z
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
DƯƠNG KHÁNH LINH
ĐÁNH GIÁ VIỆC SỬ DỤNG
ACICLOVIR TRUYỀN TĨNH MẠCH
TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM NÃO
DO VIRUS HERPES SIMPLEX
TẠI MỘT BỆNH VIỆN TUYẾN
TRUNG ƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Hà Nội – 2015
z
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
DƯƠNG KHÁNH LINH
ĐÁNH GIÁ VIỆC SỬ DỤNG
ACICLOVIR TRUYỀN TĨNH MẠCH
TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM NÃO
DO VIRUS HERPES SIMPLEX
TẠI MỘT BỆNH VIỆN TUYẾN
TRUNG ƯƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Người hướng dẫn:
1. TS. Nguyễn Hoàng Anh
2. DS. Dương Thanh Hải
Nơi thực hiện:
1. Bệnh viện tuyến trung ương
2. Trung tâm DI&ADR Quốc gia
Hà Nội - 2015
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo của tôi, TS.
Nguyễn Hoàng Anh - Giảng viên bộ môn Dược lực, Phó giám đốc trung tâm DI &
ADR Quốc gia, người đã luôn định hướng, đưa ra những lời khuyên quý báu và tận
tình giúp đỡ tôi thực hiện đề tài khóa luận. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến
DS. Dương Thanh Hải – khoa Dược bệnh viện, người luôn có những góp ý chân
thành, thực tiễn và trực tiếp hỗ trợ cho nghiên cứu của tôi tại bệnh viện.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Ban lãnh đạo phòng Kế hoạch
Tổng hợp, Ban lãnh đạo khoa Dược cùng toàn thể các cán bộ công nhân viên phòng
KHTH, khoa Dược và Tổ lưu trữ hồ sơ của bệnh viện trong nghiên cứu đã giúp đỡ,
tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc
tới ThS. BS. Nguyễn Văn Dũng, Trưởng phòng Truyền nhiễm cấp cứu và ThS.
DS. Đỗ Thị Hồng Gấm – cán bộ khoa Dược, người đã giúp đỡ tôi bằng những kiến
thức chuyên môn, kinh nghiệm lâm sàng và dược lâm sàng phong phú của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ nhiệt tình của thầy cô giáo ở bộ môn
Dược lâm sàng, các cán bộ nhân viên của Trung tâm DI & ADR Quốc gia, những
người luôn sẵn sàng giúp tôi giải đáp các vướng mắc trong quá trình làm khóa luận.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, các thầy cô và
bạn học cùng khóa 65, trường Đại học Dược Hà Nội, những người đã dìu dắt, chia
sẻ và giúp đỡ tôi trong suốt 5 năm học tập tại trường.
Lời cảm ơn đặc biệt, tôi xin gửi tặng mẹ tôi, người đã luôn ở bên chăm sóc,
động viên và bảo ban tôi học tập. Cuối cùng là lời cảm ơn tôi muốn gửi đến những
người thân trong gia đình và những người bạn đã luôn gắn bó với tôi, là nguồn động
lực cho tôi tiếp tục phấn đấu trong công việc và học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2015.
Sinh viên
Dương Khánh Linh
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................ 1
CHƯƠNG 1 – TỔNG QUAN ................................................................................... 3
1.1. Tổng quan về aciclovir truyền tĩnh mạch trong điều trị viêm não do virus
Herpes simplex ........................................................................................................... 3
1.1.1. Viêm não do virus Herpes simplex ................................................................. 3
1.1.1.1. Đặc điểm dịch tễ học ...................................................................................... 3
1.1.1.2. Các triệu chứng lâm sàng thường gặp ........................................................... 3
1.1.1.3. Các xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán .................................................................. 3
1.1.1.4. Các xét nghiệm vi sinh phục vụ chẩn đoán xác định ..................................... 4
1.1.2. Vài nét về aciclovir ........................................................................................... 5
1.1.2.1. Lịch sử ra đời và phát triển của aciclovir ..................................................... 6
1.1.2.2. Cấu trúc hóa học ............................................................................................ 6
1.1.2.3. Đặc điểm dược động học của aciclovir ......................................................... 6
1.1.2.4. Đặc tính dược lực học của aciclovir .............................................................. 6
1.1.3. Aciclovir truyền tĩnh mạch trong điều trị viêm não do virus Herpes simplex 7
1.1.3.1. Sử dụng aciclovir truyền tĩnh mạch trong điều trị viêm não do virus Herpes
simplex ......................................................................................................................... 7
1.1.3.2. Chỉ định aciclovir truyền định và giám sát hiệu quả điều trị ........................ 7
1.1.3.3. Phản ứng có hại của thuốc............................................................................. 8
1.2. Tổng quan về đánh giá sử dụng thuốc trong điều trị ..................................... 8
1.2.1. Sử dụng thuốc hợp lý và vị trí của đánh giá sử dụng thuốc trong sử dụng
thuốc hợp lý ................................................................................................................ 8
1.2.2. Đánh giá sử dụng thuốc trong điều trị .......................................................... 10
1.2.2.1. Một số khái niệm liên quan đến đánh giá sử dụng thuốc ............................ 10
1.2.2.2. Quy trình đánh giá sử dụng thuốc................................................................ 10
1.2.2.3. Mục tiêu, vai trò của chương trình đánh giá sử dụng thuốc ...................... 12
1.2.3. Các hoạt động đánh giá sử dụng thuốc dẫn đến thay đổi sử dụng thuốc
trong bệnh viện ........................................................................................................ 13
CHƯƠNG 2 - ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................. 15
2.1. Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................... 15
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu của mục tiêu 1: Đánh giá tác động của các biện
pháp can thiệp đến tình hình tiêu thụ aciclovir truyền tĩnh mạch tại bệnh viện .. 15
2.1.2. Đối tượng nghiên cứu của mục tiêu 2: Đánh giá tác động của can thiệp
chính đến việc tuân thủ Hướng dẫn điều trị bệnh viêm não do virus Herpes
simplex bằng aciclovir truyền tĩnh mạch tại bệnh viện .......................................... 15
2.2. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 16
2.2.1. Đánh giá tác động của các biện pháp can thiệp đến tình hình tiêu thụ
aciclovir truyền tĩnh mạch tại bệnh viện ................................................................. 16
2.2.2. Đánh giá tác động của can thiệp chính đến việc tuân thủ hướng dẫn điều
trị bệnh viêm não do virus Herpes simplex bằng aciclovir truyền tĩnh mạch tại
bệnh viện ................................................................................................................... 18
2.3. Tính toán và xử lý số liệu ................................................................................. 19
2.3.1. Cách tính toán một số chỉ tiêu nghiên cứu ................................................... 19
2.3.2. Xử lý số liệu .................................................................................................... 25
CHƯƠNG 3 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU............................................................. 26
3.1. Đánh giá tác động của các biện pháp can thiệp đến tình hình tiêu thụ
aciclovir truyền tĩnh mạch tại bệnh viện .............................................................. 26
3.1.1. Tác động của các biện pháp can thiệp đến tình hình tiêu thụ aciclovir
truyền tĩnh mạch trên toàn bệnh viện ..................................................................... 26
3.1.2. Tác động của các biện pháp can thiệp đến tình hình tiêu thụ aciclovir
truyền tĩnh mạch của các khoa phòng tại bệnh viện .............................................. 28
3.2. Đánh giá tác động của can thiệp chính đến việc tuân thủ hướng dẫn điều
trị bệnh viêm não do virus Herpes simplex bằng aciclovir truyền tĩnh mạch về
chỉ định, điều trị và giám sát điều trị tại bệnh viện ............................................. 31
3.2.1. Chọn mẫu và đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu ....... 31
3.2.2. Tác động của can thiệp chính đến việc tuân thủ về chỉ định aciclovir truyền
tĩnh mạch .................................................................................................................. 34