Luận văn Thạc sĩ: Pháp luật về người lao động cao tuổi và thực tiễn thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh

Việt Nam đang trải qua quá trình già hóa dân số nhanh chóng, đặc biệt tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, đặt ra nhiều thách thức và cơ hội cho phát triển bền vững. Trong bối cảnh này, người lao động cao tuổi (NLĐCT) không chỉ là đối tượng cần được bảo trợ an sinh mà còn là nguồn lực quan trọng với kinh nghiệm và trí tuệ tích lũy. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện hành về NLĐCT tại Việt Nam vẫn còn những khoảng trống và bất cập, chưa thực sự phát huy tối đa vai trò của nhóm đối tượng này. Nghiên cứu này nhằm phân tích sâu sắc thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm bảo vệ quyền làm việc và chống phân biệt đối xử vì tuổi tác, góp phần định hướng chính sách phù hợp với xu thế quốc tế và các mục tiêu phát triển quốc gia.

Các nhà hoạch định chính sách, cán bộ pháp luật, nhà nghiên cứu về lao động và an sinh xã hội, doanh nghiệp, và các tổ chức xã hội quan tâm đến vấn đề người lao động cao tuổi.

Luận văn thạc sĩ này đi sâu vào phân tích pháp luật về người lao động cao tuổi (NLĐCT) và thực tiễn thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh, một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số nhanh. Nghiên cứu có cấu trúc rõ ràng, bắt đầu bằng việc làm rõ cơ sở lý luận về NLĐCT, bao gồm khái niệm, đặc điểm, vai trò và các nguyên tắc pháp lý điều chỉnh nhóm đối tượng này. Sau đó, luận văn đánh giá thực trạng các quy định pháp luật hiện hành và khảo sát thực tiễn thi hành tại Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ ra những tiến bộ cùng với các hạn chế như thiếu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tuyển dụng, nguy cơ lạm dụng hợp đồng và thiếu dịch vụ hỗ trợ. Dựa trên phân tích này và tham khảo kinh nghiệm quốc tế từ Nhật Bản, Singapore, Đức, luận văn đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật, bao gồm bổ sung quy định cấm phân biệt đối xử tuổi tác, cơ chế ưu đãi thuế, và chính sách đào tạo, hướng nghiệp. Đồng thời, luận văn cũng đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi từ phía Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và chính bản thân NLĐCT. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu là cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng chính sách pháp luật toàn diện, nhân văn, biến thách thức dân số già thành cơ hội phát triển, coi NLĐCT là một “nguồn lực vàng” cần được khai thác hiệu quả, đảm bảo quyền làm việc, sự bình đẳng và an sinh cho họ trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội bền vững.