôi Việt Nam đương đại
trước và sau khởi điểm đổi mới 1986 ở đề tài nông thôn.
3. Trong chương trình ngữ văn cấp Trung học cơ sở có 24 tiết dành cho
văn học địa phương, theo khảo sát của chúng tôi thì phần văn học địa phương
hiện nay vẫn còn là "khoảng trống” ở nhiều tỉnh thành trên cả nước. Trong
chương trình đào tạo ngành văn của khoa đào tạo giáo viên Trung học cơ sở -
Đại Học Sư Phạm - Đại Học Thái Nguyên ở hai chuyên ngành Văn học Việt
Nam hiện đại và Lí luận văn học đều có phần văn học địa phương của 6 tỉnh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
2
thuộc vùng Việt Bắc. Thực hiện đề tài này chúng tôi hi vọng sẽ đóng góp
thêm một tài liệu tham khảo bổ ích cho giáo viên và sinh viên trong trường
Đại Học Sư Phạm nói chung, cho giáo viên và học sinh cấp Trung học cơ sỏ
tại tỉnh Tuyên Quang nói riêng.
II. Lịch sử vấn đề
Đề tài nông thôn là đề tài tương đối rộng lớn trong văn học Việt Nam.
Nó tồn tại tự nhiên trong đời sống văn học cũng như đời sống thường nhật của
con người. Vì đặc thù nước ta là nền văn hóa lúa nước và văn hóa làng xã, là
mảnh đất màu mỡ cho văn học nhưng không phải là mảnh đất dễ khai thác vì
nông thôn Việt Nam nói chung, nông thôn mỗi vùng miền lại có một bản sắc
văn hóa đặc trưng. Xung quanh mảng văn học viết về đề tài nông thôn có
nhiều công trình nghiên cứu, bài viết. Các ý kiến nhìn chung rất phong phú.
Tiêu biểu cho những công trình đã nghiên cứu về văn xuôi Việt Nam
viết về đề tài nông thôn là cuốn Văn xuôi viết về nông thôn tiến trình và đổi
mới của tác giả Lã Duy Lan, Nxb Khoa Học Xã Hội, H.2001. Trong cuốn
sách tác giả đã tổng kết toàn bộ tiến trình và xu hướng phát triển của văn xuôi
viết về đề tài nông thôn đặt trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam.
Nội dung chủ yếu tác giả cuốn sách muốn đề cập đó là bộ mặt thật của nông
thôn Việt Nam thời kì đổi mới được phản ảnh trong văn học Việt Nam như
thế nào. Cuốn sách là một cái nhìn tương đối toàn diện về mảng văn xuôi viết
về đề tài nông thôn Việt Nam.
Bên cạnh đó có rất nhiều những bài tiểu luận, bài phỏng vấn của phóng
viên các báo với các cây bút chuyên viết về đề tài nông thôn. Trong đó có thể
kể đến các bài như: bài tiểu luận Nhà quê, nông thôn: Tự nó và về nó của tác
giả Mai Anh Tuấn in trên báo Văn nghệ trẻ số ra ngày 30.5.2009. Trong đó
tác giả đã bàn về nhận thức về đề tài nông thôn của một số nhà văn, nhà thơ
tiêu biểu như Nguyễn Bính, Nam Cao, Nguyễn Huy Thiệp…