intTypePromotion=1

Khảo sát đặc điểm sinh học của loài tôm tép chó Macrobrachium sp. ở hồ Trị An, tỉnh Đồng Nai

Chia sẻ: Nguaconbaynhay Nguaconbaynhay | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
14
lượt xem
0
download

Khảo sát đặc điểm sinh học của loài tôm tép chó Macrobrachium sp. ở hồ Trị An, tỉnh Đồng Nai

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài tôm tép chó Macrobrachium sp. để ngăn chặn sự khai thác triệt để, đồng thời khuyến cáo người dân quanh hồ không nên sử dụng các phương pháp và dụng cụ mang tính chất hủy diệt. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Khảo sát đặc điểm sinh học của loài tôm tép chó Macrobrachium sp. ở hồ Trị An, tỉnh Đồng Nai

27(3): 26-32 T¹p chÝ Sinh häc 9-2005<br /> <br /> <br /> <br /> KH¶O S¸T §ÆC §IÓM SINH HäC CñA LOµI T¤M TÐP CHã<br /> MACROBRACHIUM sp. ë Hå TRÞ AN, TØNH §åNG NAI<br /> <br /> Lª ThÞ B×nh, §ç ThÞ Thu H−êng<br /> <br /> Tr−êng ®¹i häc N«ng L©m Tp. HCM<br /> <br /> Hå TrÞ An lµ hå chøa n−íc ngät lín thø hai oxy vµ vËn chuyÓn vÒ Tr¹i thùc nghiÖm Thñy<br /> ë n−íc ta, thuéc trung l−u s«ng §ång Nai. Môc s¶n cña Tr−êng ®¹i häc N«ng L©m Tp. HCM.<br /> ®Ých chÝnh cña hå chñ yÕu phôc vô thñy lîi vµ Bè trÝ cho në vµ −¬ng nu«i ®Ó theo dâi sù ph¸t<br /> thñy ®iÖn. Song, hå cßn lµ n¬i tËp trung sinh triÓn cña Êu trïng, ®ång thêi kh¶o s¸t c¸c ®Æc<br /> sèng cña rÊt nhiÒu ®éng vËt thñy s¶n cã gi¸ trÞ ®iÓm sinh häc sinh s¶n cña chóng.<br /> kinh tÕ. HiÖn nay, mÆc dï cã sù ng¨n cÊm cña §èi víi mÉu ®Ó kh¶o s¸t dinh d−ìng, sÏ<br /> c¬ quan chøc n¨ng, viÖc l¹m th¸c còng vÉn x¶y ®−îc gi¶i phÉu lÊy d¹ dµy t«m ngay sau khi míi<br /> ra, lµm s¶n l−îng t«m c¸ gi¶m sót ®¸ng kÓ, nhÊt võa ®¸nh b¾t lªn, cè ®Þnh b»ng phãcm«n 10%<br /> lµ c¸c loµi t«m thuéc gièng Macrobrachium. råi mang vÒ phßng thÝ nghiÖm ®Ó ph©n tÝch trªn<br /> Tuy r»ng t«m ë ®©y cã kÝch th−íc nhá nh−ng nã kÝnh hiÓn vi nh»m x¸c ®Þnh thµnh phÇn thøc ¨n.<br /> lµ nguån thu nhËp chÝnh cña nhiÒu hé ng− d©n<br /> sèng ven hå. Ng−êi d©n gÇn nh− khai th¸c - MÉu n−íc: c¸c yÕu tè nhiÖt ®é, oxy hßa<br /> quanh n¨m b»ng c¸c lo¹i ng− cô kh¸c nhau: ®Æt tan, ®é pH cña n−íc ®−îc x¸c ®Þnh ngay t¹i vÞ<br /> lîp, ghe cµo,… C«ng ty Thñy s¶n §ång Nai cho trÝ thu mÉu. §Þnh kú mçi th¸ng thu mét lÇn.<br /> biÕt trong n¨m 2003 tæng s¶n l−îng t«m ®¸nh 3. Ph−¬ng ph¸p bè trÝ thÝ nghiÖm<br /> b¾t ®−îc kho¶ng 141,5 tÊn, thÊp h¬n n¨m 2001<br /> kho¶ng 15,1 tÊn. + C¸ch chän t«m: dùa vµo ®Æc ®iÓm kh¸c<br /> nhau gi÷a c¸c phÇn phô bé ®Ó ph©n biÖt t«m ®ùc<br /> §Ó b¶o vÖ nguån lîi nµy, cÇn cã nh÷ng biÖn vµ c¸i. Chän nh÷ng con t«m cã mµu s¾c ®Ñp,<br /> ph¸p thÝch hîp nh»m ng¨n chÆn sù khai th¸c kháe m¹nh, ®Çy ®ñ phô bé. Riªng t«m c¸i, chän<br /> triÖt ®Ó, ®ång thêi khuyÕn c¸o d©n quanh hå nh÷ng con mang trøng ngoµi tù nhiªn.<br /> kh«ng nªn sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p vµ dông cô<br /> mang tÝnh chÊt hñy diÖt. §Ó gióp c¸c c¬ quan + Bè trÝ nu«i vµ ch¨m sãc: thêi gian tiÕn<br /> chøc n¨ng cã thªm c¬ së khoa häc ®Ó ®Ò ra hµnh bè trÝ thÝ nghiÖm tõ th¸ng 8/2003-th¸ng<br /> nh÷ng biÖn ph¸p b¶o vÖ nguån lîi t«m h÷u hiÖu 1/2004.<br /> h¬n, tr−íc hÕt cÇn nghiªn cøu c¸c ®Æc ®iÓm sinh - §èi víi t«m bè mÑ: 25 t«m c¸i mang trøng<br /> häc, tËp tÝnh sèng, x¸c ®Þnh ®−îc mïa vô sinh ®−îc bè trÝ nu«i trong lä nhùa 2000 ml cã dung<br /> s¶n,…cña c¸c loµi t«m cã gi¸ trÞ kinh tÕ ®ang tÝch n−íc kho¶ng 700 ml; mçi lä mét con. Cho<br /> sinh sèng trong hå. ¨n mçi ngµy mét lÇn, thøc ¨n chñ yÕu lµ trïng<br /> chØ (Tubifex). N−íc ®−îc lÊy tõ nguån n−íc<br /> I. PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU ngÇm vµ n−íc m−a chøa trong bÓ cÊp n−íc cña<br /> Tr¹i Thñy s¶n. Mçi ngµy thay n−íc mét lÇn, mçi<br /> 1. §èi t−îng nghiªn cøu lÇn 1/3 n−íc trong lä. C¸c chØ tiªu theo dâi: sù<br /> T«m tÐp chã Macrobrachium sp. ®−îc thu ë thay ®æi mµu s¾c cña trøng, søc sinh s¶n thùc tÕ,<br /> søc sinh s¶n tuyÖt ®èi, søc sinh s¶n t−¬ng ®èi,<br /> c¸c hé ng− d©n khai th¸c trªn hå TrÞ An, thuéc<br /> thêi gian t¸i thµnh thôc cña t«m c¸i.<br /> huyÖn VÜnh Cöu, tØnh §ång Nai.<br /> - §èi víi Êu trïng: sau khi t«m c¸i phãng<br /> 2. Ph−¬ng ph¸p thu mÉu thÝch hÕt Êu trïng, Êu trïng sÏ ®−îc t¸ch vµ bè<br /> - MÉu t«m: chän t«m c¸i mang trøng vµ trÝ nu«i riªng trong lä víi dung tÝch n−íc<br /> t«m ®ùc thµnh thôc cho vµo tói nil«ng cã b¬m kho¶ng 1000 ml, sôc khÝ nhÑ. Thøc ¨n cho Êu<br /> <br /> 26<br /> trïng lµ Moina, Rotifera,…Mçi ngµy thu ba Êu - Vá ®Çu ngùc (carapace): l¸ng, kh«ng cã<br /> trïng ®−îc cè ®Þnh trong cån víi nång ®é t¨ng gai mÞn ë vïng gan, tim, r©u vµ d¹ dµy.<br /> dÇn tõ 100 lªn 700 ®Ó tr¸nh gqy c¸c phô bé. Sau - VÈy r©u (antennal scale): dÑp, thon dµi,<br /> ®ã tiÕn hµnh gi¶i phÉu, quan s¸t vµ chôp h×nh s¾c cøng ë mÆt bªn, cã gai nhän ë tËn cïng cña<br /> phô bé trªn kÝnh hiÓn vi nh»m x¸c ®Þnh h×nh r×a bªn; mÆt cßn l¹i máng dÑp cã hµng l«ng t¬<br /> th¸i cña Êu trïng. Trong qu¸ tr×nh nu«i, mét sè phñ mÆt ngoµi.<br /> yÕu tè m«i tr−êng n−íc nh− nhiÖt ®é, oxy hßa<br /> tan, ®é pH, ®é cøng còng ®−îc theo dâi. - Gai r©u (antennal spine): cøng s¾c, nhän<br /> dµi vµ chØa th¼ng h¬i h−íng xuèng phÝa d−íi.<br /> II. KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN - Gai gan (hepatic spine): cøng vµ nhá h¬n<br /> gai r©u, mäc gÇn phÝa d−íi cña gèc gai r©u.<br /> 1. M« t¶ h×nh th¸i vµ ®Æc ®iÓm sinh häc cña - C¸c ch©n ngùc (pereiopods): ch©n ngùc I:<br /> t«m tÐp chã Macrobrachium sp. duçi th¼ng v−ît khái v¶y r©u. §èt ngãn hîp víi<br /> a. VÞ trÝ ph©n lo¹i cña t«m tÐp chã ®èt bµn t¹o thµnh ®èt kÑp. ChiÒu dµi cña c¸c ®èt<br /> Bé m−êi ch©n: Decapoda nh− sau: ®èt èng dµi h¬n ®èt ®ïi 0,5-1mm; ®èt<br /> Bé phô b¬i léi: Natantia ®ïi dµi h¬n ®èt gèc 1-1,5 mm; ®èt gèc dµi h¬n<br /> Tæng hä T«m thÞt: Caridea ®èt bµn 1-1,5 mm; ®èt bµn dµi h¬n ®èt ngãn<br /> Hä T«m cµng: Palaemonidae 0,2-0,5 mm. Nh− vËy, ®èt èng dµi nhÊt råi ®Õn<br /> Gièng: Macrobrachium ®èt ®ïi, ®èt gèc, ®èt bµn vµ ng¾n nhÊt lµ ®èt<br /> Loµi: Macrobrachium sp. ngãn. Ch©n ngùc II: ph¸t triÓn lín nhÊt vµ cã<br /> Tªn ®Þa ph−¬ng: tÐp chã kÝch th−íc kh«ng ®Òu gi÷a ch©n tr¸i vµ ch©n<br /> ph¶i nh−ng gièng nhau vÒ h×nh d¹ng (h×nh 2).<br /> b. H×nh th¸i ngoµi cña t«m tÐp chã (h×nh 1) Cã sù kh¸c biÖt gi÷a con ®ùc vµ con c¸i. Ch©n<br /> - Chñy (rostrum): ngùc II cña con ®ùc lín h¬n nhiÒu so víi cña<br /> 11 − 15(3 − 4) con c¸i. §èt ngãn vµ ®èt bµn cña con ®ùc bao<br /> C«ng thøc chñy: = phñ bëi nh÷ng chïm l«ng t¬ dµi mÞn, cßn cña<br /> 2−3<br /> con c¸i bao phñ bëi chïm l«ng t¬ Ýt h¬n.<br /> Chñy ng¾n h¬n v¶y r©u vµ dµi h¬n cuèng r©u<br /> A1 mét chót; chiÒu dµi cña chñy b»ng 1/2 chiÒu<br /> dµi cña vá ®Çu ngùc. PhÇn gi÷a chñy h¬i nh«<br /> cao, mòi chñy nhän cong xuèng t¹o cho chñy cã<br /> h×nh vßng cung. C¹nh trªn cña chñy cã tõ 11-15<br /> r¨ng (th−êng lµ 11-13 r¨ng). C¸c r¨ng ph©n bè<br /> ®Òu nhau, trong ®ã cã 3-4 r¨ng ®Çu tiªn n»m<br /> trªn vá ®Çu ngùc sau r×a giíi h¹n cña hèc m¾t.<br /> Cã mét hµng l«ng t¬ ph©n bè ë kho¶ng gi÷a c¸c<br /> r¨ng. C¹nh d−íi cña chñy cã tõ 2-3 r¨ng, th−êng<br /> lµ 2 r¨ng; c¸c r¨ng ph©n bè ®Òu trong kho¶ng<br /> nöa ®o¹n ®Çu r×a d−íi cña mòi chñy. Cã 2 hµng<br /> l«ng t¬ ë r×a d−íi chñy.<br /> H×nh 2. Ch©n ngùc II cña Macrobrachium sp.<br /> ®ùc<br /> §èt ngãn cña con c¸i cã hµng r¨ng rÊt mÞn ë<br /> bªn trong mÐp kÑp. Khi khÐp kÑp l¹i, gÇn nh−<br /> kh«ng cã khe hë gi÷a hai mÐp kÑp. ChiÒu dµi<br /> cña c¸c ®èt kh«ng biÕn thiªn nhiÒu. §èt ngãn,<br /> ®èt bµn mËp vµ dµi. §èt èng mËp nh−ng ng¾n vµ<br /> dµi ngang b»ng víi ®èt gèc. §èi víi con ®ùc,<br /> mÐp kÑp cña ®èt ngãn cö ®éng cã 11 ®Õn 14<br /> H×nh 1. MÆt bªn cña Macrobrachium sp. ®ùc r¨ng; ë ®èt ngãn cè ®Þnh cã 9 ®Õn 11 r¨ng nhá<br /> vµ c¸i mang trøng b»ng nhau, ph©n bè ®Òu phÝa trong, tr¶i dµi kÏ<br /> 27<br /> kÑp ra tËn cïng cña mÐp kÑp. Hai mÐp trong cña c¸ch gi÷a ®«i ch©n ngùc V vµ khoang bông cña<br /> kÑp cã hµng l«ng t¬ mÞn. PhÇn tËn cïng cña ®èt con c¸i réng h¬n con ®ùc. Con ®ùc cã phô bé<br /> kÑp uèn cong vµo trong, t¹o thµnh mãng nhän ë ®ùc ë ch©n bông II.<br /> ®Çu kÑp. Hai kÑp khÐp l¹i cã khe hë.<br /> c. §Æc ®iÓm sinh häc cña t«m tÐp chã<br /> ë loµi t«m Macrobrachium esculentum,<br /> - ChiÒu dµi vµ träng l−îng: qua kh¶o s¸t cho<br /> ch©n ngùc II tuy còng kh«ng ®Òu nhau vÒ kÝch<br /> th−íc gi÷a ch©n ph¶i vµ ch©n tr¸i nh−ng l¹i thÊy c¸c mÉu t«m c¸i mang trøng cã kÝch th−íc<br /> nhá nhÊt 28 mm, lín nhÊt 41 mm; träng l−îng<br /> kh«ng gièng nhau vÒ h×nh d¹ng nh− ë<br /> tõ 0,28 g ®Õn 0,97 g. T«m ®ùc cã chiÒu dµi lín<br /> Macrobrachium sp. VÒ ®iÓm nµy th× gièng víi<br /> nhÊt 52mm vµ träng l−îng nÆng nhÊt ®¹t 1,8 g.<br /> M. pilimanus. NÕu so víi M. dienbienphuense,<br /> theo sù m« t¶ cña §Æng Ngäc Thanh vµ NguyÔn - Chu kú lét x¸c: Êu trïng sau khi në tõ 1-2<br /> Huy YÕt, 1972 [1] th× trªn mÆt phÇn kÑp ë ®èt ngµy sÏ lét x¸c lÇn thø nhÊt; sau 13-18 ngµy (cã<br /> bµn cña ch©n ngùc II cã l«ng rËm bao phñ, c¸c khi 25 ngµy), lét x¸c lÇn thø hai.<br /> l«ng nµy cã c¶ ë c¹nh trªn vµ c¹nh d−íi phÇn - Thêi gian Êp trøng: khi ®q phãng thÝch hÕt<br /> bµn, nh−ng kh«ng cã ë mÆt trong vµ ngoµi, cßn Êu trïng, kho¶ng 1-2 ngµy sau con c¸i lét x¸c.<br /> ë Macrobrachium sp. th× l«ng rËm bao phñ toµn Vµo thêi ®iÓm nµy, nÕu trøng chÝn, bè trÝ cho<br /> bé. con c¸i giao vÜ ngay víi con ®ùc vµ kho¶ng 3-4<br /> KÕt qu¶ ®o ®¹c cho thÊy ®èt ngãn dµi nhÊt, giê sau ®ã t«m c¸i b¾t ®Çu ®Î trøng xuèng<br /> kÕ ®Õn ®èt bµn, tiÕp theo lµ ®èt ®ïi, ®èt èng vµ khoang bông. Trong ®iÒu kiÖn kh¶o s¸t ë ph¹m<br /> cuèi cïng lµ ®èt gèc. vi nhiÖt ®é cña n−íc biÕn thiªn tõ 260-270C; oxy<br /> hßa tan: 4-5 mg/l; ®é pH: 6,5-7; ®é cøng 81<br /> C¸c ch©n ngùc III, IV vµ V dµi gÇn b»ng<br /> mg/l CaCO3, con c¸i Êp trøng kho¶ng 24 ®Õn 26<br /> nhau. §èt bµn vµ ®èt ngãn kh«ng hîp l¹i víi<br /> ngµy th× phãng thÝch Êu trïng.<br /> nhau t¹o thµnh ®èt kÑp. §èt ngãn cã d¹ng mãng<br /> nhän. §èt ®ïi dµi nhÊt råi ®Õn ®èt bµn, ®èt èng, - Mµu s¾c cña trøng: khi noqn sµo cßn non,<br /> ®èt gèc vµ ®èt ngãn ng¾n nhÊt. kÝch th−íc nhá, cã mµu xanh nh¹t hoÆc mµu<br /> vµng nh¹t. Khi noqn sµo chÝn cã kÝch th−íc to vµ<br /> - PhÇn bông (abdomen): tÊm bªn cña ®èt<br /> trë nªn cã mµu xanh l¸ c©y ®Ëm; nh×n m¾t<br /> bông thø hai ®Ì lªn tÊm bªn cña ®èt bông thø<br /> th−êng thÊy xuÊt hiÖn nh÷ng h¹t nhá. Lóc nµy,<br /> nhÊt vµ thø ba. Kh«ng cã gê gi÷a l−ng. TÊm bªn<br /> nÕu t«m lét vá nªn bè trÝ cho giao vÜ.<br /> cña c¸c ®èt bông ba vµ bèn kh¸ hÑp.<br /> Trøng míi ®Î cã h×nh bÇu dôc, mµu xanh l¸<br /> - C¸c ch©n bông (pleopods): ch©n bông I:<br /> c©y ®Ëm, dÇn dÇn chuyÓn sang mµu xanh nh¹t<br /> nh¸nh ngoµi réng gÇn b»ng nh¸nh trong; nh¸nh<br /> vµ xuÊt hiÖn ®iÓm m¾t mµu ®en, cã kÝch th−íc<br /> trong kh«ng mang phô bé trong. Ch©n bông II:<br /> kh¸ lín (1,4 x 1,8 mm).<br /> nh¸nh trong cã phô bé trong; ë con ®ùc cã thªm<br /> phô bé ®ùc. - TËp tÝnh ho¹t ®éng cña Êu trïng: Êu trïng<br /> míi në cã c¬ thÓ trong suèt; vµo ngµy ®Çu tiªn,<br /> - §èt ®u«i (telson): tËn cïng cña ®èt ®u«i cã<br /> trªn ®Çu cßn noqn hoµng mµu xanh l¸ c©y; ®Õn<br /> d¹ng mòi nhän vµ cã l«ng t¬. Cã hai ®«i gai ë<br /> ngµy thø hai vµ thø ba th× tuyÕn noqn hoµng<br /> mÆt l−ng. §èt thø nhÊt n»m gÇn gi÷a ®èt ®u«i, kh«ng cßn. PhÇn lín c¸c Êu trïng di chuyÓn chñ<br /> ®«i thø hai n»m gi÷a kho¶ng c¸ch tõ ®«i thø<br /> ®éng b»ng c¸ch b¬i ng−îc, ®Çu giËt lïi vÒ phÝa<br /> nhÊt ®Õn chãt ®u«i.<br /> sau, ®u«i ®−a lªn trêi. Chóng cã ®Æc tÝnh thÝch<br /> - Mµu s¾c cña con t«m sèng: c¬ thÓ cã mµu nghi sèng ë tÇng mÆt vµ l−ng chõng, ®ång thêi<br /> tr¾ng ®ôc; trªn c¸c ®èt bông vµ vá ®Çu ngùc cã cã tÝnh h−íng quang m¹nh tõ lóc míi në ®Õn<br /> nh÷ng säc ngang v¾t ngang. Con c¸i cã noqn sµo ngµy thø n¨m; sang ngµy thø s¸u, b¾t ®Çu di<br /> mµu xanh l¸ c©y, mµu da bß. Loµi nµy cã th©n chuyÓn xuèng tÇng ®¸y ®Ó sèng vµ thÝch Èn<br /> h×nh thon m¶nh, dÞ h×nh ph¸i: t«m ®ùc lín h¬n m×nh trong nh÷ng gi¸ thÓ ®q ®−îc bè trÝ s½n suèt<br /> t«m c¸i. thêi gian nu«i.<br /> - Ph©n biÖt ®ùc c¸i: chØ ph©n biÖt râ khi t«m - Dinh d−ìng: thµnh phÇn thøc ¨n trong d¹<br /> tr−ëng thµnh. Con ®ùc cã kÝch cì lín h¬n con dµy cña t«m bao gåm c¸c phô bé cña gi¸p x¸c<br /> c¸i. §Çu con c¸i thon h¬n ®Çu con ®ùc. Kho¶ng bÞ gqy hay m¶nh vôn nhá, t¶o, c¸t mÞn, mïn bq<br /> 28<br /> h÷u c¬; trong ®ã, mïn bq h÷u c¬ chiÕm ®a sè, 143±6,47 trøng/g träng l−îng c¬ thÓ; søc sinh<br /> tiÕp ®Õn lµ t¶o, m« thùc vËt bÞ ph©n hñy. s¶n tuyÖt ®èi: trung b×nh 67±5,63 trøng/c¸ thÓ;<br /> Thµnh phÇn ®éng vËt Ýt gÆp. Ngoµi ra, cßn cã søc sinh s¶n thùc tÕ: sau khi bè trÝ cho 25 t«m<br /> mét Ýt c¸t mÞn. Do ®ã, cã thÓ kÕt luËn t«m tÐp mÑ sinh s¶n, x¸c ®Þnh ®−îc søc sinh s¶n thùc tÕ<br /> chã lµ loµi ¨n t¹p, thiªn vÒ mïn bq h÷u c¬. trung b×nh cña t«m tÐp chã lµ 94±5,62 Êu<br /> - Søc sinh s¶n: qua kh¶o s¸t 20 con c¸i trïng/g träng l−îng th©n.<br /> mang trøng ngoµi tù nhiªn, kÝch th−íc cña con - Mïa vô sinh s¶n: qua kh¶o s¸t, nhËn thÊy<br /> nhá nhÊt lµ 28 mm vµ 0,28 g, cña con lín nhÊt t«m tÐp chã sinh s¶n quanh n¨m vµ tõ th¸ng 8<br /> 41 mm vµ 0,97 g. Sè l−îng trøng Ýt nhÊt lµ 23 ®Õn th¸ng 10, con c¸i «m nhiÒu trøng h¬n c¸c<br /> trøng, nhiÒu nhÊt lµ 117 trøng; kÝch th−íc cña th¸ng kh¸c.<br /> trøng 1,3 mm x 1,7 mm; 1,4 mm x 1,8 mm.<br /> Tõ ®ã, suy ra søc sinh s¶n cña t«m tÐp chã 2. M« t¶ h×nh th¸i cña Êu trïng t«m tÐp chã<br /> nh− sau: søc sinh s¶n t−¬ng ®èi: trung b×nh Macrobrachium sp.<br /> <br /> <br /> <br /> a<br /> <br /> k c<br /> <br /> <br /> h<br /> l<br /> <br /> <br /> i<br /> m<br /> <br /> <br /> <br /> ®<br /> <br /> <br /> <br /> n<br /> <br /> e<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> H×nh 3. C¸c phô bé cña Êu trïng zoe 1 cña t«m tÐp chã Macrobrachium sp.<br /> a. r©u A1 (antennule); b. r©u A2 (antenna); c. hµm d−íi II (maxilla); d. ch©n hµm thø nhÊt (1st maxilliped);<br /> ®. ch©n hµm thø hai (2nd maxilliped); e. ch©n hµm thø ba (3rd maxilliped); g. ch©n ngùc thø nhÊt (1st pereiopod);<br /> h. ch©n ngùc thø hai (2nd pereiopod); i. ch©n ngùc thø ba (3rd pereiopod); k. ch©n ngùc thø t− (4th pereiopod);<br /> l. ch©n ngùc thø n¨m (5th pereiopod); m. ch©n bông (pleopod); n. ch©n ®u«i (telson).<br /> <br /> So s¸nh gi÷a Êu trïng zoe 1 cña t«m tÐp chã M. lanchesteri theo NguyÔn V¨n Xu©n, 1980,<br /> Macrobrachium sp. víi Êu trïng cña hai loµi nhËn thÊy cã mét sè ®Æc ®iÓm gièng nhau nh−<br /> t«m M. rosenbergii theo Ling, 1967b vµ chñy ®Òu ch−a cã r¨ng, ®èt bông V kh«ng cã gai<br /> 29<br /> l−ng (M. rosenbergii) vµ ®èt ®u«i mang 7+7 0,67 g. KÝch th−íc cña t«m tÐp chã ®ùc lín nhÊt<br /> l«ng t¬, nh−ng kÝch th−íc cña Êu trïng 52 mm, víi träng l−îng 1,8 g.<br /> Macrobrachium sp. lín h¬n Êu trïng cña hai - Trøng h×nh bÇu dôc, cã mµu xanh l¸ c©y<br /> loµi kia. ®Ëm, cã kÝch th−íc lín 1,4 mm x 1,8 mm.<br /> Bªn c¹nh ®ã, Macrobrachium sp. cã nh÷ng - Êu trïng ngµy ®Çu tiªn cã kÝch th−íc lín<br /> ®Æc ®iÓm kh¸c víi M. rosenbergii vµ M. (4,4mm). Giai ®o¹n Êu trïng ph¸t triÓn nhanh<br /> lanchesteri nh− sau: (vÈy r©u ph¸t triÓn nhanh, ch©n ngùc IV vµ c¸c<br /> - R©u A2 (antenna): sîi ngän r©u (flagellum) ch©n bông ®q xuÊt hiÖn ngay tõ ngµy thø nhÊt).<br /> kh«ng mang l«ng t¬ ë ®Ønh, chØ lµ mét gai nhá, §èt ®u«i mang 14 l«ng t¬.<br /> h¬i uèn cong vµ dµi v−ît khái ®Ønh cña vÈy r©u - Chu kú lét x¸c tõ 13-18 ngµy/lÇn.<br /> (scaphocerite) (h×nh 3b). Trong khi ®ã, M. - Thêi gian Êp trøng tõ 24-26 ngµy, ë nhiÖt<br /> lanchesteri vµ M. rosenbergii ®Òu mang mét ®é 260-270C.<br /> l«ng t¬ dµi ë ®Ønh vµ v−¬n th¼ng; ®Õn giai ®o¹n<br /> - Søc sinh s¶n t−¬ng ®èi 143±6.47 trøng/g<br /> VII (17-27 ngµy sau khi në) ë M. lanchesteri<br /> träng l−îng th©n; søc sinh s¶n tuyÖt ®èi 67±5,63<br /> cßn ë M. rosenbergii th× ®Õn giai ®o¹n VIII (30-<br /> trøng/c¸ thÓ; søc sinh s¶n thùc tÕ 94±5,62 Êu<br /> 45 ngµy sau khi në), sîi ngän r©u míi v−ît khái trïng/g träng l−îng th©n.<br /> ®Ønh cña vÈy r©u.<br /> - Hµm d−íi II (maxilla): tÊm qu¹t n−íc<br /> TµI LIÖU THAM KH¶O<br /> (scaphognathite) cña hµm lín cã 7 l«ng t¬<br /> quanh r×a (mét l«ng t¬ ë ®Ønh lín vµ dµi) (h×nh<br /> 3c) cßn ë M. lanchesteri vµ M. rosenbergii th× 1. §Æng Ngäc Thanh, NguyÔn Huy YÕt,<br /> chØ cã 5 l«ng t¬ quanh r×a. 1972: TËp san Sinh vËt-§Þa häc, X(1, 2, 3,<br /> 4): 1-6. Hµ Néi.<br /> - Ch©n ngùc IV (4th pereiopod): ë<br /> Macrobrachium sp. ®q xuÊt hiÖn (h×nh 3k) cßn ë 2. NguyÔn V¨n Xu©n, 1979: TËp san KHKT<br /> M. lanchesteri vµ M. rosenbergii th× ch−a. N«ng nghiÖp. §¹i Häc N«ng NghiÖp IV, III<br /> (2): 119-127.<br /> - Ch©n bông (pleopod): n¨m ®«i ch©n bông<br /> cña Macrobrachium sp. còng ®q xuÊt hiÖn (h×nh 3. NguyÔn V¨n Xu©n, 2003: Vµi loµi gi¸p<br /> 3m), trong khi M. rosenbergii tíi giai ®o¹n V vµ x¸c ë miÒn Nam. Nxb. Thanh niªn, Tp. Hå<br /> ChÝ Minh.<br /> M. lanchesteri tíi giai ®o¹n VII míi cã.<br /> 4. Hothuis L. B., 1950: The Decapoda of the<br /> Nh− vËy, Êu trïng cña t«m tÐp chã Siboga Experdition, part X: the<br /> Macrobrachium sp. ph¸t triÓn nhanh h¬n Êu Palaemonidae collected by the Siboga and<br /> trïng cña hai loµi t«m n−íc ngät kia. Snellius Experditions with Remarks on<br /> Ngoµi ra, so víi Êu trïng zoe 1 cña M. Other species. Part I: Subfamily<br /> pilimanus (De Man, 1879) [3] ®iÓm kh¸c biÖt lµ Palaemoninae. In Siboga Expedition, 39 a9:<br /> ®èt ®u«i (telson) cña M. pilimanus mang 18 268 pages, 52 figs.<br /> l«ng t¬ vµ ë Macrobrachium sp. chØ mang 14 5. Hothuis L. B., 1980: FAO Species<br /> l«ng t¬. Qua ®ã, cã thÓ rót ra nhËn xÐt s¬ bé: catalogue, vol. I. Srimps and prawns of the<br /> t«m tÐp chã Macrobrachium sp. cã thÓ lµ mét world: An Annotated Catalogue of Species<br /> loµi míi cho khoa häc sèng ë hå TrÞ An? of Interest to Fisheries. FAO Fisheries<br /> Synopsis. 125 (1): XVII-271 pages (volume<br /> I of FAO species catalogue).<br /> iII. KÕT LUËN<br /> 6. Ling S., 1967b: The general biology and<br /> development of Macrobrachium rosenbergii<br /> - KÝch th−íc cña t«m tÐp chã (De Man, 1879). F.A.O Wid Sci. Cnf. Biol.<br /> Macrobrachium sp. c¸i «m trøng nhá nhÊt 28 Shrimps and prawn. Mexico City. FR:<br /> mm, lín nhÊt 41 mm; träng l−îng tõ 0,28 g ®Õn BCSP-67-E-30, 18pp.<br /> <br /> 30<br /> a b c d<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ® e g h<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> i k l m<br /> H×nh 4. C¸c phô bé cña Êu trïng zoe 1 cña Macrobrachium sp.<br /> a. R©u A1 h. Ch©n ngùc thø hai<br /> b. R©u A2 i. Ch©n ngùc thø ba<br /> c. Hµm d−íi II k. Ch©n ngùc thø t−<br /> d. Ch©n hµm thø nhÊt l. Ch©n ngùc thø n¨m<br /> ®. Ch©n hµm thø hai m. Ch©n bông<br /> e. Ch©n hµm thø ba n. Ch©n ®u«i<br /> g. Ch©n ngùc thø nhÊt<br /> n<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 31<br /> STUDY ON BIOLOGICAL CHARACTERISTICS OF MACROBRACHIUM sp.<br /> AT The TRiAN RESERVOIR, DONGNAI PROVINCE<br /> <br /> Le Thi Binh, Do Thi Thu Huong<br /> <br /> Summary<br /> Macrobrachium sp. (Palaemonidae) is one shrimp species having a quite high yield at the Trian reservoir,<br /> Dongnai province. It has small sizes; its average length and its weight oscillate from 28 to 52mm and 0.28 to<br /> 1.8 g, respectively. This species is the same as M. pilimanus (De Man, 1879) and M. dienbienphuense (Dang<br /> et Nguyen Huy, 1972) in shape. Its II pereiopods are bigger than the others. Its left and right II pereiopods are<br /> different in size but the same in shape. Numerous tufts of long soft hairs are present on the entire surface of<br /> the fingers, such long and soft hairs also are present on the outer surface of the palm.<br /> Its hatching time is around 24-26 days (the water temperature varied between 260 and 27oC; DO: 4-5<br /> mgO2/L; hardness: 81 mg/L CaCO3 and pH: 6.5-7). Its eggs are oval in shape, heavy green in color and the<br /> sizes of its eggs are about 1.4 x 1.8 mm. Its fecundity is 143 ± 6.75 eggs/g of body weight. The amount of<br /> eggs is 67 ± 5.63 eggs per individual and its real fecundity is 94 ± 5.62 larvae/g of body weight. Its six-day<br /> old larva are able to move to the bottom for living. Macrobrachium sp. is able to spawn throughout the year.<br /> Macrobrachium sp. is an omnivorous species and also like eating small aquatic plants, organic matter.<br /> <br /> Ngµy nhËn bµi: 27-9-2004<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Th«ng b¸o cña t¹p chÝ Sinh häc<br /> vÒ viÖc t¨ng sè trang cña t¹p chÝ<br /> Tr−íc t×nh h×nh ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña ngµnh Sinh häc ë n−íc ta, ®Ó ®¸p øng nhu cÇu<br /> c«ng bè c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c nhµ sinh häc vµ ®Ó më réng thÓ tµi cña t¹p chÝ,<br /> kÓ tõ sè 1 (tËp 27) n¨m 2005, ®−îc phÐp cña Bé V¨n ho¸-Th«ng tin, t¹p chÝ Sinh häc sÏ<br /> t¨ng sè trang lªn 96 trang/sè.<br /> Chóng t«i xin th«ng b¸o ®Ó b¹n ®äc biÕt vµ rÊt mong tiÕp tôc nhËn ®−îc sù céng t¸c chÆt<br /> chÏ cña c¸c nhµ sinh häc ®Ó t¹p chÝ Sinh häc ngµy mét phong phó vµ hÊp dÉn h¬n.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> T¹p chÝ Sinh häc<br /> <br /> <br /> <br /> 32<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2