BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
---- K ---
NGUYỄN NGỌC KHÁNH DUNG
VẬN DỤNG THƯỚC ĐO GIÁ TRỊ KINH TẾ
TĂNG THÊM ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ
HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU
THỰC VẬT TƯỜNG AN
Chuyên nghành: Kế toán – Kiểm toán
Mã số : 60.34.30
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS. ĐOÀN NGỌC QUẾ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2009
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ...............................................................................2
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯỚC ĐO GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM
(ECONOMIC VALUE ADDED – EVA)..................................................5
1.1 TỔNG QUAN VỀ THƯỚC ĐO GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM
(ECONOMIC VALUE ADDED – EVA) ........................................................... 5
1.1.1 Sự hình thành và phát triển của thước đo EVA................................................ 5
1.1.2 Sự cần thiết vận dụng thước đo EVA................................................................. 6
1.1.3 Khái niệm.............................................................................................................. 7
1.2 VẬN DỤNG THƯỚC ĐO EVA TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ THÀNH
QUẢ HOẠT ĐỘNG............................................................................................. 8
1.2.1 Một số thước đo thành quả hoạt động truyền thống ........................................ 8
1.2.1.1 Tỷ lệ hoàn vốn đầu tư ( Return on Investment-ROI) ....................................... 9
1.2.1.2. Lợi nhuận còn lại (Residual Income – RI).................................................... 11
1.2.2 Phương pháp xác định EVA ............................................................................. 13
1.2.2.1 Tính EVA dựa trên số liệu kế toán.................................................................. 13
1.2.2.2 Tính EVA sau khi đã điều chính các số liệu kế toán ..................................... 17
1.2.3 Ưu điểm và nhược điểm của thước đo EVA.................................................... 28
1.2.3.1 Ưu điểm của EVA ............................................................................................ 28
1.2.3.2 Nhược điểm của EVA ...................................................................................... 28
1.3 KẾT HỢP EVA VỚI HỆ THỐNG PHÂN BỔ CHI PHÍ DỰA TRÊN
CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC-ACTIVITIES BASED COSTING) TRONG
VIỆC ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG........................................... 29
1.3.1 Sự cần thiết kết hợp EVA với ABC trong việc đánh giá thành quả hoạt động
....................................................................................................................................... 29
1.3.2 Phương pháp thực hiện ..................................................................................... 31
KẾT LUẬN CHƯƠNG I .........................................................................31
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU THỰC VẬT TƯỜNG AN........................33
2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU THỰC VẬT
TƯỜNG AN........................................................................................................ 33
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty................................................. 33
2.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý Công ty...................................................................... 37
2.1.3 Tổ chức kế toán tại Công ty .............................................................................. 39
2.1.4 Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần dầu
thực vật Tường An ...................................................................................................... 45
2.1.4.1 Các nhóm sản phẩm của Công ty.................................................................... 45
2.1.4.2 Tình hình kinh doanh giai đoạn 2005 -2008 ............................................................. 47
2.2 ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
DẦU THỰC VẬT TƯỜNG AN........................................................................ 51
2.2.1 Đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần dầu thực vật
Tường An ..................................................................................................................... 51
2.2.2 Ưu điểm và những hạn chế trong việc sử dụng các chỉ tiêu đánh giá
thành hoạt động của Công ty Cổ phần Tường An................................................... 56
KẾT LUẬN CHƯƠNG II........................................................................59
CHƯƠNG 3
VẬN DỤNG THƯỚC ĐO GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG THÊM
ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY CỔ
PHẦN DẦU THỰC VẬT TƯỜNG AN .................................................. 60
3.1 YÊU CẦU VẬN DỤNG THƯỚC ĐO GIÁ TRỊ KINH TẾ TĂNG
THÊM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU THỰC VẬT TƯỜNG AN ........... 60
3.2 VẬN DỤNG THƯỚC ĐO EVA TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ THÀNH
QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU THỰC VẬT
TƯỜNG AN........................................................................................................ 62
3.2.1 Cơ sở dữ liệu và mô hình lựa chọn................................................................... 62
3.2.2 Phương pháp xác định EVA cho việc đánh giá thành quả hoạt động
tại Công ty Cổ phần dầu thực vật Tường An........................................................... 65
3.2.2.1 Tính EVA của Công ty Cổ phần dầu thực vật Tường An khi chưa
điều chính số liệu kế toán ............................................................................................ 65
3.2.2.2 Tính EVA của Công ty Tường An sau khi đã điều chỉnh số liệu kế toán..... 72
3.3 KẾT HỢP EVA VỚI ABC TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DẦU THỰC VẬT TƯỜNG AN ........................74
3.3.1 Cơ sở dữ liệu và phương pháp.......................................................................... 74
3.3.2 Kết hợp EVA với ABC trong việc đánh giá thành quả hoạt động tại
Công ty cổ phần dầu Tường An................................................................................. 75
KẾT LUẬN CHƯƠNG III ......................................................................85
KẾT LUẬN CHUNG ............................................................................... 86
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................87
2
LỜI MỞ ĐẦU
1) Sự cần thiết của đề tài
Môi trường kinh doanh của Việt Nam luôn thay đổi trong suốt những năm
gần đây. Các nhà quản lý doanh nghiệp phải đối mặt với một môi trường cạnh tranh
ngày càng cao và phức tạp. Vì vậy, yêu cầu cần phải có những đổi mới trong việc
quản lý và kinh doanh, đặc biệt là công việc đánh giá thành quả hoạt động của
doanh nghiệp. Để đo lường thành quả hoạt động của doanh nghiệp cần phải có
những thước đo tài chính và phi tài chính. Những thước đo truyền thống như: lợi
nhuận, vòng quay hàng tồn kho (Inventory Turnover), vòng quay tài sản, tỷ suất
sinh lợi trên tổng tài sản (Return on total asset –ROA), tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ
phần (Return on equity – ROE), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), ...v.v được các
nhà quản lý sử dụng để đánh giá thành quả hoạt động doanh nghiệp trên nhiều khía
cạnh khác nhau. Tuy nhiên, trong điều kiện cạnh tranh thì ngoài mục tiêu lợi nhuận
doanh nghiệp còn theo đuổi mục tiêu giá trị, vì vậy, sử dụng các thước đo truyền
thống trên để đánh giá thành quả hoạt động doanh nghiệp đã bộc lộ một số hạn chế:
Thứ nhất, hầu hết các thước đo truyền thống không tính đến chi phí sử dụng
vốn, đặc biệt là chi phí sử dụng vốn chủ - là chi phí cơ hội khi nhà đầu tư bỏ vốn
vào hoạt động kinh doanh. Vì vậy, chúng chưa chỉ ra được liệu rằng doanh nghiệp
có tạo ra giá trị cho mình và cổ đông hay không.
Thứ hai, cơ sở để xác định các thước đo truyền thống đều dựa trên số liệu kế
toán. Nhưng số liệu kế toán được ghi nhận lại dựa trên một số giả định và tuân thủ
các nguyên tắc kế toán chung được thừa nhận, vì vậy, sẽ dẫn đến một số hạn chế
như: hạn chế trong việc xác định lợi nhuận, hạn chế trong việc phản ánh vốn đầu
tư,....v.v. Đặc biệt nhà quản lý có thể thông qua đó để bóp méo số liệu kế toán phục
vụ cho mục đích của mình.
Thứ ba, để theo đuổi mục tiêu giá trị thì các thước đo truyền thống không
thích hợp vì chúng chủ yếu sử dụng số liệu quá khứ trên báo cáo kế toán, trong khi
để tính chính xác giá trị mà doanh nghiệp tạo ra thì phải tính theo giá trị thị trường.
3
Sử dụng thước đo EVA để đánh giá thành quả hoạt động sẽ khắc phục được
những hạn chế vốn có của các thước đo truyền thống, giúp cho các nhà quản lý cũng
như những nhà đầu tư biết được giá trị thật sự được tạo ra từ thành quả hoạt động
của doanh nghiệp. Khi được xây dựng, tính toán một cách chính xác, khách quan thì
EVA sẽ là người dẫn đường cho các nhà quản lý, các nhà đầu tư và cổ đông đánh
giá về sự thành công trong tương lai của một doanh nghiệp. Ngoài ra, EVA còn là
thước đo tốt nhất để đánh giá và khen thưởng cho những nhà quản lý các bộ phận,
giúp cho các nhà quản lý bộ phận hướng mục tiêu của bộ phận vào mục tiêu chung
của toàn doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nhận diện thước đo EVA là một thước đo
thành quả hoạt động hữu hiệu nhất và áp dụng thước đo EVA để đánh giá thành quả
hoạt động của doanh nghiệp còn khá mới mẻ đối với các doanh nghiệp ở Việt Nam.
Khi giai đoạn thị trường phát triển mạnh như hiện nay thì việc nhận diện và việc
vận dụng thước đo EVA để đánh giá thành quả hoạt động của các doanh nghiệp ở
Việt Nam nói chung và Công ty Cổ phần dầu thực vật Tường An nói riêng là yêu
cầu cần thiết.
2) Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là :
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận liên quan đến thước đo EVA:
+ Tổng quan về thước đo EVA.
+ Vận dụng thước đo EVA trong việc đánh giá thành quả hoạt động.
+ Kết hợp EVA với ABC vào việc đánh giá thành quả hoạt động.
- Phân tích thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần dầu
thực vật Tường An.
- Vận dụng thước đo EVA và kết hợp EVA với ABC trong việc đánh giá
thành quả hoạt động tại Công ty Cổ phần dầu thực vật Tường An.
3) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là thước đo EVA
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu thực trạng đánh giá thành quả
hoạt động tại Công ty Cổ phần dầu thực vật Tường An.
