HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
----------------------------------------
Nguyễn Đức Duy
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN CHO BÀI TOÁN
THANH TOÁN PHI TIỀN MẶT TRONG LĨNH VỰC TÀI
CHÍNH NGÂN HÀNG
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT
(Theo định hướng ứng dụng)
HÀ NỘI – 2020
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
----------------------------------------
Nguyễn Đức Duy
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN CHO BÀI TOÁN
THANH TOÁN PHI TIỀN MẶT TRONG LĨNH VỰC TÀI
CHÍNH NGÂN HÀNG
CHUYÊN NGHÀNH: KHOA HỌC MÁY TÍNH
MÃ SỐ: 8.48.01.01
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT
(Theo định hướng ứng dụng)
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. ĐẶNG MINH TUẤN
HÀ NỘI – 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Khoá luận tốt nghiệp với đề tài “NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG
BLOCKCHAIN CHO BÀI TOÁN THANH TOÁN PHI TIỀN MẶT TRONG
LĨNH VỰC TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi,
các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác, không sao chép của bất cứ ai.
Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về công trình nghiên cứu của riêng mình!
Hà Nội, ngày ………….
Người cam đoan
Nguyễn Đức Duy
ii
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ, CHỮ VIẾT TẮT ....................................................... v
DANH SÁCH BẢNG .......................................................................................................... vi
DANH SÁCH HÌNH VẼ ................................................................................................... vii
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ BLOCK CHAIN ......................................... 2
1.1. Tổng quan về công nghệ Blockchain ...................................................................... 2
1.1.1. Khái niệm ............................................................................................................ 2
1.1.2. Mạng ngang hàng (Peer to Peer Network) .......................................................... 3
1.1.3. Block ................................................................................................................... 5
1.1.4. Giao dịch ............................................................................................................. 7
1.1.5. Sổ cái ................................................................................................................... 8
1.1.6. Blockchain phân phối phi tập trung .................................................................... 9
1.1.7. Smart Contract .................................................................................................. 10
1.2. Mật mã trong Blockchain ...................................................................................... 11
1.2.1. Hàm băm ............................................................................................................ 11
1.2.2. Mã hoá bất đối xứng ......................................................................................... 12
1.2.3. Con trỏ băm ....................................................................................................... 13
1.2.4. Chữ ký số .......................................................................................................... 14
1.2.5. Cây Merkle ........................................................................................................ 16
1.3. Phân loại các hệ thống Blockchain ........................................................................ 17
1.3.1. Blockchain công khai ......................................................................................... 18
1.3.2. Blockchain bí mật ............................................................................................. 18
1.3.3. Blockchain cấp quyền ....................................................................................... 18
1.4. Các cơ chế đồng thuận ........................................................................................... 19
1.4.1. Đồng thuận theo bằng chứng công việc. ............................................................ 20
1.4.2. Đồng thuận theo bằng chứng cổ phần. .............................................................. 21
1.4.3. Ủy nhiệm đồng thuận theo bằng chứng cổ phần. .............................................. 22
1.4.4. Đồng thuận theo bằng chứng ủy quyền. ........................................................... 22
1.5. Phương thức hoạt động của Blockchain ................................................................ 24
1.8. Ưu nhược điểm của công nghệ Blockchain ........................................................... 26
1.8.1. Ưu điểm ............................................................................................................ 26
1.8.2. Nhược điểm ....................................................................................................... 27
Kết chương ....................................................................................................................... 28
iii
CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU NỀN TẢNG CORDA R3 ................................................ 29
2.1. Nền tảng Corda R3 ................................................................................................ 29
2.1.1. Giới thiệu nền tảng Corda R3 ............................................................................ 29
2.1.2. CorDapp ............................................................................................................. 30
2.1.3. Các thiết lập cài đặt môi trường cơ bản để phát triển CorDapp ........................ 31
2.1.4. So sánh Corda với các nền tảng khác ................................................................ 31
2.2. Đặc trưng và triết lý của Corda .............................................................................. 32
2.2.1. Tính cấp quyền ................................................................................................... 32
2.2.2. Hợp đồng thông minh trong Corda R3. ............................................................. 33
2.2.4. Mạng ngang hàng ............................................................................................... 33
2.2.4. Hàng đợi thông điệp ........................................................................................... 34
2.2.5. UTXO ................................................................................................................ 34
2.3. Các khái niệm quan trọng trong Corda ..................................................................... 35
2.3.1. Các trạng thái ..................................................................................................... 35
2.3.9. Nodes ................................................................................................................. 35
2.3.3. Commands ......................................................................................................... 36
2.3.4. Flows .................................................................................................................. 36
2.3.5. Các cơ chế đồng thuận ....................................................................................... 37
2.3.6. Notary Services .................................................................................................. 38
2.3.7. Time-windows ................................................................................................... 39
2.3.8. Oracles ............................................................................................................... 39
2.3.10. The service hub ................................................................................................ 39
2.3.12. Mạng Corda ..................................................................................................... 40
Kết chương ....................................................................................................................... 41
CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG GIAO DỊCH
CHUYỂN TIỀN LIÊN NGÂN HÀNG ............................................................................. 42
3.1. Đặt vấn đề .............................................................................................................. 42
3.1.1. Xác định bài toán .............................................................................................. 43
3.1.2. Cách tiếp cận và giải pháp. ............................................................................... 45
3.2. Xây dựng hệ thống................................................................................................. 46
3.2.1. Môi trường phát triển và công cụ ...................................................................... 46
3.2.2. Kiến trúc hệ thống ............................................................................................. 47
3.2.3. Đặc tả chức năng ............................................................................................... 47
3.2.4. Cài đặt hệ thống ................................................................................................ 49
3.3. Thực nghiệm đánh giá ........................................................................................... 53