Hệ thống điều tiết nước ở ruộng lúa.
4.3.3.1. Yêu cầu chung
Đặc điểm của việc bố trí thửa ruộng của nước ta là bị
phân thành từng thửa
nhỏ với nhiều hình dáng và kích thước khác nhau,
mương dẫn nước vào ruộng thiếu
nghiêm trọng, tưới tiêu tràn lan, đường đi lại ở mặt
ruộng quá nhỏ ngoằn nghèo hạn
chế việc chăm sóc đồng ruộng cây trồng và vận
chuyển...
C . p . S
86 400 . t
80
Do đó khi bố trí hệ thống điều tiết nước ruộng lúa cần
phải đạt được những
yêu cầu sau:
- Đảm bảo duy trì lớp nước ở mặt ruộng theo công
thức tưới tăng sản.
- Tưới kịp thời và đạt hiệu suất cao theo yêu cầu sinh
trưởng của cây lúa.
- Tiêu nước kịp thời khi có mưa lớn.
- Thuận tiện cho việc canh tác thủ công trước mắt
nhưng phải tính toán hợp
lý cho cơ giới sau này.
- Thuận tiện cho việc chăm sóc và quản lý mặt ruộng.
4.3.3.2. Kích thước thửa ruộng.
Thửa ruộng là đơn vị canh tác nhỏ nhất trên khu
ruộng, một khu ruộng canh
tác cơ giới thường có kích thước (300 - 600 x 100 m).
Các thửa ruộng cách nhau bởi
bờ ruộng và là các bờ đắp đất kịp thời để khi cày có
thể phá hoàn toàn.
Để đảm bảo các yêu cầu trên, thửa ruộng cần phải đạt
các yêu cầu sau:
- Về mặt tưới tiêu khoa học.
+ Đối với ruộng lúa mặt nước càng bằng phẳng càng
tốt độ dốc mặt ruộng
theo chiều dọc không nên lớn hơn 0,001 và tốt nhất là
0,0005.
+ Độ sâu nước trên mặt ruộng không được chênh lệch
quá nhiều để tránh
ảnh hưởng đến sự phát triển của cây lúa, thông
thường không được chênh lệch quá
3 – 5 cm.
Căn cứ vào các yêu cầu nói trên chúng ta có thể tính
được chiều dài và chiều
rộng của thửa ruộng theo công thức sau:
l = =
b = =
Trong đó:
- l,b: Chiều dài và chiều rộng của thửa ruộng (m)
- h1,h2: Độ sâu nước ở đầu và cuối thửa ruộng theo
chiều dài (m)
- h1
/, h/
2: Độ sâu nước theo chiều ngang thửa ruộng (m)
- i, i/: Độ dốc theo hướng dọc và hướng ngang thửa
ruộng.
Tong trường hợp chưa có tài liệu tính toán ta có thể
hãy định hình như sau: l
= 50 – 100 m; b = 30 – 60 m.
- Xét về yêu cầu chăm sóc thu hoạch:
Phải thuận lợi cho việc vận chuyển, gặt hái bằng thủ
công, nếu rộng quá việc
vận chuyển tốn nhiều công, do đó thửa ruộng nên lấy
khoảng cách 20 - 30 m.
- Xét về yêu cầu quản lý ruộng đất:
Để tiện cho quản lý ruộng đất và chỉ đạo sản xuất
diện tích thửa ruộng nên
như sau:
