BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN THỊ DIỆP ANH
TỔNG QUAN HỆ THỐNG
VỀ ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI
TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
HÀ NỘI, 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
NGUYỄN THỊ DIỆP ANH
MÃ SINH VIÊN: 1501018
TỔNG QUAN HỆ THỐNG
VỀ ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI
TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ
Người hướng dẫn:
1. ThS. Cao Thị Thu Huyền
2. NCS. ThS. Nguyễn Thu Minh
Nơi thực hiện:
1. Trung tâm DI&ADR Quốc gia
2. Bệnh viện Mạch Mai
HÀ NỘI, 2020
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến ThS.
Cao Thị Thu Huyền – Chuyên viên Trung tâm DI & ADR Quốc gia, người đã tận tâm
dìu dắt tôi những bước đầu tiên trên con đường nghiên cứu khoa học. Chị đã dành rất
nhiều thời gian, tâm huyết để hỗ trợ, lắng nghe, giúp tôi giải quyết từ những vấn đề nhỏ
nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn NCS.ThS. Nguyễn Thu Minh - Phó trưởng khoa
Dược, Bệnh viện Bạch Mai, chị đã luôn nhiệt tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong
suốt thời gian thực hiện nghiên cứu.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS. Nguyễn Hoàng Anh - Giảng
viên bộ môn Dược lực, Giám đốc Trung tâm DI&ADR Quốc gia, người
thầy đã định hướng và cho tôi những lời khuyên quý báu trong suốt thời gian thực hiện
nghiên cứu.
Tôi xin tỏ lòng biết ơn tới các cán bộ của tổ Dược Lâm Sàng - Khoa Dược, Bệnh
viện Bạch Mai đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành khóa luận này.
Đồng thời, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới các cán bộ Trung
tâm DI & ADR Quốc gia đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi. Nơi đây luôn tạo cho tôi
cảm giác gần gũi, thân thiện và gắn bó với tôi trong suốt thời gian thực hiện khóa
luận.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè tôi, những người đã
luôn ở bên, động viên và khích lệ giúp tôi vượt qua những lúc chán nản, khó khăn
trong suốt 5 năm đại học cũng như quá trình thực hiện khóa luận này.
Hà Nội, ngày 22 tháng 6 năm 2020
Sinh viên
Nguyễn Thị Diệp Anh
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................................... 22
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN ....................................................................................... 24
1.1. Tổng quan về đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ................................ 24
1.1.1. Định nghĩa ........................................................................................................ 24
1.1.2. Dịch tễ bệnh ..................................................................................................... 24
1.1.3. Nguyên nhân gây bệnh ..................................................................................... 25
1.1.4. Chẩn đoán và phân loại mức độ nặng .............................................................. 26
1.1.5. Quản lý và điều trị đợt cấp BPTNMT ............................................................. 27
1.2. Sử dụng kháng sinh trong đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ........... 29
1.2.1. Vai trò của kháng sinh cho đợt cấp BPTNMT ................................................ 29
1.2.2. Các nghiên cứu trên thế giới về sử dụng kháng sinh trong đợt cấp BPTNMT29
1.2.3. Hướng dẫn điều trị về đợt cấp BPTNMT ........................................................ 33
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 37
2.1. Đối tượng nghiên cứu ......................................................................................... 37
2.2. Nguồn dữ liệu ...................................................................................................... 37
2.3. Chiến lược tìm kiếm ........................................................................................... 37
2.4. Quy trình lựa chọn nghiên cứu ......................................................................... 38
2.4.1. Tiêu chuẩn lựa chọn ......................................................................................... 38
2.4.2. Tiêu chuẩn loại trừ ........................................................................................... 38
2.5. Chỉ tiêu nghiên cứu ........................................................................................ 39
2.6. Chiết xuất và xử lý dữ liệu ............................................................................ 39
2.6.1. Chiết xuất dữ liệu ............................................................................................. 39
2.6.2. Xử lý dữ liệu .................................................................................................... 40
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................................. 41
3.1. Kết quả lựa chọn nghiên cứu............................................................................. 41
3.2. Tổng quan hệ thống về đặc điểm sử dụng kháng sinh trong đợt cấp bệnh
phổi tắc nghẽn mạn tính .............................................................................................. 43
3.2.1. Đặc điểm các nghiên cứu được lựa chọn ........................................................ 43
3.2.2. Đặc điểm bệnh nhân được chỉ định kháng sinh trong các nghiên cứu ........... 28
3.2.3. Các yếu tố nguy cơ trong phân loại bệnh nhân sử dụng kháng sinh ............... 33
3.2.4. Lựa chọn kháng sinh điều trị đợt cấp BPTNMT ............................................. 37
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC
CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN ........................................................................................... 47
4.1. Đặc điểm của nghiên cứu trong tổng quan hệ thống ....................................... 47
4.2. Đặc điểm bệnh nhân cần chỉ định kháng sinh trong đợt cấp BPTNMT ....... 48
4.2.1. Đặc điểm lâm sàng ........................................................................................... 48
4.2.2. Đặc điểm cận lâm sàng .................................................................................... 50
4.2.3. Đặc điểm khác (vi sinh, tuổi, bệnh mắc kèm, thuốc dùng kèm/can thiệp) ...... 51
4.3. Các yếu tố nguy cơ trong phân loại bệnh nhân sử dụng kháng sinh ............. 52
4.3.1. Yếu tố nguy cơ gặp đợt cấp phức tạp .............................................................. 52
4.3.2. Yếu tố nguy cơ dự đoán nhiễm P.aeruginosa .................................................. 53
4.4. Lựa chọn kháng sinh chỉ định trong đợt cấp BPTNMT ................................. 54
4.4.1. Đặc điểm vi sinh của đợt cấp BPTNMT .......................................................... 54
4.4.2. Kháng sinh được chỉ định trong đợt cấp BPTNMT ......................................... 55
4.5. Sơ đồ phân tầng bệnh nhân để chỉ định kháng sinh trong đợt cấp
BPTNMT ...................................................................................................................... 56
4.6. Ưu điểm, hạn chế của đề tài ............................................................................... 60
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................................... 62
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trung tâm DI&ADR Quốc gia - Tài liệu chia sẻ tại CANHGIACDUOC.ORG.VN và facebook CANHGIACDUOC