HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ THU HƯỜNG
VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG
QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC
VÀ Ý NGHĨA THAM KHẢO ĐỐI VỚI VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI, 2021
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ THU HƯỜNG
VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG
QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC
VÀ Ý NGHĨA THAM KHẢO ĐỐI VỚI VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
Ngành: Triết học
Mã số: 9229001
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS. Nguyễn Minh Hoàn
HÀ NỘI, 2021
LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Các kết
quả được trình bày trong luận án này là trung thực và chưa được công bố trong
bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả luận án
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ............................................................................................... 7
1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận phát triển con người
toàn diện ...................................................................................................... 7
1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng phát triển con người toàn
diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc .................. 23
1.3. Đánh giá kết quả nghiên cứu của các công trình và những vấn đề đặt ra
cần tiếp tục nghiên cứu .............................................................................. 30
Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI
TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC ................................................................................ 33
2.1. Tư tưởng triết học Mác - cơ sở cho tư tưởng phát triển con người toàn
diện của Đảng Cộng sản Trung Quốc ....................................................... 33
2.2. Tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc về phát triển con người toàn
diện ............................................................................................................ 56
Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN
TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC
TRUNG QUỐC .................................................................................................. 81
3.1. Thành tựu phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ
nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc .............................................................. 81
3.2. Một số hạn chế của phát triển con người toàn diện trong quá trình xây
dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc .............................................. 93
Chương 4: Ý NGHĨA THAM KHẢO CỦA TƯ TƯỞNG PHÁT TRIỂN CON
NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC ĐỐI VỚI VIỆT NAM ........................................................ 119
4.1. Khái quát tình hình phát triển con người toàn diện ở Việt Nam ...... 119
4.2. Một số kinh nghiệm phát triển con người toàn diện của Trung Quốc có
ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam ...................................................... 138
4.3. Một số giải pháp nhằm phát triển con người toàn diện ở Việt Nam hiện
nay ........................................................................................................... 146
KẾT LUẬN ....................................................................................................... 159
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ........................................................................................ 162
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................ 162
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
Nghiên cứu để chỉ ra bản chất, vị trí, vai trò của con người trong mối quan
hệ với thế giới khách quan, với xã hội và với chính bản thân con người luôn là vấn
đề được đề cập trong toàn bộ lịch sử tư tưởng triết học. Tuy nhiên, chỉ đến khi chủ
nghĩa Mác ra đời, con người mới được nghiên cứu đầy đủ với tư cách là chủ thể
sáng tạo và mục tiêu phát triển của lịch sử. Đây là quan điểm căn bản của chủ
nghĩa duy vật lịch sử.
Kể từ khi thành lập đến nay, Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn kết hợp các
nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác với điều kiện thực tế của Trung Quốc, để
trên cơ sở đó sáng tạo nên một hệ thống lý luận với tinh thần “Trung Quốc hóa
chủ nghĩa Mác”, và dùng hệ thống lý luận này cho việc chỉ đạo thực tiễn. Mao
Trạch Đông - hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ nhất đã luôn đề cao địa vị làm
chủ của mỗi con người cũng của như nhân dân trong đời sống của đất nước Trung
Quốc; Đặng Tiểu Bình - hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ hai nêu ra “3 điều có
lợi” (Ba điều có lợi là: Có lợi cho sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội chủ
nghĩa, có lợi cho việc tăng cường quốc lực tổng hợp của quốc gia xã hội chủ
nghĩa, có lợi cho việc nâng cao đời sống của nhân dân), với mục đích chính là
nâng cao đời sống nhân dân; Giang Trạch Dân - hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ
ba nêu ra thuyết “ba đại diện” mà mấu chốt chính là đại diện cho lợi ích căn bản
của đông đảo quần chúng nhân dân; Hồ Cẩm Đào - đại diện của thế hệ lãnh đạo
thứ tư đưa ra “quan điểm phát triển khoa học”, ý nghĩa hạt nhân của nó cũng là
“dĩ nhân vi bản” (lấy con người làm gốc), gắn với quan điểm “dĩ dân vi bản” (lấy
dân làm gốc); Tập Cận Bình - hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ năm nêu tư tưởng
phát triển “lấy nhân dân làm trung tâm” trong hệ thống lý luận chủ nghĩa xã hội
đặc sắc Trung Quốc thời đại mới. Để nghiên cứu vấn đề phát triển con người
toàn diện, đặc biệt nghiên cứu vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá
trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc một cách chính xác, đầy đủ,
