VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THẮNG
NHẬN THỨC LUẬN TRONG DUY THỨC HỌC
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI – 2021
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THẮNG
NHẬN THỨC LUẬN TRONG DUY THỨC HỌC
Ngành: Triết học
Mã số: 9.22.90.01
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN THỊ MINH NGỌC
HÀ NỘI - 2021
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các tài liệu và số liệu trong luận án là trung thực, đảm
bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của luận án ..................................................................... 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án .................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án ..................................... 3
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án ........................ 3
5. Đóng góp mới của luận án .................................................................... 4
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án ............................................... 4
7. Kết cấu của luận án ............................................................................... 4
Chƣơng 1: T NG QUAN T NH H NH NGHI N CỨU LI N QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN................................................................................. 5
1.1. Lƣợc khảo những nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án................. 5
1.1.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến nhận thức luận
Phật giáo ................................................................................................... 5
1.1.2. Những nghiên cứu liên quan đến Duy thức học ............................. 8
1.1.3. Những nghiên cứu liên quan đến nhận thức luận trong Duy
thức học ................................................................................................... 14
1.1.4. Những nghiên cứu đánh giá ý nghĩa và vận dụng Duy thức học.. 19
1.2. Những kết quả được kế thừa và những vấn đề luận án tiếp tục
nghiên cứu ...................................................................................................... 23
Chƣơng 2: NHẬN THỨC LUẬN, NHẬN THỨC LUẬN PHẬT
GIÁO VÀ DUY THỨC HỌC ....................................................................... 26
2.1. Nhận thức luận ....................................................................................... 26
2.2. Nhận thức luận Phật giáo ...................................................................... 33
2.2.1. Hoàn cảnh ra đời triết học Phật giáo và nhận thức luận trong
triết học Phật giáo ................................................................................... 33
2.2.2. Nhận thức luận Phật giáo qua các thời kỳ .................................... 37
2.3. Duy thức học và nhận thức luận trong Duy thức học ........................ 59
2.3.1. Khái quát về tác giả và kinh điển của Duy thức học .................... 59
2.3.2. Nhận thức luận trong Duy thức học .............................................. 63
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 .............................................................................. 69
Chƣơng 3: NHẬN THỨC LUẬN TRONG DUY THỨC HỌC - MỘT
SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN .............................................................................. 70
3.1. Thuyết Tám thức của Duy thức học ..................................................... 70
3.2. Bản chất nhận thức trong Duy thức học .............................................. 76
3.3. Đối tƣợng nhận thức trong Duy thức học ............................................ 78
3.4. Con đƣờng và phƣơng pháp nhận thức trong Duy thức học ............. 84
3.5. Tiến trình nhận thức trong Duy thức học............................................ 96
3.6. Mục đích của nhận thức và vấn đề Chân lý ...................................... 103
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ............................................................................ 106
Chƣơng 4: NHẬN THỨC LUẬN TRONG DUY THỨC HỌC - GIÁ
TRỊ, HẠN CHẾ VÀ Ý NGHĨA .................................................................. 108
4.1. Giá trị của nhận thức luận trong Duy thức học ................................ 109
4.1.1. Giá trị của nhận thức luận trong Duy thức học đối với lịch sử
triết học Phật giáo ................................................................................. 109
4.1.2. Lý luận nhận thức trong Duy thức học chứa đựng những yếu tố
riêng và biện chứng ............................................................................... 119
4.1.3. Lý luận nhận thức của Duy thức học góp phần nhận thức một
cách đầy đủ hơn về lý luận nhận thức của triết học Mác – Lênin và
Tâm lý học S. Freud .............................................................................. 127
4.2. Hạn chế của nhận thức luận trong Duy thức học ............................. 130
4.3. Ý nghĩa của nhận thức luận trong Duy thức học đối với đời sống xã
hội .................................................................................................................. 136
KẾT LUẬN .................................................................................................. 148
DANH MỤC CÁC CÔNG TR NH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LI N
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ................................................................ 151
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 152
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 161