ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC
TRẦN XUÂN BÁCH
KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD
TẠI BỆNH VIỆN 74 TRUNG ƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƯỢC HỌC
Hà Nội – 2022
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC
Người thực hiện: TRẦN XUÂN BÁCH
KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH
TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỢT CẤP COPD
TẠI BỆNH VIỆN 74 TRUNG ƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
(NGÀNH DƯỢC HỌC)
Khoá: QH.2017.Y
Người hướng dẫn: 1. TS.BS. TRẦN THÀNH TRUNG
2. PGS.TS. LÊ THỊ LUYẾN
Hà Nội – 2022
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới người thầy đã
hướng dẫn tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp: PGS.TS. Lê Thị Luyến – Chủ nhiệm
bộ môn Liên chuyên khoa, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. Cô
đã tận tình hướng dẫn về cả kiến thức và phương pháp luận, đồng thời luôn sát sao,
động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.
Tôi cũng xin bày tỏ lòng kính trọng và cảm ơn TS.BS. Trần Thành Trung –
Phó Giám đốc Bệnh viện 74 Trung ương, thầy đã luôn nhiệt tình chỉ bảo, hướng dẫn,
giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu và các thầy cô, cán bộ Khoa
Dược cùng tập thể các bác sĩ, điều dưỡng của Khoa vi sinh, Phòng Kế hoạch tổng
hợp, Bệnh viện 74 Trung ương đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình thu
thập số liệu cho đề tài.
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới ThS. Bùi Sơn Nhật – Nghiên cứu viên
bộ môn Dược lý-Dược lâm sàng, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội,
thầy đã dành rất nhiều thời gian, tâm huyết để hỗ trợ, lắng nghe, giúp tôi giải quyết
từ những vấn đề nhỏ nhất và góp rất nhiều công sức trong nghiên cứu này của tôi.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè tôi, những người đã
luôn ở bên, động viên và khích lệ giúp tôi vượt qua những gia đoạn khó khăn trong
suốt 5 năm đại học cũng như quá trình thực hiện khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 23 tháng 06 năm 2022
Sinh viên
Trần Xuân Bách
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
AECOPD
Đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (Acute Exacerbation of COPD)
ATS
Hiệp hội lồng ngực Hoa Kỳ (American Thoracic Society)
BMI
Chỉ số khối cơ thể (Body Mass Index)
COPD
Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (Chronic Obstructive Pulmonary
Disease)
CRP
Protein phản ứng C (C-reactive protein)
eGFR
Mức lọc cầu thận ước tính (estimated glomerular filtration rate)
ERS
Hội Hô hấp châu Âu (European Respiratory Society)
ESBL
Men beta-lactamase phổ rộng
FEV1
Thể tích thở ra gắng sức trong giây đầu tiên (Forced Expiratory
Volume in One Second)
GOLD
Chiến lược toàn cầu về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (Global Initiative
for Chronic Obstructive Lung Disease)
HCAP
Viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế (Healthcare-associated
pneumonia)
KDIGO
Hội đồng cải thiện kết quả toàn cầu về bệnh thận (Kidney Disease
Improving Global Outcomes)
KSĐ
Kháng sinh đồ
MRSA
Tụ cầu vàng kháng methicillin (Methicillin resistant S.aureus)
NICE
Viện Chăm sóc sức khỏe quốc gia Anh (National Institute for Health
and Care Excellence)
PD
Dược lực học (Pharmacodynamics)
PĐ
Phác đồ
PK
Dược động học (Pharmacokinetics)
TKMX
Trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa)
WHO
Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization)
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Tỷ lệ phân lập các chủng vi khuẩn của một số nghiên cứu trên thế giới ... 5
Bảng 1.2. Hướng dẫn sử dụng kháng sinh trong đợt cấp COPD của NICE ............. 13
Bảng 2.1. Phân loại mức lọc cầu thận ước tính theo KDIGO 2012 .......................... 20
Bảng 3.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu ............................ 22
Bảng 3.2. Bệnh đồng mắc ở bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu ................................ 23
Bảng 3.3. Kết quả phân lập vi khuẩn từ các mẫu bệnh phẩm ................................... 24
Bảng 3.4. Số lượng phác đồ kháng sinh .................................................................... 28
Bảng 3.5. Thời gian sử dụng kháng sinh................................................................... 29
Bảng 3.6. Đặc điểm phác đồ kháng sinh trong mẫu nghiên cứu............................... 31
Bảng 3.7. Phác đồ hướng đến vi khuẩn cộng đồng ................................................... 31
Bảng 3.8. Phác đồ hướng đến TKMX ....................................................................... 32
Bảng 3.9. Các thay đổi của phác đồ thay thế so với phác đồ ban đầu ...................... 35
Bảng 3.10. Sự phù hợp giữa phác đồ kháng sinh và kết quả kháng sinh đồ ............. 36
Bảng 3.11. Các tương tác thuốc trong phác đồ kháng sinh ....................................... 36