B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯNG ĐI HC KINH T QUC DÂN
---------------------------------
LÊ THÁI SƠN
CÁC MÔ HÌNH TOÁN KINH TẾ ĐÁNH GIÁ SUẤT
SINH LỜI CỦA GIÁO DỤC VÀ VAI TRÒ PHÁT TÍN HIỆU
CỦA GIÁO DỤC SAU PHỔ THÔNG VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
NGÀNH KINH TẾ HỌC
HÀ NI – NĂM 2020
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯNG ĐI HC KINH T QUC DÂN
---------------------------------
LÊ THÁI SƠN
CÁC MÔ HÌNH TOÁN KINH TẾ ĐÁNH GIÁ SUẤT
SINH LỜI CỦA GIÁO DỤC VÀ VAI TRÒ PHÁT TÍN HIỆU
CỦA GIÁO DỤC SAU PHỔ THÔNG VIỆT NAM
Chuyên ngành: Toán Kinh t
Mã s:9310101
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Ngưi hưng dn khoa hc
:
PGS.TS. Nguyn Th Minh
HÀ NI – NĂM 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật.
Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này là tôi tự thực hiện và
không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận án
Lê Thái Sơn
ii
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn Thị Minh,
người hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình học
tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tác giả xin chân thành cảm ơn các nhà khoa học, các thầy cô giáo công tác
trong và ngoài trường Đại học Kinh tế quốc dân đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu
giúp tác giả hoàn thiện luận án.
Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy cô Khoa Toán kinh tế - Trường Đại
học Kinh tế quốc dân đã tạo mọi điều kiện và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình
học tập và nghiên cứu.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô và cán bộ Viện Sau đại học -
Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình
học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng, xin được bày tỏ lòng biết ơn đến người thân trong gia đình, bạn
bè, đồng nghiệp đã động viên và khích lệ tác giả trong suốt quá trình học tập,
nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tác giả luận án
Lê Thái Sơn
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... ii
MỤC LỤC ...............................................................................................................iii
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................... vi
DANH MỤC HÌNH ..............................................................................................viii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................... ix
PHẦN MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ........... 7
1.1. Một số khái niệm .............................................................................................. 7
1.1.1. Giáo dục sau phổ thông ............................................................................ 7
1.1.2. Suất sinh lời của giáo dục ......................................................................... 7
1.1.3. Đo lường suất sinh lời của giáo dục ......................................................... 8
1.2. Cơ sở lý thuyết của luận án ............................................................................. 8
1.2.1. Lý thuyết về đầu tư trong giáo dục – Mô hình Mincer ............................ 8
1.2.2. Lý thuyết phát tín hiệu trên thị trường lao động..................................... 10
1.2.3. Vai trò của giáo dục trong lý thuyết tín hiệu và lý thuyết nguồn nhân lực .... 18
1.3. Tổng quan nghiên cứu ................................................................................... 19
1.4. Khung phân tích của luận án ........................................................................ 26
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................ 29
2.1. Hàm tiền lương Mincer ................................................................................. 29
2.2. Phương pháp ước lượng điểm thiên hướng (propensity score method) ... 33
2.2.1. Vấn đề khi đánh giá sự tác động của một chương trình ......................... 33
2.2.2. Phương pháp ước lượng điểm thiên hướng PSM ................................... 35
2.2.3. Ưu nhược điểm của phương pháp PSM ................................................. 37
2.3. Phương pháp Heckman ước lượng mô hình với biến nội sinh .................. 38
2.4. Phương pháp Lewbels với vấn đề nội sinh .................................................. 40
2.5. Phương pháp phi tham số hồi quy Kernel ................................................... 42