intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Tập 2): Phần 3

Chia sẻ: Comam1902 Comam1902 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:125

102
lượt xem
33
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Tập 2): Phần 3 trình bày các nội dung chính sau: Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân, các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và phạm chiến tranh và một số vấn đề lí luận chung về định tội danh. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Tập 2): Phần 3

CHƯƠNG XXVIII<br /> CÁC TỘI XÂM PHẠM HOẠT ĐỘNG T ư PHÁP<br /> I. NHỮNG VÁN ĐÈ CHƯNG<br /> Trong hệ thống các cơ quan nhà nước, các cơ quan tư pháp<br /> nói chung và toà án nói riêng giữ vị trí quan trọng đặc biệt, là công<br /> cụ đấc lực để bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ công lí, giữ gìn trật tự<br /> kỉ cương xã hội. bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cùa công dân.<br /> Hoạt động bình thường của các cơ quan tư pháp là điều kiện cần<br /> thiết đế‘đảm bảo duy trì công lí nói chung cũng như để đảm bảo<br /> sự hoạt động bìrih thường cùa các cơ quan nhà nước khác.<br /> Với tính chất quan trọng như vậy, hoạt động bình thường của<br /> các cơ quan tư pháp cần thiết phải được bảo vệ bằng luật hĩnh sự<br /> trong những trường hợp nhất định.<br /> Trước khi có BLHS đầu tiên (BLHS năm 1985) đã có một số<br /> hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp được quỳ định trong các<br /> văn bản quy phạm pháp luật đơn hành. Ví dụ: Hành vi bắt giam<br /> người trái phép được quy định trong Luật số 103 ngày 10/5/1957;<br /> hành vi bao che các tội phản cách mạng được quy định trong<br /> Pháp lệnh trừng trị các tội phản cách mạng ngày 30/10/1967...<br /> Việc quy định nhóm tội'này trước khi có.BLHS .đầu tiên nóỉ<br /> chung còn thiếu nhiều, tản mạn và không -mang tính đồng bộ. Đe<br /> khắc phục tình trạng này, đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng<br /> 40!<br /> <br /> chống các hàrth vi xâm phạm đến sự hoạt động bình thướng cùa<br /> các cơ quan tư pháp, BLHS năm 1985 đã có một chương riêng ở<br /> Phần các tội phạm quy định về các tội xâm phạm hoạt động tư<br /> pháp. Đó là chương X với 19 điều, từ Điều 230 đến Điều 248.<br /> Trong 19 điều luật này có 17 điều quy định 20 tội thuộc nhóm tội<br /> xâm phạm hoạt động tư pháp. BLHS năm 1999 quy định các tội<br /> xâm phạm hoạt động tư pháp tại chương XXII từ Điều 292 đến<br /> Điều 314. So với BLHS năm 1985, BLHS năm 1999 có số điều<br /> luật quy định về nhóm tội này nhiều hơn 4 điều. Các tội danh<br /> thuộc nhóm tội này mới được quy định trong BLHS năm 1999 là<br /> tội không truy cứu TNHS người có tội (Điều 294), tội ra quyết<br /> định trái pháp Juật (Điều 296), tội không thi hành an (Điều 305)<br /> và tội đánh tháo người bị giam, giữ, nguời đang bị dẫn giải, người<br /> đang bị xét xừ (Điều 3 12).(l)<br /> <br /> 1. Khái niệm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp<br /> Điều 292 BjLHS năm 1999 quy định: "Các tội xám phạm hoạt<br /> động tư pháp là những hành vi xâm phạm hoạt động đúng đốn<br /> của các cơ quan điểu tra, kiếm sát, xét xử và thi hành án trong<br /> việc bảo vệ quyển lợi của Nhà nước, quyển và lợi ích hợp pháp<br /> .của tồ chức, công dân". Từ định nghĩa này có thể hiểu các dấũ<br /> hiệu pháp lí đặc trưng của bốn yếu tố CTTP thuộc nhóm tội xâm<br /> phạm hoạt động tư pbáp như sau:<br /> <br /> a. Khách thể của tội phạm<br /> Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp là những hành vi nguy<br /> hiểm cho xã hội gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho quyền<br /> lợi của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công<br /> t<br /> — ------------ Ị ---------- ---------- —<br /> <br /> ---------------------------------------------------------------------------------------<br /> <br /> (1). Xem giải thich oụ thể ở phần trình bày về các tội này.<br /> <br /> 402<br /> <br /> dán qua việc xâm phạm hoạt động đúng đăn của các cơ quan tư<br /> pháp bàng những hình thức khác nhau. Như vậy, đối tượng mà<br /> những hành vi phạm tội cùằ nhóm tội này nhằm vàó.là những hoạt<br /> dộng bảo vệ công lí, bảo vệ*quyền và lợi ích hợp pháp của công<br /> dân, bào vệ chế độ XHCN cũng như trật tự pháp .luật XHCN nói<br /> chung của các cơ quan điều tra, kiểm sát, xét xử và thi hành án.<br /> Với việc xâm phạm hoạt động đúng đan của các cơ quan này,<br /> hành vi phạm tội của nhóm tội xâm phạm hoạt động tư pháp đồng<br /> thời còn xâm phạm đến nhiều quan hệ xã hội khác được luật hình<br /> sự bảo vệ. Đó có thể là quan hệ nhân thân, quan hệ sở hữu cũng<br /> như các quan hệ xã hội khác. Nhiều loại hành vi phạm tội ừong<br /> nhóm tội này còn có ảnh hường xấu tới uy tín của các cơ quan<br /> bảo vệ pháp luật, hạn chế hiệu quả đấu ứanh phòng chống tội<br /> phạm cũng như các vi phạm pháp luật khác...<br /> <br /> b. Mặt khách quan của tội phạm<br /> *<br /> Hành vi phạm tội của các tội thuộc nhóm tội xâm phạm<br /> hoạt động tư pháp là hành vi vi phạm các quy định của pháp iuật<br /> trong lĩnh vực hoạt động tư pháp. Đó là các quy định của pháp<br /> luật yêu cầu các cơ quan điều ứa, truy tố, xét xử, và thi hành án<br /> phải tuân thủ trong hoạt động của mình cũng như các quy định<br /> khác đảm bảo cho mọi hoạt động của các cơ quan này được thực<br /> hiện đúng. Các quy định đó có thể thuộc về luật nội dung hoặc<br /> luật hình thức, thuộc các lĩnh vực hình sự, dân sự, hôn nhân và<br /> gia dinh, lao động, hành chính, đất đai V.V.. Hành vi phạm tội cùa<br /> nhóm tội này có thể là:<br /> - Hành vi vi phạm pháp luật của người hoạt động tư pháp;<br /> - Hành vi vi phạm pháp luật của người thuộc các cơ quan<br /> hoăc tổ chức bổ trợ tư pháp như cơ quan giám định, công chứng,<br /> <br /> tổ chức lụật sư...;<br /> <br /> - Hành vi vi phạm pháp luật của công dân có nghĩa vụ phài<br /> •thực hiện các phán quyết của cơ quan xét xử hoặc các quyết định<br /> cưỡng chế củá các cỡ quan tư pháp khác đã không thực hiện hoặc<br /> thực hiện không đúng, không đầy đủ các nghĩa vụ đó;<br /> - Hành vi của công dân trong những trường hợp nhất định<br /> có trách nhiệm phải tạo điêu kiện, giúp đỡ các cơ quan tư pháp<br /> thực hiện nhiệm vụ của mình nhumg không thực hiện trách<br /> nhiệm pháp lí đó;<br /> - Hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc bằng các thủ<br /> đoạn khác tác động đến hoạt động tư pháp nhằm làm các hoạt<br /> động đó được thực hiện sai với quy định của pháp luật...<br /> *<br /> <br /> Hậu quà nguy hiếm cho xâ hội mà hành vi phạm tội của<br /> <br /> nhóm tội xâm phạm hoạt động tư pháp gây ra hoặc có thể gây ra<br /> bao gồm thiệt hại cho hoạt động tư pháp và các thiệt hại khác.<br /> Những thiệt hại này không được phản ánh trong tất cả các CTTP<br /> là dấu hiệu định tội. Trong nhiều CTTP cơ bản, dấu hiệu hậu quả<br /> được quy định dưới dạng chung nhất là "hậu quả nghiêm trọng”.<br /> Trong các CTTP cơ bản khác, dấu hiệu hậu quả không được quy<br /> định là dấu hiệu định tội.<br /> <br /> c.. Chù thể của tội phạm<br /> Tùy từng trường hợp cụ thể, chủ thể cùa tội phạm có thể là<br /> chủ thể thường hoặc là chủ thể đặc biệt. Tương ứng với các loại<br /> hành vi phạm tội chủ thể của tội phạm có thể. là:<br /> - Người của các cơ quan tư pháp có trách ủhiệm thực hiện<br /> hoạt động tư pháp;<br /> - Người của các. cơ quan, tổ chức bổ ừợ tư pháp có ừách<br /> *<br /> <br /> 404<br /> <br /> •<br /> <br /> nhiệm thực hiện các hoạt dộng trợ giúp cơ quan tư pháp;<br /> <br /> -<br /> <br /> Các công dân khác C'ó chức vụ, quyền hạn hoặc không có<br /> <br /> chức vụ, quyền hạn...<br /> <br /> d Mật chù quan cùa lội phạm<br /> Lồi của người phạm tội trong tất cả các tội, trừ tội được quy<br /> định tại Điều 301 đều là lỗi cố ý<br /> Người thực hiện hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp cỏ thể<br /> xuất phát từ những động cơ khác nhau và nhằm những mục đích<br /> cụ thể khác nhau. Nhưng trong tất cả các CTTP dấu hiệu động cơ<br /> phạm tội cũng như dấu hiệu mục đích phạm tội không được quy<br /> định là dấu hiệu định tội.<br /> <br /> 2. Hình phạt đối vói các tội xâm phạm hoạt động tư pháp<br /> Hình phạt chính được quy định cho cấc tội phạm xâm phạm<br /> hoạt động tjư pháp bao gồm hình phạt cảnh cáo, hình phạt cải tạo<br /> không íúam giữ và hình phạt tù với mức tối đa là 15 năm. Trong<br /> các tội của chương này có 11 tội có hình phạt chính được quy<br /> định chi có thẻ là hình phạt tù. Ở các tội khác còn lại, hình phạt<br /> chính được quy định hoặc là hình phạt tù hoặc là hình phạt không<br /> tước tự do. Trong đó có 3 tội cho phép được lựa chọn giữa hình<br /> phạt cảnh cáo với hình phạt cải tạo không giam giữ và với hình<br /> phạt tù. Số tội còn lại cho phép được lựa chọn giừa hình phạt cải<br /> tạo không giam giữ và hình phạt lù.(l)<br /> <br /> (1). So với quy dịnh của BLH S năm 1985, quy định này thể hiện đường lối xừ<br /> lý nghiêm khấc hơn đối với các tội xâm phạm hoạt động tư pháp. (Trong<br /> BLHS năm 1985, mức hinh phạt tù cao nhất được quy định cho nhóm tội này<br /> chỉ là 10 năm; có 19 tội hinh phạt chính được quy định có thể là phạt tù hoặc là<br /> hinh phạt không tước tự do...).<br /> <br /> 405<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2