Chuyên đ th c t p t t nghi pề ự ậ ố ệ S/v: Nguy n Văn C - KTLĐ 39Bễ ử
PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1. LÝ DO CH N Đ TÀI Ọ Ề
Giáo d c là m t lĩnh v c ho t đ ng r t quan tr ng trong cu c s ngụ ộ ự ạ ộ ấ ọ ộ ố
c ng đ ng. Do đó, trìng đ phát tri n giáo d c cũng là s th hi n ch tộ ồ ộ ể ụ ự ể ệ ấ
l ng cu c s ng c ng đ ng. S bi n đ i dân s luôn luôn tr c tr c ti pượ ộ ố ộ ồ ự ế ổ ố ự ự ế
tác đ ng qua l i đ n n n giáo d c qu c dân. Trên th c t hi n nay choộ ạ ế ề ụ ố ự ế ệ
Th y Vi t Nam nói chung và Thanh Hoá nói riêng dân s v n đang giaấ ở ệ ố ẫ
tăng v i t c đ khá cao, vì th nó t o lên m t s c ép l n đ i v i quy môớ ố ộ ế ạ ộ ứ ớ ố ớ
và t c đ phát tri n giáo d c. Bên c nh đó, s gia tăng dân s quá nhanhố ộ ể ụ ạ ự ố
đã và đang gây khó khăn cho vi c gi i quy t công ăn vi c làm cho ng iệ ả ế ệ ườ
lao đ ng, nâng cao phúc l i và m c s ng cho ng i dân, b o v môIộ ợ ứ ố ườ ả ệ
tr ng... t o nên s m t cân đ i gi a t c đ phát tri n dân s v i nh p đườ ạ ự ấ ố ữ ố ộ ể ố ớ ị ộ
phát tri n s n xu t, kìm hãm s phát tri n c a xã h i. ể ả ấ ự ể ủ ộ
Tr c th c tr ng thì Thanh Hoá UBDS_KHHGĐ và các c quanướ ự ạ ở ơ
ch c năng c a t nh đã th c hi n nhi u bi n pháp nh m gi m m c sinhứ ủ ỉ ự ệ ề ệ ằ ả ứ
trong đó đ c bi t quan tâm t i giáo d c. Vì giáo d c là m t trong nh ngặ ệ ớ ụ ụ ộ ữ
nhân t tác đông m nh m đ n m c sinh. M t khác giáo d c còn là quy nố ạ ẽ ế ứ ặ ụ ề
c b n c a m i ng i k c nam và n , chính ph đã ti n hành khuy nơ ả ủ ọ ườ ể ả ữ ủ ế ế
khích c I cách giáo d c, đào t o cũng nh các hình th c tuy n sinh, tuy nả ụ ạ ư ứ ể ể
d ng cán b nh m cung c p c h i đào t o cho m i ng i. Vi c nâng caoụ ộ ằ ấ ơ ộ ạ ọ ườ ệ
trình đ h c v n cho ng i dân không ch là y u t r t c n thi t mà cònộ ọ ấ ườ ỉ ế ố ấ ầ ế
là c s đ phát tri n v m t khoa h c, k thu t nh m tăng c ng sơ ở ể ể ề ặ ọ ỹ ậ ằ ườ ự
hi u bi t v lĩnh v c khác t đó tác đ ng đáng k vào vi c gi m t l giaể ế ề ự ừ ộ ể ệ ả ỷ ệ
tăng dân s .ố
V i đ c thù là m t t nh có quy mô dân s đông đ ng th hai toànớ ặ ộ ỉ ố ứ ứ
qu c sau thành ph H Chí Minh trong khi đó trình đ phát tri n kinh tố ố ồ ộ ể ế
và m c s ng c a ng i dân l i t ng đ i th p ch ngang v i m c trungứ ố ủ ườ ạ ươ ố ấ ỉ ớ ứ
bình trong c n c, m t khác trình đ phát tri n kinh t l i t l ngh chả ướ ặ ộ ể ế ạ ỷ ệ ị
v i m c sinh vì th có th nói r ng Thanh Hoá hi n nay còn t ng đ iớ ứ ế ể ằ ở ệ ươ ố
cao. Do v y, vi c nâng cao trình đ h c v n góp ph n phát tri n kinh t ,ậ ệ ộ ọ ấ ầ ể ế
nâng cao v th c a ng i ph n , nâng cao trình đ dân trí... t đó tácị ế ủ ườ ụ ữ ộ ừ
1
Chuyên đ th c t p t t nghi pề ự ậ ố ệ S/v: Nguy n Văn C - KTLĐ 39Bễ ử
đông tích c c đ n vi c gi m m c sinh, là vi c làm r t c p bách c n đ cự ế ệ ả ứ ệ ấ ấ ầ ượ
đ t ra trong giai đo n hi n nay Thanh Hoá.ặ ạ ệ ở
V i nh ng lý do trên, đ tài em s đi sâu vào nghiên c u s nhớ ữ ề ẽ ứ ự ả
h ng c a trình đ h c v n đ n m c sinh t nh Thanh Hoá.ưở ủ ộ ọ ấ ế ứ ở ỉ
N i dung c a bài vi t này g m b n ch ng.ộ ủ ế ồ ố ươ
Ch ng I. C s lý lu n nghiên c u m i quan h gi a trình đ h cươ ơ ở ậ ứ ố ệ ữ ộ ọ
v n và m c sinh.ấ ứ
Ch ng II. Đánh giá v th c trang h c v n và m c sinh c a t nhươ ề ự ọ ấ ứ ủ ỉ
Thanh Hoá.
Ch ng III. nh h ng c a trình đ h c v n đ n m c sinh Thanhươ ả ưở ủ ộ ọ ấ ế ứ ở
Hoá.
Ch ng IV. M t s gi I pháp nh m nâng cao trình đ h c v n vàươ ộ ố ả ằ ộ ọ ấ
gi m m c sinh Thanh Hoá.ả ứ ở
2. GI I H N VÀ PH M VI NGHIÊN C U Ớ Ạ Ạ Ứ
* V gi i h n nghiên c u: Vì trong đ tài này, chúng ta nghiên c uề ớ ạ ứ ề ứ
tác đông c a giáo d c đ n m c sinh cho nên chúng ta có các c bi n sau.ủ ụ ế ứ ướ ế
- Bi n đ c l p: m c sinh ế ộ ậ ứ
- Bi n ph thu c: giáo d c và trình đ h c v n ế ụ ộ ụ ộ ọ ấ
Ngoài ra chúng ta còn dùng m t s ch báo liên quan đ n phân tíchộ ố ỉ ế
sâu h n tác đông gi a giáo d c và m c sinh là:ơ ữ ụ ứ
+ Trình đ h c v n c a ph n nói riêng và xã h i nói chung đ iộ ọ ấ ủ ụ ữ ộ ố
v i m c sinh.ớ ứ
+ nh h ng c a giáo d c v i s d ng các bi n pháp tránh thai.ả ưở ủ ụ ớ ử ụ ệ
+Trình đ h c v n c a ng i v , ng i ch ng tác đông đ n m cộ ọ ấ ủ ườ ợ ườ ồ ế ứ
sinh.
* Ph m vi nghiên c u c a đ tài.ạ ứ ủ ề
Ph m vi nghiên c u đây, ch nghiên c u tính m t chi u là nhạ ứ ở ỉ ứ ộ ề ả
h ng c a trình đ h c v n đ n m c sinh và s li u là ph m vi trong t nhưở ủ ộ ọ ấ ế ứ ố ệ ạ ỉ
Thanh Hoá
3. Đ I T NG NGHIÊN C U Ố ƯỢ Ứ
2
Chuyên đ th c t p t t nghi pề ự ậ ố ệ S/v: Nguy n Văn C - KTLĐ 39Bễ ử
Đ i t ng là nh ng ng i trong đ t i sinh đ xem xét m i quanố ượ ữ ườ ộ ưổ ẻ ố
h gi a trình đ h c v n và m c sinh. Đ c bi t đi sâu nc m i quan hệ ữ ộ ọ ấ ứ ặ ệ ố ệ
gi a trình đ h c v n và m c sinh c a ph n trong đ tu i sinh đữ ộ ọ ấ ứ ủ ụ ữ ộ ổ ẻ
4. PH NG PHÁP NGHIÊN C U ƯƠ Ứ
Đ có m t cái nhìn t ng quát v tác đông c a trình đ h c v n đ iể ộ ổ ề ủ ộ ọ ấ ố
v i m c sinh thì vi c xây d ng khung ký thuy t c a đ tài là r t c nớ ứ ệ ự ế ủ ề ấ ầ
thi t, thông qua đó chúng ta s bi t đ c s tác đông c a trình đ h c v nế ẽ ế ượ ự ủ ộ ọ ấ
đ n m t s y u t c b n nh t và góc đ nào đó s có tác đông m tế ộ ố ế ố ơ ả ấ ở ộ ẽ ộ
cách tr c ti p hay gián ti p đ n m c sinh theo chi u h ng tích c c hayự ế ế ế ứ ề ướ ự
tiêu c c.ự
Khung lý thuy t c a đ tàiế ủ ề
* Ph ong pháp nghiên c u ư ứ
Thông qua khung lý thuy t c a đ tàI chúng ta có th phân tích sế ủ ề ể ự
tác đông c a trình đ h c v n đ n m c sinh d a vào các y u t tác đông.ủ ộ ọ ấ ế ứ ự ế ố
Xu t phát t s li u đã đ c mô hình hoá, ta có th phân tích m i quan hấ ừ ố ệ ượ ể ố ệ
t ng quan gi a các bi n v i nhau theo h đa bi n ho c đ n bi n. T sươ ữ ế ớ ệ ế ặ ơ ế ừ ố
li u ta có th ki m ch ng xem.ệ ể ể ứ
- Các bi n có liên quan hay không?ế
- Quan h ch t ch hay lõng l o?ệ ặ ẽ ẽ
- Quan h theo chi u thu n hay ngh chệ ề ậ ị
3
Trình
đ ộ
h c ọ
v nấ
Vi c làmệ
Quy mô gia đình
S con mong ố
mu nố
Tu i k t hônổ ế
S d ng các ử ụ
BPTT
Giáo d c truy n ụ ề
th ngố
Kh năng ho t ả ạ
đ ng c a t ng ộ ủ ừ
nhóm đ i ố
t ngượ
M c ứ
sinh
Chuyên đ th c t p t t nghi pề ự ậ ố ệ S/v: Nguy n Văn C - KTLĐ 39Bễ ử
- Quan h là tuy n tính hay phi tuy n tínhệ ế ế
Thi t l p ph ng trình bi u di n m i quan h nh v y chúng taế ậ ươ ể ễ ố ệ ư ậ
ph i dùng ph ng pháp h i quy và vi c gi i đáp đ c T t c các câu h iả ươ ồ ệ ả ượ ờ ả ỏ
này s giúp chúng ta xác đ nh đ c nhi u v n đ đ ng d ng trong đẽ ị ượ ề ấ ề ể ứ ụ ề
tài nghiên c u này. Ngoài ra t ph ng trình l p đ c chúng ta có th cứ ừ ươ ậ ượ ể ướ
l ng d báo các s li u c n thi t. Nh trong đ tài này chúng ta có thượ ự ố ề ầ ế ư ề ể
xem xét m i quan h gi a trình đ h c v n và m c sinh và s con mongố ệ ữ ộ ọ ấ ứ ố
mu n ho c gi a m c sinh và t l s d ng các BPTT.. . t đó chúng ta cóố ặ ữ ứ ỷ ệ ử ụ ừ
th rút ra k t lu n r ng chúng ta có m i quan h thu n hay ngh ch và cóể ế ậ ằ ố ệ ậ ị
m i quan h ch t hay l ng, t ph ng trình h i quy c a các bi n ta cóố ệ ặ ỏ ừ ươ ồ ủ ế
th xác l p m i quan h và đ a lên đ th bi u di n xu h ng cu chúng.ể ậ ố ệ ư ồ ị ể ễ ướ ả
4
Chuyên đ th c t p t t nghi pề ự ậ ố ệ S/v: Nguy n Văn C - KTLĐ 39Bễ ử
CH NG IƯƠ
C S LÝ LU N NGHIÊN C U M I QUAN HƠ Ở Ậ Ứ Ố Ệ
GI A TRÌNH Đ H C V N VÀ M C SINHỮ Ộ Ọ Ấ Ứ
I. M T S KHÁI NI M, PH M TRÙ LIÊN QUAN VÀ CÁC CH TIÊUỘ Ố Ệ Ạ Ỉ
ĐÁNH GIÁ V M C SINH Ề Ứ
1. M t s khái ni mộ ố ệ
Vi c nghiên c u m c sinh chi m m t v trí trung tâm trong nghiênệ ứ ứ ế ộ ị
c u dân s vì m t lo t lý do sau: sinh đóng vai trò thay th và duy trì vứ ố ộ ạ ế ề
m t sinh h c c a xã h i loài ng i, vi c tăng dân s ph thu c hoàn toànặ ọ ủ ộ ườ ệ ố ụ ộ
vào vi c sinh đ . B t kỳ m t xã h i nào cũng t n t i do vi c thay th thệ ẻ ấ ộ ộ ồ ạ ệ ế ế
h này b ng th h khác thông qua sinh đ . N u vi c thay th s l ngệ ằ ế ệ ẻ ế ệ ế ố ượ
dân s không phù h p, t c là s ch t trong công đ ng nào đó liên t cố ợ ứ ố ế ồ ụ
nhi u h n s sinh, xã h i đó s đ ng đ u v i nguy c di t vong. M tề ơ ố ộ ẽ ươ ầ ớ ơ ệ ặ
khác n u vi c gia tăng dân s quá nhanh cũng s t o ra hàng lo t các v nế ệ ố ẽ ạ ạ ấ
đ kinh t - xã h i và chính tr cho đ t n cph i gi i quy t. Quá trìnhề ế ộ ị ấ ướ ả ả ế
thay th c a xã h i thông qua sinh đ là quá trình r t ph c t p. Ngoài gi iế ủ ộ ẻ ấ ứ ạ ớ
h n v m t sinh h c, hàng lo t các y u t xã h i, văn hoá, tâm lý cũngạ ề ặ ọ ạ ế ố ộ
nh kinh t và chính tr có nh h ng quy t đ nh m c đ và s khác bi tư ế ị ả ưở ế ị ứ ộ ự ệ
m c sinh.ứ
Trong th p k 60, ng i ta nh n th y rõ ràng là nhân t chính trongậ ỷ ườ ậ ấ ố
vi c tăng dân s c a các n c đang phát tri n cũng nh các n c phátệ ố ủ ướ ể ư ướ
tri n là m c sinh. T l gia tăng dân s trong nhi u n c hi n t i phể ứ ỷ ệ ố ề ướ ệ ạ ụ
thu c vào m c sinh và m c ch t h n là di dân qu c t . Trong các n cộ ứ ứ ế ơ ố ế ướ
đang phát tri n, m c đ ch t đã gi m xu ng đáng k và hy v ng s gi mể ứ ộ ế ả ố ể ọ ẽ ả
n a trong t ng lai, trong khi đó m c sinh l i không gi m m t cách t ngữ ươ ứ ạ ả ộ ươ
ng d n đ n vi c tăng dân s quá nhanh. Đó là m i đe do đ i v iứ ẫ ế ệ ố ố ạ ố ớ
ch ng trình phát tri n kinh t -xã h i. M c sinh còn đ c quy t đ nhươ ể ế ộ ứ ượ ế ị
ch y u b i c u trúc tu i c a dân s .ủ ế ở ấ ổ ủ ố
Kh năng sinh đ là kh năng sinh lý c a m t ng i đàn ông, m tả ẻ ả ủ ộ ườ ộ
ng i ph n ho c m t c p v ch ng có th sinh ra đ c ít nh t m tườ ụ ữ ặ ộ ặ ợ ồ ể ượ ấ ộ
con.
M c sinh là bi u hi n th c t c a kh năng sinh đ . Do tính ch tứ ể ệ ự ế ủ ả ẻ ấ
sinh h c quy đ nh, không ph I đ tu i nào con ng i cũng có kh năngọ ị ả ộ ổ ườ ả
sinh đ mà ch m t kho ng tu i nh t đ nh m i có kh năng này kho ngẻ ỉ ở ộ ả ổ ấ ị ớ ả ả
tu i đó g i là th i kỳ có kh năng sinh s n. Ch ng h n đ i v i ph nổ ọ ờ ả ả ẳ ạ ố ớ ụ ữ
5