VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
CAO THỊ NGỌC HÀ
CHỨC NĂNG BÀO CHỮA
TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
Hà Nội - 2019
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
CAO THỊ NGỌC HÀ
CHỨC NĂNG BÀO CHỮA
TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Ngành: Luật Hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 9.38.01.04
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. HOÀNG THỊ MINH SƠN
Hà Nội - 2019
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận
án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
ii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ....................................... 8
1.1 Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước ...................................................................... 8
1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước .................................................................... 13
1.3. Đánh giá tình hình nghiên cứu ........................................................................... 27
1.4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .................................................... 30
Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHỨC NĂNG BÀO CHỮA
TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ ............................................................................... 33
2.1. Khái niệm, đặc điểm của chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự ......... 33
2.1.1. Khái niệm chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự ................................... 33
2.1.2. Đặc điểm của chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự ............................... 47
2.2. Vai trò và mối quan hệ của chức năng bào chữa với các chức năng cơ bản
khác của tố tụng hình sự ......................................................................................... 53
2.2.1. Vai trò của chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự ................................... 53
2.2.2. Mối quan hệ giữa chức năng bào chữa với chức năng buộc tội và chức năng
xét xử ......................................................................................................................... 55
2.3. Hình thức thực hiện chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự và chức
năng bào chữa trong các mô hình tố tụng hình sự ............................................... 57
2.3.1. Hình thức thực hiện chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự ..................... 57
2.3.2. Chức năng bào chữa trong các mô hình tố tụng hình sự ................................. 61
2.4. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện chức năng bào chữa trong tố tụng
hình sự ...................................................................................................................... 66
Chƣơng 3: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT THỂ HIỆN CHỨC NĂNG BÀO
CHỮA TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN THỰC
HIỆN ......................................................................................................................... 69
3.1. Quy định của pháp luật thể hiện chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự
................................................................................................................................... 69
3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự
Việt Nam ................................................................................................................... 69
iii
3.1.2. Chức năng bào chữa trong pháp luật tố tụng hình sự của một số nước trên thế
giới và kinh nghiệm cho Việt Nam ........................................................................... 90
3.2. Thực tiễn thực hiện chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự.................. 95
3.2.1. Tình hình người bị buộc tội và người bào chữa tham gia bào chữa trong các
vụ án hình sự ............................................................................................................. 95
3.2.2. Thực tiễn thực hiện chức năng bào chữa của người bào chữa trong giai đoạn
khởi tố, điều tra, truy tố ........................................................................................... 105
3.2.3. Thực tiễn thực hiện chức năng bào chữa của người bào chữa trong giai đoạn
xét xử ....................................................................................................................... 113
3.2.4. Thực tiễn thực hiện chức năng bào chữa của người bị buộc tội ................... 118
3.2.5. Nguyên nhân của những hạn chế trong thực tiễn thực hiện chức năng bào
chữa trong tố tụng hình sự....................................................................................... 122
Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN
CHỨC NĂNG BÀO CHỮA TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM....... 131
4.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện chức năng bào
chữa trong tố tụng hình sự Việt Nam .................................................................. 131
4.2. Giải pháp bảo đảm thực hiện chức năng bào chữa trong tố tụng hình sự
Việt Nam................................................................................................................. 137
4.2.1. Hoàn thiện quy định của pháp luật liên quan đến chức năng bào chữa trong tố
tụng hình sự ............................................................................................................. 137
4.2.2. Các giải pháp tổ chức thực hiện pháp luật về chức năng bào chữa trong tố
tụng hình sự ............................................................................................................. 146
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 158
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ ............................................................. 159
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................. 160
PHỤ LỤC ............................................................................................................... 166
