BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐCGIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
PHẠM THỊ THẮM
VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CHO THẾ HỆ TRẺ
Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI – 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
PHẠM THỊ THẮM
VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CHO THẾ HỆ TRẺ
Ở TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY
NGÀNH: TRIẾT HỌC
MÃ SỐ: 9229001
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. PGS,TS. Nguyễn Đình Tƣờng
2. PGS,TS. Bùi Thị Thanh Hƣơng
HÀ NỘI – 2019
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình trên là do chính tôi thực hiện với sự
hƣớng dẫn của PGS,TS Nguyễn Đình Tƣờng; PGS,TS Bùi Thị Thanh Hƣơng.
Các số liệu, tài liệu trong luận án là hoàn toàn trung thực.
Tác giả
Phạm Thị Thắm
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ... 5
1. Các công trình nghiên cứu về gia đình, nhân cách, thế hệ trẻ ................. 5
1.1. Các công trình nghiên cứu về gia đình ............................................ 5
1.2. Các công trình nghiên cứu về nhân cách ......................................... 9
1.3. Các công trình nghiên cứu về thế hệ trẻ ........................................ 11
2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng vai trò của gia đình đối với sự hình
thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ở Việt Nam và tỉnh Hải Dƣơng ... 15
2.1. Các nghiên cứu về thực trạng vai trò của gia đình đối với sự hình
thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ỏ Việt Nam ..................... 15
2.2. Những đánh giá về thực trạng vai trò của gia đình đối với sự hình
thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ở tỉnh Hải Dƣơng ........... 19
3. Những nghiên cứu về định hƣớng, giải pháp nhằm phát huy vai trò của
gia đình đối với sự hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ở Việt
Nam hiện nay ............................................................................................. 21
4. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án .................. 22
Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN CÁCH VÀ VAI
TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
NHÂN CÁCH CHO THẾ HỆ TRẺ ............................................................. 24
1.1. Nhân cách và tiền đề hình thành, phát triển nhân cách ...................... 24
1.1.1. Khái niệm và cấu trúc nhân cách ................................................ 24
1.1.2. Tiền đề hình thành, phát triển nhân cách .................................... 39
1.2. Thế hệ trẻ, nhân cách của thế hệ trẻ và vai trò của gia đình đối với
việc hình thành, phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ .................................. 46
1.2.1. Khái niệm “thế hệ trẻ”, “nhân cách thế hệ trẻ” .......................... 46
1.2.2. Gia đình và vai trò của gia đình đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách cho thế hệ trẻ ............................................................... 54
1.3. Những nhân tố ảnh hƣởng đến vai trò của gia đình đối với sự hình thành,
phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ hiện nay ................................................ 66
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI SỰ
HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CHO THẾ HỆ TRẺ Ở
TỈNH HẢI DƢƠNG HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ......... 81
2.1. Điều kiện tự nhiên – xã hội, đặc điểm nhân cách thế hệ trẻ ở tỉnh Hải
Dƣơng hiện nay. .............................................................................................. 81
2.1.1. Điều kiện tự nhiên – xã hội tác động tới việc thực hiện vai trò của
gia đình với sự hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ở tỉnh
Hải Dƣơng hiện nay ............................................................................... 81
2.1.2. Đặc điểm nhân cách thế hệ trẻ ở tình Hải Dƣơng hiện nay ........ 91
2.2. Thực trạng vai trò của gia đình đối với sự hình thành và phát triển
nhân cách cho thế hệ trẻ ở tỉnh Hải Dƣơng hiện nay ................................. 94
2.2.1. Vai trò của gia đình trong chăm sóc sức khỏe, phát triển thể chất
tạo nên nền tảng sinh học cho nhân cách cá nhân. ............................... 95
2.2.2 Vai trò của gia đình trong giáo dục, truyền thụ những tri thức, kinh
nghiệm sống, kinh nghiệm sản xuất đối với hình thành nhân cách cá nhân .. 105
2.2.3. Vai trò của gia đình trong việc nuôi dƣỡng tâm hồn, tâm lý, tình
cảm tạo nên nền tảng tinh thần cho sự hình thành và phát triển nhân
cách thế hệ trẻ ..................................................................................... 113
2.2.4. Vai trò của gia đình trong định hƣớng và điều chỉnh quá trình
hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ .............................. 123
2.3. Một số vấn đề đặt ra về vai trò của gia đình đối với sự hình thành và
phát triển nhân cách thế hệ trẻ ở tỉnh Hải Dƣơng hiện nay ..................... 127
Chƣơng 3: MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT
HUY VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI SỰ HÌNH THÀNH VÀ
PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CHO THẾ HỆ TRẺ Ở TỈNH HẢI
DƢƠNG HIỆN NAY ................................................................................... 134
3.1. Nhóm giải pháp về phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống
vật chất, tinh thần cho các gia đình ở tỉnh Hải Dƣơng ............................ 134
3.2. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức về vai trò của gia đình đối với sự
hình thành, phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ ....................................... 141
3.3. Nhóm giải pháp kết hợp phát huy giá trị gia đình truyền thống và gia
đình hiện đại ............................................................................................. 146
3.4. Nhóm giải pháp kết hợp gia đình, nhà trƣờng, xã hội trong giáo dục
nhằm hình thành và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ .......................... 151
KẾT LUẬN .................................................................................................. 160
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 163
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 172